Wyrok WSA z dnia 02 czerwca 2026, sygn. I SA/Gl 97/26

Kolegium wyjaśniło, że to Spółdzielnia jest podmiotem odpowiedzialnym za prawidłową segregację odpadów i zabezpieczenie pojemników na odpady przed ewentualnymi działaniami osób trzecich. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje więc to, czy odpady zostały wyrzucone przez mieszkańców, czy też osoby trzecie.

Kolegium nie dostrzegło także przesłanek do zastosowania art. 201 § 1c pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 z późn. zm. - o.p.). Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy może zawiesić postępowanie z urzędu, gdy przepis mający wpływ na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu jest przedmiotem postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Po pierwsze przepis wskazuje wyłącznie na możliwość zawieszenia postępowania przez organ z urzędu, a więc niemożliwe jest wnioskowanie o to przez stronę. Ponadto zawarcie przez ustawodawcę w przepisie słowa "może" pozostawia w tym zakresie kwestię decyzji organowi podatkowemu. Kolegium, podobnie jak organ pierwszej instancji, nie uważało, aby w niniejszej sprawie zasadnym było zawieszenie postępowania podatkowego.

Odnosząc się zaś do zarzutu niewyodrębnienia w Regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B. sekcji odpadów zmieszanych, Kolegium wyjaśniło, że odpady zmieszane to takie, które nie dają zakwalifikować do żadnej z kategorii wyodrębnionych w uchwale. Nie stanowi to naruszenia, a wskazana uchwała w zakresie podnoszonym przez stronę obowiązuje i nie została podważona w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

3.1. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Zarzucono jej:

1) błąd w ustaleniach stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], podczas gdy za nieprawidłową segregację odpadów odpowiadają osoby trzecie wyrzucające nieposortowane śmieci do zlokalizowanych tam kontenerów, a nie mieszkańcy ww. nieruchomości,

2) naruszenie art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz przyjęcie przez organy obu instancji, że pojedynczy i niezamierzony błąd podczas segregacji śmieci skutkuje niedopełnieniem obowiązku selektywnego zbierania odpadów przez Spółdzielnię,

3) naruszenie art. 6ka ust. 1-3 u.c.p.g. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a przez to przyjęcie, że przy pojedynczym naruszeniu obowiązku segregacji śmieci zasadnym jest nałożenie podwyższonej opłaty naliczanej w stosunku do wszystkich lokali mieszkalnych w budynku, co skutkuje przyjęciem de facto i de iure odpowiedzialności zbiorowej w stosunku do wszystkich mieszkańców nieruchomości przy ul. [...], pomimo, że odpowiedzialność powinna zostać zindywidualizowana do sprawcy naruszenia,

4) naruszenie § 2 ust. 2 załącznika do uchwały Rady Miejskiej w Bytomiu z dnia 25 listopada 2019 roku nr XXI/279/19 stanowiącego Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Bytom poprzez brak wyodrębnienia kategorii/ rodzaju odpadów zmieszanych w ramach selektywnego zbierania odpadów komunalnych, co uniemożliwia ich prawidłową kwalifikację,

5) naruszenie art. 201 § 1c pkt 2 lit a o.p. poprzez brak jego zastosowania pomimo znanej okoliczności dotyczącej prowadzonego postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, sygn. akt: SK 66/25 odnośnie oceny konstytucyjności, a przepisami są art. 6ka ust. 1 i 3 w związku z art. 6k ust. 1 i 3 oraz w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 2 ust. 3 u.c.p.g. z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 74 ust. 1 i 4 Konstytucji RP, co skutkowało brakiem zawieszenia toczącego się postępowania.

Wniesiono o rozważenie przez Sąd zawieszenia prowadzonego postępowania z urzędu, z uwagi na złożoną skargę konstytucyjną, która będzie rozpoznawana przez Trybunał Konstytucyjny, sygn. akt: SK 66/25.

Wniesiono też o uchylenie w całości zarówno zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

3.3. Postanowieniem z dnia 20 marca 2026 r. Sąd odmówił zawieszenia postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

4. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia rozstrzygnięcia co do prawidłowości określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

5. Opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, do uiszczania których na rzecz gminy lub ich związków obowiązani są właściciele nieruchomości, są daninami publicznymi o niepodatkowym charakterze.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć stanowiły przepisy art. 6ka ust. 3, art. 6q ust. 1 u.c.p.g.

Stosownie do treści art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6ka ust. 2 u.c.p.g.). Natomiast według art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3.

Przepis art. 6ka u.c.p.g. określa konsekwencje prawne naruszenia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązek selektywnej zbiórki odpadów komunalnych jest obowiązkiem o charakterze powszechnym, gdyż ciąży na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których te odpady powstały. Z mocy art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. dotyczy także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1.

