- ww. lokale mieszkalne strona nabywała w stanie deweloperskim,
- lokale mieszkalne były wykańczane i wyposażane, co miało wpływ na zwiększenie atrakcyjności handlowej lokalu oraz sprzedawane były z zyskiem,
- krótkie okresy posiadania przez stronę zakupionych lokali mieszkalnych,
- od [...] kwietnia 2017 r. poszerzenie przez M. L. zakresu prowadzonej działalności gospodarczej o pośrednictwo w zakresie obrotu nieruchomościami,
- [...] grudnia 2021 r. P. L. dokonał wpisu do CEiDG własnej działalności gospodarczej obejmującej roboty budowalne oraz kupno i sprzedaż nieruchomości, a także wynajem i zarządzanie nieruchomościami,
- prowadzona przez skarżącą działalność gospodarczą w zakresie usług finansowych i udzielania kredytów, a także fakt/okoliczność, że nabywając lokale mieszkalne strona korzystała z kredytów, które po sprzedaży lokali były spłacane,
- w latach 2022-2023 skarżący dokonali zakupu i sprzedaży kilku nieruchomości.
Skarżący nie zgodzili się z rozstrzygnięciem organu II instancji. Decyzję zaskarżyli w całości, zarzucając jej:
1. Naruszenie art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: pdof), polegające na przyjęciu, iż sprzedaż nieruchomości dokonana przez strony postępowania w 2018r., będąca jedyną taką transakcją w roku 2018, wygenerowała przychody podlegające opodatkowaniu w ramach działalności gospodarczej, podczas gdy jednorazowa transakcja nie spełnia przesłanek, które pozwalają na uznanie, iż miała ona miejsce w ramach działalności gospodarczej, albowiem pozbawiona była charakteru zorganizowanego oraz ciągłości.
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a pdof, poprzez jego pominięcie i uznanie, iż dochody uzyskane z jednorazowej sprzedaży mieszkania przez podatników dokonanej w 2018 roku są dochodami z działalności, gospodarczej, podczas gdy Podatnicy, zgodnie z wykładnią otrzymaną od pracowników Urzędu Skarbowego w [...], zgłosili te dochody do opodatkowania, składając rozliczenie podatkowe na formularzu zeznania PIT-39, przeznaczonym do zgłaszania do opodatkowania dochodów uzyskiwanych przez osoby fizyczne ze sprzedaży nieruchomości wykonywanej poza działalnością gospodarczą.
3. Naruszenie przepisów art. 27 ust. 1 ustawy pdof poprzez objęcie stawkami podatku wskazanymi w naruszonym przypisie dochodów uzyskanych z jednorazowej sprzedaży mieszkania dokonanej przez odwołujących się, podczas gdy zgodnie z treścią przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochód uzyskany ze sprzedaży jednego mieszkania dokonany poza działalnością gospodarczą powinien zostać opodatkowany stawką określoną w art. 30e pdof.
4. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 30e pdof, poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż dochody uzyskane ze zbycia jednej nieruchomości w ciągu całego 2018 roku mogą stanowić dochody podatnika z działalności gospodarczej, co do których powstanie obowiązek zapłaty podatku w stawce 32%, podczas, gdy regulacja zawarta w art. 30e pdof została przez ustawodawcę dodana do pierwotnego tekstu ustawy, w celu zapewnienia prostszej formy opodatkowania przychodów ze sprzedaży nieruchomości wykonywanej poza działalnością gospodarczą.
5. Naruszenie prawa procesowego, tj. art. 21 §3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa, poprzez jego zastosowanie jako podstawę zaskarżonej decyzji, podczas gdy podatnicy, zgodnie z ciążącym na nich obowiązkiem, zapłacili w całości zobowiązanie podatkowe wynikające z rozliczeń rocznych, złożyli wymagane prawem deklaracje podatkowe (PiT-36 i PIT-39), i dokonali prawidłowego rozliczenia ciążących na nich zobowiązań.
