dla przyjemności i wytchnienia. SKO zaakcentowało, że ustawodawca nie różnicuje użytkowników działek rekreacyjnych według miejsca ich położenia, bowiem nakładając na gminy obowiązek zapewnienia systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, uczynił to w sposób racjonalny i kompleksowy. W ocenie organu nie można wymagać, by gmina badała, czy odpady powstające na działce zostały zabrane przez właściciela do domu, czy wyrzucone do pojemnika na posesji. Takie oczekiwanie byłoby niemożliwe do realizacji i sprzeczne z zasadą racjonalności ustawodawcy.
Kolegium uznało, że wystarczy stwierdzenie, że odpady komunalne na nieruchomości powstają – co w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości – by powstał obowiązek ponoszenia opłaty. To, w jaki sposób Strony postępują z odpadami, nie ma wpływu
na powstanie obowiązku publicznoprawnego. Gmina nie jest zobowiązana do kontrolowania, czy odpady zostały zabrane, złożone w pojemniku, czy wywiezione samodzielnie. Obowiązek gospodarowania nimi spoczywa na gminie, a finansowanie tego systemu odbywa się poprzez opłatę od właścicieli nieruchomości, na których odpady powstają.
W skardze Strony zaskarżonej decyzji zarzuciły na podstawie art. 8 i art. 75 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.
z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej: k.p.a.) naruszenie zasady zaufania przez stwierdzenie nieprawdy w uzasadnieniu decyzji wydanej [...] września 2025 r. przez SKO oraz wnieśli o jej uchylnie w całości.
W uzasadnieniu Skarżący podnieśli, że nie jest prawdą, by pozostały bierne, nie udzielając żadnych odpowiedzi na wezwanie organu, bowiem takowe wyjaśnienia zostały przez nich złożone [...] sierpnia 2025 r., a odebrane przez pracownika SKO
28 sierpnia 2025 r. (w załączeniu przekazali kopię wysłanych do SKO pism jako odpowiedzi na wezwanie z [...] sierpnia 2025 r. oraz potwierdzenie nadania oraz odbioru ww. pism za pośrednictwem operatora pocztowego Poczta Polska).
Odnosząc się do tego, że nie dostarczyli FV za zużycie energii elektrycznej, a jedynie blankiety na energię elektryczną, wyjaśnili, że w pierwszym piśmie skierowanym do Związku z [...] października 2024 r. faktycznie były dostarczone tylko blankiety wpłat, ale w postępowaniu odwoławczym do odwołania z [...] stycznia 2025 r. zostały dołączone również FV za energię elektryczną za 2023 r. oraz za 2024 r.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasową argumentację
i wniosło o oddalenie skargi.
Odnosząc się do załączonego do skargi pisma Skarżących z [...] sierpnia 2025 r.,
w którym wskazali, że na działce prowadzone są nasadzenia drzew i krzewów owocowych, uprawy warzyw, a prace pielęgnacyjne odbywają się w okresie wiosenno-letnim, przeciętnie 3-4 razy w tygodniu po około 2 godziny, plony są przeznaczane na własne potrzeby gospodarstwa domowego, a posiłki spożywane są na świeżym powietrzu SKO oceniło, że taki sposób użytkowania nieruchomości odpowiada funkcji rekreacyjno-wypoczynkowej. Prowadzenie niewielkich upraw dla własnych potrzeb nie ma charakteru działalności rolniczej i nie zmienia przeznaczenia nieruchomości. Przeciwnie, wpisuje się w typowe użytkowanie działek rekreacyjnych, gdzie prace ogrodnicze stanowią formę aktywnego wypoczynku.
Jego zdaniem również załączone przez Skarżących rachunki za energię elektryczną nie podważają ustaleń organu. Wskazują one na okresowe, sezonowe korzystanie z działki, co potwierdza jej faktyczne użytkowanie w celach rekreacyjnych.
