W przeciwieństwie do przedłożonej dokumentacji związanej z prowadzeniem szkoły, poza wystawioną fakturą VAT przez Z. Sp. z o.o. i częściowym potwierdzeniem przelewu bankowego/historią rachunku bankowego strona nie przedłożyła jakiejkolwiek innej dokumentacji związanej z wydatkami na ten cel. Strona nie okazała m. in. umów, którymi byłaby związana z Z. Sp. z o.o. również we wcześniejszych latach współpracy lub pisemnych ustaleń choćby w formie mailowej; protokołów odbioru prac wykonanych przez kontrahenta, dokumentów potwierdzających zakup materiałów niezbędnych do naprawy wiatraka; kosztorysów czy sposobu ustalenia wartości usług, kwestii reklamacji i ewentualnych roszczeń z tytułu nienależytego wykonania usługi. Nie przedłożyła również jakichkolwiek dowodów potwierdzających weryfikację spółki Z. Sp. z o.o., pod kątem sprawdzenia jej bazy technicznej, transportowej, zaopatrzeniowej w celu upewnienia się, że jest ona zdolna do wykonania powierzonych jej prac naprawczych elektrowni wiatrowej.
Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w odwołaniu Dyrektor, powołując orzecznictwo sądów krajowych oraz TSUE, jak również uwzględniając okoliczności sprawy wywiódł, że działania podatnika odbiegały od powszechnie przyjętych zasad staranności kupieckiej i racjonalności ekonomicznej. Strona nie działała w sposób standardowy, wymagany dla podmiotu uczestniczącego w sposób profesjonalny w obrocie gospodarczym. Brak osobistej wiedzy strony na temat kontrahenta I szczegółów transakcji oraz brak dokumentów potwierdzających tę transakcję świadczą o fikcyjnym charakterze transakcji pomiędzy podatnikiem, a podmiotem Z. Sp. z o.o. Strona nie dysponowała żadnymi dokumentami poza zakwestionowaną fakturą oraz jednym przelewem potwierdzającymi wykonanie usługi. W przypadku rzeczywistych transakcji przedsiębiorca posiada i przechowuje dokumenty pozwalające na stwierdzenie wiarygodności transakcji. Do uznania, że doszło do wykonania usługi nie wystarczy wystawienie faktury VAT oraz dokonanie zapłaty.
W odniesieniu do twierdzeń odnośnie zakwestionowanych usług importu oraz wskaźnika proporcji, organ wyjaśnił, że Naczelnik przedstawił szczegółowe wyliczenia współczynnika proporcji, wskazał na czym polegały nieprawidłowości w powyższym zakresie. Odnośnie podatku należnego w imporcie usług za styczeń 2019 r., organ I instancji wskazał wprost, że sporne faktury VAT zostały ujęte przez stronę w ewidencji VAT za styczeń 2019 r., przyjmując za daty ich wystawienia 9 i 17 stycznia 2019 r. Powyższe daty są tożsame z datami, jakie widnieją na fakturach jako daty płatności. Na dokumentach jest wzmianka o ich opłaceniu przez stronę, co pozwala wprost uznać, że usługi te zostały wykonane w styczniu 2019 r., a błąd strony wystąpił wyłącznie w ujęciu kwotowym.
Na powyższą decyzję M. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Nadto sformułowała wniosek ewentualny o uchylenie decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj:
1. art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70 § 1 Ordynacja podatkowa w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia, podczas gdy doszło do nadużycia przez organ instrumentów postępowania karnoskarbowego w celu uzyskania skutku materialnoprawnego w postaci zawieszenia biegu przedawnienia, co z kolei pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego;
2. art. 90 ust. 3 ustawy o VAT, poprzez błędne ustalenie proporcji uprawniającej do częściowego odliczenia podatku naliczonego, a także poprzez brak należytej i wyczerpującej argumentacji uzasadniającej rzekomy błąd skarżącej w tym zakresie.