6. Błąd w ustaleniach faktycznych mających istotny wpływ na treść wydanej decyzji polegający na przyjęciu, że:
a) Sprzedaż nieruchomości dokonana w latach 2017, 2019, 2022 i 2023 ma wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego na podstawie dochodów uzyskanych przez strony postępowania w 2018 roku.
b) Czynności podejmowane w ramach prowadzonej przez P. L. działalności gospodarczej w latach 2022 i 2023 świadczą o tym, iż już w roku 2018 podatnicy prowadzili działalność gospodarczą w zakresie obrotu nieruchomościami.
c) Rozszerzenie działalności gospodarczej przez M. L. poprzez dodanie w 2017 roku kodu PKD 68.31.Z, świadczy o prowadzeniu działalności gospodarczej przez M. L. w 2018 roku w zakresie handlu nieruchomościami.
d) Dokonanie sprzedaży jednego mieszkania w roku podatkowym świadczy o prowadzeniu działalności gospodarczej w zakresie handlu nieruchomościami również w 2018 roku.
e) Ustalenie, iż podatnicy prowadzili działalność gospodarczą w zakresie handlu nieruchomościami w roku 2017, podczas gdy rozliczenia roczne zarówno na PIT-36 i PIT-39 nie zostały w żaden sposób zakwestionowane przez organy podatkowe, pomimo, iż od ich złożenia upłynęło 5 lat, co oznacza, iż organy podatkowe uznały je za prawidłowe.
f) Uznanie, że Skarżąca sprzedając jedno mieszkanie w 2018 roku działała w sposób ciągły, usystematyzowany i nieprzypadkowy, a jednocześnie iż posiadała fachową wiedzę w zakresie obrotu nieruchomościami, podczas gdy Skarżąca nigdy wcześniej, ani też później nie prowadziła działalności gospodarczej w zakresie handlu nieruchomościami, a jej działalność i udział w transakcjach kończyły się na podpisaniu umowy kredytowej przez klientów.
g) Sprzedaż nieruchomości w 2018 roku nastąpiła z zyskiem, co wynikało z charakteru działań podejmowanych przez podatników, podczas gdy różnica pomiędzy ceną zakupu, a ceną zbycia powstała przede wszystkim wskutek wzrostu cen nieruchomości na rynku, na co podatnicy wpływu nie mieli.
h) Uznanie, iż w 2018 roku dokonana sprzedaż lokalu mieszkalnego miała charakter stały, zorganizowany i zarobkowy, podczas gdy w 2018 roku, bo do - tego właśnie okresu powinna odnosić się wydana decyzja podatkowa, nastąpiła i wyłącznie jedna transakcja zbycia nieruchomości, a co za tym idzie nie można jej nadać charakteru zorganizowanego i stałego.
Pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodów z:
a) wydruku CEiDG, celem wykazania daty dokonania zmiany w kodach PKD, działalności prowadzonej przez skarżącą,
b) korespondencji mailowej prowadzonej przez Skarżącą z pracownikiem Urzędu Skarbowego w [...] A. W., celem wykazania, iż wbrew twierdzeniom organu podatkowego, skarżąca interesowała się problemem prawidłowego rozliczenia dochodów uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości dążąc do prawidłowego rozliczenia tych dochodów,
c) formularzy PIT-37 oraz PIT-36L wraz z załączonym w formie zestawienia wyjaśnieniem celu jego przygotowania, dla wykazania, iż w przypadku posiadania świadomości, iż dochody ze sprzedaży nieruchomości powinny zostać doliczone do przychodów z działalności gospodarczej (co próbują udowodnić organy podatkowe): skarżąca wybierając formę opodatkowania zwaną potocznie podatkiem liniowym i doliczając dochody ze sprzedaży nieruchomości do pozostałych dochodów zapłaciłaby podatek w podobnej wysokości jak zobowiązanie wynikające ze sposobu rozliczenia przyjętego przez Podatniczkę (PIT-39 + PIT-36)
d) przesłuchania w charakterze strony M. L. celem wykazania świadomości skarżących co do prawidłowego sposobu rozliczenia dochodów uzyskanych w 2018 r., wielokrotnego ustalania z pracownikami Urzędu Skarbowego w [...] sposobu rozliczenia dochodów uzyskanych w 2018 roku ze sprzedaży nieruchomości, rozszerzenia zakresu prowadzonej działalności gospodarczej o kod PKD 68.31.Z, związany z pośrednictwem w sprzedaży nieruchomości na wyłączne żądanie N. przyczyn podjęcia decyzji o rozpoczęciu przez P. L. działalności gospodarczej w grudniu w 2021 roku,
Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]oraz umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, z uwagi na prawidłowe rozliczenie wszystkich dochodów uzyskanych w 2018 roku przez strony postępowania. Ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] i przekazanie sprawy organowi I Instancji do ponownego rozpoznania, w celu przeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do prawidłowego ustalenia charakteru transakcji związanej ze sprzedażą nieruchomości z udziałem stron postępowania, do której doszło w 2018 roku. Jednocześnie pełnomocnik skarżących wniósł o zasądzenie od organów podatkowych na rzecz skarżącej kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z zm., dalej jako: P.p.s.a.) rozstrzygając daną sprawę, wojewódzki sąd administracyjny, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Stwierdzenie, że poddaną kontroli decyzję (postanowienie) wydano z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).
W ocenie Sądu organy nieprawidłowo dokonały oceny materiału dowodowego. Ocena ta została dokonana z przekroczeniem swobodnej oceny dowodów (naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej), a to w konsekwencji spowodowało, że organ niewłaściwie przyjął, że w sprawie zastosowanie będzie miał przepis art. 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust.1 pkt 3 oraz art. 27 ust. 1 updof.
Niniejsza sprawa dotyczy zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. Zgodnie z treścią art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, może zostać zawieszony lub przerwany na skutek okoliczności, o których mowa w art. 70 § 2 do § 6 ww. ustawy. Stosownie do treści ww. § 6 pkt 1 bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
W przedmiotowej sprawie termin płatności podatku dochodowego od osób fizycznych upłynął w roku 2019. Termin przedawnienia w sprawie rozpoczął bieg 1 stycznia 2020 r., i jeśli nie doszłoby do zawieszenia lub przerwania biegu terminu przedawnienia, upływałby z końcem 2024 roku. W sprawie jednakże zaistniało zdarzenie powodujące zawieszenie ww. biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2018 rok na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Z informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] przekazanej w piśmie z [...] listopada 2024 r., wynika że [...] października 2024 r. wszczęto postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 rok. O powyższym został poinformowany pełnomocnik Strony zawiadomieniem z [...] listopada 2024 r. wydanym w trybie art. 70c ustawy Ordynacja podatkowa, doręczonym [...] grudnia 2024 roku. Strona natomiast nie kwestionuje zaistnienia zdarzenia powodującego zawieszenie biegu terminu przedawnienia.
W niniejszej sprawie spór dotyczy zasady opodatkowania dokonanej w 2018 r. przez Skarżących sprzedaży lokalu mieszkalnego – czy do opodatkowania przedmiotowej transakcji zastosowanie ma art. 30e ust. 1 updof w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 8 updof czy też art. 27 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 i art. 10 ust. 1 pkt 3 updof. Zatem zasadniczym pytaniem na które należy odpowiedzieć jest to czy w 2018 r. sprzedaż lokalu mieszkalnego położonego przy ul [...] przez Skarżących dokonana została w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży nieruchomości (jak twierdzi organ) czy też sprzedaż ta była dokonana w ramach gospodarowania majątkiem osobistym (jak twierdzą Skarżący).
Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 3 i pkt 8 lit. a updof źródłem przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza (pkt 3), odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości – jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie (pkt . 8 lit. a).