Kolegium zaakcentowało również, że działalność rolnicza w rozumieniu art. 6c u.u.c.p.g. oznacza działalność zorganizowaną, prowadzoną w celach produkcyjnych. W sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących, że na działce prowadzona jest taka działalność, zaś z treści wyjaśnień wynika, że uprawy mają charakter przydomowy, rekreacyjny i zaspokajają wyłącznie własne potrzeby właścicieli.
Na rozprawie 30 grudnia 2025 r. skarżąca M.K. oświadczyła, że grunt użytkuje wyłącznie pod uprawę warzyw i owoców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, czy postanowienia jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej.
Według natomiast treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.), rozstrzygnięcie organu podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).
Zgodnie zaś z brzmieniem art. 134 § 1 P.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, wojewódzki sąd administracyjny, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi,
a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Spór w sprawie dotyczy rozsądzenia, czy w warunkach prawno-faktycznych sprawy organy wykazały, że miały podstawy do ustalenia Stronom wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za wskazane okresy tak jak od nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola w zakreślonych powyżej granicach wykazała, że wydane w toku instancji decyzje organów nie odpowiadają prawu.
Dla porządku, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że stosownie do treści art. 6q ust. 1 u.u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego.
Zgodnie więc z art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023r. poz. 2383 ze zm., dalej: O.p.) w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.
Z przywołanej zasady prawdy obiektywnej wynika obowiązek organów uzyskania w toku postępowania takiego materiału dowodowego i ustalenia takiego stanu faktycznego, który jest zgodny z rzeczywistością. Realizacja zasady prawdy obiektywnej wymaga przy tym, aby dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1).
Według art. 187 § 1 O.p. obowiązek przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy spoczywa na organach orzekających. Zakres (granice) postępowania dowodowego
w danej sprawie wyznacza przy tym zawsze norma o charakterze materialnoprawnym. Przyjęta natomiast w art. 191 O.p. zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, że organ podatkowy nie jest skrępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję, by w ramach tej swobody nie zostały przekroczone granice dowolności. Organ podatkowy przy ocenie zebranych w sprawie dowodów powinien kierować się m.in. prawidłami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych, oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy, wszechstronności oceny.
W myśl art. 210 § 4 O.p. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Tak więc, poczynione przez organ podatkowy ustalenia faktyczne oraz ich ocena prawna powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, sporządzonego wg wzorca określonego w tym przepisie.
Nadto, uzasadnienie decyzji organu podatkowego powinno przy tym realizować zasadę przekonywania wynikającą z art. 124 O.p. Obowiązkiem organów jest wyjaśnienie stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby
w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu.
Sporządzenie uzasadnienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 210 § 1 pkt 6 O.p. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie bowiem toku rozumowania organu podatkowego, który poprzedza wydanie decyzji albo postanowienia, nie tylko pełni funkcję perswazyjną, wyłuszczając powody podjętego rozstrzygnięcia, tak aby strona mogła się przekonać
o jego słuszności (art. 121 O.p.), ale także wpływa na kontrolę merytoryczną aktu
w postępowaniu odwoławczym lub też sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie decyzji ma stanowić uzewnętrznienie tychże motywów, pokazanie rozumowania organu, a nie tylko wykaz zebranych faktów i norm.
Na potrzeby dalszych rozważań należy zauważyć, że Związek w osnowie decyzji, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołał m.in. art. 6o, art. 6q, art. 6j
ust. 3ba, 3bb, i 3 bc u.u.c.p.g., jak też § 6 ust. 2 Statutu Związku [...] (Dz. Urz. Woj. Poz. 1454 z dnia 18 lipca 2012 r.)
W uzasadnieniu decyzji wymienił nadto uchwałę Nr IX/51/2020 Z. z [...] listopada 2020 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Związku [...] (Dz. Urz. z 2020 r., poz. 2798), uchwałę Nr XI/68/2021 Z. z [...] marca 2021 r. w sprawie zmiany regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Z. (Dz. Urz. z 2021 r., poz. 718) oraz uchwałę Zgromadzenia Z. Nr XIII/74/2021 z [...] października 2021 r. w sprawie wysokości stawek oraz terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłat za gospodarowanie opłatami komunalnymi od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.
