Końcowo skarżący podniósł, że nie zbadano przesłanek zwolnienia wynikających z wpisu do rejestru zabytków. Organy skonkludowały, że nieruchomość nie jest utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i w związku z tym odmówiły zwolnienia. W ocenie strony liczne dowody świadczą o przeciwnym fakcie. Na poparcie zajętego stanowiska podatnik do skargi dołączył szereg dokumentów, m.in. decyzje powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, decyzje o zatwierdzeniu projektu budowlanego, opinie o stanie technicznym obiektu.
W odpowiedzi na skargę kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
W dniu 19 marca 2026 r. uczestnik postępowania B. K.-S. złożyła pismo procesowe, w którym oświadczyła, że przyłącza się do skargi i wnosi jak w skardze.
Na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2026 r. skarżący poparł skargę oraz wnioski. Złożył też zażalenia jakie zostały złożone na postanowienia Ś. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia 17 marca 2016 r. oraz wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w W. złożonego zażalenia, które ma odpowiedzieć czy prace były wykonywane zgodnie z obowiązującymi zasadami.
Sąd postanowił odmówić uwzględnienia wniosku podatnika o zawieszenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U. z 2026 r., poz. 143), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak
i procesowym, nie jest przy tym, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości znajdującej się w K. przy ul. [...].
Spór w sprawie dotyczy kwestii czy organy prawidłowo ustaliły ogólną powierzchnię użytkową budynku oraz sposób użytkowania nieruchomości oraz czy prawidłowo stwierdziły brak przesłanek zwolnienia podatkowego, o którym mowa
w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.
Zdaniem organu, w związku z nieprzedłożeniem przez podatników informacji
o nieruchomościach i obiektach budowlanych, był on uprawniony do przyjęcia wielkości powierzchni budynku z informacji złożonych przez skarżącego w 2011
i 2015 r. oraz ustalenia sposobu użytkowania budynku na podstawie zgromadzonych dowodów - umów najmu. Twierdzi też, że przesłanki zwolnienia podatkowego nie zostały spełnione, ponieważ sporna nieruchomość nie była utrzymywana
i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.
Skarżący uważa natomiast, że informacje z 2011 i 2015 r. nie są aktualne. Organy przyjęły nieprawidłowe powierzchnie budynku, nie przeprowadziły oględzin
i nie dokonały rzetelnych pomiarów powierzchni. W ocenie skarżącego ponadto podatek jest należny tylko od lokali użytkowych, ponieważ nieruchomość jest wpisana do rejestru zabytków i korzysta ze zwolnienia podatkowego. Podniósł, że nieruchomość jest remontowana i konserwowana od lat. Organ powinien zwrócić się do organu nadzoru konserwatorskiego o szczegółowe, aktualne wyjaśnienia
i uzyskać dokumenty potwierdzające stan utrzymania nieruchomości.
Zdaniem sądu prawidłowe jest stanowisko organu.
Zakres postępowania determinowały przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, które organ prawidłowo przywołał. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3 (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.). Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a-6 (art. 3 ust. 1 u.p.o.l.). Stosownie zaś do art. 4 ust. 1 tej ustawy podstawę opodatkowania stanowi: 1) dla gruntów - powierzchnia; 2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa; 3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach
o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego. Obowiązek podatkowy powstaje natomiast od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku (art. 6 ust. 1 u.p.o.l.).
W stanie faktycznym niniejszej sprawy istotny jest przepis art. 6 ust. 6 u.p.o.l. określający obowiązki podatnika – właściciela nieruchomości. Stosownie do powołanej regulacji 6. Osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3.
W związku z niezłożeniem, stosownie do art. 6 ust. 6 u.p.o.l., przez podatników - współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...], w tym skarżącego, informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych na rok 2023 i nie wskazaniu powierzchni użytkowej całego budynku, organ zobowiązany był do wszczęcia postępowania podatkowego i ustalenia w jego toku, informacji niezbędnych do ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2023.
