Odnosząc się do twierdzenia strony, że nie otrzymała kwoty pieniężnej organ odwoławczy wyjaśnił, że pomimo braku otrzymania przez stronę żadnej kwoty od P. N. F. W. F. I. Z., otrzymała przysporzenie majątkowe, które należało rozliczyć w zeznaniu rocznym PIT-37 za 2023 rok i uiścić należny podatek dochodowy od osób fizycznych na rzecz Skarbu Państwa. Nadto Dyrektor wskazał, wbrew stanowisku strony, że obowiązek podatkowy wykazany w tej deklaracji istnieje, a powołane okoliczności nie mieszczą się w przesłankach wymienionych w art. 59 u.p.e.a. Zagadnienie nieistnienia obowiązku było badane przez wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] w odrębnym postępowaniu, w związku ze złożonym przez zobowiązanego zarzutem nieistnienia obowiązku.
Postanowieniem z 8 sierpnia 2024 roku, znak: [...] Naczelnik oddalił zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku, zaś postanowieniem z 7 listopada 2024 r., Dyrektor utrzymał je w mocy. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że ww. postanowienie wierzyciela, z uwagi na utrzymanie w mocy przez organ II instancji, stało się ostateczne. Fakt złożenia skargi do Wojewódzki Sądu Administracyjnego nie wpływa na dalszą możliwość prowadzenia przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego. Egzekwowana kwota jest nadal wymagalna, a z akt sprawy nie wynika także, aby wierzyciel wystąpił do organu egzekucyjnego z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Zatem w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie J. B. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Wskazał, że zaskarżone postanowienie narusza jego słuszny interes prawny i materialny. Podkreślił, że zgodnie z treścią art. 833 § 4 k.p.c. oraz przepisów prawa materialnego wydanych na podstawie delegacji ustawowej, wynikające z ww. przepisów - 75 % pobieranego świadczenia emerytalnego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest wolne od potrąceń w każdym postępowaniu egzekucyjnym, którego przedmiotem nie są należności alimentacyjne (tak jak ma to miejsce w tym konkretnym przypadku). W tym stanie rzeczy słuszny jest wniosek o wyłączenie spod egzekucji administracyjnej - 75 % świadczenia emerytalnego pobieranego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, o którym mowa wyżej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a, wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ponadto sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej ".p.p.s.a"), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
Stan faktyczny sprawy, jako prawidłowo ustalony przez organy administracji, przyjęto za podstawę rozważań Sądu.
Pismem inicjującym postępowanie zakończone zaskarżonym postanowieniem było pismo skierowane do Urzędu Skarbowego w [...] opatrzone datą 6 grudnia 2024 r., w którym skarżący wskazał na brak podstaw do prowadzenia postępowania egzekucyjnego mającego na celu ściągnięcie niewymagalnego podatku dochodowego od osób fizycznych, z uwagi na nieotrzymanie kwoty około [...] zł, od której został naliczony podatek. Jednocześnie w ww. piśmie skarżący podtrzymał swoje stanowisko niewymagalności podatku w ww. kwocie oraz wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W wyniku złożonego pisma organ egzekucyjny postanowieniem z 7 stycznia 2025 r. odmówił umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, zaś wobec wniesienia zażalenia przez zobowiązanego - Dyrektor zaskarżonym obecnie do Sądu postanowieniem z 12 lutego 2025 r. utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy.
Kontroli sądu poddane zostało zatem rozstrzygnięcie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego z 2 lipca 2024 r.
Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, organy obu instancji prawidłowo rozważały zasadność zastosowania w niniejszej sprawie art. 59 § 1, § 1a i § 2 u.p.e.a., które były podstawą materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia.
Zgodnie z treścią art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku:
1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego;
2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym;
3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27;
4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek:
a) jest ściśle związany ze zobowiązanym,
b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie
z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego;
5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel;
7) gdy odrębne ustawy tak stanowią.
Natomiast zgodnie z art. 59 § 1a u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części na wniosek wierzyciela albo z urzędu, jeżeli organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, w przypadku wystąpienia przyczyny określonej w art. 33 § 2:
1) pkt 1-5;
2) pkt 6, jeżeli przyczyna braku wymagalności obowiązku ma charakter trwały lub wystąpiła przed wszczęciem egzekucji administracyjnej.
Zgodnie zaś z art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Natomiast z art. 59 § 2 u.p.e.a. wynika, że postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku, gdy dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne.
