Skarżący nie zgodził się z rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego i wniósł skargę do tutejszego sądu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. Art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 w zw. z art. 162 § 1 w zw. z art. 180 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. O. p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I Instancji i poczynienie ustaleń, które w żaden sposób nie wynikają z materiału dowodowego i nie odpowiadają rzeczywistości, przy jednoczesnym braku przeprowadzania dowodu z przesłuchania strony, a polegających na błędnym przyjęciu, że:
a) pełnomocnik skarżącego mógł zweryfikować datę odbioru przez skarżącego przesyłki zawierającej decyzję poprzez sprawdzenie numeru nadawczego na kopercie, podczas gdy:
- skarżący nie zachował koperty, w której otrzymał przesyłkę,
- pełnomocnik zwracał się do skarżącego z prośbą o przesłanie skanu koperty, ale go z ww. powodu nie otrzymał,
- organ II instancji nie dysponował żadnymi dowodami aby ustalić, że pełnomocnik mógł zweryfikować datę odbioru przy użyciu koperty, a ustalenia takiego dokonał, pełnomocnik (nie uzyskawszy od skarżącego skanu koperty) poprosił o wiadomość e-mail ze wskazaniem daty odbioru przesyłki, aby mieć potwierdzenie tej daty i wiadomość taką uzyskał,
b) pełnomocnik skarżącego mógł zwrócić się do organu o udostępnienie zwrotnego potwierdzenia odbioru, podczas ody:
- nie było ku temu podstaw, bowiem skarżący nie miał co prawda koperty, ale nie miał żadnych wątpliwości, co do tego, że przesyłkę odebrał w dniu 14 marca 2023 r. i potwierdził taką informację w wiadomości e-mail,
- pełnomocnik otrzymał wiadomość e-mail od skarżącego (zawierającą skan decyzji oraz informację o darcie jej odbioru) w dniu 23 marca 2023 r. (czwartek) w godzinach popołudniowych, a zatem na sporządzenie odwołania zostały de facto piątek i poniedziałek, bowiem zgodnie z ówczesna wiedzą pełnomocnika termin miał upływać we wtorek 28 marca 2023 r.,
- wobec kategorycznej informacji jaką pełnomocnik uzyskał od skarżącego (również e-mailowo), że przesyłka została odebrana dnia 14 marca 2023 r. i braku jakichkolwiek wątpliwości skarżącego w tym względzie, nie było podstaw do narażania skarżącego na dodatkowe koszty związane z przeglądaniem akt sprawy w innej miejscowości (tj. koszty dojazdu i koszty honorarium pełnomocnika za taką dodatkową czynność trwającą wraz z dojazdem co najmniej 2-3 godziny),
c) pełnomocnik skarżącego przyjmując od niego zlecenie na sporządzenie odwołania od decyzji wiedział, że skarżący znajduje się w złej kondycji psychosomatycznej, podczas gdy:
- pełnomocnik wówczas takiej wiedzy nie posiadał, bowiem rozmowa poprzedzająca sporządzanie odwołania dotyczyła tylko tej kwestii, a nie poruszano tematu samopoczucia czy stanu zdrowia skarżącego,
- pełnomocnik dowiedział się o złym stanie zdrowia skarżącego dopiero na etapie ustalania przyczyn błędnego przekazania przez skarżącego informacji o dacie odbioru przesyłki,
- organ (pomimo wniosku skarżącego zawartego zarówno we wniosku o przywrócenie terminu i w zażaleniu) nie przeprowadził dowodu z przesłuchania strony i poczynił swoje ustalenie bezpodstawnie,
d) pełnomocnik skarżącego nie zachował należytej staranności w zakresie uzyskania informacji o dacie odbioru przesyłki (terminie na wniesienie odwołania), podczas gdy pełnomocnik skarżącego uzyskał od niego potwierdzenie w formie wiadomości e-mail, a tym samym zachował należytą staranność,
2. Art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 w zw. z art. 162 § 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Organu I instancji i przyjęcie, że brak było podstaw do przywrócenia terminu, podczas ody odwołujący uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy bowiem, w czasie w którym przekazał swojemu pełnomocnikowi błędną informację o dacie odbioru przesyłki, pozostawał w bardzo złej formie psychofizycznej, a zatem uchybił terminowi z przyczyny od niego niezależnej.
