Ponadto przedmiotowa decyzja obarczona jest wadami w postaci niepowołania prawidłowej podstawy prawnej, a uzasadnienie faktyczne ogranicza się wyłącznie do przedstawienia i umotywowania własnego stanowiska organu, przy czym faktyczna sytuacja wynikająca z zebranego materiału dowodowego przedstawia się odmiennie, niż ta przyjęta przez organ podatkowy. Tak, jakby SKO dostrzegało dowody, które mogą (ale nie muszą) potwierdzać tezę organu, zupełnie uchylając się od dostrzeżenia (a tym samym oceny) dowodów nie potwierdzających tez orzeczenia.
Strona wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z zm., dalej jako: P.p.s.a.) rozstrzygając daną sprawę, wojewódzki sąd administracyjny, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Stwierdzenie, że poddaną kontroli decyzję (postanowienie) wydano z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).
Sprawa na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do zasadności stanowiska organu odwoławczego co do istnienia obowiązku uiszczenia przez Skarżącego opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości i w zakresie wskazanym w zaskarżonej decyzji dotyczących nieruchomości położonej w [...], której właścicielem jest Skarżący. Organ przyjął, że na wskazanej nieruchomości znajduje się domek letniskowy lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Nieruchomość ta jest wykorzystywana przez Skarżącego w celach wypoczynkowo-rekreacyjnych. Z kolei Skarżący utrzymuje, że co prawda jest właścicielem domu znajdującego się na przedmiotowej działce jednak nie wykorzystuje nieruchomości w celach wypoczynkowo-rekreacyjnych z uwagi, że na działce ze względu na wiek i stan zdrowia przebywa sporadycznie i tylko po to by wykonać niezbędne prace porządkowe takie jak koszenie trawy.
Obowiązek uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi reguluje ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 733) – dalej zwana u.c.p.g. Sporne zagadnienie reguluje art. 6i ust. 1 pkt 3 u.c.p.g., zgodnie z którym w przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy i inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, obowiązek ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje za rok – bez względu na długość okresu korzystania z nieruchomości. Z kolei objęcie właścicieli nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe oraz inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, zorganizowanym przez gminę systemem odbierania odpadów komunalnych, na mocy art. 6c ust. 2 u.c.p.g. zależy od woli rady gminy.
W braku stosownej uchwały rady gminy w tym przedmiocie, zastosowanie ma art. 6 ust. 1 u.c.p.g. oraz wskazane w nim zasady pozbywania się odpadów komunalnych.
Natomiast zgodnie z art. 6o ust. 1 u.c.p.g. – w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.
W realiach niniejszej sprawy obowiązuje zorganizowany przez gminę system odbierania odpadów komunalnych. Przepisami prawa miejscowego regulującymi powyższą kwestię w okresie objętym zaskarżoną decyzją są uchwały: uchwała Zgromadzenia Związku [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r., uchwała nr [...] z [...].11.2020 r. w sprawie ustalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe jedynie przez część roku oraz uchwała nr [...] z [...] listopada 2020 r. Zgromadzenia Związku [...] z w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Związku [...], jak również uchwała [...] r. z [...] marca 2021 r. w sprawie zmiany regulaminu. Ze wskazanych uchwał wynika, że ustalona jest obligatoryjna zbiórka odpadów komunalnych od właścicieli domków letniskowych lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. I tak w odniesieniu do ustalonej opłaty za 2020 r. - z § 1 uchwały nr [...] wynika, że ustalono dla nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe oraz dla innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od jednego domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe w wysokości 162 zł. W odniesieniu do 2021 r. - zgodnie z § 1 uchwały [...] z [...] listopada 2020 r. – ustalona opłata wynosiła 180 zł. Z kolei w odniesieniu do 2022 i 2023 r. zastosowanie ma uchwała nr [...] z [...] marca 2021 r. oraz uchwała nr [...] r. z [...] listopada 2020 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gmin uczestników Związku [...] – zgodnie z § 6 pkt 2 i 3 w zw. z pkt 7 oraz § 15 regulaminu - na ustaloną kwotę 140 zł za poszczególne miesiące – czerwiec, lipiec, sierpień składają się: jeden pojemnik o pojemności 120 l na odpady zmieszane odbierany z częstotliwością 2 razy w miesiącu (2x20zł), jeden pojemnik/worek o pojemności 120 l na bioodpady odbierany z częstotliwością 2 razy w miesiącu (2x20 zł), jeden pojemnik /worek o pojemności 120 l na tworzywa sztuczne odbierany z częstotliwością 1 raz w miesiącu (1x20zł), jeden pojemnik/worek o pojemności 120 l na szkło odbierany z częstotliwością 1 raz w miesiącu (1x20zł), jeden pojemnik/worek o pojemności 120 l na papier odbierany z częstotliwością 1 raz w miesiącu (1x20zł).