Oceniając podjęte w toku postępowania podatkowego działania organów należy wskazać, że przepisy postępowania, określając m.in. zasady gromadzenia
i przeprowadzania dowodów oraz ich oceny, zapewniać mają zgodność ustaleń faktycznych z prawdą obiektywną (art. 122 Ordynacji podatkowej). Organy podatkowe mają więc obowiązek zebrać pełny, wszechstronny materiał dowodowy
w sposób odpowiadający wymogom przepisów postępowania, a w szczególności
art. 180 § 1, 187 § 1, art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Poczynione ustalenia faktyczne, ocena dowodów oraz wskazanie podstawy prawnej decyzji powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji zgodnie
z wymogami art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem sądu w niniejszej sprawie, postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez organ w sposób prawidłowy, z poszanowaniem wszelkich zasad wynikających z przepisów Ordynacji podatkowej. Organy zgromadziły pełny materiał dowodowy i dokonały jego oceny w sposób rzetelny i wyczerpujący
w zgodzie z zasadą wynikającą z art. 191 Ordynacji podatkowej, a wyniki tej oceny znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji sporządzonych zgodnie
z wymogami przewidzianymi w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
W zakresie zgromadzonego materiału dowodowego organ dysponował informacją o nieruchomościach i obiektach budowlanych złożoną przez skarżącego 24 listopada 2011 r. oraz 11 lutego 2015 r., umowami najmu lokali usługowych; danymi z CEIDG; pismem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w K. z 21 sierpnia 2014 r. zawierającym informację o braku dokumentów dotyczących powierzchni użytkowej spornego budynku; wyjaśnieniami G. K. – S. dotyczące powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego
nr [...]; informacjami udzielonymi przez R. K. dotyczącymi powierzchni lokali użytkowych nr 1 i 1a oraz lokalu użytkowego przeznaczonego pod działalność "K."; wyjaśnieniami Biura Działalności Gospodarczej Miasta K.; Informacją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 11 marca 2025 r. o braku postępowań w sprawie wyłączenia z użytkowania części piwnic budynku mieszkalno – usługowego przy ul. [...] w K.; pismami Ś. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 30 września 2020 r., 8 stycznia 2024 r., 11 czerwca 2024 r. i 16 grudnia 2024 r. zawierającymi wyjaśnienia, że sporny budynek nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.
W toku postępowania podatkowego ponadto organ, dążąc do ustalenia stanu faktycznego, w tym przede wszystkim informacji niezbędnych do ustalenia podstawy opodatkowania, postanowił o przeprowadzeniu oględzin nieruchomości, stosownie do art. 198 ust. 1 Ordynacji podatkowej. Poinformowani o dacie oględzin podatnicy nie stawili się, poza G. K. – S., który udzielił informacji jedynie co do powierzchni użytkowej posiadanego przez siebie lokalu mieszkalnego nr [...].
W konsekwencji organ prawidłowo ustalił podstawę opodatkowania – powierzchnię użytkową budynku, na podstawie informacji IN – 1 złożonych przez skarżącego w 2011 i 2015 r., a powierzchnię lokali związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej na podstawie pozyskanych umów najmu lokali użytkowych. W tym ostatnim zakresie pomocne również były wyjaśnienia R. K. z 4 listopada 2024 r. Co istotne, T. K. – S., który stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości w listopadzie 2022 r., złożył informację podatkową, w której wykazał tożsamą ogólną powierzchnię użytkową budynku jak została wskazana do podstawy opodatkowania w ww. informacjach z 2011 i 2015 r. Powyższe ustalenia nie zostały podważone w toku przez skarżącego oraz pozostałych właścicieli nieruchomości. Skarżący wskazując na brak aktualności danych zawartych w ww. informacjach, nie poparł tego stwierdzenia żadnymi dowodami. Przede wszystkim, pomimo wezwań organu, nie przedłożył stosownych (aktualnych) informacji na rok 2023, nie uczestniczył również w zarządzonych przez organ oględzinach spornej nieruchomości. Skarżący nie podważył także ustaleń organu w zakresie opodatkowania piwnic, które zdaniem podatnika są wyłączone
z użytkowania. Nie przedstawił w tym zakresie żadnych dowodów. Nie stawił się na czynność oględzin, w celu udostępnienia również tych pomieszczeń. Organ ustalił natomiast, że brak jest decyzji wyłączających z użytkowania tę część nieruchomości.
