2. Nieuzasadnionym jest stanowisko organu że koszenie trawy, przycinanie żywopłotu świadczą o użytkowaniu nieruchomości. Koszenie trawy metodą mulczowania (mielenia) nie powoduje powstawania odpadów, stanowi natomiast naturalny nawóz biologiczny pozostający na trawniku. Mulczowanie odrostów z żywopłotu i obsypywanie nimi jego systemu korzennego zapewnia naturalne nawożenie i ochronę przed przemarzaniem.
3. Strona, wykonując okresowo w 2022 r. czynności koszenia trawy czy podcinania żywopłotu, nie wytwarzała na nieruchomości odpadów które miałby zagospodarować organ zgodnie z kompetencjami. Z tego powodu Strona nie widziała potrzeby składania deklaracji na 2022 r. Strona nie "remontowała" w tym okresie ogrodzenia.
4. Organ bezpodstawnie stawia Stronie zarzut że użytkuje nieruchomość, nie składa deklaracji albo składa, by jeszcze w tym samym miesiącu ją wyzerować.
Strona dopiero w maju 2023r przewidując wykonanie drobnych prac związanych
z konserwacją drewnianego ogrodzenia i wzmocnienia mocowania sztachet do konstrukcji płotu przez wbicie dodatkowych gwoździ, złożyła deklarację jak dla nieruchomości na której nie zamieszkują mieszkańcy a będą powstawały odpady. Organ deklaracji nie uznał, żądał deklaracji jak dla nieruchomości rekreacyjno-wypoczynkowej i nie dostarczył pojemników do odbioru odpadów. Z tych powodów Strona nie przeprowadziła zaplanowanych w m-cu maju prac. Strona ponownie
w miesiącu wrześniu 2023 r. złożyła taką samą deklarację na "remont" i konserwacją nieruchomości. Organ nie dostarczył kompletu pojemników na nieruchomość,
w związku z czym [...] września 2023 r. Strona zrezygnowała z ponownego wykonania prac przesyłając organowi tzw. deklarację "zerową".
Organ oskarża Stronę o celowe działanie. Podjęte w powyższej sprawie, przez organ, postępowanie za 2023 r. zostało przez SKO decyzją uchylone ([...] z [...] października 2024 r.) z uwagi na umorzenie postępowania. Organ nie wspomina że w 2024 r., Strona złożyła deklarację jak dla nieruchomości niezamieszkałej na której powstają odpady, wniosła opłaty za kilka miesięcy, sporadycznie je wytwarzając. Podobna sytuacja ma miejsce w 2025 r. począwszy od miesiąca maja. Przedstawione powyżej dowody przeczą stawianemu zarzutowi uchylania się od opłat. Strona nie zgadza się z ocena organów, że właściciel przyjeżdża na nieruchomość w celu koszenia trawy, wykonywania drobnych remontów i utrzymania jej w należytym stanie , co stanowi przejaw faktycznego korzystania z nieruchomości, w rozumieniu przepisów ustawy. Ocena ta jest sprzeczna z wyrokiem WSA I SA/Go/22 (26 maja 2022 r.)
w sprawie naszej nieruchomości.
5. Nieuzasadnionym jest kwestionowanie zużycia energii elektrycznej na nieruchomości. Organ kilkakrotnie, przesyłając wezwania odnośnie rachunków zużycia energii elektrycznej w 2022 r., za każdym razem podkreślał że oczekuje bilansu zużycia za cały 2022 r. Za każdym razem (5-krotnie), otrzymywał odpowiedź że system rozliczania jest inny i informacji na temat rocznego zużycia strona nie ma. Podczas bytności Strony, w m-cu maju 2024 r. w siedzibie organu, Strona wskazała Kier. Referatu że zadaje jej pytania niemożliwe do spełnienia. Kier. Referatu, wreszcie zrozumiał swój błąd i przesłał właściwe zapytanie w wezwaniu z [...] maja 2024 r. Odpowiedź na wezwanie została udzielona 3 czerwca 2024 r. wraz z załączonym zrzutem ekranu konta klienta eBOK dostawcy energii tj. [...].
