- właściciele prowadzą na niej uprawy ogrodnicze i sadownicze wyłącznie na własne
domowe potrzeby,
- użytkowanie działki ma na celu rekreację, wypoczynek oraz zaspokajanie potrzeb
żywnościowych rodziny w ramach hobby, a nie w ramach działalności rolniczej
prowadzonej w celu osiągnięcia dochodu. Zaznaczył, że sposób wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości odpowiada funkcjom działek rodzinnych ogródków działkowych (ROD), które
- zgodnie z ustawą o rodzinnych ogrodach działkowych - służą zaspokajaniu potrzeb rekreacyjnych i wypoczynkowych użytkowników poprzez uprawę roślin ogrodniczych oraz prowadzenie nasadzeń drzew i krzewów owocowych. Choć właściciele nie są członkami ROD i działka nie stanowi formalnie takiego terenu, to cel i charakter użytkowania tej nieruchomości jest tożsamy - zapewnia możliwość wypoczynku
i rekreacji na świeżym powietrzu. Podkreślił, że w niniejszej sprawie właściciele nie prowadzą działalności gospodarczej na nieruchomości ani nie jest ona wykorzystywana w celach publicznych. Stwierdził, że okoliczność objęcia przedmiotowego budynku decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę, pozostaje irrelewantna dla przedmiotu niniejszej sprawy. Użytkowanie nieruchomości w sposób rekreacyjno-wypoczynkowy przez właścicieli ma miejsce niezależnie od statusu prawnego budynku. Budynek ten nie jest bowiem przedmiotem opodatkowania
tą opłatą, a jedynie nieruchomość, na której powstają odpady komunalne w związku z jej faktycznym użytkowaniem. Wskazał, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi opłatę o charakterze publicznoprawnym, która powstaje niezależnie od woli strony
w przypadku zaistnienia ustawowych przesłanek jej naliczenia. Zebrany
w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że właściciele nieruchomości korzystają z niej w sposób faktyczny, w tym poprzez koszenie trawy, zagospodarowanie terenu oraz korzystanie z budynku gospodarczego i znajdującej się na działce infrastruktury, co wypełnia definicję użytkowania nieruchomości
w celach rekreacyjno-wypoczynkowych. Zauważył, że w orzecznictwie podkreśla się, że przez nieruchomość wykorzystywaną na cele rekreacyjno - wypoczynkowe należy rozumieć każdą nieruchomość, której faktyczne użytkowanie związane jest z rekreacją, wypoczynkiem lub prowadzeniem prac ogrodniczych w celach prywatnych, niezależnie od jej formalnego przeznaczenia w ewidencji gruntów. W niniejszej sprawie właściciele sami wskazali, że wykorzystują działkę
w celach ogrodniczych i sadowniczych na użytek własny – co mieści się w pojęciu rekreacji i wypoczynku, analogicznie jak użytkowanie działek ROD (Rodzinnych Ogrodów Działkowych), których funkcją jest prowadzenie upraw ogrodniczych, roślinnych, sadowniczych dla potrzeb własnych. Faktycznie wykonywane przez właścicieli czynności, polegające na uprawie roślin oraz drzew owocowych, jednoznacznie wskazują na funkcję rekreacyjno-wypoczynkową nieruchomości. Niezależnie od tego, że właściciele deklarują płacenie podatku rolnego od tej nieruchomości, w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma rzeczywisty sposób jej wykorzystywania. Podatek rolny stanowi wyłącznie zobowiązanie publicznoprawne związane z klasyfikacją użytków w ewidencji gruntów i budynków, natomiast nie przesądza o braku obowiązku uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli w rzeczywistości powstają na niej odpady komunalne i nieruchomość wykorzystywana jest w celach rekreacyjno -wypoczynkowych. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, dla określenia opłaty bez znaczenia pozostaje okoliczność czy odpady wytworzone na nieruchomości zostały zabrane, oddane czy w jakikolwiek inny sposób usunięte z nieruchomości. Obowiązek ponoszenia opłaty ciąży na właścicielu nieruchomości niezależnie od rodzaju wytworzonych odpadów, a istotne jest, że na danej nieruchomości w ogóle powstały odpady komunalne. W związku z tym powstaje obowiązek uiszczenia opłaty
z uwzględnieniem wszystkich frakcji odpadów jakie przewiduje uchwała,
czyli zmieszane, metale i tworzywa sztuczne, bioodpady, szkło i papier, pomimo braku deklaracji wszystkich odpadów. Odpady na nieruchomości skarżących powstają, stąd istnieje obowiązek uiszczenia opłaty od wszystkich frakcji odpadów,
a nie wybiórczo tylko od niektórych z nich. W skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego strona zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mogące mieć wpływ
