Konkludując stwierdził, że skarżący nie wypełnia definicji strony ewentualnego postępowania podatkowego. Nie występuje tutaj jako podatnik, płatnik, czy inkasent lub ich następca prawny. Nie jest również osobą trzecią, o której mowa w art. 110-117c O.p. Zaś ewentualnie wszczęte na wniosek postępowanie podatkowe w zakresie stwierdzenia nadpłaty w podatku VAT za czerwiec 2017 r., nie dotyczyłoby jego interesu prawnego. Nie spełnia również warunków określonych w art. 133 § 2-3 O.p., uprawniających do uzyskania statusu strony postępowania podatkowego.
W związku z powyższym – zdaniem organu odwoławczego - zasadnie organ
I instancji odmówił na podstawie art. 165a O.p., wszczęcia postępowania na wniosek, w zakresie stwierdzenia nadpłaty w podatku VAT za czerwiec 2017 r. Dodał, że w postanowieniu wydanym na podstawie art. 165a O.p. nie jest możliwe merytoryczne ustosunkowanie się do żądania wnioskodawcy. Dlatego organ I instancji w zaskarżonym postanowieniu nie powinien zawierać rozważań, nawet hipotetycznych, dotyczących biegu terminu przedawnienia.
W skardze do sądu strona podniosła:
I. zarzuty naruszenia prawa materialnego tj.:
1/ art. 86 ust. 1 i art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w zw. z art. 183 Dyrektywy
nr 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej - Dyrektywy nr 2006/112/WE):
- poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie jest uprawniony do żądania zwrotu nadpłaty, mimo że faktycznie poniósł ciężar ekonomiczny VAT, a korekta faktury jednoznacznie potwierdza nienależne pobranie podatku poprzez niezastosowanie zasady neutralności VAT- wynikającej z prawa unijnego, naruszona przez odmową wszczęcia postępowania i utrzymanie nienależnego obciążenia podatnika oraz zasady skuteczności prawa unijnego - wbrew wyrokowi TSUE w sprawie C-35/05 Reemtsma oraz C-397/21 Humda, organy krajowe odmówiły nabywcy prawa
do bezpośredniego zwrotu VAT w sytuacji, gdy odzyskanie od wystawcy faktury (komornika/dłużnika) jest niemożliwe lub nadmiernie utrudnione;
2/ art. 183 Dyrektywy 2006/112/WE - przez pominięcie obowiązku zwrotu VAT wraz
z odsetkami, co potwierdził TSUE w sprawie C-397/21 Humda;
3/ art. 2 i art. 32 Konstytucji RP - poprzez odmowę prawa do zwrotu podatku
w sytuacji, w której inne podmioty (np. wystawca faktury) mogą z tego prawa korzystać.
Il. zarzuty naruszenia przepisów postępowania:
1/ art. 165a § 1 O.p. - przez błędne przyjęcie, że skarżący nie jest stroną postępowania, podczas gdy to on poniósł ekonomiczny ciężar podatku i dysponuje interesem prawnym w stwierdzeniu nadpłaty;
2/ art. 2a O.p. - poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do statusu strony
na korzyść podatnika;
3/ art. 70 § 1 i art. 79 § 3 O.p. - błędne uznanie, że termin przedawnienia prawa
do stwierdzenia nadpłaty upłynął, podczas gdy faktyczne zdarzenia (korekta faktury, orzeczenia sądowe z 2021-2022) przesuwają bieg terminu na 31 grudnia 2027 r.
4/ art. 71 art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 120 O.p. - organy nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, ograniczając się do formalnej oceny statusu strony, bez uwzględnienia prawa unijnego i orzecznictwa TSUE.