3. Art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 w zw. z art. 162 § 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Organu I instancji i przyjęcie, że odwołujący dopuścił się braku staranności, podczas ody odwołujący pomimo złego stanu zdrowia w stopniu, który ostatecznie doprowadził do hospitalizacji na szpitalnym oddziale ratunkowym, zadbał o to by zlecić pełnomocnikowi sporządzenie odwołania od decyzji, a jedynie pomylił się w przekazanej pełnomocnikowi dacie odbioru przesyłki.
4. Art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 w zw. z art. 162 § 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji i przyjęcie, że choroba odwołującego nie miała charakteru, który usprawiedliwiłby błędne przekazanie pełnomocnikowi daty odbioru przesyłki, podczas ody stan odwołującego pogorszył się, i pomimo, że odwołujący cierpi na przewlekłe schorzenia, to zaostrzenie duszności i bardzo dolegliwe bóle, które doprowadziły do hospitalizacji na szpitalnym oddziale ratunkowym na tyle zaburzyły funkcjonowanie odwołującego, że błędne przekazanie pełnomocnikowi daty odbioru przesyłki należy uznać za w pełni usprawiedliwione i niezawinione,
5. Art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 w zw. z art. 162 § 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji i przyjęcie, że odwołujący dopuścił się braku staranności, podczas gdy odwołujący pomylił się zaledwie o jeden dzień, a decyzja, której dotyczy odwołanie była już ósmą z kolei bardzo zbliżoną w treści decyzją Związku "E" i wszystkie dotychczasowe decyzje tego organu były uchylane, zaś ustatecznienie się decyzji spowodowało po stronie skarżącego obowiązek zapłaty wysokiej dla niego kwoty, która wraz z odsetkami przekroczyła 16.000,00 zł,
6. Art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 w zw. z art. 180 O.p. poprzez brak dopuszczenia dowodu z przesłuchania odwołującego, podczas ody dowód ten ma kluczowe znaczenie dla dokonania oceny podstaw do przywrócenia terminu, bowiem to skarżący ma pełną wiedze o okolicznościach towarzyszących przekazaniu pełnomocnikowi błędnej daty odbioru przesyłki, a Organ poczynił ustalenia sprzeczne z rzeczywistością i nie wynikające z żadnych dowodów nie dając jednocześnie skarżącemu możliwości wypowiedzenia się,
7. Art. 153 w zw. z art. 193 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do wytycznych wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2024 r. wydanego w sprawie o sygn. akt III FSK 321/24 i utrzymanie postanowieniem z dnia [...] marca 2025 r. w mocy postanowienia organu I instancji.
Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w całości, zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, iż sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z zm., dalej: P.p.s.a.)
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a., sąd uwzględnia skargę, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2025 r., utrzymujące w mocy postanowienie Kolegium wydane w I instancji z dnia [...] czerwca 2023 r. w sprawie odmowyprzywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Zarządu Związku "E" z dnia [...] lutego 2023 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości.Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następstwie uchylenia poprzedniegopostanowienia organu odwoławczego z dnia [...] lipca 2023 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 22sierpnia 2024 r., sygn. akt III FSK 321/24.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w rozpatrywanej sprawie Sąd, przeprowadzając kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, działał w warunkach związania, o których mowa w art. 153 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z kolei jak stanowi art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do ustalonego stanu faktycznego. Natomiast wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznawania sprawy. Kwestia, czy po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podporządkował się wskazaniom sądu i jego ocenie prawnej stanowi główne kryterium kontroli poprawności nowo wydanej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 729/10– powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponadto związanieocenąprawną, o której mowa w art. 153 i art. 170 P.p.s.a., oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowychocenprawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania. W związku z powyższym "granice sprawy" podlegają zawężeniu do granic w jakich rozpoznano skargę poprzednio i wydano orzeczenie. Oznacza to, że w przypadku wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika zaś w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen (por. wyroki NSA: z 10 września 2024 r. sygn. akt III OSK 3266/23; z 24 października 2022 r. sygn. akt I OSK 2101/21; z 5 października 2022 r. sygn. akt III OSK 6512/21; z 28 września 2022 r. sygn. akt II OSK 2780/19). Wyrażona w wyroku sądu administracyjnego ocena prawa traci moc wiążącą w przypadku zmiany przepisów prawa mających znaczenie dla rozstrzygania danej sprawy (por. wyroki NSA: z 7 września 2022 r. sygn. akt III FSK 920/21; z 1 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 5044/21).
Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 P.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Natomiast niezastosowanie się przez sąd doocenyprawnejprzewidzianej w ww. przepisie jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) (tak A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, WKP, Warszawa 2024, art. 153).
Należy również wskazać, że przez ocenę prawną, o której mowa w art. 153 P.p.s.a. rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocenaprawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do ustalonego stanu faktycznego. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję ocenyprawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznawania sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2523/12).
Natomiast art. 170 P.p.s.a. wyraża istotę mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń, która sprowadza się do tego, że organy państwowe i sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających. Innymi słowy, moc wiążąca orzeczenia oznacza, że wskazane podmioty muszą przyjąć, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu – a co za tym idzie nie może być już ponownie badana w następnych postępowaniach. Związanie wyrokiem nie dotyczy jednak wyłącznie prawa, ale rozciąga się również na ocenę stanu faktycznego sprawy (por.: M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2013 r., s. 625; B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 889-891). Wartości, które stanowią podstawę tej instytucji opierają się na założeniach pewności i stabilności decyzji sądowych, a tym samym bezpieczeństwa prawnego jednostki. Ponadto ratio legis tego przepisu polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2022 r., sygn. akt I FSK 141/20; z dnia 3 grudnia 2021 r., sygn. akt III FSK 4400/21; z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt III FSK 3060/21; z dnia 19 stycznia 2021 r., sygn. akt II FSK 2588/18; z dnia 1 października 2017 r., sygn. akt II FSK 2428/15; z dnia 23 czerwca 2017 r., sygn. akt I FSK 1474/15). Dostrzec przy tym również należy, że wynikająca z art. 171 P.p.s.a. powaga rzeczy osądzonej obejmuje nie tylko sentencję wyroku, ale również jego uzasadnienie w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia.
Rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny może sprowadzić się zatem do kontroli, czy organ lub organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku.
Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym w sprawie o sygn. akt III FSK 321/24, przy jednoczesnym braku zmiany stanu prawnego i faktycznego.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (dz. U. z 2022 r., poz. 2651 z zm., dalej jako: O.p.) w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
W sprawie Naczelny Sąd Administracyjnyzakwestionował prawidłowość stanowiska zaprezentowanego zarówno przez organ, jak i przez sąd I instancji. Uznał, że doszło do naruszenia art. 162 § 1 O. p. poprzez błędne przyjęcie, iż strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Dokonana przez organy oraz sąd I instancji ocena była błędna i nadmiernie rygorystyczna, zarówno w odniesieniu do działań pełnomocnika, jak i do zachowania samej strony postępowania. W sprawie doszło do wyjątkowego splotu okoliczności, który powinien być rozpatrywany z uwzględnieniem postawy zarówno pełnomocnika, jak i samego skarżącego.
