Dalej organ wskazał, że zajęcie jest skuteczne z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, a w sprawie fakt ten miał miejsce [...] grudnia 2024 r. o godzinie 14:24:02, czyli przed dokonaniem przez zobowiązanego zlecenia wpłaty ww. kwoty. W związku z powyższym dokonanie wpłaty przez zobowiązanego po wszczęciu egzekucji skutkowało naliczeniem opłaty egzekucyjnej.
K. O. nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego i wniósł skargę do tut. sądu. Pełnomocnik skarżącego zarzucił niezgodne ze stanem faktycznym uznanie, iż skarga zobowiązanego na czynności egzekucyjne nie zasługuje zgodnie z art. 54 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132) na uwzględnienie w sytuacji gdy zdaniem Strony przy dokonaniu czynności egzekucyjnej doszło do naruszenia art. 54 §1 pkt 1 u.p.e.a. a także obrazę przepisu art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. tj. do naruszenia zasady zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, a w szczególności naruszenia proporcjonalności zastosowanych środków, a także bezstronności i równego traktowania. Pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego wskazał, że "decyzję (kreującą wykonalne zobowiązanie podatkowe) w dniu [...] grudnia 2024r. odebrał pełnomocnik podatnika, a sama decyzja co do powstałego zobowiązania nie dotyczyła kwoty głównej podatku, gdyż ta zgodnie z treścią decyzji rozliczała się do "zera" lecz odsetek od ustalonej na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u., które należało naliczyć we własnym zakresie. Decyzja została przekazana podatnikowi w dniu odebrania jej przez pełnomocnika, lecz z powodu nieobecności w firmie, podatnik zapoznał się z nią kolejnego dnia, tj. w dniu [...] grudnia 2024r. (piątek). Po zapoznaniu się z treścią decyzji podatnik zlecił księgowej obliczenie odsetek, a następnie w kolejnym dniu roboczym (poniedziałek [...] grudnia 2024r.) złożył w banku zlecenie przelewu na rzecz Urzędu Skarbowego w [...] kwoty 413.393,60 PLN. które to zlecenie zostało zrealizowane przez bank. Kolejnego dnia (wtorek [...] grudnia 2024r.) uzyskał informację, że w tym dniu została wyegzekwowana na rzecz Urzędu Skarbowego w [...] kolejna kwota ponad 400.000 PLN na poczet tego samego zobowiązania".
Dalej podał, że od momentu doręczenia podatnikowi prawomocnej decyzji, do chwili działań podjętych przez wierzyciela i organ egzekucyjny podatnik praktycznie nie miał czasu na techniczne wypełnienie dyspozycji decyzji administracyjnej. W istocie nie miał także wiedzy o fizycznym dokonaniu zajęcia rachunku, gdyż do takiego w momencie składania dobrowolnej dyspozycji zapłaty nie doszło.
W odpowiedzi organ odwoławczy, podtrzymując dotychczasową argumentację, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd nie znalazł przyczyn do stwierdzenia, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy. Wobec tego nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Zaskarżone postanowienie dotyczy skargi na czynność egzekucyjną dokonaną przez organ – zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych. Istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Skarżący dokonał zapłaty wymagalnej kwoty przed dokonaniem zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego I S.A., czy też zapłata ta nastąpiła już po zajęciu rachunku bankowego.
W sprawie Skarżący argumentował, że w dniu [...] grudnia 2024 r. złożył w banku zlecenie przelewu na rzecz Urzędu Skarbowego w [...]. kwoty 413.393,60 zł i zlecenie to zostało zrealizowane przez bank. Nie miał wiedzy o fizycznym dokonaniu zajęcia rachunku, gdyż do takiego w momencie składania dobrowolnej dyspozycji zapłaty nie doszło. Wobec czego w jego ocenie "organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnej, mającej za przedmiot nieistniejący już obowiązek (zapłaconą lub przedawnioną należność)". Z kolei, zdaniem organu, zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zostało dokonane przed zleceniem wpłaty przez Skarżącego, w związku z czym naliczenie opłaty egzekucyjnej było zasadne i znajdowało oparcie w obowiązujących przepisach prawa.
Sąd przyznał rację organowi.
Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r., poz. 132, dalej: u.p.e.a.) zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy (pkt 1), zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej (pkt 2). Dalej, art. 54 § 6 ustawy wskazuje, że w przypadku uwzględnienia skargi na czynność egzekucyjną organ egzekucyjny uchyla zaskarżoną czynność egzekucyjną w całości albo w części (pkt 1), usuwa stwierdzoną wadę czynności egzekucyjnej (pkt 2).
Należy również nadmienić, że zgodnie z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Czynnością egzekucyjną jest podjęcie przez organ egzekucyjny działania zmierzającego do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (art. 1a pkt 2 u.p.e.a.). Z kolei w postępowaniu egzekucyjnym przez środek egzekucyjny rozumie się egzekucję m.in. z rachunków bankowych.
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu czynność egzekucyjna – zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego – została dokonana prawidłowo tj. nie naruszała przepisów ustawy, gdyż organ wszczął postępowanie egzekucyjne – wystawił tytuł egzekucyjny na należność która w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego istniała, ponadto istniała w dacie podjęcia czynności egzekucyjnej. Również zastosowany środek egzekucyjny nie może zostać uznany za zbyt uciążliwy, bowiem egzekucja z rachunku bankowego jest najprostszym i najszybszym sposobem zaspokojenia wierzyciela.
