Uzasadnienie
Skarżący, M.K. i T.K., wnieśli skargę na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] czerwca 2025 r., utrzymująca w mocy decyzję Zarządu Związku "[...] " w [...] z [...] stycznia 2025 r. określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 140,00 zł za każdy miesiąc, w którym występowało zużycie energii elektrycznej, czyli nieruchomość była użytkowana, tj. kwiecień, maj czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień 2023 r. oraz kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień 2024 r.
Z akt administracyjnych sprawy wynika następujący stan faktyczny sprawy.
Organ I instancji decyzją z [...] stycznia 2025 r. określił skarżącym wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 140.00 zł za każdy miesiąc, tj. kwiecień, maj, czerwie, lipiec, sierpień, wrzesień 2023 r., kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień 2024 roku od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, położonego na nieruchomości w miejscowości [...]. Uzasadniając swoje odwołał się m.in. do treść art. 60 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach(t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 299) wskazując, że zgodnie z uchwałą Zgromadzenie Związku "[...]" z dnia [...] listopada 2020 r. w sprawie regulaminu czystości utrzymania czystości i porządku na terenie Związku "[...]", jak również uchwałą XI/68/2021 z dnia [...] marca 2021r. w sprawie zmiany regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Związku ."[...]" - właściciele nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno- wypoczynkowe zobowiązani są do gromadzenia odpadów komunalnych w sezonie letnim, tj. od 1 czerwca do 31 sierpnia każdego roku i uiszczania opłat za odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych.
Natomiast §15 ust. 1 ww. regulaminu ustala się dla właściciela nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub inna nieruchomość o charakterze rekreacyjno-wypoczynkowym, minimalną pojemność pojemnika przeznaczonego do zbierania na terenie nieruchomości niesegregowanych (mieszanych) odpadów komunalnych, jeżeli z tego pojemnika korzysta: 1) od 1 do 5 osób - 1201, 2) od 6 do 10 osób-240l, 3) powyżej 11 osób - 2 x 240l. Dalej organ wskazał, że §15 ust. 2 ww. regulaminu uległ zmianie i nadano mu następujące brzmienie: - ustala się dla właścicieli nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub inna nieruchomość o charakterze rekreacyjno-wypoczynkowym, minimalną pojemność pojemników przeznaczonych do zbierania na terenie nieruchomości odpadów, na każdym z selektywnie zbieranych odpadów komunalnych (o których mowa §3 pkt 7-10) jeżeli z tego pojemnika korzysta: 1) od 1 do 5 osób - 1201 2) od 6 do 10 osób-240l 3) powyżej 11 osób - 2x240l.
Zgodnie natomiast z uchwałą Zgromadzenia Związku [...] nr XIII/74/2021 z dnia [...] października 2021 r. w sprawie wysokości stawek oraz terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe nakłada się obowiązek ponoszenia przez właścicieli nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości iloczynu zadeklarowanej liczby pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za odbiór i gospodarowanie jednego pojemnika lub worka o określonej pojemności dla każdej frakcji odpadów komunalnych, przeznaczonego do zbierania odpadów komunalnych, na terenie nieruchomości wedle stawki: 1) dla worka lub pojemnika o pojemności 120 litrów - w wysokości 20.00 zł 2) dla pojemnika o pojemności 240 litrów - w wysokości 40.00 zł
Organ podkreślił, że do dnia wydania decyzji nie została złożona deklaracja pomimo użytkowania nieruchomości. Strona oświadcza w pismach, że nieruchomość nie jest przez nikogo użytkowana, a z rachunków za zużytą energię elektryczna, a co najważniejsze z oświadczenia z J.K. złożonego podczas oględzin wynika bezwzględnie, że nieruchomość w [...] jest użytkowana w celach rekreacyjno- wypoczynkowym, a wytworzone odpady komunalne są zabierane do miejsca zamieszkania.
Organ wszczął z urzędu, postanowieniem z [...] września 2024 r. postępowanie w sprawie ustalenia zobowiązania w opłacie z gospodarowanie odpadami komunalnymi zza lata 2023 i 2024. Strona odniosła się do wezwania (bez daty dziennej, wskazano tylko rok – 2024), przesyłając pismo z dnia [...].10.2024 r. wraz załącznikami. Oświadczono, że dom jest budynkiem mieszkalnym - obecnie niezamieszkałym, wyposażony w niezbędne instalacje; grzewczą, elektryczną, wodno- kanalizacyjną, wentylacyjną - umożliwiającą stałe zamieszkanie, od 2023 roku budynek nie jest użytkowany, o czym świadczą załączone rachunki za zużyte media, w budynku nie powstawały żadne odpady komunalne; w październiku 2022 r. została złożona deklaracja zerowa.