W odpowiedzi Strona zaznaczyła że wg posiadanych informacji eBOK gromadzi informacje klienta dotyczące zużycia energii za okres nie przekraczający 3 lat. Wydruk wykonany w dniu [...] maja 2024 r. ze zrzutu ekranu nie był osiągalny z danymi od miesiąca lutego 2021 jaki chciał organ ponieważ okres 3 lat minął w maju 2021 r. Organ chciał porównać okres 2021 r. z rokiem 2022 którego dotyczy sprawa.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdza że Strona zadeklarowała użytkowanie nieruchomości w 2021 r. jako rekreacyjno-wypoczynkowej i wniosła opłatę. Strona oświadcza że żadnej deklaracji na 2021 r. nie składała i nie wnosiła opłat ponieważ
w 2021 r. nieruchomości nie użytkowała. Organ I instancji nie prowadził też postępowania wyjaśniającego za ten okres. Stwierdzenie organu jest niezgodne
z prawdą i nie są załączone żadne dowody.
6. Przesłany wydruk zużycia energii od 9 sierpnia 2021 r. do 27 maja 2024 r. wskazuje półroczne zużycia energii w wielkości od 61,0 do 104 kWh. Zużycie to obejmuje wszystkie pory roku a nie tylko okresy letnie jak przedstawia organ w swoim uzasadnieniu. Załączony wykaz nie uprawnia do takich interpretacji. Organ nie bierze pod uwagę że pewna część energii elektrycznej jest zużyta na oświetlenie, system monitoringowy, okresowe koszenie trawy czy przygotowania ciepłej wody do umycia po wykonaniu tych czynności. Urządzenia oświetleniowe i monitoringowe wskazał współwłaściciel podczas oględzin w dniu [...] października 2023 r. i zostały zapisane
w tym protokole.
7. Organ nie mógł dokonać poprawnej analizy zestawień poboru energii elektrycznej dostarczonej przez operatora [...] ponieważ nie zawierają informacji w którym miesiącu jaka ilość energii została pobrana. Nie przedstawiono analizy jaka część energii była pobrana w związku z użytkowaniem domu w celach rekreacyjno-wypoczynkowych, a ile zużyto przy czynnościach koszenia trawy, której fakt potwierdzają zeznania strony i świadka L.R..
8. Organ, potwierdzając zużywanie energii elektrycznej na nieruchomości nie wykazał
w swojej analizie, wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. Współwłaściciel i świadek L.R. potwierdzają okresowe koszenie trawy metodą mulczowania (mielenia) w wyniku czego trawa staje się nawozem biologicznym. Logika wskazuje, że mielenie trawy wymaga użycia do tego procesu energii elektrycznej, wskazuje również, że po pracy fizycznej należy się umyć korzystając z ciepłej wody dostarczonej za pośrednictwem elektrycznego hydroforu i elektrycznego podgrzewacza wody. Organ nie zauważył, że mimo wcześniejszych sugestii strony, nie skorzystał z oględzin dokumentacji powykonawczej domu mieszkalnego znajdującej się w siedzibie Powiatowego Inspektora Budowlanego odległej ok. 1,5 km od jego siedziby. W wyniku oględzin dokumentacji powykonawczej znacznie więcej uzyskałby informacji z załączonych tam dokumentów i oględzin nieruchomości przez fachowców branży budowlanej co znajduje się wewnątrz i na zewnątrz budynku. Strona jest przekonana, że organ I instancji dokonując w minionym okresie 7-krotnych oględzin, wyznaczył sobie za cel nękanie współwłaścicieli a nie faktyczne wyjaśnienie sprawy. Koszenie trawy sprawia wrażenie że nieruchomość jest zadbana co organ potwierdza. Dbałość o wygląd estetyczny nieruchomości wynika dodatkowo z porad doświadczonego policjanta który prowadził postępowanie w sprawie włamania do domu w 1998 r. Twierdził że skromny i estetyczny wygląd nieruchomości nie przyciąga uwagi "meneli".