Kolegium, akceptując stanowisko Zarządu co do zasadności określenia Skarżącym wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za ww. okresy w rubrum decyzji wymieniło z u.u.c.p.g. jedynie art. 6o, w motywach uchwałę nr IX/51/2020 z [...] listopada 2020 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Z. oraz uchwałę nr XIII/74/2021 z [...] października 2021 r. w sprawie wysokości stawek, terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe (bez podania konkretnych przepisów tych uchwał), oraz art. 6j ust.3 u.u.c.p.g.
Jak wywiedziono powyżej, uzasadnienie decyzji powinno było zawierać szczegółowe przytoczenie przepisów prawa, które legły u podstaw stanowiska organu oraz ich wyjaśnienie. Z uwzględnieniem i odniesieniem się w sposób czytelny i jednoznaczny do kontekstu prawnego powinno wyczerpująco informować stronę o motywach, którymi kierował się organ załatwiając sprawę, odzwierciedlać tok jego rozumowania, zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, ocenę przyjętego stanu faktycznego - w świetle obowiązującego – zastosowanego prawa.
Zdaniem Sądu, analiza obu rozstrzygnięć zapadłych w toku instancji dowodzi, że powyższych standardów nie spełniają. Związek, mimo że w podstawie prawnej decyzji wymienił szereg ww. norm prawnych, to w jej uzasadnieniu przytoczył jedynie brzmienie art. 6o (w tym ust.3 tego przepisu w końcowych motywach rozstrzygnięcia) i wskazał na art. 5 ust. 1 pkt 3b u.u.c.p.g. oraz zmianę art. 6q - ustawą z 28 listopada 2014 r.
Również w rozstrzygnięciu SKO przepisy ustawy zostały powołane w sposób szczątkowy (poza ww. wyjątkami) i nie zostały praktycznie w ogóle omówione.
Podobnie rzecz się ma z ww. uchwałami – w obu przypadkach powołano je jedynie
z nazwy, w żadnym zaś zakresie nie omówiono w jasny i konkretny sposób uregulowań, które zdaniem organów miały stanowić podstawę ich stanowiska.
Uchwały zaś powołano z nazwy, bez skonkretyzowanego wskazania regulacji, które według organów miały mieć zastosowanie.
Przechodząc do dalszych kwestii, podkreślić należy, że przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nie definiują pojęć "domek letniskowy" i "innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe".
W art. 5 u.u.c.p.g., określone zostały obowiązki właścicieli nieruchomości w zakresie utrzymania czystości i porządku. Wskazano w nim, że właściciel nieruchomości zapewnia utrzymanie czystości i porządku, m.in. przez wyposażenie nieruchomości
w worki i pojemniki, przeznaczone do zbierania odpadów komunalnych (art. 5
ust. 1 pkt 1).
W art. 6c ust. 1 u.u.c.p.g. nałożono na Gminy obowiązek zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. W art. 6 ust 2 u.u.c.p.g. zawarto delegację dla Rady gminy, która w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, może postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy,
a powstają odpady komunalne.
Zgodnie bowiem z art. 6i ust. 1 u.u.c.p.g., obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje: 1) w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec; 2) w przypadku nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne; 3) w przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy,
i innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe - za rok bez względu na długość okresu korzystania z nieruchomości.
Natomiast w myśl art. 6j ust. 3ba u.u.c.p.g., rada gminy, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, może nałożyć obowiązek ponoszenia przez właścicieli nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości określonej zgodnie z ust. 3 (czyli w sposób, jak dla właścicieli nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy).
Według art. 6m ust. 1 pkt 1 u.u.c.p.g. deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy są obowiązani złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.
W przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe deklaracja może zawierać wskazanie okresów korzystania z nieruchomości (art. 6m ust. 1ab u.u.c.p.g.).
Jednocześnie stosownie do art. 6m ust. 2 u.u.c.p.g. w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana.
Mając na względzie ramy sporu i przytoczone przepisy w sprawie
w pierwszej kolejności należało określić charakter nieruchomości.
Z akt sprawy wynika, że Skarżący konsekwentnie wskazywali, że nieruchomość jest działką rolną i w taki sposób jest wykorzystywana. Strony w piśmie z [...] sierpnia 2025 r. - które jak wykazały, wbrew temu co twierdzi Kolegium jednak złożyły jako odpowiedź na wezwanie - wyjaśniły, że na działce wykonują takie czynności jak: sianie, koszenie, plewienie, przycinanie drzew i krzewów owocowych, nawożenie, a następnie zbieranie plonów. Prace pielęgnacyjne prowadzone są w okresie wiosenno-letnim,
a częstość odwiedzin na działce uzależniona jest od bieżących potrzeb typu chwasty, koszenie, zbiory. Przeciętny okres pobytu na działce, to 2 godziny dziennie oraz ok. 3-4 razy w tygodniu. Skarżący oświadczyli, że posiłki (np. owoce, chleb, napój), jeśli jest spożywany, to na świeżym powietrzu. Z kolei uzyskane z działki plony są przeznaczone na potrzeby własne, spożywane na bieżąco oraz przetwarzane na przetwory zimowe (soki, dżemy, weki warzywne). Powyższe argumenty wpisywały się w retorykę Stron przedstawianą w toku postępowania.
Organ z kolei stwierdził, że działka nie jest nieruchomością o charakterze rolnym w rozumieniu prowadzenia działalności rolniczej, lecz stanowi teren użytkowany
w sposób zbliżony do ogrodów działkowych lub działek rekreacyjnych. Stwierdził, że prowadzenie upraw warzywnych, sadzenie drzew i krzewów, pielęgnacja nasadzeń czy utrzymywanie szklarni nie wyłącza rekreacyjnego charakteru korzystania
z nieruchomości. Skoro na nieruchomości powstają odpady komunalne – zarówno
w postaci opakowań, resztek roślinnych, jak i innych odpadów typowych dla użytkowania działek rekreacyjnych, to zasadnym jest ponoszenia opłaty.
Wskazywał, że nieruchomość z uwagi na fakt, przebywania na niej i jej posiadania przez samych właścicieli, wykonywania przez nich prac ogrodowych jak też pozyskiwania warzyw i owoców z nieruchomości realizuje funkcje wypoczynkowo – rekreacyjne. Nieruchomość taka nie może być zakwalifikowana jako ogródek działkowy, albowiem tylko zorganizowany w formę ogródków działkowych czy to rodzinnych czy zakładowych, czy innych, w których korzystający nie są właścicielami działek daje możliwość do zastosowania zasad określonych w § 14 Regulaminu. Nieruchomość nie może być traktowana jako ogródek działkowy do których mają zastosowanie inne zasady dotyczące rodzinnych ogródków działkowych.
Organ stwierdził że prawidłowo w sprawie oceniono sposób wykorzystywania nieruchomości w celach rekreacyjno - wypoczynkowych. Okoliczność sporadycznego korzystania z nieruchomości z uwagi na fakt, że jest to działka rolna oraz na korzystanie działki w celach rolniczych, tj. do uprawy warzyw (..) świadczy o rekreacyjnym wykorzystywaniu, a uprawa warzyw i pielęgnacja terenów zielonych przemawia
o korzystaniu w sposób wybrany przez właścicieli.
Stwierdził, że Strony zobowiązane są na podstawie ustawy o utrzymaniu czystości
i porządku w gminie do uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jak za nieruchomość na której znajduje się domek letniskowy i innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.