Organ nie dał wiary oświadczeniu strony bowiem rachunki za zużytą energię elektryczną wyraźnie pokazują, że nieruchomość w okresie kwiecień - wrzesień jest użytkowana. Ponadto J.K. podczas oględzin oświadczył, że nieruchomość jest wykorzystywana w celach rekreacyjno-wypoczynkowych przez niego i żonę, a nieraz na dłużej przyjeżdża syn - czyli T.K. (strona postępowania), który w pismach oświadcza, że nieruchomość nie jest użytkowana.
W dniu [...] listopada 2024 r. przeprowadzono dowód z oględzin. Strona postępowania, prawidłowo zawiadomiona, nie brała udziału, natomiast na nieruchomości zastano J.K. (ojciec strony). Stwierdzono, że na terenie ogrodzonej działki znajduje się domek murowany, pomieszczenia wyposażone w meble i sprzęt użytku codziennego; woda z własnego ujęcia do podlewania ogrodu oraz z wodociągu publicznego, kanalizacja podłączona do nieruchomości w 2023 r., ogrzewanie - kominek wg oświadczenia J.K. nieruchomość wykorzystywana przez niego i jego żonę po kilka dni, nieraz przyjeżdża syn na dłużej; powstające odpady komunalne zabierane są do miejsca zamieszkania, zimą nikogo na nieruchomości nie ma; nieruchomość jest wykorzystywana do odpoczynku - tak można powiedzieć. Powyższe, zdaniem organu potwierdza, iż nieruchomość jest wykorzystywana na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, jak również fakt powstawania odpadów komunalnych, które są wywożone do miejsca zamieszkania.
Pismem z dnia [...] grudnia 2024 r. T.K. wyjaśnił, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] listopada 2024 r. ojciec J.K. został pod presją nakłoniony do podpisania protokołu zawierającego nieprawdziwe informacje. W sposób nachalny i bezwzględny osoba sporządzająca protokół insynuowała, że nieruchomość ta służy wyłącznie celem rekreacyjnym, podczas gdy w rzeczywistości nie była w ogóle użytkowana. Szablon protokołu zawierał tezę jakoby nieruchomość była domkiem letniskowym, co jest naganne i stanowi nadużycie. Organ I instancji w sposób zdecydowany zaprzecza zarzutom strony. Przypomniał, ze strona została prawidłowo zawiadomiona o terminie przeprowadzanego dowodu. T.K. odebrał zawiadomienie w dniu 18 października 2024 r., zatem miał wiedze kiedy o której godzinie będą przeprowadzane oględziny, znał przedmiot postępowania. Organ ocenił, iż atmosfera podczas oględzin była bardzo miła a J.K. nie wykazywał kompletnie żadnego zdenerwowania, oświadczył do protokołu to, co uważał za stosowne - zgodnie z prawdą, po czym protokół podpisał.
Skarżący wnieśli odwołanie do decyzji organu I instancji wskazując, że w październiku 2022 roku została złożona stosowna deklaracja za pośrednictwem e- puap, w której wskazaliśmy, że nieruchomość nie będzie zamieszkiwana. Od tego czasu nie nastąpiły żadne zmiany w sposobie użytkowania nieruchomości, a zatem sytuacja prawna pozostaje bez zmian. Podkreślili również, że określenie wysokości i kwalifikacji nieruchomości, jako letniskowej, zostało uznane na podstawie niejasnych kryteriów, tj. sporządzonego przez siebie oświadczenia i błędnej analizy faktur za energię elektryczna i wodę.
W ocenie skarżących organ dokonał błędnej analizy rachunków za media, z których rzekomo wynika, że nieruchomość była wykorzystywana do celów rekreacyjnych w miesiącach, w których występowało zużycie energii elektrycznej, tj. kwiecień, maj. czerwie, lipiec, sierpień, wrzesień 2023 r. oraz kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień 2024 r. Przedstawione rachunki wskazują, że dwukrotnie w ciągu roku dokonuje się odczytu licznika, tj. w kwietniu i październiku. Są to faktury zawierające prognozę zużycia energii elektrycznej wraz z opłatami stałymi/przesyłowymi i nie potwierdzają faktycznego miesięcznego zużycia.
Organ odwoławczy decyzją z [...] czerwca 2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko stwierdził, m.in., że przedłożone przez skarżących faktury obejmują okresy rozliczeniowe między kolejnymi odczytami, niemniej jednak zawierają dane dotyczące rzeczywistego zużycia energii w analizowanych przedziałach czasowych. Dane te przedstawiają się następująco:- od 5 października 2022 r. do 5 kwietnia 2023 r. - zużycie 28 kWh,- od 5 kwietnia 2023 r. do 4 października 2023 r. - zużycie 225 kWh- od 4 października 2023 r. do 4 kwietnia 2024 r. - zużycie 20 kWh- od 4 kwietnia 2024 r. do 10 lipca 2024 r. - zużycie 99 kWh- od 10 lipca 2024 r. do 3 października 2024 r. - zużycie 170 kWh.