Z kolej zgodnie z art. 14 ust. 1 updof– za przychód z działalności o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaż towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.
Zgodnie z art. 30e ust. 1 oraz ust. 5 u.p.dof od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku (ust. 1). Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł (ust. 5). Wskazany w ust. 1 przepis nie ma zastosowania jeżeli przychód ze sprzedaży nieruchomości stanowi przychód z działalności gospodarczej (...) – art. 30e ust. 6 pkt 2 updof.
W niniejszej sprawie ustalony przez organy stan faktyczny nie budzi zastrzeżeń. Nie jest sporne kiedy nastąpiło nabycie i zbycie lokalu mieszkalnego, za jaką cenę, jakie wydatki zostały poniesione na wykończenie mieszkania, jakie nieruchomości i kiedy zostały nabyte, a następnie sprzedane, kiedy została zarejestrowana działalność gospodarcza. Jednocześnie organ nie zakwestionował twierdzeń Skarżącej dotyczących sytuacji w jakiej znalazła się jej rodzina w 2018 r.
Zastrzeżenia natomiast dotyczą oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a to w szczególności czy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uprawniał organ do oceny, że sporna sprzedaż i uzyskany z niej przychód należy zaliczyć do źródła jakim jest działalność gospodarcza.
Zgodnie z definicją ustawową działalności gospodarczej jaka jest zawarta w art. 5a pkt 6 updof, - działalność gospodarcza albo pozarolnicza działalność gospodarcza – oznacza to działalność zarobkową:
a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową ;
b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
- prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1,2 i 4-9 updof.
Z uwagi na brzmienie przywołanego art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a, art. 10 ust. 1 pkt 3 updof oraz art. 5a pkt 6 updof należy wskazać jakie działania podejmowane przez Stronę wskazują na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami. Jednocześnie należy podkreślić, że granica pomiędzy sprzedażą nieruchomości dokonywaną w ramach prowadzonej działalności gospodarczej czy też sprzedażą której nie można przypisać takiego charakteru – jest nieostra. Ocena czy sprzedaż można uznać już jako wykonywaną w ramach działalności gospodarczej czy też jako jeszcze nie kwalifikującej się do tej działalności musi uwzględniać przesłanki określone w ustawowej definicji. Na ocenę tę wpływ powinny mieć okoliczności związane z sytuacją Skarżących tj. sytuację osobistą, rodzinną, finansową, uwarunkowania ekonomiczne, które istniały zarówno w dacie nabycia nieruchomości jak ich zbycia ponieważ ma to wpływ na obiektywną ocenę zdarzeń – ich zorganizowanego i ciągłego charakteru w kontekście działalności zarobkowej czy też jako działania mające na celu zabezpieczenia swojego majątku, rodziny. Należy przy tym pamiętać o zasadzie, która powinna być podstawową w prawie podatkowym, a to że wszelkie wątpliwości powinno się rozstrzygać na korzyść podatnika.
W niniejszej sprawie nie jest sporne, że sprzedaż przedmiotowej nieruchomości nie była traktowana przez Skarżących jako sprzedaż dokonywana w ramach działalności gospodarczej. Jednak ta okoliczność nie wyklucza, że podjęte przez Skarżących działania mogą zostać uznane za taką działalność. Zamiar podatnika określonej kwalifikacji przychodów ze sprzedaży o tyle nie ma znaczenia, iż nie należy on do tych cech, które mogłyby różnicować działalność gospodarczą, np. w zakresie handlu, od sprzedaży mienia osobistego. Działalność gospodarcza jest zjawiskiem - ciągiem zdarzeń faktycznych - o charakterze obiektywnym, a więc dla uzasadnionej oceny odnośnie jej zaistnienia podstawowego lub przesądzającego znaczenia nie może mieć formalne oświadczenie konkretnego podmiotu, że działalność gospodarczą prowadzi lub jej nie prowadzi.