Sąd zauważa, że z uzasadnienia decyzji wynika zatem, że organy uznały, że nieruchomość jest nieruchomością użytkowaną w sposób zbliżony do ogrodów działkowych lub działek rekreacyjnych. Z kolei, samo ustalenie minimalnej pojemności pojemnika, a co za tym idzie wysokości miesięcznej opłaty nastąpiło na podstawie przepisu (wprost nie wskazano) dotyczącego właścicieli nieruchomości na której znajduje się domek letniskowy lub inna nieruchomość wykorzystywana na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.
Sąd zgadza się ze stanowiskiem, że nieruchomość która wykorzystywana jest jako ogród działkowy jest nieruchomością wobec której powstaje obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które na niej powstają, to jednak
w świetle okoliczności ustalonych przez organ jak i samej treści załączonego do akt Regulaminu określenie tej opłaty nastąpiło nieprawidłowo.
W ocenie Sądu sporna nieruchomość nie jest z pewnością taką, na której zamieszkują mieszkańcy. Pozostają więc dwie kategorie nieruchomości: 1) na
której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady oraz 2) inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe (poza sporem jest, że na nieruchomości tej nie ma domku letniskowego).
Ustawa u.c.p.g. nie definiuje pojęcia nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. W związku z powyższym pojęciu temu należy nadać znaczenie przyjęte w języku potocznym. Inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe stanowią dosyć otwartą kategorię nieruchomości,
o zaliczeniu do której decydują pełnione funkcje.
Odnosząc się do ogródków działkowych - zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 1073 – dalej: ustawa o ROD) podstawowymi celami rodzinnego ogrodu działkowego jest m.in. zaspokajanie wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb społeczeństwa poprzez umożliwianie prowadzenia upraw ogrodniczych. Z kolei w art. 2 pkt 2 ustawy o ROD zawarto ustawową definicję działki i tak przez działkę należy rozumieć podstawową jednostkę przestrzenną rodzinnego ogrodu działkowego, której powierzchnia nie może przekraczać 500 m,2, służącą zaspokojeniu potrzeb działkowca i jego rodziny
w zakresie prowadzenia upraw ogrodniczych, wypoczynku i rekreacji.
Z kolei przez rodzinny ogród działkowy rozumie się wydzielony obszar lub obszary przeznaczone na cele rodzinnych ogrodów działkowych, składające się z działek
i terenu ogólnego, służące do wspólnego korzystania przez działkowców, wyposażone w infrastrukturę ogrodową.
Mając na uwadze, że celem rodzinnych ogrodów działkowych jest m.in. zaspokajanie wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb, rodzinne ogrody działkowe jak i ogrody które pełnią podobną funkcję można pośrednio zaliczyć do nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowej, jednak nie oznacza to jeszcze, że jest to nieruchomość, o której mowa w art. 6i ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. Głównym celem rodzinnego ogrodu działkowego jest jednak umożliwienie prowadzenia upraw ogrodowych, a to prowadzenie upraw jest formą wypoczynku i rekreacji.
Zdaniem Sądu, poza sporem jest, że sporna nieruchomość nie jest działką ogrodową w rodzinnym ogrodzie działkowym (przyczyny formalne), ale jest działką która spełnia takie same funkcje jak działka w rodzinnych ogrodach działkowych, jest
w taki sam sposób użytkowana, a co za tym idzie ilości powstających odpadów jest taka sama jak na działkach wchodzących w skład rodzinnych ogrodów działkowych. Z tego też względu sposób ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami powinien być taki sam. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że sporna nieruchomość jest wykorzystywana jako działka ogrodowa.
Warto też zauważyć, że zgodnie z art. 6j ust. 3d u.u.p.c.g. - do rodzinnego ogrodu działkowego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o ROD stosuje się przepis
ust. 3. Z kolei zgodnie z art. 6j ust. 3 u.u.c.p.g. - w przypadku nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2. Przez zadeklarowaną liczbę pojemników lub worków rozumie się iloczyn liczby pojemników lub worków przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych
na terenie nieruchomości oraz liczby ich opróżnień lub odbiorów wynikającej
z częstotliwości odbioru odpadów komunalnych określonych na podstawie art. 6r ust. 3 i 3b albo harmonogramu odbioru odpadów komunalnych dla danej nieruchomości.