9. Organ w sposób nieuprawniony, bo nie poparty żadnymi dowodami ustalił, że nieruchomość była wykorzystywana na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Świadek L.R. i współwłaściciel zeznali odmiennie. Inni świadkowie też tego nie potwierdzają. Inne przytoczone przez Organ wywody są pustymi, obiegowymi sloganami w tym zakresie.
10. Organ wbrew logice przyjął, że wykonywanie czynności, czy kontroli stanu zabezpieczeń nieruchomości zaliczają się do pobytu na nieruchomości w celach rekreacyjno-wypoczynkowych. Zdaniem strony "wykonywanie czynności" a "pobyt
w celu" nie są pojęciami tożsamymi.
11. Nie znajduje uzasadnienia stanowisko organu że strona wmawia pracownikom Związku że na nieruchomości jest cały czas remont a nikt- ani pracownicy Związku ani sąsiedzi nie widzą powyższego. Nie wynika ze stanu faktycznego i dokumentów (protokół oględzin z [...] października 2023 r.) że antena satelitarna jest schowana
w krzewach i brak jest udostępnienia oględzin. Organ nie wspomina że podczas oględzin nieruchomości [...] października 2023 r. jego pracownik (Kier. Referatu ) naruszył prawo dokonując czynności przeszukania (otwieranie pojemników na odpady na terenie nieruchomości), o czym został powiadomiony jego przełożony i nic z tym faktem nie wykonał. Strona tym bardziej ma podstawę do nieudostępniania wnętrza domu.
12. Organ nie rozważył zastosowania art. 6j ust.3 u.u.c.p.g. Zdaniem strony, dom mieszkalny jest nieruchomością, która może być wykorzystywana do: a) zamieszkania, b) wykorzystywana w celach rekreacyjno-wypoczynkowych nawet całorocznie
c) niezamieszkała na której powstają lub nie powstają odpady komunalne. Nieruchomość strony jest nieruchomością niezamieszkałą na której powstają tylko odpady biodegradowalne (trawa, liście). Strona ma świadomość, że w tym przypadku należy, w myśl regulaminu, złożyć deklarację, wypełniając ile pojemników tych odpadów należy zagospodarować i dokonać stosownej opłaty. Zeznania strony i świadka potwierdzają fakt powstawania tylko odpadów biodegradowalnych, lecz w procesie koszenia poddawanych przeróbce na nawóz biologiczny, który nie jest odpadem. Strona nie może zgodzić się z faktem, że organ nie mając dowodów użytkowania nieruchomości w celach rekreacyjno-wypoczynkowych i powstawania tylko jednej frakcji odpadów (tylko biodegradowalne), zastosował art. 6j ust.3b u.u.c.p.g., dla tej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, czy postanowienia jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej.
Według natomiast treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., rozstrzygnięcie organu podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów dającego podstawę
do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Natomiast
w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo
w części (art. 151 p.p.s.a.).
Zgodnie zaś z brzmieniem art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, wojewódzki sąd administracyjny, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi,
a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Spór w sprawie dotyczy rozsądzenia, czy w warunkach prawno-faktycznych sprawy organy wykazały, że miały podstawy do ustalenia Stronom wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za wskazane okresy tak jak od nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola w granicach wskazanych powyżej, wykazała, że decyzje organów wydane w toku instancji nie odpowiadają prawu.
Dla porządku, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że stosownie do treści art. 6q ust. 1 u.u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek [...] zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku [...] - zarządowi związku [...].
Zgodnie więc z art. 122 O.p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Z przywołanej zasady prawdy obiektywnej wynika obowiązek organów uzyskania w toku postępowania takiego materiału dowodowego i ustalenia takiego stanu faktycznego, który jest zgodny
z rzeczywistością. Realizacja zasady prawdy obiektywnej wymaga przy tym, aby dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1).