na wynik postępowania tj. art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń, że na nieruchomości skarżących znajduje się "inna nieruchomość o charakterze rekreacyjno-wypoczynkowym" i/lub domek letniskowy, oraz, że właściciele nieruchomości korzystali z niej w okresie letnim od czerwca do sierpnia, a także,
że właściciele nieruchomości korzystali z 5 frakcji odpadów komunalnych;
II. błąd w ustaleniu stanu faktycznego:
1) poprzez stwierdzenie, że nieruchomość skarżąca w okresie od 1 czerwca do 31 sierpnia (2023 i 2024 r.) faktycznie wykorzystywana była na cele rekreacyjno
- wypoczynkowe,
2) poprzez stwierdzenie, że nieruchomość badanym okresie wykorzystywana była
do celów ogrodniczych, w sytuacji gdy nieruchomość zgodnie ze swoją funkcją wykorzystywana była dla celów rolniczych,
III. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
1) art. 6i ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie,
że nieruchomość stanowi inną nieruchomość wykorzystywaną na cele rekreacyjno-wypoczynkowe,
2) §15 uchwały Zgromadzenia Związku "[...]" Nr lX/51/2020 z dnia [...]listopada 2020 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Związku "[...]" (Dz. Urz. Z 2020 r., poz. 2798), zmienioną uchwałą Nr XI/68/2021 Zgromadzenia Związku "[...]" z dnia [...] marca 2021 r. w sprawie zmiany regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Związku "[...]" (Dz. Urz. Z 2021 r., poz. 718), poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że nieruchomość skarżących stanowi inną nieruchomość o charakterze rekreacyjno-wypoczynkowym,
3) §1 i §2 uchwały Zgromadzenia Związku "[...]" Nr XIII/74/2021 z dnia [...] października 2021 r. w sprawie wysokości stawek oraz terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, poprzez określenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 140,00 zł za każdy miesiąc, w sytuacji gdy stawkę tą stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników lub worków dla każdej frakcji odpadów komunalnych (tj. 20 zł) a skarżący jako właściciele nieruchomości nie zadeklarowali żadnej ilości, a nadto w sytuacji gdy brak jest podstaw do określenia aż 5 frakcji odpadów komunalnych. W uzasadnieniu zaakcentowano, że samo wykorzystywanie nieruchomości pod uprawę warzyw i owoców nie oznacza, że nieruchomość wykorzystywana jest pod funkcję rekreacyjno-wypoczynkowe. Funkcja ogrodnicza jest niezależna
od funkcji rekreacyjno-wypoczynkowej. Może występować obok tej funkcji ale nie jest tożsama z tą funkcją. Strona skarżąca nie zgadza się również ze stwierdzeniem, że użytkowanie przez nich nieruchomości w celu produkcji żywności odbywa się w ramach
ich "hobby". Skarżący ciężkim nakładem pracy produkują żywność, którą następnie spożywają. W ten sposób czynią starania o zaspokojenie swoich potrzeb żywnościowych. Nie muszą ponosić wydatków na żywność w takiej skali w jakiej musieliby ponosić gdyby samodzielnie nie prowadzili produkcji roślin. Skarżący
nie zgadzają się również ze stwierdzenie organów, że działalność rolnicza prowadzona jest w celu osiągnięcia dochodu. Brak jest takiej przesłanki ustawowej. Można prowadzić działalność rolniczą na własne potrzeby. Nieruchomość skarżących nie może odpowiadać działalności rodzinnych ogrodów działkowych, gdyż nie jest ona wykorzystywana na cele rekreacyjno
-wypoczynkowe tylko na cele związane z produkcją warzyw i owoców. Z kolei u.c.p.g. nie definiuje pojęcia nieruchomości o charakterze rekreacyjno-wypoczynkowym. Ponadto w katastrze nieruchomości działki nr [...] i [...] sklasyfikowane są jako nieruchomość rolna o symbolu "RIII". Organ I instancji
w sposób nieuprawniony dokonał wyliczenia opłaty, gdyż właściciele nieruchomości nie zadeklarowali żadnej liczby pojemników. Jednocześnie organ I instancji dokonał naliczenia opłaty od 5 rożnych rodzajów odpadów komunalnych, które nie powstają na nieruchomości skarżących. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna. Na wstępie należy zauważyć, że na podstawie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r.,
poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest,
że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: P.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Przedmiotem sporu jest ocena, czy organy zasadnie przyjęły,
że nieruchomość w miejscowości [...] dz. nr [...], była użytkowana przez skarżących w celach rekreacyjno – wypoczynkowych, a co rodzi obowiązek uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od takiej nieruchomości.