W uzasadnieniu stwierdzono, że uznanie, iż skarżący nie może być stroną postępowania, całkowicie ignoruje zasadę neutralności VAT oraz orzecznictwo TSUE w tym w sprawie C-35/05 Reemtsma oraz C-397/21 Humda. Ponadto, nie można akceptować sytuacji, w której skarżący, dysponując fakturą korygującą potwierdzającą nienależność VAT, dowodami wpłaty i kompletną dokumentacją, jest pozbawiony prawa do żądania zwrotu wyłącznie dlatego, że nie mieści się w sztywnym katalogu art. 75§2 O.p. Odmowa wszczęcia postępowania w trybie art. 165a O.p. stanowi obejście prawa unijnego i Konstytucji RP. Wbrew art. 86 i 108 ustawy o VAT oraz art. 183 Dyrektywy nr 2006/112/WE, skarżącemu odmówiono prawa do zwrotu nienależnie pobranego podatku i odsetek. Organy zamiast zastosować wykładnię prounijną, posłużyły się formalizmem prowadzącym do naruszenia zasady neutralności VAT i zasady skuteczności prawa UE. Błędne zastosowanie przepisu art. 165a O.p. ma charakter proceduralny - pozwala na odmowę wszczęcia postępowania, gdy wniosek jest niedopuszczalny. Nie może jednak stanowić podstawy do odmowy rozpoznania sprawy, w której prawo unijne nakazuje zapewnić ochronę.
Co więcej, skarżący zachował należytą staranność: dokonał zapłaty w ramach licytacji komorniczej, a następnie - po ujawnieniu błędu - podejmował wszelkie możliwe środki prawne, zarówno cywilne, jak i administracyjne. Zastosowanie przez organy art. 2a O.p. prowadziłoby do uznania jego prawa do złożenia wniosku
o nadpłatę.
Końcowo wskazano, że termin przedawnienia w tej sprawie upływa 31 grudnia 2027 r.
W odpowiedzi na skargę, wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są zasadne. Oś sporu koncentruje się wokół zagadnienia, czy skarżący w stanie faktycznym sprawy, posiadał prawo do złożenia wniosku o zwrot nienależnie uiszczonego przez niego w sensie ekonomicznym podatku VAT. Organy odmawiając stronie wszczęcia postępowania w sprawie nadpłaty, twierdzą bowiem, że jako nabywca nieruchomości, skarżący nie jest podatnikiem podatku VAT, zatem nie mógł skutecznie złożyć wniosku w przedmiocie zwrotu nadpłaty podatku. W ich ocenie podatnikiem jest sprzedawca. Z kolei skarżący odwołując się do orzecznictwa TSUE wywodzi, że jako podmiot, który faktycznie zapłacił VAT, ma prawo żądać jego zwrotu.
Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że skarżący nie nabył nieruchomości w drodze klasycznej umowy sprzedaży, lecz w drodze licytacji komorniczej. Nabycie udokumentowano fakturą VAT nr [...] z [...] czerwca 2017 r., wystawioną w imieniu podatnika G. sp. z o. o. (dłużnika), przez płatnika podatku tj. komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Z ww. faktury VAT wynika cena sprzedaży tj. 618.804.72 zł netto oraz podatek VAT w wysokości 142.325,09 zł. Komornik sądowy pobrał i wpłacił w dniu [...] lipca 2017 r. należny podatek na konto US. Postanowieniem z [...] lipca 2018 r. Sąd Rejonowy w [...] Wydział Cywilny (sprawa sygn. akt [...]), uwzględnił wniosek skarżącego i nakazał komornikowi sporządzić korektę faktury VAT o nr [...], poprzez usunięcie z niej naliczonego podatku VAT. Stwierdził, że skoro dostawa nieruchomości powinna korzystać ze zwolnienia podatkowego (co ustalono podczas kontroli podatkowej skarżącego przeprowadzonej przez NUS w [...]) – to komornik nie powinien naliczać podatku. Faktura został skorygowana przez komornika fakturą VAT – korekta [...] z [...] lipca 2018 r. poprzez pomniejszenie kwoty sprzedaży o kwotę podatku VAT w wysokości 142.325,09 zł. W związku z powyższym rodzi się pytanie, czy skarżący w zaistniałej sytuacji posiadał interes prawny do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku VAT za czerwiec 2017 r., a w konsekwencji przymiot strony w tym postępowaniu.