W niniejszej sprawie we wniosku o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z 6 grudnia 2024 r. skarżący podniósł zarzut braku podstaw do prowadzenia wobec jego osoby postępowania egzekucyjnego mającego na celu ściągnięcie niewymagalnego podatku dochodowego od osób fizycznych, z uwagi na nieotrzymanie kwoty około [...] zł, od której został naliczony podatek dochodowy za rok 2023.
Zdaniem Sądu analiza treści ww. przesłanek dokonana przez organy orzekające w sprawie doprowadziła do prawidłowych wniosków, że w sprawie nie zaszły podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego określone w art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a. Otóż trzeba podkreślić, że podstawą prawną obowiązku objętego tytułem wykonawczym z 2 lipca 2024 r. jest deklaracja podatkowa PIT-37 za 2023 rok wygenerowana dla podatnika w systemie Twój e-PIT, w której został wykazany do zapłaty podatek dochodowy od osób fizycznych w wysokości [...] zł. Powyższe znajduje potwierdzenie w treści zalegającego w aktach sprawy tytułu wykonawczego, w którym w poz. D2 – rodzaj należności pieniężnej wskazano podatek dochodowy od osób fizycznych, a w poz. D4 jako identyfikację podstawy prawnej obowiązku – deklarację PIT-37.
W kontekście powyższego oraz stanowiska skarżącego, jakie prezentował w toku postępowania, ponownie za organem należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 45cd ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 226; dalej jako: "u.p.d.o.f.") z dniem 15 lutego roku następującego po roku podatkowym organ podatkowy udostępnia podatnikowi, z wyjątkiem podatnika będącego przedsiębiorstwem w spadku, za pośrednictwem konta w e-Urzędzie Skarbowym zeznania, o których mowa w art. 45 ust. 1 oraz ust. 1a pkt 1 i 2, oraz informację, o której mowa w art. 21 ust. 46 pkt 1, uwzględniając w nich dane będące w posiadaniu Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, w tym dane:
1) zawarte w rocznym obliczeniu podatku i informacjach, o których mowa w art. 21 ust. 46 pkt 1, art. 34 ust. 7 i 8, art. 35 ust. 6, art. 39 ust. 1 i 3, art. 42 ust. 2 pkt 1, art. 42a ust. 1 oraz art. 42e ust. 6;
2) o wpłaconych w trakcie roku podatkowego przez podatnika zaliczkach.
Stosownie zaś do treści ust. 4 tego przepisu w przypadku podatnika, który oprócz dochodów wykazanych w rocznym obliczeniu podatku lub informacjach, o których mowa w art. 34 ust. 7 i 8, art. 35 ust. 6, art. 39 ust. 1 i 3, art. 42 ust. 2 pkt 1, art. 42a ust. 1 oraz art. 42e ust. 6, nie uzyskał innych dochodów podlegających opodatkowaniu i wykazywanych w zeznaniach, o których mowa w art. 45 ust. 1 lub ust. 1a pkt 1, niedokonanie akceptacji lub odrzucenia udostępnionego zeznania przed upływem terminu określonego na jego złożenie oznacza złożenie udostępnionego zeznania w ostatnim dniu tego terminu (automatyczna akceptacja).
Z kolei art. 45cd ust. 5 u.p.d.o.f. stanowi, że przepisu ust. 4 nie stosuje się, jeżeli:
1) organ rentowy dokonał rocznego obliczenia podatku, a podatek wynikający z tego obliczenia jest podatkiem należnym na podstawie art. 34 ust. 9;
2) podatnik złożył zeznanie, nie korzystając z zeznania udostępnionego przez organ podatkowy.
Bezspornym w sprawie jest, że skarżący nie złożył zeznania podatkowego we własnym zakresie, co skutkowało tym, że nie zachodziła sytuacja określona w art. 45cd ust. 5 pkt 2 u.p.d.o.f.