Według art. 187 § 1 O.p. obowiązek przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy spoczywa na organach orzekających. Zakres (granice) postępowania dowodowego
w danej sprawie wyznacza przy tym zawsze norma o charakterze materialnoprawnym. Przyjęta natomiast w art. 191 O.p. zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, że organ podatkowy nie jest skrępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję, by w ramach tej swobody nie zostały przekroczone granice dowolności. Organ podatkowy przy ocenie zebranych w sprawie dowodów powinien kierować się m.in. prawidłami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych, oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy, wszechstronności oceny.
W myśl art. 210 § 4 O.p. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Tak więc, poczynione przez organ podatkowy ustalenia faktyczne oraz ich ocena prawna powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, sporządzonego wg wzorca określonego w tym przepisie.
Nadto, uzasadnienie decyzji organu podatkowego powinno przy tym realizować zasadę przekonywania wynikającą z art. 124 O.p. Obowiązkiem organów jest wyjaśnienie stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby
w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu.
Sporządzenie uzasadnienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 210 § 1 pkt 6 O.p. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie bowiem toku rozumowania organu podatkowego, który poprzedza wydanie decyzji albo postanowienia, nie tylko pełni funkcję perswazyjną, wyłuszczając powody podjętego rozstrzygnięcia, tak aby strona mogła się przekonać
o jego słuszności (art. 121 O.p.), ale także wpływa na kontrolę merytoryczną aktu
w postępowaniu odwoławczym lub też sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie decyzji ma stanowić uzewnętrznienie tychże motywów, pokazanie rozumowania organu, a nie tylko wykaz zebranych faktów i norm.
Na potrzeby dalszych rozważań należy zauważyć, że Związek w osnowie decyzji, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołał m.in. art. 6o, art. 6q, art.6j
ust. 3ba, 3bb, i 3 bc u.u.c.p.g., jak też § 6 ust. 2 Statutu Związku [...] ( Dz. Urz. Woj. Poz. 1454 z dnia 18 lipca 2012 r.
W uzasadnieniu decyzji wymienił nadto uchwałę Nr [...] Zgromadzenia Związku [...] z [...] listopada 2020 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Związku [...] (Dz. Urz. z 2020 r., poz. 2798), uchwałę Nr [...] Zgromadzenia Związku [...] z [...] marca 2021 r. w sprawie zmiany regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Związku [...] (Dz. Urz. z 2021 r., poz. 718) oraz uchwałę Zgromadzenia Związku [...] Nr [...] z [...] października 2021 w sprawie wysokości stawek oraz terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłat za gospodarowanie opłatami komunalnymi od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.
Sąd zaznacza, że mimo że w podstawie prawnej decyzji Związek wymienił szereg norm u.u.c.p.g. - art. 6o, art. 6q, art.6j ust. 3 ba, 3 bb i 3 bc oraz § 6 ust. 2 Statutu, to
w jej uzasadnieniu przytoczono jedynie brzmienie art. 6o ust.3 u.u.c.p.g. (w końcowych motywach rozstrzygnięcia) i wskazano na zmianę art. 6q - ustawą z 28 listopada 2014 r.
Podobnie rzecz się ma z ww. uchwałami – w żadnym zakresie nie omówiono w jasny
i konkretny sposób uregulowań, które miały stanowić podstawę stanowiska organu
I instancji.
Natomiast Kolegium, akceptując stanowisko organu co do zasadności określenia Skarżącym wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za
ww. okresy przybliżyło część ww. podstaw prawnych (wskazało na art. 5, art. 6c, art. 6i ust. 1 pkt 3, art. 6m ust. 1 pkt 1, art.6j ust. 3b, 3 ba u.u.c.p.g., oraz § 1 Uchwały Nr XIII/74/2021 i § 6 pkt 7 regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gmin).
Jak wywiedziono powyżej - uzasadnienie decyzji musi zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Zatem powinno ono wyczerpująco informować stronę o motywach, którymi kierował się organ załatwiając sprawę, odzwierciedlać tok jego rozumowania, a w szczególności powinno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię zastosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Decyzja, w szczególności - Związku, utrzymana przez SKO
w mocy - powyższych standardów nie spełnia.