Celem przypomnienia należy wskazać, że definicja strony w postępowaniu podatkowym została zawarta w art. 133 O.p.. I tak, z regulacji tej wynika, że:
- stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117c, która
z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy (art. 133 § 1 cyt. ustawy);
- stroną w postępowaniu podatkowym może być również osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej inna niż wymieniona w § 1, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego przed powstaniem obowiązku podatkowego ciążą na niej szczególne obowiązki lub zamierza skorzystać z uprawnień wynikających z tego prawa (art. 133 § 2 ww. ustawy);
- stroną w postępowaniu podatkowym w sprawach dotyczących zwrotu podatku
od towarów i usług może być wspólnik spółki wymienionej w art. 115 § 1, uprawniony na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług do otrzymania zwrotu podatku (art. 133 § 2a);
- stroną w postępowaniu podatkowym w sprawie stwierdzenia nadpłaty w zakresie zobowiązań byłej spółki cywilnej może być osoba, która była wspólnikiem spółki cywilnej w chwili rozwiązania spółki (art. 133 § 2b);
- w myśl art. 133 § 2c O.p, stroną w postępowaniu podatkowym w sprawach dotyczących zobowiązania podatkowego należnego za okres obowiązywania podatkowej grupy kapitałowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 lutego
1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych albo grupy VAT w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług mogą być:
1) spółki, które tworzyły podatkową grupę kapitałową w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, w momencie upływu obowiązywania umowy lub utraty przez tę grupę statusu podatnika, albo
2) członkowie, którzy tworzyli grupę VAT w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, w momencie utraty przez tę grupę statusu podatnika;
- w przypadku, o którym mowa w art. 92 § 3, jedną stroną postępowania
są małżonkowie i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga
(art. 133 § 3 O.p.). Zgodnie zaś z art. 75 § 1 i 2 O.p., jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. Uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty przysługuje podatnikom, płatnikom i inkasentom oraz osobom, które były wspólnikami spółki cywilnej w momencie rozwiązania spółki
w zakresie zobowiązań spółki. Płatnik lub inkasent jest uprawniony do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, jeżeli wpłacony podatek nie został pobrany od podatnika. W świetle ww. regulacji organy uznały, że skarżący nie należy do ww. kategorii podmiotów, zaś ewentualne wszczęcie postępowania nie dotyczyłoby jego interesu prawnego, lecz sprzedawcy nieruchomości. Zdaniem jednak Sądu, w realiach sprawy, skarżący wskutek pobrania od niego w wyniku błędu podatku VAT, uzyskał interes prawny do złożenia wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty, a zatem uzyskał i przymiot strony tego postępowania. Słusznie to prawo skarżący wywodzi z prawa unijnego, a także z orzecznictwa TSUE.
Przypomnieć należy w tym miejscu, że sposób rozumienia przepisów prawa krajowego przez organy władzy publicznej nie może pozostawać w sprzeczności z normami prawa wspólnotowego ani z ich wykładnią udzieloną przez TSUE, zwłaszcza że państwa członkowskie są zobowiązane do respektowania acquis communautaire. Z racji tego, że wniosek o nadpłatę w sprawie dotyczy podatku VAT, nie sposób nie odwołać się w tej sytuacji do Dyrektywy nr 2006/112/WE oraz fundamentalnej zasady z niej wynikającej tj. zasady neutralności tego podatku. Zasada ta, wyrażona w art. 1 ust. 2 Dyrektywy nr 2006/112/WE, w polskiej regulacji zawarta w art. 86 ustawy o VAT, jest jedną z podstawowych zasad konstrukcyjnych podatku od wartości dodanej. Przejawia się ona w możliwości obniżenia podatku należnego od sprzedaży towarów i usług o podatek naliczony przy zakupach oraz możliwości uzyskania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. W art. 168 Dyrektywy 2006/112/WE postanowiono, że jeżeli towary i usługi wykorzystywane są na potrzeby opodatkowanych transakcji podatnika, podatnik jest uprawniony, w państwie członkowskim, w którym dokonuje tych transakcji, do odliczenia następujących kwot od kwoty VAT, którą jest zobowiązany zapłacić.