II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 122, art. 187 § 1 w zw. z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez dowolną, arbitralną i jedynie wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i pominięcie przy wydawaniu decyzji określającej istotnych okoliczności sprawy i bezpodstawne uznanie, że transakcja, której stroną była skarżąca nie przebiegła w sposób ujęty na fakturze VAT,
2. art. 210 § 1 pkt 6 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez zaniechanie wskazania w treści decyzji, które fakty organy uznały za udowodnione, a którym odmówiły wiarygodności i dlaczego, w szczególności z uwagi na lakoniczne odniesienie się w treści decyzji do braków i nieścisłości w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, a tym samym nieuwzględnieniu okoliczności przemawiających na korzyść strony,
3. art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej, przez przyjęcie, że transakcja naprawy elektrowni wiatrowej zawarta z Z. sp. z o.o. nie odzwierciedlają w kontrolowanym okresie rzeczywistego zdarzenia gospodarczego w sytuacji, gdy był to podmiot będący stałym kontrahentem podatnika i wiele lat świadczył na rzecz podatnika i innych członków jego rodziny podobne usługi a Z. J. był osobą darzoną zaufaniem przede wszystkim przez J. S.,
4. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 w zw. art. 191 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym prowadzone postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, tymczasem w niniejszej sprawie decyzja została wydana na podstawie wybiórczej analizy materiału dowodowego, z której to analizy wynikają opisane w uzasadnieniu liczne błędy w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, co podważa sformułowaną w tym przepisie zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz zasadę dokonywania ustaleń na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału,
5. art. 191 w zw. z art. 180 § 1, art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez dokonanie przez organ oceny dowodów noszącej znamiona dowolności i niemieszczącej się w granicach swobodnej oceny dowodów oraz rażące naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, w ten sposób, iż organ rozstrzygnął sprawę na podstawie błędnych ustaleń faktycznych i prawnych, wskutek czego obciążył stronę negatywnymi skutkami,
6. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 188 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych opartych na dowolnej, a nie swobodnej ocenie dowodów, polegających na przyjęciu, iż remont skrzynek elektromechanicznych, potwierdzony fakturą nr [...] z dnia 30 stycznia 2019 r., miał charakter transakcji nierzeczywistej, pomimo że w toku postępowania wyjaśniono okoliczności tej transakcji, w szczególności poprzez przesłuchanie kluczowego świadka - wykonawcy remontu.
W uzasadnieniu skargi storna argumentowała, że kluczową kwestią jest dokonanie przez organ instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego w celu przerwania biegu terminu przedawnienia. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie może mieć charakteru czysto instrumentalnego ani pozornego, służącego wyłącznie jako mechanizm prawny umożliwiający zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wyjaśniła, że organ wykazał rażący brak profesjonalizmu i należytej staranności, dopuszczając się fundamentalnych błędów w zakresie identyfikacji podmiotów objętych postępowaniem, co jednoznacznie potwierdza instrumentalny charakter wszczętego postępowania karnego skarbowego. Strona wskazała, że 14 sierpnia 2024 r. organ wszczął postępowanie przygotowawcze w sprawie o przestępstwo skarbowe, następnie 3 września 2024 r. poinformował podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Kluczowym dowodem instrumentalności działań organu jest fakt, że przez ponad sześć miesięcy od wszczęcia postępowania nie podjął on żadnych merytorycznych czynności procesowych, a postępowanie umorzył 26 lutego 2025 r., niedługo po upływie pierwotnego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Następnie skarżąca wskazała na wyjaśnienia organu zawarte w piśmnie z 12 marca 2025 r., będącym odpowiedzią na wniosek o informację skierowanym przez Referat Podatków Dochodowych, Podatku od Towarów i Usług oraz Podatków Majątkowych i Sektorowych (SPV) do Referatu Spraw Wierzycielskich (SEW), jako nielogiczne i sprzeczne z całym dotychczasowym materiałem dowodowym. We wskazanym piśmie organ wyjaśnił, że NŚUCS umorzył ostatecznie prowadzone postępowanie przygotowawcze na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 i pkt 5 k.p.k., z uwagi na śmierć oskarżonego, co nie jest jednak tożsame z uznaniem o braku czynu zabronionego. Zdaniem strony powyższe potwierdza niekompetencję, brak profesjonalizmu oraz podważa fundamentalne zasady rzetelnego prowadzenia spraw. Wniosek o wszczęcie postępowania przygotowawczego z 14 czerwca 2024 r. dotyczył podmiotu S. O. M. S., będącego jednoosobową działalnością gospodarczą podatnika, podczas gdy organ w uzasadnieniu umorzenia powołuje się na śmierć niezidentyfikowanego oskarżonego. Jednocześnie należy wskazać, że w postępowaniu karnym skarbowym nie podjęto żadnych działań, zatem nie postawiono nikomu zarzutów, nie skonstruowano aktu oskarżenia, zatem w postępowaniu tym nie wystąpił oskarżony. Niewiadomą zostaje fakt, kogo śmierć przesądziła o umorzeniu postępowania wszczętego instrumentalnie. Z perspektywy podatnika jest to sztuczny argument wykreowany przez organ niemający pokrycia w rzeczywistości, co potwierdza instrumentalne działanie jedynie w celu przerwania biegu terminu przedawnienia.