Organ w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego podjął działania przewidziane w art. 80 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie: 1) przekazał zajętą wierzytelność organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, 2) nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego, 3) po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji. Stosownie zaś do art. 80 § 2 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1.
W badanej sprawie podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego z [...] grudnia 2024 r. nr [...] stanowiła zaległość w podatku od towarów i usług za sierpień 2019 r. Wynikała ona z decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] grudnia 2024 r., który utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...]. z [...] października 2024 r. Decyzja stała się ostateczna z dniem [...] grudnia 2024 r. Organ z uwagi na upływ terminu płatności - 25 września 2019 r. i brak zapłaty w całości zobowiązania, wszczął postępowanie egzekucyjne.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...]. wysłał za pośrednictwem systemu Ognivo zawiadomienie z [...] grudnia 2024 r. nr [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, które zostało odebrane przez I S.A. tego samego dnia o godzinie 14:24:02. Ponadto tytuł wykonawczy wraz z ww. zawiadomieniem z [...] grudnia 2024 r. został doręczony Skarżącemu za pośrednictwem e-Urzędu Skarbowego [...] grudnia 2024 r. o godzinie 14:34:42. Tego samego dnia o godzinie 15:11:31 Skarżący dokonał wpłaty na rachunek organu egzekucyjnego kwoty 413.393,60 zł. Natomiast I S. A. poinformował, że fizyczne założenie blokady, skutkujące ograniczeniem Skarżącemu możliwości rozporządzania znajdującymi się na nim środkami, nastąpiło po pobraniu zawiadomienia o zajęciu ze skrzynki odbiorczej i sprawdzeniu poprawności, tj. o godzinie 15:18:00 (k. 66 akt adm.).
Zdaniem Sądu, okoliczność, że Skarżący dokonał zapłaty zaledwie kilka minut przed fizyczną blokadą rachunku bankowego, nie może prowadzić do wniosku, iż organ egzekucyjny podjął czynność egzekucyjną w odniesieniu do nieistniejącego już obowiązku. Należy podkreślić, że zgodnie z przywołanym § 2 art. 80 u.p.e.a. zajęcie z rachunku bankowego jest dokonywane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego.
Zatem momentem właściwym do oceny prawidłowości dokonania zajęcia rachunku bankowego jest chwila doręczenia, tj. wpływu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego na skrzynkę odbiorczą banku. W stanie faktycznym sprawy jest to dzień [...] grudnia 2024 r., godz. 14:24:02. Natomiast czynności podjęte przez bank w następstwie przesłania (doręczenia) przez organ egzekucyjny zawiadomienia o zajęciu, uznać należy za czynności techniczne, które nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Tym samym zlecenie zapłaty dokonane przez Skarżącego (o godz. 15:11) nastąpiło po dokonanym przez organ zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Jednocześnie organ uznał wpłatę dokonaną przez Skarżącego jako wpłatę dokonaną dobrowolnie, niemniej jednak dokonaną po wszczęciu egzekucji, co skutkowało naliczeniem opłaty egzekucyjnej.
Bez znaczenia pozostaje okoliczność podnoszona przez Skarżącego, iż nie miał wiedzy o chwili fizycznego (faktycznego) zajęcia rachunku bankowego. Jak wykazano powyżej, de facto nie miał on obowiązku posiadania takiej wiedzy. Natomiast zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że Skarżący posiadał świadomość zajęcia wierzytelności. Przede wszystkim Skarżącemu został doręczony tytuł wykonawczy, z którego jasno wynikał obowiązek zapłaty oraz informacja o wszczęciu egzekucji administracyjnej. Dowodzi tego m.in. wskazanie przez Skarżącego numeru tytułu wykonawczego w treści zlecenia przelewu. Zlecając realizację przelewu ww. kwoty, w tytule operacji wskazał "Depozyt do sprawy [...] z dnia [...].12.2024" (k. 40 akt adm.). Ponadto jak wynika z akt administracyjnych Skarżący zawiadomienie o zajęciu wierzytelności otrzymał o godz. 14:34. Tym samym nieuprawnione jest twierdzenie, że zapłata nastąpiła przed zawiadomieniem zobowiązanego o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego.
Zarzuty dotyczące legalności naliczenia opłaty egzekucyjnej nie mieszczą się w granicach sprawy dotyczącej skargi na czynność egzekucyjną będącej przedmiotem niniejszej sprawy. Należy jednak wskazać, że twierdzenia Skarżącego, jakoby dopiero po otrzymaniu decyzji zobowiązany był do przeliczenia odsetek i dlatego opóźnił wpłatę, nie mają wpływu na ocenę legalności naliczenia opłaty egzekucyjnej. W momencie dokonania przelewu postępowanie egzekucyjne było już wszczęte, a zajęcie wierzytelności skutecznie dokonane. Organ egzekucyjny uznał, że zobowiązanie podatkowe wygasło na skutek zapłaty (a nie wyegzekwowania). Zasadnie jednak wskazał, że zobowiązanie to wygasło już po wszczęciu egzekucji administracyjnej i zgodnie z prawidłową procedurą wdrożoną przez organ egzekucyjny, tym samym organ uprawniony był do pobrania opłaty egzekucyjnej na podstawie art. 64 § 5 u.p.e.a..
W tym stanie rzeczy Sąd nie uwzględnił zarzutu naruszenia art. 54 §1 pkt 1 u.p.e.a., art. 8 § 1 K.p.a. w związku z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. Sąd nie stwierdził również innych naruszeń przepisów postępowania czy też prawa materialnego, które skutkowałoby usunięciem zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.