Zarzuty naruszenia nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy są zatem niezasadne. W kontekście opisanych wyżej faktów wpływu na treść rozstrzygnięcia nie ma w szczególności zarzut nieprzeprowadzenia oględzin
i niedokonania rzetelnych pomiarów. Uwadze skarżącego umknęła okoliczność, że dowód ten nie został przeprowadzony, a to z winy samych podatników. W stanie faktycznym sprawy nie znajduje akceptacji sądu również zarzut o przerzuceniu ciężaru dowodu na podatnika. Z treści art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nie można wyprowadzić wniosku, że organy podatkowe zobowiązane są do poszukiwania
w sposób nieskończony środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony i to w sytuacji gdy strona takich środków nie przedstawia. Jeżeli natomiast podatnik kwestionuje jakiś dowód czy fakt, to na podatniku ciąży obowiązek uzasadnienia swojej racji. W szczególności w sytuacji gdy wiedzę o pewnych faktach ma jedynie podatnik i w sposób konkretny ich nie poda, nie można czynić zarzutu organowi, że takich faktów nie ustalił. Wówczas podatnik powinien liczyć się ze skutkami takiego postępowania. Podatnik nie jest bowiem uwolniony od współudziału w realizacji obowiązku wynikającego z zasady prawdy obiektywnej. Współudział w postępowaniu podatkowym jest podyktowany interesem podatnika. W niniejszej sprawie skarżący jako współwłaściciel nieruchomości zdecydowanie nie współdziałał z organem
w realizacji obowiązku ustalenia stanu faktycznego sprawy. Sąd podziela przy tym stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w przywołanym przez organ I instancji wyroku, że "odmowa przedłożenia stosownych dowodów, bądź całkowita bierność podatnika, uprawnia organy podatkowe do ustalenia podstawy opodatkowania w oparciu o inne posiadane dowody, w tym również w oparciu
o deklaracje podatkowe składane w latach poprzednich".
Organ prawidłowo ponadto, wbrew zarzutom skargi ustalił, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Stosownie do powołanej regulacji zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami
o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Warunkiem zastosowania zwolnienia jest wykazanie, że obiekt wpisany do indywidualnego rejestru zabytków jest utrzymywany i konserwowany zgodnie
z przepisami o ochronie zabytków. Istota zwolnienia wiąże się z nieobciążaniem właściciela (posiadacza) obiektu zabytkowego dodatkowymi kosztami w postaci podatku od nieruchomości w związku z tym, że ponosi nakłady na utrzymanie
i konserwację takiego obiektu. W judykaturze prezentowany jest pogląd, że art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. za opiekę nad zabytkiem nie uznaje samego utrzymania zabytku w stanie niepogorszonym, lecz nakłada na posiadacza zabytku powinność podejmowania działań pozwalających zachować walory historyczne czy naukowe. Tak właśnie należy interpretować użyty w omawianym przepisie zwrot legislacyjny "utrzymania i konserwacji" (por. wyrok NSA z 3 grudnia 2025 r. sygn. akt III FSK 746/25; CBOSA). Według art. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega, w szczególności, na zapewnieniu warunków m.in. do prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku a także zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 6 u.o.z.o.z. prace konserwatorskie to działania mające na celu zabezpieczenie i utrwalenie substancji zabytku, zahamowanie procesów jego destrukcji oraz dokumentowanie tych działań. Nie wystarczy zatem wykonanie jakichkolwiek prac na nieruchomości, czy też poczynienie na nią jakichkolwiek nakładów. Przywołane przepisy określają obowiązki właściciela lub posiadacza zabytku, natomiast wywiązywanie się z nich podlega ocenie wojewódzkiego konserwatora zabytków. To bowiem organ konserwatorski jest właściwy do określenia, czy dany zabytek jest, czy też nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zgodnie bowiem z art. 38 ust. 1 u.o.z.o.z., wojewódzki konserwator zabytków prowadzi kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami.