Okoliczność, że zbycie nieruchomości w danym roku było jednokrotne, nie wyklucza przyjęcia, że nastąpiło w ramach działalności gospodarczej. Spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f., nie należy rozpatrywać wyłącznie poprzez pryzmat zdarzeń mających miejsce w danym roku podatkowym. Przesłanka "ciągłości" ma na celu wyeliminowanie z pojęcia działalności gospodarczej przedsięwzięć jednorazowych (względnie podejmowanych sporadycznie). Nie należy jej jednak rozumieć jako konieczność wykonywania działalności bez przerwy (np. przez cały rok, cały miesiąc, a tym bardziej przez cały dzień). Do zachowania ciągłości wystarczające jest, aby z całokształtu okoliczności wynikał zamiar powtarzania określonego zespołu konkretnych działań w celu osiągnięcia efektu w postaci zarobku. Przerwy występujące pomiędzy poszczególnymi czynnościami nie pozbawiają działalności cechy ciągłości.
Z tego też względu co do zasady na ocenę czy sprzedaż nieruchomości związana jest ze zwykłym zarządem majątkiem osobistym czy też nabiera już charakteru działalności gospodarczej mają wpływ działania podejmowane nie tylko w danym roku podatkowym, ale również działania podejmowane wcześniej jak i później. Z tego też względu organ dokonując oceny działań Strony, zasadnie odniósł się do zdarzeń przeszłych (2017 r.) jak i następujących po 2018 r. Jednak organ w argumentacji pominął, że zakup i sprzedaż lokali mieszkalnych od 2022 r. dokonywana była już w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącego. Od grudnia 2021 r. Skarżący zarejestrował działalność gospodarczą w zakresie m.in. obrotu nieruchomościami.
Natomiast w odniesieniu do lokali które Skarżący nabyli w 2017 r. nie można wykluczyć, że nabycia te, mogły stanowić zabezpieczenie materialne rodziny na przyszłość. Organ w żaden sposób nie podważył twierdzeń Strony, że w 2018 r. sytuacja finansowa Strony uległa na tyle pogorszeniu, że konieczna była sprzedaż najpierw jednego mieszkania, a w następnym roku kolejnego. Co istotne po sprzedaży w 2018 r. jak i sprzedaży w 2019 r. Skarżący nie zainwestowali uzyskanych środków w zakup kolejnego mieszkania.
Z przytoczonego art. 5a pkt 6 updof wynika, że przy określeniu czy dana działalność jest działalnością gospodarczą należy wskazać na zaistnienie jej zarobkowego charakteru, prowadzenia we własnym imieniu w sposób zorganizowany i ciągły. Jednocześnie w art. 10 ust. 1 pkt 8 wskazano, ze źródłem przychodu jest odpłatne zbycie nieruchomości jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej.
Wykładni przepisów art. 5a pkt 6 oraz art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. w relacji do art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. należy dokonywać w taki sposób, który będzie stanowił realizację konstytucyjnych gwarancji udzielanych przez ustawodawcę obywatelowi (podatnikowi) w zakresie możliwości swobodnego rozporządzania swoim majątkiem, bez konieczności przewidywania ryzyka (i przeciwdziałaniu temu), że w bliżej nieokreślonej przyszłości jego wola działania w określonym trybie podatkowym (np. art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f.) zostanie pominięta przez organ podatkowy, z wyjątkiem sytuacji, gdy organ podatkowy wykaże spełnienie wszystkich przesłanek (łącznie) przewidzianych w art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. - patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2025 r. II FSK 800/22.