W ocenie Sądu odwołanie się w art. 6j ust. 3d u.u.p.c.g. do ust. 3 dodatkowo oznacza, że w odniesieniu do działek ogrodowych sposób ustalania opłaty
za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie może być ustalany jak za inną nieruchomość wykorzystywana na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, jak w niniejszej sprawie uczynił organ. Tym bardziej, że w regulaminie przewidziano minimalną pojemność pojemników przeznaczonych na odpady dla rodzinnych ogrodów działkowych.
Wbrew twierdzeniu organu – zdaniem składu orzekającego – nie można uznać, że przebywanie na nieruchomości Skarżących jest "w celach rekreacyjno-wypoczynkowych". Przebywanie na nieruchomości jest w celach prowadzenia upraw ogrodniczych, które stanowią formę wypoczynku. Nie można jednak stawiać znaku równości pomiędzy zaspakajaniem potrzeb działkowca z wykorzystywaniem nieruchomości na cele wypoczynku i rekreacji. Sposób korzystania z nieruchomości
– w celach wypoczynkowych, czy też w celach prowadzenia upraw ogrodniczych – ma wpływ na ilość powstających odpadów komunalnych, co przewidział ustawodawca wprowadzając przepis art. 6j ust. 3d u.u.c.p.g.
Koniecznym jest w tej sytuacji odwołanie się do treści decyzji kasacyjnej z [...] marca 2025 r., w której SKO jednoznacznie stwierdziło, że Skarżący oświadczyli do protokołu, że "działka jest użytkowana do uprawy roślin, warzyw, owoców, odpady bio kompostowane są w dwóch kompostownikach". To – zdaniem organu – nie dało żadnych podstaw do sformułowania na ich podstawie ustaleń o wyłącznie rekreacyjno-wypoczynkowym sposobie wykorzystania nieruchomości. Wskazano też, że organ
I instancji nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego przyjęty przez organ sposób wykorzystywania nieruchomości. Wręcz stwierdzono, że bezsprzecznie przyjęte za podstawę tej konkluzji dowody potwierdzają, że Skarżący nie wykorzystywali tej nieruchomości cały rok, lecz nie podważają, że w okresach letnich była wykorzystywana nie do rekreacyjnego lecz rolniczego charakteru.
Z treści akt nie wynika, by zgromadzono inne dowody ponad te już się w nich znajdujące.
W tym stanie rzeczy rolą organu było rozważenie w jaki sposób określić wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do pojedynczej działki (ustalić wielkość pojemników na odpady komunalne) i czy w świetle obowiązującego Regulaminu jest to możliwe.
Organ nie kwestionuje, że nieruchomość jest użytkowana jak działka ogrodowa.
W ewidencji gruntów przedmiotowa nieruchomość jest oznaczona jako grunt rolny. Działka ogrodowa stanowiąca własność Skarżących nie wchodzi w skład rodzinnego ogrodu działkowego w rozumieniu ustawy z 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (nie należy do stowarzyszenia ogrodowego, każda działka ogrodowa należy do właściciela, nie ma wspólnego zarządu – por. art. 8 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy o ROD). Niemniej jednak spełnia podobną, a w zasadzie taką samą funkcję jak działka w rodzinnych ogrodach działkowych.
W ocenie Sądu do określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nieruchomość Skarżących stanowiącą działkę ogrodową tak należy traktować.
W ramach działań podjętych w zakresie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi organy ustaliły pojemność pojemników jak dla nieruchomości, na których znajduje się domek letniskowy lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.
Zdaniem Sądu, organ do ustalenia opłaty za działkę ogrodową nieprawidłowo przyjął sposób ustalenia opłaty jak za nieruchomość wykorzystywaną na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.