Zasada neutralności wskazuje zatem, że podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie przez niego towarów i usług, pod warunkiem, że nabycie towarów i usług ma związek z wykonywanymi przez podatnika czynnościami opodatkowanymi. Niekwestionowanym jest, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego od towarów i usług o podatek naliczony jest podstawowym prawem podatnika, gwarantującym realizację zasady neutralności podatku VAT. Ponadto należy zauważyć, że w sytuacji, gdy treść ustawy krajowej budzi pewne wątpliwości (niejasności), sąd krajowy ma obowiązek interpretować ustawę tak, aby dostosować ją do wymogów dyrektywy. Potwierdza to bogate orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości, m.in. w sprawie von Colson i Kamann (szerzej: K. Kowalik – Bańczyk, Zasada skuteczności prawa wspólnotowego – wprowadzenie i wyrok ETS z 10.04.1984 r. w sprawie 14/83 Von Colson i Kamann przeciwko Nordrhein-Westfallen, EPS 5/2006, str. 55-58). Trybunał wyraził w tym orzeczeniu pogląd, że sąd w procesie stosowania prawa wewnętrznego, w szczególności przepisów wydanych w celu wykonania dyrektywy, jest obowiązany interpretować przepisy w świetle brzmienia i celu dyrektywy, aby zapewnić osiągnięcie rezultatu określonego w art. 249 TWE (obecnie: art. 288 TFUE). Powyższa formuła wyraża obowiązek interpretacji obowiązującego prawa krajowego w świetle tekstu i celów dyrektywy po to, aby osiągnąć wyznaczony przez dyrektywę rezultat (tzw. wykładnia prounijna). Sądy stosując prawo powinny nadawać jego normom krajowym takie znaczenie, jakie zapewni mu zgodność z prawem unijnym. Stanowi to konsekwencję zasady prymatu prawa unijnego w stosunku do prawa krajowego. Sąd stosując prawo unijne, występuje w roli sądu unijnego w ujęciu funkcjonalnym (vide: wyrok NSA z 12 października 2016 r., I FSK 1034/15).
Niewątpliwie, dla zapewnienia skuteczności unijnego porządku prawnego znaczenie ma orzecznictwo TSUE. Skarżący swoje stanowisko opiera na wyroku w sprawie C-35/05 Reemtsma oraz C-397/21 Humda. Organy, ponieważ uznały że nie jest możliwe merytoryczne odniesienie się do żądania wnioskodawcy, nie odniosły się do wskazanych wyroków, pomijając je, co w ocenie Sądu było błędne, gdyż wynika z nich prawo strony do wystąpienia z wnioskiem o nadpłatę podatku, a w dalszej kolejności bycie stroną tego postępowania.
W pierwszym z ww. wyroków Trybunał stwierdził bowiem m.in., że zasady neutralności, skuteczności i niedyskryminacji nie sprzeciwiają się przepisom krajowym, (...) zgodnie z którymi jedynie dostawca może żądać od organów podatkowych zwrotu kwot wpłaconych nienależnie z tytułu podatku od wartości dodanej, a odbiorca usług może wnieść przeciwko dostawcy powództwo cywilne o zwrot nienależnego świadczenia. Jednak w przypadku gdy zwrot podatku VAT okaże się niemożliwy lub nadmiernie utrudniony, państwa członkowskie w celu przestrzegania zasady skuteczności powinny określić środki niezbędne do umożliwienia odbiorcy odzyskania podatku nienależnie wykazanego w fakturze.
