Wyrok WSA z dnia 27 listopada 2025, sygn. I SA/Go 265/25

W związku z powyższym organ nie stwierdził naruszenia zasad postępowania,

w tym również wynikających z art. 6, 7, 8 i 11 k.p.a. Wyjaśnił, że oddalając skargę na ww. czynność egzekucyjną, organ I instancji przedstawił prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy, a następnie dokonując jego oceny w kontekście obowiązujących przepisów prawa, z poszanowaniem zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, wydał prawidłowe rozstrzygnięcie.

Odnosząc się zarzutu, że protokół z [...] sierpnia 2024 r. jest wadliwy, ponieważ zostały w nim wpisane nieprawdziwe dane, gdyż zobowiązania tam wykazane nie istniały, bowiem zostały spłacone, DIAS wyjaśnił, że badanie wymagalności i zapłaty należności objętych tytułami wykonawczymi wskazanymi w protokole zajęcia ruchomości nie jest dopuszczalne w postępowaniu skargowym prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. Powyższe okoliczności mogą być podnoszone

w postępowaniu w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, czy też w sprawie zarzutów. Dodał, że w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny wydał postanowienie nr [...] z [...] grudnia 2024 r., które zostało utrzymane w mocy ostatecznym postanowieniem DIAS z [...] lutego 2025 r. nr [...]Natomiast co do zarzutu, że protokół zajęcia ruchomości zawiera dane dotyczące okresów rozliczeniowych niezgodnie ze stanem faktycznym, DIAS wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny otrzymał do realizacji tytuły wykonawcze wystawione na spółkę o numerach: [...] z [...] maja 2017 r., [...] z [...] lutego 2021 r., [...] z [...] sierpnia 2021 r., [...] z [...] sierpnia 2021 r., [...]

z [...] grudnia 2021 r., które zostały ujęte w protokole zajęcia ruchomości. W toku prowadzonego postępowania następowała spłata poszczególnych zaległości, a po zweryfikowaniu zaległości strony, należność do spłaty została ograniczona do zaległości w podatku od towarów i usług za marzec 2017 r. oraz do pozostałych kosztów egzekucyjnych. Organ podkreślił, że w sytuacji, gdy następuje spłata posiadanego zadłużenia w krótkim okresie, posiadane przez organ egzekucyjny informacje o stanie zadłużenia z przyczyn oczywistych (czas przepływu informacji od wierzyciela) mogą różnić się od aktualnego stanu. Nie ma to jednak wpływu na poprawność czynności egzekucyjnych związanych z zajęciem ruchomości.

Organ argumentował również, że kwestia uprawnień do władania ruchomością (zajęty pojazd stanowi przedmiot zastawu umownego ustanowionego na rzecz innego wierzyciela na mocy umowy pożyczki wraz z ustanowieniem zastawu) nie stanowi podstawy do złożenia skargi na czynność egzekucyjną i wobec tego nie podlega rozpatrzeniu w trybie art. 54 u.p.e.a. Do ochrony interesów osób trzecich w przypadku kierowania egzekucji wobec rzeczy lub prawa majątkowego nienależącego do zobowiązanego służy art. 38 cytowanej ustawy. Zatem niemożliwe było rozpoznawanie ww. zarzutów w postępowaniu wszczętym skargą na czynność egzekucyjną, ponieważ wykraczają one poza przedmiot postępowania dotyczący tego środka prawnego.

DIAS zaakcentował, że pracownik obsługujący organ egzekucyjny jest uprawniony do zajęcia wszystkich ruchomości, którymi zobowiązany włada. Zgodnie

z art. 97 § 2 u.p.e.a., zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione. Podkreślił, że pracownik organu egzekucyjnego nie jest ani zobowiązany, ani uprawniony do badania, czy zobowiązany ma tytuł prawny do rzeczy, którą dysponuje.

Końcowo organ zauważył, że ostatecznym postanowieniem z [...] lutego 2025 r. nr [...] DIAS utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji nr [...] z [...] grudnia 2024 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji ruchomości stanowiącej samochód osobowy marki [...], rok produkcji 2011, nr rejestracyjny [...].

Skargę na powyższe postanowienie złożyła spółka zarzucając przedmiotowemu postanowieniu:

a) naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa proceduralnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

c) naruszenie zasady obiektywizmu, art. 7 k.p.a,

d) naruszenie zasady praworządności (art. 6 k.p.a.) oraz zasady pogłębiania zaufania

obywateli do państwa (art. 8 k.p.a.).

W uzasadnieniu strona wskazała, że wydane rozstrzygnięcia obu instancji są wadliwe, niezgodne z przepisami i mijają się faktami. W ocenie skarżącej udowodniła, że protokół zajęcia przedmiotowego samochodu sporządzony został z rażącym naruszeniem prawa, jest wadliwy. Udowodniła, że wskazane w nim zobowiązania zostały wykonane i nie istnieją. Zaznaczyła, że organ wydający zaskarżone postanowienie pominął istotny fakt, że w protokole zostały wpisane nieprawdziwe dane, zlekceważył, że przed sporządzeniem wadliwego zajęcia pojazdu zobowiązania były już spłacone, a w związku z tym zlekceważył także, że zgodnie z przepisami zajęcie samochodu osobowego powinno być w trybie bezzwłocznym uchylone.