Zestawienie wykazuje, że największe zużycie energii przypada konsekwentnie na miesiące od kwietnia do września, tj. okres wiosenno-letni, co wyraźnie odpowiada sezonowi rekreacyjnemu. W okresie jesienno-zimowym zużycie energii spada do poziomu niemal pomijalnego. W ocenie organu nie sposób uznać, że zużycie energii rzędu 225 kWh czy 170 kWh może wynikać wyłącznie z oświetlenia zewnętrznego, pracy systemu alarmowego lub "konserwacji posesji", jak twierdzi strona. Takie zużycie odpowiada bowiem rzeczywistej obecności ludzi na nieruchomości i korzystaniu z urządzeń elektrycznych, takich jak lodówka, czajnik, oświetlenie wewnętrzne, narzędzia elektryczne czy inne typowe dla użytkowania rekreacyjnego wyposażenie. Zużycie rzędu 35-40 kWh miesięcznie może oznaczać:- korzystanie z lodówki, czasowego oświetlenia, ładowania urządzeń itp.,- okazjonalne wizyty - np. na weekend raz lub dwa razy w miesiącu, - pobyt sezonowy - np. majówki, krótkie wypady, ale nie pełne tygodnie. Organ odwoławczy w pełni podtrzymuje ocenę organu I instancji, że sposób zużycia energii - powtarzający się sezonowo, wyraźnie wyższy w miesiącach wiosenno-letnich - wskazuje na regularne, choć krótkookresowe, użytkowanie nieruchomości w celach rekreacyjnych.
Organ II instancji stwierdził, że zużycie wody jest zerowe lub marginalne i nie może stanowić podstawy do uznania użytkowania nieruchomości. Faktycznie, tak niskie wartości nie przesądzają o stałym zamieszkiwaniu, niemniej w zestawieniu z sezonowym zużyciem energii elektrycznej wskazują, że nieruchomość była okazjonalnie użytkowana - najpewniej w sposób odpowiadający krótkiemu pobytowi weekendowemu lub kilkudniowemu. Jednocześnie organ odwoławczy zauważa, że nieruchomość wyposażona jest również w studnię, a strona podaje, iż "nie korzysta z niej", twierdząc, że "woda nie nadaje się do użytku domowego" i nie jest doprowadzona do budynku. Oświadczenie to ma jednak charakter wyłącznie deklaratywny i nie znajduje potwierdzenia w dokumentacji technicznej, a jego prawdziwość nie może być zweryfikowana przez organ. W związku z tym nie sposób wykluczyć, że studnia była alternatywnym źródłem zaopatrzenia w wodę. Nie można zweryfikować, czy korzystanie ze studni ma miejsce, gdyż studnia nie jest podłączona do instalacji domowej. Brak danych o korzystaniu z tej studni uniemożliwia ostateczne ustalenie tego aspektu. Podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Szczecinie z 16 marca 2022 r., sygn. 11 SA/Sz 923/21), niskie zużycie mediów nie przesądza o braku użytkowania nieruchomości, jeżeli inne dowody wskazują na faktyczne jej wykorzystywanie.
Dalej organ wskazał, że w protokole z oględzin J.K. oświadczył, że nieruchomość jest użytkowana sporadycznie przez niego i jego żonę, a także czasami przez syna na dłuższy pobyt, głównie w okresie letnim, służąc jako miejsce wypoczynku. Zimą nieruchomość pozostaje niezamieszkała. Z kolei w piśmie, w którym J.K. zgłasza swoje zastrzeżenia, co do przebiegu postępowania, wskazał, że informacje zawarte w protokole nie odpowiadają prawdzie, podkreślając, że nie zamieszkiwał, ani nie wykorzystywał nieruchomości w sposób ciągły, a jego wizyty miały charakter sporadycznych kontroli i drobnych prac konserwacyjnych. Zaznaczył, że nie jest właścicielem nieruchomości i nie wyraża zgody na angażowanie go w postępowanie. Organ odwoławczy ocenił, że wyjaśnienia J.K. zostały złożone w sposób spontaniczny, bez świadomości ich potencjalnego wpływu na wynik sprawy, co przesądza o ich szczególnej wartości dowodowej. W swojej pierwotnej wypowiedzi J.K. wskazał, że wykonywał na nieruchomości czynności związane z jej utrzymaniem, a jego relacja - pozbawiona cech wyuczenia czy celowości - była spójna i swobodna. Co istotne, dopiero w dalszym etapie postępowania J.K. "wycofał się" z wcześniejszych wyjaśnień. Nagła zmiana stanowiska nastąpiła po złożeniu odwołania przez syna, który jest stroną postępowania, a sam J.K. przyznał, iż pozostaje z synem w relacji rodzinnej. Organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu I instancji, że wyjaśnienia te - w zestawieniu z innymi dowodami (zużycie prądu), potwierdzają fakt faktycznego użytkowania nieruchomości w sezonie letnim, co ma istotne znaczenie dla zastosowania stawki podwyższonej opłaty.