Przechodząc do dalszych kwestii, organ I instancji ocenił, a Kolegium ocenę
tę zaaprobowało, że na podstawie wskazanych regulacji na Skarżących, jako właścicielach nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, spoczywa obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi
w wysokości iloczynu zadeklarowanej liczby pojemników lub worków przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za odbiór i gospodarowanie jednego pojemnika lub worka o określonej pojemności dla każdej frakcji odpadów komunalnych, przeznaczonego do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości według stawek wskazanych w decyzji.
Przypomnieć należy, że skarżący w toku postępowania oraz w skardze, konsekwentnie wskazywali, że ich dom nie jest domem letniskowym lecz stanowi budynek mieszkalny – domek jednorodzinny, w którym skarżący nie tylko w 2022 r.
ale i we wcześniejszych latach 2017-2021 z uwagi na stan zdrowia nie przebywali. Nieruchomość nie była również wykorzystywana przez nich na cele rekreacyjno-letniskowe.
Podkreślić należy, że przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach, nie definiują pojęć "domek letniskowy" i "innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe".
W art. 5 u.u.c.p.g., określone zostały obowiązki właścicieli nieruchomości w zakresie utrzymania czystości i porządku. Wskazano w nim, że właściciel nieruchomości zapewnia utrzymanie czystości i porządku, m.in. przez wyposażenie nieruchomości
w worki i pojemniki, przeznaczone do zbierania odpadów komunalnych (art. 5
ust. 1 pkt 1).
W art. 6c ust. 1 u.u.c.p.g. nałożono na Gminy obowiązek zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. W art. 6 ust 2 u.u.c.p.g. zawarto delegację dla Rady gminy, która w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, może postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy,
a powstają odpady komunalne.
Stosownie do art. 6i ust. 1 pkt 3 u.u.c.p.g. obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje – w przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, i innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe - za rok bez względu na długość okresu korzystania
z nieruchomości.
Według art. 6m ust. 1 pkt 1 u.u.c.p.g. deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy są obowiązani złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.
W przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe deklaracja może zawierać wskazanie okresów korzystania z nieruchomości (art. 6m ust. 1ab u.u.c.p.g.).
Jednocześnie stosownie do art. 6m ust. 2 u.u.c.p.g. w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana.
Uchwałą Nr [...] z [...] października 2021 w sprawie wysokości stawek oraz terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłat za gospodarowanie opłatami komunalnymi od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, Zgromadzenie Związku [...], działając m.in. na podstawie art. 6j ust. 3ba, ust. 3bb w zw. z ust. 3 u.u.c.p.g., nałożyło obowiązek ponoszenia przez właścicieli nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości iloczynu zadeklarowanej liczby pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych powstałych na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za odbiór i gospodarowanie jednego pojemnika lub worka o określonej pojemności dla każdej frakcji odpadów komunalnych, przeznaczonego do zbierania odpadów komunalnych na terenie tej nieruchomości (§ 1 uchwały).
W regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gmin uczestników Związku [...] wskazano, że właściciel nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanej przez część roku od 1 czerwca do 31 sierpnia jest zobowiązany do pozbywania się odpadów komunalnych (§ 6 pkt 7 uchwały).
Przytoczone regulacje rozróżniają zatem: (a) nieruchomości na których znajdują się domki letniskowe, (b) inne nieruchomości. W obu przypadkach, obok wyróżniających kryteriów przedmiotowych (nieruchomość z domkiem, inna nieruchomość), cechą stanowiącą prawną przesłankę zastosowania opłaty jest ich wykorzystywanie na cele rekreacyjno-wypoczynkowe (w okresie od 1 czerwca do 31 sierpnia (kryterium funkcjonalne odnoszące się do sposobu i okresu używania nieruchomości).