Należy zwrócić uwagę, że w Regulaminie w § 14 oraz w § 17 pkt 8 ustalono minimalną pojemność pojemników. I tak w odniesieniu dla rodzinnych ogródków działkowych przewidziano 20 litrów na każdą użytkowana działkę w okresie od 1 kwietnia do
30 września każdego roku na niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne
(§ 17 pkt 8 regulaminu), a w zwartej zabudowie rodzinnych ogrodów działkowych minimalna pojemność pojemnika 240 litrów, jeżeli z tego pojemnika korzysta maksymalnie do 24 ogródków działkowych (§ 14 regulaminu) – czyli minimalnie 10 litrów na działkę. Ponadto zgodnie z § 16 regulaminu, przepisy § 8-14 stosuje się proporcjonalnie, gdy na danej nieruchomości z pojemnika korzysta większa liczba osób i ogródków działkowych niż określona w § 8-14.
Powyższe uregulowania Regulaminu wskazują, że w przypadku ogrodów działkowych średnia ilość odpadów przeliczona na liczbę pojemników została ustalona
z uwzględnieniem liczby działek. Natomiast organ ustalając opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do samej nieruchomości Skarżących uwzględniając częstotliwość opróżnień pojemników ustalił miesięcznie: 120 litrów na odpady zmieszane, 120 litrów na bioodpady, 120 litrów na tworzywa sztuczne, 120 litrów na szkło oraz 120 litrów na papier. Nie wskazał przy tym konkretnego przepisu uchwały, na podstawie której określił wysokość stosownej opłaty.
Wobec nieruchomości będącej działką ogrodową nie można określić opłat wielokrotnie wyższych niż za działki wchodzące w skład rodzinnych ogrodów działkowych, gdyż narusza to zasadę równości. Zasada ta jest zasadą konstytucyjną, wynikającą z art. 32 Konstytucji RP. Równość w prawie oznacza obowiązek ustawodawcy, a więc i uchwałodawcy stanowienia prawa, które jednakowo traktuje podmioty (sytuacje) podobne. Równość wobec prawa natomiast odnosi się do sytuacji jednostki ze względu na obowiązujące prawo i sposób jego stosowania. Z tego też względu konstytucyjne zasady nakazują równe traktowanie podmiotów o podobnych cechach.
W sprawie podmiotami podobnym – z uwagi na sposób korzystania z nieruchomości – są właściciele nieruchomości wykorzystywanych jako działki ogrodowe oraz użytkownicy działek w rodzinnych ogrodach działkowych. Obie te grupy korzystają
z nieruchomości w celach prowadzenia upraw ogrodowych. Forma prawna własności nieruchomości, na której te uprawy ogrodnicze są prowadzone nie ma żadnego wpływu na ilość wytwarzanych odpadów komunalnych. Z tego też względu w podobnym zakresie podmioty te powinny ponosić obowiązki, a więc i opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
W zaskarżonej decyzji organ zasady tej nie zastosował, pominął uregulowania odnoszące się do działek ogrodowych i uznał, że opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi należy określić o ustalenia pojemność pojemników i częstotliwość ich opróżnień jak za nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. W konsekwencji spowodowało to określenie tej opłaty wielokrotnie wyższej, niż wynikałaby, gdyby organ zastosował wyliczenie opłaty dla ogródków działkowych.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ zobowiązany będzie ocenić, czy w świetle obowiązującego Regulaminu istnieje możliwość określenia Stronom opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ze spornej nieruchomości, a samo określenie wysokości tej opłaty musi uwzględniać zapisy regulaminu dotyczącego właścicieli nieruchomości w zabudowie rodzinnych ogrodów działkowych. Organ oceni, czy
w świetle obowiązującego Regulaminu materiał dowodowy znajdujący się w aktach jest wystarczający do określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi
i w razie konieczności takie postępowanie przeprowadzi.
Ponownie wydana decyzja winna czynić zadość wymogom opisanym powyżej przez Sąd.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie 2 sentencji na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.