W realiach sprawy zaistniała więc sytuacja opisana w art. 45cd ust. 4 u.p.d.o.f., oznaczająca automatyczną akceptację zeznania przez skarżącego. Skarżącemu zostało bowiem udostępnione zeznanie za pośrednictwem portalu podatkowego, uwzględniające dane zawarte w informacjach od płatników (w tym przypadku od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – PIT-11A i od P. N. F. W. F. I. Z. z siedzibą we W. – PIT-11). Skarżący mógł to zeznanie zaakceptować – bez wprowadzenia zmian lub z wprowadzeniem zmian, odrzucić je lub nie dokonać żadnych czynności. Skarżący w żaden aktywny sposób nie dokonywał czynności w ramach rocznego rozliczenia podatkowego, doszło tym samym do automatycznej akceptacji zeznania podatkowego na podstawie art. 45cd ust. 4 u.p.d.o.f., co w sensie prawnym świadczyło o złożeniu zeznania podatkowego przez samego skarżącego.
Wygenerowane automatycznie zeznanie PIT-37 za 2023 rok, uwzględniające wystawione przez P. N. F. W. F. I. Z. z siedzibą we W. oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych informacje, stanowiło natomiast podstawę wystawienia tytułu wykonawczego.
Innymi słowy należy wyjaśnić, że sam brak zgody skarżącego z ustalonym zadłużeniem wynikającym z zeznania PIT-37 nie jest przesłanką umorzenia postępowania egzekucyjnego. W odniesieniu bowiem do stanowiska skarżącego o niezasadnym nałożeniu na niego obowiązku zapłaty podatku od rzekomo uzyskanego od P. N. F. W. F. I. Z. z siedzibą we W. dochodu, trzeba wyjaśnić, że kwestia ta wykracza poza ramy niniejszego postępowania, zaś zarzut nieistnienia obowiązku organ egzekucyjny zbadał w odrębnym postępowaniu (zob. prawomocny wyrok WSA w Kielcach z 13 lutego 2025 r., I SA/Ke 532/24, cbois). Nadto zaznaczenia wymaga, że postępowanie egzekucyjne nie jest bowiem postępowaniem, w trakcie którego dochodzi do ukształtowania praw i obowiązków strony postępowania, lecz jest postępowaniem następczym, wykonawczym, służącym realizacji obowiązków ustalonych w zeznaniu podatkowym. Dostrzeżenie ewentualne nieprawidłowości w treści złożonego przez podatnika zeznania podatkowego na etapie postępowania egzekucyjnego daje mu natomiast prawo do złożenia zeznania korygującego, którego skuteczne wniesienie niewątpliwie wywoła pożądane skutki w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z treścią art. 81 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację. Skorygowanie deklaracji następuje przez złożenie korygującej deklaracji (art. 81 § 2 Ordynacji podatkowej). Wyjaśnić przy tym należy, że stosownie do treści art. 3 pkt 5 Ordynacji podatkowej deklaracje to również zeznania, wykazy, zestawienia, sprawozdania oraz informacje, do których składania obowiązani są, na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy, płatnicy i inkasenci.
Zważywszy na powyższe podkreślić należy, że niewątpliwie w sprawie nie wystąpiła żadna okoliczność stanowiąca o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Przypomnieć trzeba, że tego rodzaju okoliczność musi mieć źródło w przepisach prawa, całkowicie wyłączających możliwość przymusowej realizacji danego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty. Skarżący nie wskazał żadnej z takich okoliczności, nie dopatrzył się też ich z urzędu organ egzekucyjny. Okoliczności wskazane w art. 59 § 1 u.p.e.a. jako podstawy umorzenia egzekucji administracyjnej stanowią bowiem przesłanki negatywne dopuszczalności prowadzenia egzekucji i jako takie są uwzględniane również z urzędu (art. 59 § 4 u.p.e.a.). Co również istotne egzekwowana kwota jest nadal wymagalna, a z akt sprawy nie wynika, aby wierzyciel wystąpił do organu egzekucyjnego z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Zatem w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a.
Sąd nie znalazł zatem podstaw, by uwzględnić podniesione w skardze zarzuty. Wyjaśnić natomiast należy skarżącemu, że organy obu instancji prowadziły postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie zgodnie z zasadą praworządności (legalizmu) wynikającą z art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Skarżącemu zapewniono czynny udział w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 w zw. z art. 18 u.p.e.a.), a organy obu instancji prawidłowo wyjaśniły wszystkie istotne dla jej rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne i prawne, na podstawie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Nie sposób zatem twierdzić, że doszło w sprawie do naruszenia interesów skarżącego jako strony postępowania. Jednocześnie należy wyjaśnić skarżącemu, że Sąd nie jest uprawniony do rozstrzygania podniesionych w skardze żądań odnośnie wyłączenia spod egzekucji określonej wysokości świadczeń.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.