Odnosząc się do postawy pełnomocnika,NSAuznał stanowisko organu jako zbyt daleko idące. Nie podzielił oceny, że profesjonalny pełnomocnik, nawet nie mając żadnych podstaw do kwestionowania otrzymanej informacji co do daty odebrania decyzji przez mocodawcę, powinien był podejmować dodatkowe działania zmierzające do jej weryfikacji. NSA podkreślił, że przepis art. 162 § 1 O.p. wymaga jedynie uprawdopodobnienia braku winy, a nie jej udowodnienia. Pełnomocnik działał w zaufaniu do jednoznacznej informacji przekazanej mu przez stronę, która nie wzbudzała wątpliwości ani nie była opatrzona żadnym zastrzeżeniem. Pełnomocnik został przez stronę zaangażowany do wniesienia odwołania i zrobił to, czego strona od niego oczekiwała. NSA ocenił, że stanowisko organu i sądu I instancji, zgodnie z którym "brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet za pomocą największego w danych warunkach wysiłku" jest zbyt rygorystyczne. Oczekiwanie podjęcia właśnie "największego w danych warunkach wysiłku" byłoby uzasadnione, gdyby nie to, że profesjonalny pełnomocnik w sposób przekonujący wykazał brak świadomości uchybienia terminowi. To nie zaniechanie czy niechęć do działania, lecz właśnie brak wiedzy o fakcie uchybienia stanowił w tej sytuacji rzeczywistą "przeszkodę" w dochowaniu terminu. Kończąc wywód dotyczący zachowania pełnomocnika NSA wskazał, że "narusza art. 162 § 1 O.p. stanowisko organu i sądu pierwszej instancji co do braku uprawdopodobnienia, iż pełnomocnik nie ponosi winy za uchybienie terminu".
Powyższe oznacza, że zdaniem NSA strona skarżąca uprawdopodobniła, że pełnomocnik nie ponosi winy w uchybieniu terminu.
W zakresie postawy samego Skarżącego zdaniem NSA również doszło do błędnej, zbyt rygorystycznej oceny. Strona drogą e-mailową podała pełnomocnikowi mylną informację co do daty otrzymania decyzji. W postępowaniu w sprawie przywrócenia terminu strona skarżąca przekonywała, że u podstaw tego stanu rzeczy była choroba Skarżącego, jego zły stan zdrowia (które to okoliczności pełnomocnikowi nie były wówczas znane). Skarżący w toku postępowania twierdził, że w czasie, w którym przekazał swojemu pełnomocnikowi błędną informację o dacie odbioru przesyłki, pozostawał w bardzo złej formie psychofizycznej. Przedstawiane argumenty - jak wskazał sąd pierwszej instancji - wsparto szeregiem dowodów. Po przeanalizowaniu dokumentacji medycznej, oświadczenia skarżącego, czasu zaistnienia powoływanych okoliczności, okoliczności kontaktu z pełnomocnikiem SKO doszło do wniosku, że dowody te nie potwierdzają twierdzeń Skarżącego. Jednakże NSA odnotował,że "Skarżący oświadczał w toku postępowania, iż 16 marca zaczął się źle czuć i jego stan następnie się pogarszał (przedłożył receptę wystawioną [...] marca, co niewątpliwie świadczy przynajmniej o kontakcie ze służbą zdrowia); następnie (co wynika z akt) dnia 23 marca przekazał pełnomocnikowi (e-mail i telefon) wiadomość o konieczności złożenia odwołania, błędnie wskazując czas odebrania decyzji; następnie był hospitalizowany na szpitalnym oddziale ratunkowym [...] marca." Zdaniem NSA organ zbyt rygorystycznie ocenił, "że te okoliczności nie mogą usprawiedliwiać błędu i nie uprawdopodobniają tego, że koncentracja Skarżącego mogła być osłabiona".
Wskazane fragmenty wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt III FSK 321/24, zdaniem tut. Sądu, jednoznacznie wskazują, że w ocenie NSA, przytoczone przez stronę skarżącą okoliczności, uprawdopodobniają brak winy Skarżącego w uchybieniu terminu.
Powyższe oznacza, że dokonana przez NSA ocena prawnaoraz wskazania co do dalszego postępowania nakazywały organowi zastosowanie w sprawie art. 162 § 1 O.p. i przyjęcie, że uchybienie nastąpiło bez winy Skarżącego.