Zwrócić należy również uwagę, że nie ma racjonalnie uzasadnionych argumentów, które pozwalają na stwierdzenie, że dążenie do uzyskania najlepszej ceny przez właściciela nieruchomości, przy wystąpieniu okoliczności poprzedzających transakcję sprzedaży nieruchomości, przesądza o zakwalifikowaniu takiej transakcji do źródła przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Można mówić o gospodarowaniu osobistym majątkiem, jeżeli zamiarem podatnika jest jedynie spieniężenie części lub całości swojego majątku. Pieniądze uzyskane ze sprzedaży majątku nie są wówczas reinwestowane, czyli przeznaczane na zakup kolejnych rzeczy tego samego rodzaju i przygotowanie ich do sprzedaży, a następnie sprzedaży, co tworzyłoby cykl działań zorganizowanych i ciągłych. Co więcej, brak jest jakichkolwiek podstaw do nakładania na obywatela obowiązku zbywania majątku bez zysku.
Brak jest podstaw kwalifikowania do pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. podejmowanych przez podatnika czynności mieszczących się w zwykłym zarządzie własnym majątkiem, tzn. mających na celu prawidłowe gospodarowanie tym majątkiem oraz zaspokajanie potrzeb rodziny. Działań z zachowaniem - normalnych w takich przypadkach - reguł gospodarności nie należy z gruntu utożsamiać z działalnością gospodarczą. W efekcie działania podatnika, w stosunku do stanowiących jego własność składników majątkowych (w tym mienia nieruchomego), wykazują cechy zorganizowania i ciągłości, w rozumieniu art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f., gdy podejmowane przez niego czynności, związane z zagospodarowaniem tego mienia i jego rozporządzaniem, istotnie odbiegają od normalnego wykonywania prawa własności, a nadto podatnik z operacji tych uczyni sobie lub ma zamiar uczynienia stałego (nie okazjonalnego) źródła zarobkowania.
Nie można oczekiwać od osoby, która zbywa składnik swojego majątku, aby nie kierowała się rachunkiem ekonomicznym i powstrzymywała się od działań, które pozwolą jej uzyskać jak najwyższą cenę, tylko w obawie przed opodatkowaniem transakcji z racji uznania, że stanowi to wyraz prowadzonej działalności gospodarczej.
W ocenie Sądu, by uznać, że sprzedaż w 2018 r. nieruchomości dokonana została w ramach działalności gospodarczej należało wykazać, że Strona dokonywała na przestrzeni lat aktywnych działań handlowych, mających na celu nabywanie i sprzedaż nieruchomości, a także podejmując wobec tych nieruchomości czynności, dzięki którym zbywane nieruchomości uzyskiwały zupełnie odmienny wymiar ekonomiczny wyrażając się w zwiększeniu ich atrakcyjności handlowej. Naprzemienne rozłożone w czasie nabywanie i zbywanie nieruchomości i przeznaczanie środków uzyskanych ze sprzedaży na nabywanie kolejnych nieruchomości jest charakterystyczne dla działalności handlowej. Podejmowane działania Skarżących na przestrzeni lat można uznać za charakterystyczne dla działalności gospodarczej, jednak w niniejszej sprawie istotne jest, że takie okoliczności nie wystąpiły w 2018 r. Niewątpliwie sprzedaż nieruchomości mogła stanowić impuls do podjęcia działalności gospodarczej w tym zakresie. Od 2022 r. Skarżący zarejestrował działalność gospodarczą związaną z obrotem nieruchomości i w ramach tej działalności dokonywał transakcji. Jednak przy ocenie materiału dowodowego nie można pominąć, że sporna transakcja miała miejsce w 2018 r., a poprzedzona została nabyciem nieruchomości w 2017 r.