W sprawie poza sporem jest, że nieruchomość przy ul. [...] w K. jest zabytkiem oraz że w kamienicy przy ul. [...] były wykonywane prace remontowo – budowlane. W kontekście treści przywołanej regulacji art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. oraz powyższych rozważań istotne natomiast było ustalenie czy prowadzone w nieruchomości prace były pracami, o których mowa w tym przepisie,
tj. prowadzonymi w celu utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.
Prawidłowo więc organ podatkowy, wbrew twierdzeniom skarżącego, zwrócił się do Konserwatora Zabytków o informację odnośnie do realizacji przez właścicieli nieruchomości, w tym skarżącego, obowiązków związanych z utrzymaniem
i konserwacją zabytkowego obiektu.
Z uzyskanych odpowiedzi wynika, że właściciele nieruchomości nie dopełniają obowiązków wynikających z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
i budynek nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. W pismach tych konserwator informował, że w sprawie nieruchomości prowadzi szereg postępowań kontrolnych i wyjaśniających w związku
z prowadzeniem przez właścicieli nieruchomości prac bez wcześniejszych pozwoleń oraz ze względu na brak współpracy w zakresie udostępniania zabytku i udziału właścicieli w prowadzonych postępowaniach wyjaśniających.
Jednocześnie współwłaściciele nieruchomości nie przedstawili zaświadczenia, z którego wynikałoby, że w roku 2023 utrzymywali i konserwowali nieruchomości zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Skarżący argumentował, że od lat prowadzi postępowanie z urzędem ŚWKZ, czego skutkiem jest uchylenie szeregu decyzji przez Ministerstwo Kultury, co w jego ocenie potwierdza, że w zakresie działań konserwatorskich występowały rozstrzygnięcia wadliwe.
Zdaniem sądu wskazane przez skarżącego okoliczności nie podważają stanowiska organu w zakresie spełnienia przesłanek omawianego zwolnienia podatkowego. Z pisma konserwatora z 16 grudnia 2024 r. wynika bowiem, że postępowania prowadzone z "urzędem ŚWKZ" dotyczyły wykonywania przez skarżącego prac w nieruchomości bez wymaganego pozwolenia konserwatora. Uchylane przez ministra decyzje dotyczyły właśnie tych kwestii. Przyczyną ich uchylenia z kolei była konieczność wydania odrębnych rozstrzygnięć w zależności od ewentualnych wykonawców poszczególnych praz – m.in. z rozróżnieniem najemców i współwłaścicieli. Z pisma konserwatora wynika również, że skarżący utrudnia wyjaśnienie sprawy w powyższym zakresie, nie stawiając się na wyznaczane terminy oględzin.
Sąd odmówił zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w W. zażalenia (które skarżący złożył na rozprawie) na postanowienie Ś. Konserwatora Zabytków w K. z 17 marca 2026 r., którym odmówiono skarżącemu wydania zaświadczenia do celów podatkowych dla spornej nieruchomości. Zdaniem sądu rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie było uzależnione od rozstrzygnięcia postępowania zainicjowanego ww. zażaleniem. Skarżone postanowienie zostało wydane już po zakończeniu postępowania podatkowego
i wydaniu zaskarżonej decyzji. Na dzień wydania kontrolowanej decyzji organ wykazał natomiast brak przesłanek zwolnienia podatkowego z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie
z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zawieszenie postępowania na podstawie tej przesłanki ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu, "który powinien rozważyć, czy
w danym wypadku jest celowe wstrzymywanie biegu sprawy z uwagi na opisane okoliczności." (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III). Sąd może zwiesić postępowanie na podstawie powołanego powyżej przepisu jedynie w przypadku zaistnienia między dwoma postępowaniami tej szczególnej relacji,
w której rozstrzygnięcie jednego postępowania zależy od wyniku drugiego toczącego się postępowania. Ocena zawieszenia pozostawiona została uznaniu sądu, który powinien rozważyć, czy w sprawie celowe jest wstrzymywanie jej biegu. Fakultatywność zawieszenia ma skutek taki, że nie można mówić o naruszeniu prawa procesowego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w sytuacji, gdy sąd administracyjny nie zawiesi postępowania sądowego mimo wystąpienia przesłanki określonej przepisem art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.