Rozwinięcie tej kwestii zostało przedstawione w wyroku C-397/21 Humda. Trybunał stwierdził w tym orzeczeniu, że:
1) Dyrektywę Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, w świetle zasad skuteczności i neutralności podatku od wartości dodanej (VAT), należy interpretować w ten sposób,
że: sprzeciwia się ona uregulowaniu państwa członkowskiego, na podstawie którego podatnik, na rzecz którego inny podatnik wyświadczył usługę, nie może dochodzić bezpośrednio od organu podatkowego zwrotu kwoty odpowiadającej VAT, który został mu nienależnie wykazany na fakturze przez tego usługodawcę i który
ów usługodawca przekazał skarbowi państwa, podczas gdy odzyskanie owej kwoty od wspomnianego usługodawcy jest niemożliwe lub nadmiernie utrudnione
ze względu na to, iż usługodawca ten jest przedmiotem postępowania likwidacyjnego, i to także wówczas, gdy nie można zarzucić owym dwóm podatnikom żadnego oszustwa lub nadużycia, a tym samym nie istnieje ryzyko utraty wpływów podatkowych przez owe państwo członkowskie;
2) Artykuł 183 dyrektywy 2006/112, w świetle zasady neutralności podatku
od wartości dodanej (VAT), należy interpretować w ten sposób, że w przypadku gdy podatnik, na rzecz którego inny podatnik wyświadczył usługę, może dochodzić bezpośrednio od organu podatkowego zwrotu kwoty odpowiadającej VAT, który został mu nienależnie wykazany na fakturze przez owego usługodawcę i który został przekazany przez tego usługodawcę skarbowi państwa, organ ten jest zobowiązany do zapłaty odsetek od tej kwoty, jeżeli nie dokonał zwrotu tej kwoty w rozsądnym terminie po tym, jak został do tego wezwany. Zasady stosowania odsetek od tej kwoty należą do autonomii proceduralnej państw członkowskich, ograniczonej przez zasady równoważności i skuteczności, przy czym przepisy krajowe dotyczące w szczególności obliczania ewentualnie należnych odsetek nie mogą prowadzić do pozbawienia podatnika stosownego odszkodowania z tytułu straty spowodowanej zwłoką w zwrocie tej kwoty. Do sądu odsyłającego należy uczynienie wszystkiego, co leży w zakresie jego kompetencji, aby zapewnić pełną skuteczność owego art. 183 poprzez dokonanie wykładni prawa krajowego zgodnej z prawem Unii.
Odnosząc powyższe do niniejszego postępowania nie sposób nie dostrzec, że elementy wynikające z ww. wyroków zaistniały w realiach rozpoznawanej sprawy. Skarżący nie ponosi bowiem winy z tytułu błędnego zamieszczenia na fakturze podatku, który uiścił. Podatek był nienależny, co zresztą organ podatkowy sam podniósł w toku kontroli podatkowej przeprowadzonej u skarżącego. Jak dalej ustalono, niemożliwe okazało się uzyskanie kwoty podatku od płatnika jak i solidarnie od Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Rejonowego na drodze powództwa cywilnego. Lektura akt wskazuje, że pismem [...] lipca 2020 r. skarżący wystąpił do Sądu Okręgowego w [...] z pozwem przeciwko komornikowi sądowemu (płatnikowi) oraz Skarbowi Państwa – Sądowi Rejonowemu w [...] o zapłatę 142.235,09 zł. Wyrokiem z [...] października 2021 r. sygn. akt [...],
Sąd Okręgowy w [...] oddalił powództwo skarżącego, natomiast Sąd Apelacyjny we [...] Wydział Cywilny wyrokiem z [...] maja 2022 r. oddalił jego apelację uznając, że ostateczne stwierdzenie braku podstaw do powiększenia ceny sprzedanej nieruchomości o kwotę podatku VAT, nie było konsekwencją jakichkolwiek uchybień komornika, lecz wyłącznie zaktualizowania się oceny prawnej organu wyrażonej w interpretacji indywidualnej, która komornik ten był w istocie związany. Z drugiej zaś strony, niemożliwe było uzyskanie kwoty podatku od dłużnika, który złożył wniosek o upadłość, a następnie zawiesił działalność. Także starania samego płatnika o odzyskanie od organu podatku, zakończyły się decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] listopada 2018 r. odmawiającą komornikowi stwierdzenia nadpłaty. W końcu też nie ulega wątpliwości, że strony dokonując transakcji, nie działały w jakimkolwiek schemacie oszustwa podatkowego. Wobec powyższego, bez względu na literalne brzmienie krajowych przepisów proceduralnych, w tym art. 75 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111), z uwagi na zasadę neutralności podatku VAT oraz skuteczności prawa unijnego, strona miała prawo złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Inaczej rzecz ujmując, jej interes prawny w złożeniu takiego wniosku wynika z prawa unijnego i orzecznictwa TSUE, w świetle których krajowa regulacja powinna być interpretowana. Skoro istnieje podstawa prawna do pobrania podatku, to musi istnieć możliwość zwrotu nienależnie uiszczonego podatku, w przypadku jego błędnego pobrania.