Należy przy tym uznać, że oba te kryteria muszą zostać spełnione łącznie. Nie można bowiem uznać, że kryterium funkcjonalne odnosi się wyłącznie do "innych nieruchomości", czyli takich, które nie są gruntami na których znajdują się domki letniskowe, ponieważ wówczas zbędne w treści przepisu byłoby słowo "inne".
Z powyższego wynika, że dla oceny czy winna zostać określona opłata w wysokości ustalanej ww. uchwałą, obowiązkiem organu było niewątpliwe stwierdzenie, czy
w przypadku nieruchomości spełnione jest jedno z kryteriów przedmiotowych oraz ustalenie, czy spełnione jest kryterium funkcjonalne. Przyjąć również należy, że nie można uznawać nieruchomości za wykorzystywaną wyłącznie w celach rekreacyjno- wypoczynkowych w sytuacji, gdy nie jest ona nie wykorzystywana przejściowo, niestale, a służy zamieszkiwaniu (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 19 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Go 141/20, z 13 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Go 82/24 oraz z 20 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Go 15/25 – te, jak i inne powoływane w uzasadnieniu wyroku orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie organy przyjęły, że nieruchomość – choć formalnie niebędąca domkiem letniskowym – stanowi "inną nieruchomość wykorzystywaną na cele rekreacyjno-wypoczynkowe" w rozumieniu art. 6i u.u.c.p.g.
Zdaniem Sądu swoje stanowisko w tym względzie nie poparły żadnymi jednoznacznymi dowodami.
Zgromadzone dowody nie dawały dostatecznych podstaw do sformułowania ich ustaleń, a przyjęta podstawa faktyczna rozstrzygnięcia nie daje podstaw do zastosowania przywołanego wcześniej przepisu uchwały. Nie implikują one bowiem stwierdzenia, że nieruchomość Skarżących była wykorzystywana w celach rekreacyjno-wypoczynkowych w okresie czerwiec – sierpień 2022 r.
Uszczegółowiając powyższe, organy oparły swoje ustalenia na argumentach dotyczących zużycia energii elektrycznej. Z jednej strony, Zarząd artykułował brak pełnych danych w tym zakresie od Stron, z drugiej stwierdził, że z przedstawionych przez nich danych dotyczących zużycia energii wynika, że nieruchomość była sporadycznie użytkowana w okresach letnich, co miało przeczyć ich twierdzeniom o jej całkowitym nieużytkowaniu lub wykorzystywaniu wyłącznie w celach remontowych.
W aspekcie remontów, stwierdził z kolei, że żaden z sąsiadów ani pracowników Związku nie potwierdził prowadzenia prac remontowych na nieruchomości.
Zwrócił również uwagę, że strona nie udostępniła nieruchomości do oględzin, co uniemożliwiło przeprowadzenie bezpośrednich dowodów w sprawie.
Wskazał również, że strona wielokrotnie składała deklaracje o wysokości opłaty,
a następnie je wycofywała lub zerowała w tym samym miesiącu, co w jego ocenie miało na celu uniknięcie ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, pomimo faktycznego użytkowania nieruchomości.
Rzecz w tym, że ww. materiał dowodowy był już na wcześniejszym etapie postepowania przedmiotem badania SKO i jego oceny. Ten, jednoznacznie w decyzji kasacyjnej z [...] października 2024 r. stwierdził, z czym należy się zgodzić, że Związek nie zgromadził dowodów wystarczająco podważających składane w trakcie postępowania oświadczenia współwłaścicieli o niewykorzystywaniu przez nich w 2022 r. nieruchomości w celach rekreacyjno -wypoczynkowych. Wskazał, by organ I instancji zapoznał się z prawomocnym wyrokiem WSA z 26 maja 2022 r. sygn. akt i SA/Go 70/22 w którym wyraźnie stwierdzono, że sama okoliczność przebywania na trenie nieruchomości nie świadczy o rekreacyjnym - wypoczynkowym charakterze takiego pobytu. Wobec tego, jeżeli organ I instancji poza dowodami, które znajdują się
już w aktach sprawy nie zgromadzi innych, które potwierdzają rekreacyjno-wypoczynkowy charakter wykorzystywania nieruchomości w 2022 r. zobowiązany będzie postępowania umorzyć.