Zdaniem spółki organ wydający zaskarżone postanowienie zlekceważył istotny fakt, że urzędnicy przekroczyli swoje uprawnienia, ponieważ nie było ani podstaw prawnych ani faktycznych do zajęcia wskazanego pojazdu. [...] września 2024 r. skarżąca otrzymała od NUS wadliwy protokół zawiadamiający o zajęciu przedmiotowego samochodu osobowego i wpisie zajęcia tego samochodu w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta [...]. Podkreśliła, że pismami z dnia: z [...] września 2024 roku, [...] października 2024 r., [...] października 2024 r. złożyła skargi i wskazała konkretne zarzuty na czynność egzekucyjną. Wniosła o uchylenie zajęcia samochodu osobowego, zwolnienie tego pojazdu z egzekucji oraz wykreślenie wpisu zajęcia tego samochodu w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta [...], a tym samym umorzenie egzekucji.

Skarżąca podkreśliła, że w protokole jako dane dotyczące dochodzonych należności wskazano należności z tytułu VAT za 2/2017, 12/2019, 11/2020, 9/2020 które zostały przez spółkę w całości zapłacone, zaś należność za 1/2021 również została w całości spłacona, na podstawie decyzji o rozłożeniu zobowiązań na raty wraz

z wyliczonymi przez organ wszystkimi kosztami, które w całości zostały zapłacone. Organ natomiast te okoliczności pominął. W związku z tym – zdaniem skarżącej – postępowanie powinno być umorzone.

Podniosła również, że z punktu widzenia etyki w administracji publicznej urzędnik zajmując w stosunku do obywatela, podmiotu pozycję władczą, nie może pozycji tej wykorzystywać, zastawiać pułapek, manipulować danymi, wybiórczo przedstawiać dane. Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów, nie odnosi się w zupełności do treści zażalenia, nie ma oparcia w stanie faktycznym, zawiera rażące błędy i powinno być uchylone w całości. Organ administracji naruszył przepisy

i zasady postępowania administracyjnego, dlatego też skarżąca nie powinna ponosić

z tego powodu negatywnych konsekwencji. Czynność egzekucyjna została dokonana

z naruszeniem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dodała, że instrumentalne działania urzędników są nieetyczne. Takie postępowania organów podatkowych strona uznała za niezgodne z konstytucyjną zasadą zaufania obywateli do organów państwa oraz z zasadą demokratycznego państwa prawa.

Ponadto skarżąca wskazała, że zajęty pojazd stanowi przedmiot zastawu umownego ustanowionego na rzecz innego wierzyciela na mocy umowy pożyczki wraz z ustanowieniem zastawu zawartej ze spółką [...].06.2017 r. w [...], co zostało notarialnie poświadczone. Pojazd ten znajduje się w posiadaniu wierzyciela zgodnie

z zawartą umową i przepisami. Organ natomiast pominął fakt, że zgodnie z przepisami

i zawartą umową nie ma i nie było obowiązku przerejestrowania pojazdu. Organ zgodnie z zasadami współżycia społecznego powinien także uszanować prawa tego wierzyciela.

Końcowo skarżąca podniosła naruszenie zasad postępowania wynikających

z art. 7, 8 i 11 k.p.a. wskazując, że dochowanie wszelkich przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a zwłaszcza tych, które chronią interes strony jest obowiązkiem organu administracji prowadzącego postępowanie. Strona nie powinna ponosić ujemnych konsekwencji wynikających z nieprawidłowych działań organu administracji publicznej.

Zdaniem spółki wykazała ona nieprawidłowości, błędy, naruszenia przepisów prawa przez urzędnika dokonującego czynności egzekucyjnej. Dowiodła, że urzędnik przekroczył swoje uprawnienia, sporządzając wadliwy protokół zajęcia pojazdu. Udowodniła, iż protokół zajęcia samochodu sporządzony został z rażącym naruszeniem prawa. Wskazane w nim zobowiązania zostały wykonane przed sporządzeniem wadliwego protokołu i nie istnieją.