Z uwagi, że do dnia wydania decyzji Skarżący nie złożył deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości Strony, na podstawie art. 6o ust. 1 u.c.p.g organ pierwszej instancji określił stronie wysokość ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zgodnie z wydanymi przez Zgromadzenie Związku [...] aktami prawa miejscowego.
Rozważając sporne zagadnienie – czy Skarżący zobowiązany jest do uiszczania opłaty z gospodarowanie odpadami komunalnymi ze spornej nieruchomości - w pierwszej kolejności wskazać należy, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest daniną publiczną. Obowiązek ponoszenia tej opłaty w odniesieniu do nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub inna nieruchomość wykorzystywana na cele rekreacyjno-wypoczynkowe zależy jedynie od posiadania prawa własności tego rodzaju nieruchomości oraz wykorzystywania jej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, bez względu na długość okresu takiego korzystania. Zatem bycie właścicielem nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub inna nieruchomość wykorzystywana na cele rekreacyjno-wypoczynkowe połączone z jej nawet krótkotrwałym wykorzystaniem w ciągu roku na tego rodzaju cele są warunkami wystarczającymi dla powstania obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (organ powołał wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Po 786/19). Właściciel nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy czy też inny wykorzystywany jedynie przez część roku, ma obowiązek zbierania powstałych na nieruchomości odpadów komunalnych i pozbywania się tych odpadów zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami praw miejscowego oraz przepisami u.c.p.g. Strona nie może "wyłączyć się" z tego obowiązku, twierdząc na przykład, że na przedmiotowej nieruchomości odpadów w ogóle nie wytwarza. Trudno też przyjąć, by nawet przy korzystaniu z tego typu nieruchomości tylko okazjonalnie odpady w ogóle nie powstawały. Obowiązujący od 2015 r. ryczałtowy system opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku domków letniskowych czyni ponoszenie tych opłat całkowicie niezależnym od faktycznego wytwarzania bądź nie takich odpadów. Sporna opłata jest niekiedy nazywana "podatkiem śmieciowym" i ma ona, tak jak podatek, charakter przymusowy i bezzwrotny. Jednak z uwagi na wskazanie w art. 6r ust. 2u.c.p.g., że z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina pokrywa koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, opłata ta ma element odpłatności odróżniający ją od podatków.
Korzystanie z nieruchomości jest jednoznaczne z powstawaniem odpadów komunalnych, zaś ich powstawanie powoduje, iż należna jest opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Co w świetle wyżej wskazanych przepisów jest niedopuszczalne.
W rozpatrywanej sprawie bezsprzecznym jest fakt, iż Skarżący jest właścicielem nieruchomości zabudowanej, położonej w [...]. Nieruchomość ta nie jest zamieszkała na stałe, właściciel przebywa w tej nieruchomości sporadycznie przez część roku. Wskazuje na to zużycie wody, jak również strona temu nie zaprzecza. Faktem jest również, iż właściciel nieruchomości nie złożył deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, pomimo iż był do tego zobowiązani.
Organ, ustalił, że na przedmiotowej nieruchomości zużywana jest woda i energia elektryczna, co świadczy o przebywaniu przez stronę na nieruchomości. Przebywanie, aczkolwiek sporadyczne potwierdzili również świadkowie. W związku z tym, zdaniem organu pierwszej instancji, musiały powstawać również odpady komunalne. Zatem, prawidłowo organ przyjął, że na nieruchomości powstają odpady komunalne i sytuacja ta zobowiązywała organ pierwszej instancji do wydania decyzji określającej ryczałtową wysokość opłaty za odpady komunalne.
Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, że przebywanie na nieruchomości w celach jedynie kontrolnych czy też porządkowych generuje powstawanie odpadów komunalnych i obowiązek ich utylizacji w sposób przewidziany prawem.
Twierdzenie Skarżącego, że powstałe odpady komunalne kompostuje, a pozostałe wywożone są do miejsca stałego zamieszkania, nie wspiera stanowiska strony. Podkreślić trzeba za organami podatkowymi, że właściciel nieruchomości na której znajduje się domek letniskowy, czy też inny wykorzystywany jedynie przez część roku, ma obowiązek zbierania powstałych na nieruchomości odpadów komunalnych i pozbywania się tych odpadów zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz w prawie miejscowym. Strona nie może "wyłączyć się" z tego obowiązku, twierdząc na przykład, że na przedmiotowej nieruchomości odpadów w ogóle nie wytwarza. Nawet przy korzystaniu z tego typu nieruchomości tylko okazjonalnie odpady również powstają. Co ważne to fakt, iż obowiązujący od 2015 r. ryczałtowy system opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku domków letniskowych ponoszenie tych opłat czyni całkowicie niezależne od faktycznego wytwarzania bądź nie takich odpadów.