Przedstawiając ramy prawne sprawy wpierw należy wskazać, że zgodnie
z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi
w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1. Natomiast gminy, stosownie do art. 3 ust. 2 pkt 5 u.c.p.g. zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania,
a szczególności zapewniają selektywne zbieranie odpadów komunalnych obejmujące co najmniej: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady. Zatem gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6c ust. 1 u.c.p.g.),a rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (art. 6c ust. 2 u.c.p.g.). Art. 6i ust. 1 pkt 3 ustawy stanowi, że obowiązek ponoszenia opłaty
za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje: w przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, i innej nieruchomości wykorzystywanej
na cele rekreacyjno-wypoczynkowe - za rok bez względu na długość okresu korzystania z nieruchomości. Z art. 6j ust. 3ba wynika, że rada gminy, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, może nałożyć obowiązek ponoszenia przez właścicieli nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości określonej zgodnie z ust. 3. W myśl art. 6o ustawy, w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty
za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości
co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa,
w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody,
a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. W niniejszej sprawie, zgodnie z uchwałą Zgromadzenie Związku [...] z dnia [...] listopada 2020 r. w sprawie regulaminu czystości utrzymania czystości i porządku na terenie Związku "[...]", jak również uchwałą XI/68/2021 z dnia [...] marca 2021 r. w sprawie zmiany regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Związku "[...]" - właściciele nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno wypoczynkowe zobowiązani są do gromadzenia odpadów komunalnych w sezonie letnim, tj. od 1 czerwca do 31 sierpnia każdego roku i uiszczania opłat za odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych. Z kolei na podstawie § 1 uchwały nr XIII/74/2021 Zgromadzenia Związku [...] z dnia [...] października 2021 r. w sprawie wysokości stawek oraz terminu, częstotliwości i trybu uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, organ nałożył obowiązek ponoszenia przez właścicieli tych nieruchomości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości iloczynu zadeklarowanej liczby pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za odbiór i gospodarowanie jednego pojemnika lub worka o określonej pojemności dla każdej frakcji odpadów komunalnych, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie tej nieruchomości wedle stawki: dla worka lub pojemnika o pojemności 120 litrów – w wysokości 20,00 zł, dla pojemnika o pojemności 240 litrów - w wysokości 40,00zł.
W świetle powyższych regulacji, pierwsza z przesłanek jaka musi zostać wykazana by właściciel został obciążony opłatą, to przesłanka wykorzystywania nieruchomości na cele rekreacyjno – wypoczynkowe. Skarżący w skardze jak i w toku postępowania twierdzą, że sporna nieruchomość nie jest wykorzystywana w celach rekreacyjno – wypoczynkowych, lecz pod produkcję sadowniczą na własne domowy potrzeby. Jest to nieruchomość rolna, od której odprowadzają podatek rolny. Nie kwestionując twierdzeń strony skarżącej o działaniach podejmowanych na działce, nie można podzielić jej wniosku końcowego o tym, że spornej nieruchomości nie można zakwalifikować do kategorii nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno – wypoczynkowe. W tym miejscu należy zauważyć, że ustawa nie definiuje tego pojęcia, zatem należy mu nadać znaczenie przyjęte w języku potocznym, uznając że o zaliczeniu nieruchomości do tej kategorii decydują względy funkcjonalne, jakie ona pełni. Dla takiej oceny istotne znaczenie może więc mieć np. atrakcyjne położenie nieruchomości a także wyposażenie nieruchomości
w urządzenia budowlane lub techniczne umożliwiające rekreację lub wypoczynek.
Co więcej, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 listopada 2017 r., sygn. akt lI FSK 1337/17: "przez wskazane w spornym przepisie "wykorzystywanie na cele rekreacyjno-wypoczynkowe nieruchomości, wykorzystywanych jedynie przez część roku" (...) należy rozumieć samą możliwość ich wykorzystania w takim celu,
a nie rozumiane subiektywnie rzeczywiste osiągnięcie tego celu.". Należy zauważyć, że w toku postępowania ustalono, na podstawie oględzin