Jeżeli organ miał na myśli ojca podatnika, to jego śmierć nastąpiła w maju 2020 r., co było wielokrotnie wskazywane w materiale dowodowym, w tym w zeznaniach podatnika, pismach przedkładanych w trakcie kontroli oraz korespondencji organu. Oznacza to, że organ podatkowy pomimo posiadania obszernego materiału dowodowego i szczegółowej dokumentacji oraz wiedzy o śmierci J. S. wszczął postępowanie wobec osoby nieżyjącej od ponad pięciu lat, co potwierdza brak profesjonalizmu, wnikliwości w ocenie zebranego materiału oraz znajomości przepisów Kodeksu postępowania karnego. Organ I instancji powołuje się we wskazanym wyżej piśmie na art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., jednocześnie stwierdzając, że umorzenie z uwagi na śmierć oskarżonego nie jest tożsame z uznaniem o braku czynu zabronionego. Formułując to twierdzenie organ zaprzeczył własnym wnioskom i tym samym przyznał, że od początku żadne przesłanki do wszczęcia postępowania karnego skarbowego nie istniały. Powyższe prowadzi do jednoznacznego wniosku, że działania organów podatkowych od początku zmierzały do sztucznego wszczęcia postępowania karnego skarbowego wyłącznie po to, aby doprowadzić do przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Postępowanie wszczęte w sierpniu 2024 r. i umorzone w lutym 2025 r. nie ujawniło nowych dowodów, ani nie podjęto w jego trakcie żadnych konkretnych czynności merytorycznych, co jednoznacznie wskazuje na jego pozorny charakter. O instrumentalnym wszczęciu postępowania karnego skarbowego świadczy całkowita bierność organu w jego prowadzeniu. Zdaniem podatnika, organ dopuścił się instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego, co sprawia, że termin przedawnienia nie uległ zawieszeniu. Zatem przedawnienie zobowiązań nastąpiło wraz z końcem grudnia 2024 r. Na poparcie stanowiska strona powołała się na orzecznictwo.
W dalszej kolejności skarżąca przedstawiła argumentację świadczącą w jej przekonaniu o autentyczności zakwestionowanej transakcji udokumentowanej fakturą VAT nr [...] z 30 stycznia 2019 r. wystawionej przez Z. Sp. z o.o., tytułem wykonania remontu skrzynek elektromagnetycznych elektrowni wiatrowej E.. Nadto wskazała na elementy i okoliczności, które jej zdaniem świadczą o autentycznym charakterze zakwestionowanej transakcji oraz o zachowaniu należytej staranności kupieckiej.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wyżej powołanych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania.
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Przedmiotem oceny sądu w niniejszym postępowaniu jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z 8 lipca 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika z 4 kwietnia 2025 r. określającą podatnikowi w podatku od towarów i usług zobowiązanie podatkowe za marzec 2019 r. oraz określająca nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy lub do zwrotu na rachunek bankowy za styczeń, luty i marzec 2019 r.
Dokonując jej kontroli, zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, czego konsekwencją było wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Zdaniem sądu, wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy naruszył art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. poprzez przedwczesne przyjęcie, że termin przedawnienia objętych decyzją zobowiązań podatkowych w VAT uległ zawieszeniu z dniem 14 sierpnia 2024 r., z uwagi na wszczęte w tym dniu postępowanie karno-skarbowe przez NŚUCS, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy sprawy nie daje podstaw do zweryfikowania prawidłowości tego twierdzenia.
Zasadny okazał się zatem zawarty w skardze zarzut odnoszący się do oceny kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego w VAT i nadwyżek, które objęły zaskarżone decyzje.
Zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Mając na uwadze termin płatności spornych zobowiązań podatkowych wskazany w art. 103 ust. 1 ustawy o VAT należy wskazać, że zasadniczy termin przedawnienia tych zobowiązań upływał 31 grudnia 2024 r. Z kolei w odniesieniu do określonych nadwyżek podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy lub do zwrotu na rachunek bankowy za styczeń, luty i marzec 2019 r. rozpoczął on bieg 1 stycznia 2020 r. i upłynął 31 grudnia 2024 r. Jednakże na bieg terminu przedawnienia mają wpływ wymienione w art. 70 § 6 O.p. okoliczności, których zaistnienie powoduje, że ulega on zawieszeniu. Odnotowania wymaga, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego 7 sędziów NSA z 29 czerwca 2009 r., sygn. akt I FPS 9/08 artykuł 70 § 1 O.p. ma zastosowanie do należności z tytułu nienależnego zwrotu podatku od towarów i usług.
Mając na względzie treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji należy wskazać, że tezę o skutecznym zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań organ odwoławczy oparł na przesłance wynikającej z art. 70 § 6 pkt 1 O.p.
Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 O.p., bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
Równocześnie, w myśl art. 70c O.p., organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 i 1a, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia.
Brzmienie art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c O.p. wymaga zatem dla ziszczenia się skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego poinformowania podatnika o związku zachodzącym między wszczętym postępowaniem w sprawie karnej skarbowej a niewykonanym zobowiązaniem podatkowym tego podatnika.
Zauważenia przy tym wymaga, że ewentualny skutek zawieszający bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego może wpływać postępowanie karnoskarbowe, które odnosi się do wywiązywania się tego podatnika z obowiązków podatkowych. Innymi słowy, postępowanie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe musi dotyczyć niewykonania tego zobowiązania, którego bieg terminu przedawnienia ma zostać zawieszony.
Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego istotne jest, aby objęty postępowaniem karnym skarbowym czyn podatnika pozostawał w związku z danym zobowiązaniem, tj. aby działanie podatnika mogło wpływać na niewykonanie zobowiązania (zob. wyrok NSA z 17 stycznia 2024 r., sygn. akt I FSK 754/23, publ. http://orzeczenia.nsa. gov.pl/.).
Na konieczność ustalenia związku popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, objętego postanowieniem o wszczęciu postępowania w sprawie o takie przestępstwo lub wykroczenie, z niewykonaniem zobowiązania, którego dotyczy przedawnienie wskazuje także uchwała NSA z 24 maja 2021 r., sygn. akt I FPS 1/21. Stwierdzono w niej, że aby doszło do nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie wystarczy w świetle obowiązującej regulacji, w przeciwieństwie do pierwotnego brzmienia analizowanego przepisu wprowadzonego do Ordynacji podatkowej 1 stycznia 2003 r., wszczęcie postępowania o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe. Konieczne jest także istnienie związku pomiędzy podejrzeniem popełnienia takiego przestępstwa lub wykroczenia, a niewykonaniem tego zobowiązania, a także zawiadomienie podatnika, spełniające warunki określone w art. 70c O.p.
Ponieważ nie zostało doprecyzowane w art. 70 § 6 pkt 1 O.p., jakiego rodzaju ma to być związek, powinien to być normalny i typowy związek przyczynowy, przewidywalny dla rzetelnego podatnika, pomiędzy badanym zobowiązaniem podatkowym, a przestępstwem skarbowym. Innymi słowy, popełnienie przestępstwa skarbowego musi mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego (wyrok NSA
z 28 września 2010 r., sygn. akt II FSK 171/11). Zatem dla zaistnienia zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego konieczne jest, by badane zobowiązanie podatkowe i jego wysokość było normalnym i typowym (adekwatnym) następstwem czynu zabronionego będącego przedmiotem postępowania karnego skarbowego (wyrok NSA z 17 stycznia 2024 r., sygn. akt I FSK 754/23). W konsekwencji prowadzone postępowanie karno-skarbowe powinno mieć związek z niewykonaniem zobowiązania przez konkretnego podatnika. Nie może ono bowiem dotyczyć jakiegokolwiek postępowania i jakiegokolwiek podatnika. Raz wszczęte postępowanie może zostać rozszerzone o nowe podmioty i o nowe czyny. Należy jednak pamiętać, że dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia kluczowe jest poinformowanie podatnika o tym zdarzeniu. W informacji tej należy podać konkretną datę zawieszenia. Przepis art. 70 § 6 pkt 1 O.p. wiąże tę datę z wszczęciem postępowania.