Pojęcie selektywnej zbiórki odpadków komunalnych, o którym mowa w art. 6ka u.c.p.g. należy interpretować z uwzględnieniem art. 3 ust. 1 pkt 7 i 24 ustawy o odpadach. Odpadami komunalnymi są odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych, w szczególności niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i odpady selektywnie zebrane:

a) z gospodarstw domowych, w tym papier i tektura, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady, drewno, tekstylia, opakowania, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zużyte baterie i akumulatory oraz odpady wielkogabarytowe, w tym materace i meble, oraz

b) ze źródeł innych niż gospodarstwa domowe, jeżeli odpady te są podobne pod względem charakteru i składu do odpadów z gospodarstw domowych - przy czym odpady komunalne nie obejmują odpadów z produkcji, rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, zbiorników bezodpływowych, sieci kanalizacyjnej oraz z oczyszczalni ścieków, w tym osadów ściekowych, pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych; niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają niesegregowanymi (zmieszanymi) odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane przetwarzaniu odpadów, ale przetwarzanie to nie zmieniło w sposób znaczący ich właściwości (ust. 7).

Selektywne zbieranie odpadów polega z kolei na ich zbieraniu, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami. Niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych polega na nieumieszczeniu odpadów w urządzeniach (pojemnikach lub workach) przeznaczonych na zbieranie frakcji, do której należą, a więc na mieszaniu odpadów podlegających selektywnej zbiórce (ust. 24).

W art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zawarto przesłanki warunkujące wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej.

Pierwszą z przesłanek uzasadniających wydanie decyzji jest niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Jak wynika z dokumentacji fotograficznej w dniach 29 maja 2025 r., 1 i 22 lipca 2025 r. stwierdzono w B. przy ul. [...] nieprawidłową segregację odpadów polegającą m.in. na wrzucaniu tekstylii i odzieży, a także folii i odpadów biodegradowalnych do pojemników na odpady zmieszane.

Drugą przesłanką jest powiadomienie wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości o niedopełnieniu przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Z akt sprawy wynika, że również i ta przesłanka została spełniona.

Trzeba także zaznaczyć, że treść przepisu art. 6ka u.c.p.g. jednoznacznie wskazuje, że dla określenia opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie ma znaczenia to, czy stwierdzone nieprawidłowości miały charakter incydentalny bądź notoryjny.

Wykładnia literalna wskazanego przepisu nie budzi wątpliwości i nie upoważnia do poszukiwania innego rozumienia przywołanych zapisów. Ustawodawca nie dookreślił pojęcia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. W przepisie nie ma mowy o "uporczywości", czy "notoryczności" niesegregowania odpadów. Pojęcia te nie stanowią zatem elementów norm prawnych wyrażonych w art. 6ka u.c.p.g. i w związku z tym nie podlegają ocenie jako przesłanki rozstrzygania przez organ administracji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 14/22; z 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 4930/21 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Wykazanie zatem choćby jednego przypadku nieprzestrzegania zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na określony podmiot opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów.

Z uregulowań zawartych w u.c.p.g. wynika, że opłata podwyższona stanowi nie tyle finansową dolegliwość za niewłaściwą segregację, ale też jest rekompensatą dla gminy związaną z dodatkowym, wyższym kosztem zagospodarowania źle zebranych odpadów komunalnych. Przepis art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. stanowi wprost, że niesegregowane odpady komunalne podmiot odbierający odpady przyjmuje jako niesegregowane (zmieszane). Koszt ich zagospodarowania jest wyższy, niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny. Koszt ten pokrywany jest z opłaty podwyższonej, co czyni z niej opłatę za dodatkową usługę.

Jeżeli odpady komunalne nie są gromadzone w sposób selektywny, odpowiedzialność ponoszą wszyscy mieszkańcy danej nieruchomości. Także bez znaczenia dla sprawy pozostaje to czy odpady zostały wrzucone prze osoby trzecie.

Odnosząc się zaś do zarzutu niewyodrębnienia w Regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B. sekcji odpadów zmieszanych, trafnie Kolegium wskazało, że odpady zmieszane to takie, które nie dają zakwalifikować do żadnej z kategorii wyodrębnionych w uchwale. Nie stanowi to naruszenia, a wskazana uchwała w zakresie podnoszonym przez stronę obowiązuje i nie została podważona w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

W świetle powyższych rozważań niezasadne okazały się podniesione w skardze zarzuty.

6. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143) oddalił skargę.