spornej nieruchomości, że na terenie ogrodzonej, zadbanej działki, znajduje się murowany budynek. Jak wynika z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2020 r., budynek gospodarczy podlega nakazowi rozbiórki z uwagi na wybudowanie go w strefie kontrolowanej gazociągu. Przy czym należy w tym miejscu podzielić pogląd organów, że obowiązek rozbiórki nie ma wpływu na obowiązek uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w sytuacji, kiedy nieruchomość jest faktycznie użytkowana, a tego skarżący nie negują, wręcz przeciwnie, jak wynika z pisma z [...] czerwca 2025 r., altana pomimo, że jest zakwalifikowana do rozbiórki, to nadal jest wykorzystywana do przechowywania sprzętu ogrodniczego. Zasadnie też organy podkreślają, że to nie budynek ostatecznie podlega opłacie, lecz nieruchomość, na której powstają odpady w związku z jej faktycznym użytkowaniem. A co do tej kwestii, właściciele sami wskazują, że użytkują działkę do sadzenia truskawek, ogórków, czosnku i innych,
a na działce znajdują się drzewa owocowe. W tych okolicznościach nie sposób nie podzielić stanowiska organów o rekreacyjno – wypoczynkowym charakterze działki. Słusznie organ odwoławczy również dostrzega, że choć sporna nieruchomość nie stanowi działki ROD, to funkcjonalnie sposób jej wykorzystywania jest analogiczny do działek ROD. Podstawowym celem takich ogrodów jest bowiem – co wynika z art. 3 pkt 1 ustawy z 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z
2023 r. poz. 1652) - zaspokajanie wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb społeczeństwa poprzez umożliwianie prowadzenia upraw ogrodniczych. A zatem, choć działka nie należy formalnie do ROD, to niewątpliwie cel i charakter użytkowania jest tożsamy. Twierdzenie, że działka pełni jedynie funkcję ogrodniczą – w okolicznościach sprawy – jest nieuprawnione. Oddzielanie bowiem tej funkcji od celów rekreacyjno – wypoczynkowych, nie jest zasadne w sytuacji, gdy wykorzystywanie nieruchomości w celach ogrodniczych, czy też sadowniczych, jest elementem właśnie wskazującym na przeznaczenie rekreacyjno – wypoczynkowe. Innymi słowy, taki sposób wykorzystywania działki podkreśla jej rekreacyjno - wypoczynkowe przeznaczenie. Trzeba bowiem podkreślić, że skarżący bez wątpienia nie prowadzą działalności gospodarczej na nieruchomości, lecz użytkują ją na własne potrzeby, co sami podnoszą. Odnosząc się do stwierdzenia strony, że nieruchomość spełnia definicję legalną z art. 46¹ K.c., należy wskazać, że z treści tej regulacji wynika, że nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Mowa zatem w tej regulacji o nieruchomości rolnej jako stanowiącej niezbędny składnik gospodarstwa rolnego, a z tym w sprawie nie mamy do czynienia. Jak bowiem stanowi art. 55³ K.c., za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. W wyroku z 2.06.2000 r., II CKN 1957/98, niepubl., SN wskazał, że istotną cechą, która uzasadnia przypisanie nieruchomości charakteru rolnego, jest jej przydatność do prowadzenia rolniczej działalności wytwórczej. Podstawą takiej działalności mogą być tylko grunty
o odpowiednim, lecz nieokreślonym ustawowo obszarze. W każdym razie musi
to być taki obszar, który umożliwia prowadzenie racjonalnej działalności gospodarczej, a zwłaszcza opłacalnej (por. także wyrok SN z 14.11.2001 r., II CKN 440/01, OSNC 2002/7–8, poz. 99). Sporna nieruchomość bez wątpienia nie należy do ww. kategorii. Co do stanowiska skarżących, że jest to nieruchomość rolna, tak ujęta w katastrze nieruchomości, od której odprowadzają podatek rolny, należy zauważyć, że kluczowe znaczenie w przypadku opłaty ma ustalenie rzeczywistej funkcji działki. Nie mają przy tym bezpośredniego znaczenia zapisy w ewidencji gruntów i budynków, bowiem w ewidencji nie występuje tak oznaczona kategoria nieruchomości (vide: wyrok WSA w Szczecinie z 16.09.2025 r., sygn. akt I SA/Sz 364/20). Podobnie orzekł NSA w wyroku z 29.08.2024 r. (sygn. akt III FSK 1525/23) stwierdzając, że przepisy u.c.p.g. nie uzależniają opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od treści wpisu w rejestrze gruntów. Także okoliczność uiszczania podatku rolnego nie oznacza, że skarżąca nie jest zobowiązana do uiszczenia opłaty za gospodarowania odpadami komunalnymi. Zresztą skarżący skutecznie nie zdołali zaprzeczyć, że takie odpady nie powstają. Czynne korzystanie z działki – a to jest bezsporne w sprawie - jest jednoznaczne z powstawaniem odpadów. Trudno przyjąć, by nawet przy korzystaniu z tego typu nieruchomości tylko okazjonalnie odpady w ogóle nie powstawały. A ponieważ powstają odpady,
to powstaje obowiązek uiszczenia opłaty z uwzględnieniem wszystkich 5 frakcji odpadków jakie przewiduje § 5 pkt 1) i 2) uchwały nr IX/51/2021, a częstotliwość ich odbioru wynika z § 6 pkt 5 uchwały nr IX/51/2021 natomiast opłata za jeden worek o pojemności 120 litrów została ustalona w § 1 pkt 1) uchwały nr XIII/74/2021. Powyższe rozważania stanowią odpowiedź na zarzuty zawarte w skardze, które tym samym muszą zostać uznane za bezpodstawne.
Mając na uwadze wszystkie ww. okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.