Mając powyższe na uwadze niezasadne są zarzuty Strony dotyczące naruszenia przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy,
tj. art. 187 § 1, art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w związku z przepisami prawa materialnego zawartymi w uchwałach Związku [...], polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i oparcie wydanej decyzji o wybiórczo oceniony materiał dowodowy sprawy, podczas gdy z całokształtu zebranego materiału dowodowego wynika, iż Skarżący w ogóle nie wykorzystał przedmiotowej nieruchomości, czyli tym bardziej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Jak wcześniej wskazano, sam Skarżący wyjaśnił, że na nieruchomości przebywa. Nie ma znaczenia, że pobyty te są krótkie i rzadkie. Wskazał, że od śmierci żony (2020 r.) nie wykorzystuje jej w celach rekreacyjno-wypoczynkowych z uwagi na swój wiek oraz stan zdrowia wymagający pomocy oraz wsparcia go w codziennym funkcjonowaniu. Jedyną aktywnością związaną z posiadaniem tej nieruchomości stanowiły okresowo wykonywane niezbędne prace porządkowe, które w związku odległością od miejsca zamieszkania skarżącego, znajdującego się w [...] do [...] (wynosząca ponad 150 kilometrów) oraz wiekiem skarżącego i jego stanem psychofizycznym wymuszały potrzebę noclegu w przedmiotowej nieruchomości. Organ na okoliczność korzystania z nieruchomości uzyskał informacje dotyczące zużycia wody i energii elektrycznej, które również potwierdziły korzystanie z nieruchomości. Przesłuchani świadkowie również wskazali, że na nieruchomości Skarżącego rzadko, ale jednak ktoś przebywa. Przebywanie na nieruchomości nawet w celu wykonywania sezonowych prac porządkowych oznacza, że nieruchomość ta jest wykorzystywana w celach wypoczynkowo-rekreacyjnych. W ocenie Strony "zgromadzone dowody nie potwierdzają jednoznacznie, że nieruchomość ta wykorzystywana jest do celów rekreacyjno-wypoczynkowych". Wbrew twierdzeniu pełnomocnika, organ dysponował dowodami potwierdzającymi wykorzystywanie nieruchomości w celach rekreacyjno-wypoczynkowych – były to przede wszystkim informacje dotyczące zużycia wody i energii elektrycznej, oględziny nieruchomości, zeznania świadków jak również wyjaśnienia Strony.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 6 oraz § 4 Ordynacji podatkowej polegający na powołaniu niepełnej podstawy prawnej oraz niewykazaniu w uzasadnieniu wydanej decyzji okoliczności, które organ uznał za udowodnione i zdefiniowanie dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. W uzasadnieniu decyzji organy wskazały co było podstawą dokonanych ustaleń. W odniesieniu do braku powołania pełnej podstawy prawnej decyzji, wskazać należy, że organ I instancji w treści uzasadnienia powołał podstawę prawną z której wynikała ustalona kwota opłaty – uchwały mające zastosowanie. Brak szczegółowego powołania § wskazanych uchwał stanowi uchybienie, jednak uchybienie to nie miało wpływu na rozstrzygnięcie. Ustalenie wysokości opłaty zostało dokonane w sposób określony zgodnie z zasadami przewidzianymi w obowiązujących przepisach w tym w prawie miejscowym.
Podsumowując, w rozpoznawanej sprawie oceniając pod tym kątem zaskarżoną przez stronę skarżącą decyzję organu odwoławczego, Sąd nie dopatrzył się wskazanych wyżej uchybień, a tym samym podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie. Należy podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej (organy podatkowe) albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd. (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09).
Zdaniem Sądu, organy podatkowe wyczerpująco zebrały materiał dowodowy przydatny do wydania decyzji oraz dokonały wszechstronnej i trafnej jego oceny. Stan faktyczny i prawny sprawy w tym zakresie zostały ustalone zgodnie z wymogami zawartymi w Ordynacji podatkowej, a w szczególności w art. 122, art. 180, art. 181, art. 187, art.188, art.193 i art.194 Ordynacji podatkowej, zaś dokonana przez organy ocena materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 191 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ podatkowy w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też jest w niniejszej sprawie. Organy obu instancji rozważyły całość zebranego materiału dowodowego, odniosły się do zgłoszonych przez Skarżącego twierdzeń.
Sąd wskazuje, iż zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia jest słuszny tylko wówczas, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez organ wydający rozstrzygnięcie nie odpowiada wymogom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, a zatem gdy wyprowadzone ze zgromadzonych dowodów wnioski, naruszają przesłanki swobodnej oceny dowodów. Zarzut ten nie może jednak sprowadzać się do samej tylko polemiki z ustaleniami poczynionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu, do odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz winien polegać na wykazaniu, jakich uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, dopuściły się organy podatkowe.
To zaś, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje strona skarżąca, nie świadczy jeszcze o naruszeniu reguł rządzących postępowaniem dowodowym.
Tym samym, skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska.
Z opisanych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.