Natomiast organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podniósł, że w dokumencie leczenia szpitalnego odnotowano, iż lek [...], na który powołuje się Skarżący i którego przyjmowanie, według jego twierdzeń, miało wywołać skutki uboczne w postaci zaburzeń koncentracji i uwagi, a w konsekwencji doprowadzić do błędnego wskazania daty doręczenia decyzji, jest przez niego przyjmowany na stałe. Organ zwrócił również uwagę na treść epikryzy z badania przeprowadzonego w dniu [...] marca 2023 r., w której odnotowano, iż pacjent był przytomny, w logicznym kontakcie, a jako powód zgłoszenia podał ból podbrzusza, pojawiający się od popołudnia dnia poprzedniego, tj. [...] marca 2023 r. Powyższe, zdaniem organu, podważa argumentację Skarżącego, jakoby już 23 marca 2023 r. jego stan zdrowia uniemożliwiał prawidłowe określenie daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Organ podkreślił, że choroba może stanowić przesłankę przemawiającą za brakiem winy w uchybieniu terminu, jednak tylko wówczas, gdy ma ona nagły i obłożny charakter, który obiektywnie całkowicie uniemożliwia podjęcie jakichkolwiek działań lub skorzystanie z pomocy osoby trzeciej. Sam fakt choroby, a nawet posiadanie zaświadczenia lekarskiego, nie jest wystarczający do przyjęcia braku winy.
Równocześnie organ zauważył, że pełnomocnik skarżącego, przyjmując sprawę w dniu 23 marca 2023 r. (po wcześniejszej rozmowie telefonicznej), zobowiązany był ustalić datęodbioru przesyłki, mimojej podania przez klienta. Mógł to uczynić poprzez wpisanie nr przesyłki (numeru kodu kreskowego na kopercie; skan decyzji został wysłany przez Skarżącego) na stronie www.poczta-polska.pl. Pełnomocnik mógł również zwrócić się o przesłanie skanu koperty bądź też bezpośrednio do organu administracji o udostępnienie zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji. W ocenie organu takiego działania należało wymagać od pełnomocnika, zwłaszcza, że miał wiedzę o stanie zdrowia swojego klienta.
Analizując zaskarżone rozstrzygnięcie organu odwoławczego Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że powyższa, rozbudowana argumentacja nie służyła ponownemu rozpoznaniu sprawy zgodnie ze wskazaniamizawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, lecz stanowiła w istocie polemikę z jego treścią. Działanie to należy postrzegać jako próbę obejścia oceny prawnej dotyczącejuprawdopodobnienia przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu, a zatem naruszenie art. 153 P.p.s.a.
Żadna z powołanych przez organ okoliczności nie jest nowa. Na skutek wniesionego odwołania, rozpoznając sprawę zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, wyrażoną w art. 127 O.p. SKO zobowiązane było brać pod uwagę wszystkie okoliczności przedstawione przez stronę. W postanowieniu z [...] lipca 2023 r. sygn. [...] organ przedstawił istotne z jego punktu widzenia okoliczności, które świadczyły o tym, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Stanowisko organu zostało zanegowane przez Naczelny Sąd Administracyjny. Natomiast w postanowieniu zaskarżonym w niniejszej sprawie, organ przywołuje znane okoliczności, jednak prezentuje nową argumentację pomimo tego, że całokształt okoliczności był już badany zarówno przez organ jak i Sąd w wyroku z 20 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Go 335/23,a wyrażona w postanowieniu i wyroku ocena tych okoliczności nie znalazła akceptacji w sądzie II instancji, który uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną wydał, na podstawie art. 188 P.p.s.a., wyrok reformatoryjny.
Podsumowując, zaskarżone postanowienie narusza art. 153 oraz art. 170 P.p.s.a. z uwagi na nieuwzględnienie oceny prawnej i nie zastosowanie wskazań płynących z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanego w sprawie o sygn. akt III FSK 321/24. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni treść wspomnianego orzeczenia i przyjmie, żestrona uprawdopodobniła brak swojej winy w uchybieniu terminu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1. sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego Sąd rozstrzygnął w punkcie 2. wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.), zasądzając od organu administracji na rzecz Skarżącego kwotę 597 zł, na którą składało się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł, wpis od skargi w kwocie 100 zł, oraz opłata skarbowa od złożonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Zwrotu nadpłaconego wpisu od skargi dokonano w punkcie 3. wyroku, na podstawie art. 225 P.p.s.a.