W związku z powyższym spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, a także

o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z [...] września 2025 r. spółka wskazała, że DIAS

w odpowiedzi na skargę pominął istotny fakt, że urzędnicy przekroczyli swoje uprawnienia, ponieważ nie było ani podstaw prawnych ani faktycznych do zajęcia pojazdu. Podzielając argumenty zaprezentowane w skardze, podkreśliła jednocześnie, że DIAS w ogóle nie odniósł się do treści zarzutów, do wadliwych danych w protokole zajęcia pojazdu. W ocenie skarżącej organ pominął istotny fakt, że zobowiązania wymienione w bezpodstawnym i wadliwym protokole zajęcia samochodu były zapłacone przed jego sporządzeniem, a to już zgodnie z przepisami nakazuje z urzędu uchylenie czynności egzekucyjnej. Organ pominął okoliczność wpisania przez urzędnika w protokole, że dane dotyczące dochodzonych należności wynikają

z podatku VAT, które to zobowiązania zostały przez stronę uregulowane, a zatem nie istnieją, bo zostały wykonane przed czynnością egzekucyjną. W ocenie spółki, takie działania naruszają przepisy i zasady postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub stwierdzenie nieważności jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w art. 247 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonej kognicji nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd uznał zatem, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

Skarżący podnosi, że w protokole zajęcia ruchomości wskazano należności, które zostały w całości zapłacone oraz, że zajęty pojazd stanowi przedmiot zastawu umownego ustanowionego na rzecz innego wierzyciela.

Przypomnieć należy, że skargę na czynność egzekucyjną reguluje m.in. art. 54 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.

Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych określony w art. 54 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma ona charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi - zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. - są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 778/13, z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13, czy wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 3396/14, wszystkie wyroki wskazane w niniejszym orzeczeniu dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

W postępowaniu skargowym prowadzonym w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Należy również podkreślić, że w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 ustawy egzekucyjnej kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.

Również w piśmiennictwie akcentuje się, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 ustawy egzekucyjnej (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015, wydanie VII, komentarz do art. 54).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że badanie kwestii zapłaty należności objętych tytułami wykonawczymi mogłoby nastąpić po złożeniu odpowiedniego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, stosownie do art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. Istnienie należności badane jest również w postanowieniach dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego (co zresztą mało miejsce w postanowieniu DIAS z [...] lutego 2025 r. nr [...], k. 198 akt egzekucyjnych). Kwestia ta nie może być zatem badana w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu skargowym.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że protokół zajęcia zawiera nr tytułu wykonawczego [...]. Tytuł ten w istocie dotyczy wymagalnej (niespłaconej) należności w podatku od towarów i usług za marzec 2017 r., a nie luty 2017 r. jak wpisano w protokole zajęcia (k. 9 i 71 akt egzekucyjnych). W ocenie Sądu, nieprawidłowe oznaczenie w protokole zajęcia jednej z należności nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro prawidłowo wskazano nr tytułu wykonawczego, czyli formalnego dokument urzędowego będącego podstawą wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wspomniane uchybienie nie ma bezpośredniego wpływu na zasadność i prawidłowość dokonanej czynności egzekucyjnej i nie może skutkować uchyleniem tej czynności.

Również podnoszony w skardze zarzut nieskuteczności zajęcia pojazdu stanowiącego przedmiot zastawu nie mógł zostać poddany ocenie w niniejszej sprawie. Żądanie wyłączenia spod egzekucji może być rozpoznane w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem, o którym mowa w art. 38 § 1 u.p.e.a. Wniosek taki zresztą strona złożyła, a postępowanie w tym przedmiocie zakończyło się postanowieniem DIAS z [...] lutego 2025 r. nr [...].

Sąd działając z urzędu nie dostrzegł również innych uchybień, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Egzekucji z ruchomości jest wymieniona w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. Zajęcie ruchomości zostało dokonane zgodnie z przepisami art. 97 i 98 u.p.e.a. Zostało wpisane do protokołu i podpisanie przez pracownika obsługującego organ egzekucyjny. Protokół został sporządzony na druku określonym rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 18.03.2024 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 426). Protokół jest pod względem formalnym prawidłowy i zawiera w swej treści wszystkie wymagane prawem elementy. W protokole oznaczono zobowiązaną, wierzyciela i właściwy miejscowo organ egzekucyjny. Opisano zajętą ruchomość, ze wskazaniem rodzaju środka transportu, jego marki, modelu, numeru rejestracyjnego a także nr VIN. Protokół zawiera także wymagane prawem pouczenia, a także adnotację o pozostawieniu ruchomości pod dozorem zobowiązanego. W protokole wyszczególniono również tytuły wykonawcze, stanowiące podstawę dokonanego zajęcia, ich numery, numery systemowe, okresy, których dotyczą oraz kwoty należności głównych, a także kwotę opłaty egzekucyjnej, kosztów egzekucyjnych oraz kosztów upomnienia. Zakwestionowana czynność egzekucyjna dokonana została w ramach toczącego się wobec Skarżącej postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o wskazane wcześniej tytuły wykonawcze. Odpis tego protokołu został doręczony Stronie.

Sąd nie dostrzegł w działaniu organów naruszenia art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a. Organy słusznie uznały, że czynność egzekucyjna została dokonana prawidłowo. Trafnie również uzasadniły swoje rozstrzygnięcia. Stronie wyjaśniono przyczyny kontynuowania egzekucji. W toku całego postępowania była ona również informowana o czynnościach podejmowanych w sprawie i brała czynny udział w postępowaniu. Nie sposób zatem mówić aby w sprawie naruszono zasady praworządności, prawdy obiektywnej, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli czy zasadę zaufania do władzy publicznej.