SKO wyraźnie też wskazało, że oględziny przeprowadzone w 2023 r. , czy w 2024 r. nie potwierdzają faktów, które miały miejsce w 2022 r. Natomiast materiał dowodowy
w postaci zeznań, czy też oświadczeń sąsiadów potwierdza stanowisko Skarżących.
Kolegium zaznaczyło także, że rekreacyjnego – wypoczynkowego charakteru wykorzystania nieruchomości w 2022 r. nie potwierdza również załączony do materiału dowodowego protokół z oględzin z [...] października 2023 r. podczas którego na terenie posesji zauważono pojemnik na odpady komunalne, a w ni odpady.
SKO podkreśliło, że funkcja nieruchomości, tj. wykorzystywanie w celach rekreacyjno – wypoczynkowych nie wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego.
W ponownie wydanej decyzji Zarząd oparł się praktycznie na tym samym materiale dowodowym.
W motywach decyzji zwrócono uwagę na dwóch świadków – E. W., A. M.. Nadto, odniesiono się do kwestii zużycia energii i materiału zgromadzonego w tym zakresie. Podkreślono brak odpowiedzi od [...], ograniczony zakres dat na wyciągu
z konta eBOK [...] przesłanym przez Strony.
Zdaniem Sądu, mając na względzie wyjaśnienia świadków nie sposób uznać, by pozyskane dowody były nośnikiem jakichkolwiek informacji, które można by było uznać za takie, które choć w małym stopniu wspierają stanowisko organu. Dotyczy to także świadków do których Zarząd wystąpił w pierwotnym postępowaniu. Oni również nie mieli w tym zakresie jakiejkolwiek wiedzy. Co zresztą istotne, SKO oceniło ten zakres materiału w decyzji z [...] października 2024 r. (o czym powyżej).
Natomiast co do energii organ stwierdził, że mając na względzie jej zużycie, należy wnioskować, że nieruchomość była użytkowana w okresie letnim. I choć nie zostało to wprost wyartykułowane, to wnioskować należy, że chodziło o zużycie energii na poziomie minimalnym.
Zdaniem Sądu, zużycie takie niewątpliwie mogło zostać wygenerowane podczas kilku pobytów Stron w celach porządkowych (w trakcie mielenia traw po jej skoszeniu, do podgrzania i obiegu wody), jak również do celów oświetlenia, czy monitoringu nieruchomości podczas nieobecności właścicieli. Zatem na podstawie tych dowodów można przyjąć, że nieruchomość była wykorzystywana. Niemniej, nie jest jednak możliwe uznanie, że sporadyczne pobyty na niej miały charakter rekreacyjno – wypoczynkowy. W tym względzie należy przyznać rację Stronom, że na podstawie analizy zużycia energii elektrycznej nie można ustalić w sposób jednoznaczny, że wykorzystywali nieruchomość w celach rekreacyjno-wypoczynkowych.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że sama okoliczność czasowego przebywania na terenie nieruchomości nie świadczy o rekreacyjno-wypoczynkowym charakterze takiego pobytu, co słusznie było też podnoszone przez Kolegium w decyzji z [...] października 2024 r. uchylającej pierwszą decyzję Związku i przekazującej sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Bezsprzecznie celowi takiemu nie służy również samo porządkowanie terenu posesji.
Odnośnie natomiast argumentów SKO wyartykułowanych w obecnie zaskarżonej decyzji (np. dot. położenia działki, prowadzenia prac porządkowych, braku środków prawnych po stronie organów do ustalenia stanu faktycznego, brak współpracy Strony) - to mają one charakter czystego teoretyzowania.
Zdaniem Sądu, trudno zarzucić Stronom utrudnianie postępowania i brak współpracy.