W konsekwencji, Sąd w przeciwieństwie do organów opowiada się w stanie faktycznym sprawy za szerokim rozumieniem pojęcia strony postępowania podatkowego, z uwzględnieniem regulacji unijnych. Takie rozumienie strony postępowania podatkowego zapewnia bowiem realizację zasady skuteczności prawa unijnego, które wraz z prawem krajowym powinno "koegzystować na zasadzie obopólnej przyjaznej wykładni i kooperatywnego współstosowania" (wyrok TK z 11 maja 2005 r., sygn. akt K 18/04, OTK ZU Nr 5/A/2005, poz. 49). Trybunał Konstytucyjny potwierdził, że jest to konstytucyjna reguła stanowienia i stosowania prawa (zob. wyrok TK z 27 kwietnia 2005 r., sygn. akt P 1/05, OTK ZU Nr 4/A/2005, poz. 42). Takie stanowisko w przekonaniu Sądu koresponduje z ww. zasadami prawa unijnego, orzecznictwem TSUE a także z zasadą legalizmu (art. 120 O.p.) oraz zasadą pogłębiania zaufania do organów administracji (art. 121 § 1 O.p.). Podzielenie stanowiska organów, pozbawiającego stronę w ogóle możliwości wystąpienia z wnioskiem o odzyskanie nienależnie zapłaconego podatku, bez merytorycznego rozpatrzenia jej wniosku, jest zdaniem Sądu nieakceptowalne, także w świetle regulacji konstytucyjnych tj. art. 2 Konstytucji RP, mówiącym o tym, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej oraz art. 32 ust. 1 stanowiącym o zasadzie równego traktowania przez władze publiczne.
Jednocześnie należy zaakcentować, że Sąd nie przesądza w jaki sposób w niniejszej sprawie wniosek powinien zostać merytorycznie rozstrzygnięty przez organ, choć nie można nie zauważyć, że analiza ww. wyroków TSUE, zasadniczo zdaje się wskazywać kierunek w zakresie dalszego postępowania organu, po wszczęciu postępowania, nie tylko co do samej nadpłaty ale również odsetek.
Nie rozstrzygając jednak obecnie tej kwestii, choćby z uwagi na konieczność przeanalizowania pomijanego dotychczas przez organy zagadnienia przedawnienia prawa do nadpłaty, Sąd na obecnym etapie postępowania za zasadny uznaje zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 165a § 1 oraz 120 i art. 121 O.p., poprzez pozbawienie skarżącego prawa do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty oraz odmówienie przyznania statusu strony. W ocenie Sądu, skoro ustawodawca umożliwił dokonanie korekty faktury, to odbiorca towaru, jako jedyny podmiot faktycznie obciążony ciężarem nienależnie uiszczonego podatku, po bezskutecznym dochodzeniu jego zwrotu na drodze powództwa cywilnego od komornika sądowego jako wystawcy faktury (płatnika), a także wobec niemożliwości jego odzyskania od dostawcy towaru (dłużnika), winien mieć zagwarantowane prawo zwrócenia się bezpośrednio do organu podatkowego jako strona z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty podatku i jego zwrot. Takie stanowisko koreluje z ww. wyrokiem TSUE w sprawie C-397/21 Humda, w którym – w ocenie Trybunału – w celu przestrzegania zasady skuteczności państwa członkowskie powinny przewidzieć środki i zasady proceduralne niezbędne dla umożliwienia odbiorcy odzyskania nienależnie wykazanego w fakturze podatku obejmujące również możliwość zwrotu podatku przez organy podatkowe.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ powinien uwzględnić wskazania Sądu, co do sposobu i kierunku dalszego procedowania.
W obecnym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: P.p.s.a.) orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a.