Wątpliwości Sądu budzi czy w okolicznościach podnoszonych przez Skarżących, a w żaden sposób nie podważonych przez organ, sprzedaż nieruchomości w 2018 r. już można uznać za sprzedaż dokonaną w ramach działalności gospodarczej. Skarżąca w toku postępowania podkreślała, że nabycie nieruchomości stanowić miało zabezpieczenie finansowe/majątkowe jej rodziny. Wskazywała również, że nie stać było jej i jej męża by kupić wykończone mieszkanie, jednocześnie Skarżący potrafił samodzielnie wykonać prace wykończeniowe w zakupionych mieszkaniach. Z tego też względu zupełnie naturalnym jest, że w ramach przygotowania mieszkań do możliwości z nich korzystania, były podjęte działania mające na celu ich wykończenie. Bez tych działań mieszkania nie mogły zostać ani wynajęte, ani nie można było w nich zamieszkać
Według twierdzeń Strony jedno z mieszkań miało zostać przeznaczone na wynajem, a w drugim miało mieszkać jedno z dzieci Stron ponieważ miało podjąć naukę w [...]. Organ wykazał, że cele te nie zostały zrealizowane, co w ocenie organu dowodziło, że nabycie tych nieruchomości było w ramach działalności gospodarczej. Jednak organ pominął twierdzenie Strony, że w 2018 r. jej sytuacja finansowa się pogorszyła, a jednocześnie zobowiązana była spłacać kredyty nie tylko zaciągnięte na dokonane w 2017 r. zakupy nieruchomości, ale jeszcze posiadała inne zobowiązania finansowe, w tym inne kredyty.
W takich okolicznościach (nie zakwestionowanych przez organ) nie można wykluczyć, że sprzedaż w 2018 r. lokalu mieszkalnego związane było nie tyle z prowadzoną działalnością gospodarczą ale wynikało z innej przyczyny - z konieczności poprawienia sytuacji finansowej, obniżenia zobowiązań. To z kolei potwierdza tezę, że Strona gospodarowała swoim majątkiem osobistym w sposób nie odbiegający od normalnego wykorzystania go na potrzeby rodziny czy cele prywatne.
Organ dokonując oceny materiału dowodowego powyższej okoliczności nie wziął pod uwagę. Jak już wcześniej wskazano organ nie wykazał, by ze sprzedaży spornej nieruchomości, środki finansowe zostały ulokowane w zakupie innej nieruchomości. Spłata natomiast kredytu zaciągniętego na zakup sprzedanej nieruchomości nie może zostać uznane za reinwestycję w inną nieruchomość. I o ile można zgodzić się, że działanie takie – spłata kredytu zaciągniętego na zakup nieruchomości z środków uzyskanych ze sprzedaży tej nieruchomości jest posunięciem przemyślanym, jednak nie sposób uznać, że świadczy to o działaniach w ramach działalności gospodarczej. Przy ocenie charakteru podejmowanych przez Skarżących działań dotyczących spornej nieruchomości, Sąd ma również na uwadze wskazaną na wstępie zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika.
Podsumowując: w ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy organ dokonał błędnej oceny stanu faktycznego co skutkowało błędnym przyjęciem, że sprzedaż ta nie podlega opodatkowaniu na zasadach wskazanych w art. 30e ust. 1 updof. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie, w odniesieniu do sprzedaży dokonanej w 2018 r. nie można mówić, że sprzedaż została dokonana w ramach działalności gospodarczej.
Odnosząc się do wniosku zawartego w skardze dotyczącego przeprowadzenia dowodów, wniosek ten należało uznać za niezasadny. Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające
z dokumentów jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Oznacza to, że przed sądem administracyjnym co do zasady nie przeprowadza się postępowania dowodowego, a jeżeli już to postępowanie to może być przeprowadzone tylko z dokumentów. Mając na uwadze brzmienie przywołanego przepisu, wskazać należy, że Sąd nie miał podstaw by przeprowadzić dowód z przesłuchania Skarżącej. Niemniej jednak Skarżąca na rozprawie miała możliwość zajęcia stanowiska, co też uczyniła. Odnosząc się do pozostałych wniosków dotyczących przeprowadzenia dowodów, wskazać należy, że dokumenty na które powoływała się Strona znajdują się w aktach administracyjnych.
Z uwagi na stwierdzenie, że sprzedaży nieruchomości w 2018 r. nie można uznać za dokonaną w ramach działalności gospodarczej Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art.. 205 § 2 P.p.s.a. Zwrot kosztów obejmuje kwotę uiszczonego wpisu oraz wynagrodzenie jednego pełnomocnika.