Z akt przedstawionych Sądowi wynika, że w toku ponownego postępowania jedynymi czynnościami Zarządu było wystosowanie wezwań do trzech osób (J. W.,
A. M., E. W.) o złożenie wyjaśnień oraz wezwanie Skarżących do przedstawienia rachunków za zużycie energii elektrycznej (wskazujące konkretne zużycie) obejmujące lata 2021, 2022, 2023.
W pierwszym przypadku odpowiedziały dwie osoby (A. M., E. W.). Wyjaśniły, że nie mają żadnej wiedzy w temacie o który dopytywał organ.
W drugim przypadku, Skarżący w piśmie z [...] lutego 2025 r. wskazał, że stosowne informacje zostały już przekazane w odpowiedzi z [...] czerwca 2024 r. Przedstawiono
w niej szczegółowe wyjaśnienie, co do zużycia i formy przedstawionych załączników. Dowody te były przedmiotem analizy SKO w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji z [...] października 2024 r.
W kwestii zarzutu dotyczącego utrudniania przez Strony przeprowadzenia oględzin, to nie sposób nie zauważyć, że Kolegium i do tego aspektu sprawy odniosło się w ww. decyzji kasacyjnej. Organ uznał je, z czym należy się zgodzić za – ogólnie rzecz ujmując - niemiarodajne do ustalenia stanu aktualnego dla 2022 r. Dlatego dziwi argument zawarty w zaskarżonej decyzji o uniemożliwieniu przez Strony przeprowadzenia oględzin. Tym bardziej, że z akt sprawy nie wynika, by organ
I instancji w toku ponownego postępowania wystąpił z inicjatywą ich przeprowadzania.
Zdaniem Sądu, choć Kolegium w ww. decyzji uchylającej rozstrzygnięcie organu I instancji wskazało na konieczność uzupełnienia przez Związek materiału dowodowego poprzez ustalenie sposobu wykorzystywania - z argumentacją przedstawioną szczegółowo powyżej – to nadal nie zgromadzono dowodów wystarczająco podważających składane w trakcie postępowania oświadczenia współwłaścicieli
o niewykorzystywaniu przez nich w 2022 r. nieruchomości w [...] w celach rekreacyjno –wypoczynkowych. Organy nadal nie opierają się na jednoznacznym materiale dowodowym potwierdzającym, że Strony we wskazanym okresie faktycznie wykorzystywały nieruchomość w celach rekreacyjno – wypoczynkowych.
Trzeba podkreślić, że Zarząd ponownie - w oparciu praktycznie o te same dowody,
z niemalże identycznym uzasadnieniem swego stanowiska (uzupełnionego głównie
o poszerzenie opisu stanu faktycznego sprawy, tj. o ww. cztery wezwania) - potraktował kilkukrotne przebywanie strony na terenie nieruchomości jako jej wykorzystywanie dla celów rekreacyjno - wypoczynkowych. Kolegium natomiast rozpoznając odwołanie od decyzji Zarządu z [...] kwietnia 2025 r. tym razem uznało w zaskarżonej decyzji za prawidłowe przyjęcie rekreacyjno - wypoczynkowego charakteru wykorzystywania nieruchomości w oparciu o te same dowody, mimo że stanowiło to podstawę do uprzedniego uchylenia decyzji organu I instancji.
Świadczy to niewątpliwie o naruszeniu w trakcie kontrolowanego postępowania sformułowanej w art. 121 O.p. zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
W konsekwencji uznania, że brak jest dowodów potwierdzających ustalenia organów, że nieruchomość Skarżących w [...] była w 2022 r. wykorzystywana przez nich w celach rekreacyjno - wypoczynkowych, co uzasadniałoby określenie wysokości stawki za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie ww. uchwały Zgromadzenia, stwierdzić należało, że organy naruszyły ww. przepisy prawa materialnego, jak również przywołane przez Sąd zasady ogólne postępowania,
o których stanowi ustawodawca w art. 121-122, art. 187 § 1, art. 191 O.p.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz Skarżących 100 zł, na które składa się równowartość uiszczonego wpisu od skargi.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium uwzględnieni dokonaną przez Sąd w niniejszym orzeczeniu ocenę prawną.