W kontekście tej przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia należy w pierwszej kolejności zauważyć, że z treści zawiadomienia z dnia 3 września 2024 r., skierowanego do podatnika w trybie art. 70c O.p., poinformowano, że bieg terminu zawieszenia zobowiązań podatkowych w VAT za miesiące od stycznia do marca 2019 r. został zawieszony od dnia 14 sierpnia 2024 r., albowiem tego dnia zostało wszczęte postępowanie przygotowawcze w sprawie o przestępstwo skarbowe, co stanowić miało przesłankę zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązań w podatku od towarów i usług oraz nadwyżek za sporny okres.
Tymczasem w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji Dyrektor (pomijając treść zawiadomienia z 3 września 2024 r. skierowanego do strony) podaje, że postanowieniem z 14 sierpnia 2024 r. NŚUCS wszczął postępowanie przygotowawcze w sprawie o przestępstwo skarbowe polegające na tym, że działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego zamiaru podmiot S. O. M. S., posłużył się nierzetelną, nieodzwierciedlającą rzeczywistych zdarzeń gospodarczych fakturą VAT poprzez zaewidencjonowanie jej w prowadzonym rejestrze VAT w miesiącu styczniu 2019 r., tym samym powodując jego nierzetelność oraz podaniu nieprawdziwych danych w deklaracjach VAT-7 i plikach JPK_VAT za styczeń oraz luty i marzec 2019 r. złożonych Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w S., poprzez co doprowadzono do narażenia na uszczuplenie podatek od towarów i usług w kwocie ogółem [...] zł, w tym za luty 2019 r. w kwocie [...]zł, w marcu 2019 r. w kwocie [...]zł w wyniku zawyżenia wykazanego podatku naliczonego do zwrotu na rachunek bankowy oraz zaniżeniu zobowiązania podlegającego wpłacie w wysokości [...] zł na właściwy rachunek bankowy Urzędu Skarbowego w S., tj. o czyn z art. 62 § 2a kks w zb. z art. 61 § 1 kks w zb. z art. 76 § 2 kks w zb. z art. 56 § 2 kks w zw. z art. 80 § 3 kks w zw. z art. 6 § 2 kks w zw. z art. 7 § 1 kks. Dyrektor jednocześnie podkreślił, że nie ma więc wątpliwości, że pomiędzy zobowiązaniem będącym przedmiotem postępowania podatkowego, a czynem stanowiącym podstawę wszczęcia postępowania karnoskarbowego istnieje związek bezpośredni.
W aktach sprawy brak jest dowodu w postaci treści ww. postanowienia z 14 sierpnia 2024 r., a jedynie znajduje się w nich zawiadomienie sporządzone przez NŚUCS skierowane do NUS S..
Następnie organ odwoławczy stwierdził, że jak wynika z akt sprawy, postępowanie przygotowawcze w sprawie o przestępstwo skarbowe znak: [...] prowadzone przez NŚUCS postanowieniem z 26 lutego 2025 r. zostało umorzone i uprawomocniło się 6 marca 2025 r. Organ omawiając tę kwestię stwierdził, że NŚUCS umorzył postępowanie przygotowawcze na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 i pkt 5 k.p.k., z uwagi na śmierć oskarżonego, co nie jest jednak tożsame z uznaniem o braku znamion czynu zabronionego.
W ocenie Sądu, weryfikacja powyższego stanowiska i ustaleń organu w oparciu o akta sprawy jest niemożliwa. Brakuje w nich treści postanowienia z 26 lutego 2025 r. o umorzeniu postępowania przygotowawczego w sprawie o przestępstwo skarbowe znak: RKS [...] prowadzonego przez NŚUCS. Weryfikacji ustaleń organu w tym zakresie nie ułatwia treść pisma z 7 marca 2025 r. sporządzona w trybie art. 113 k.k.s. przez NŚUCS i skierowana do organu podatkowego I instancji. Otóż w realiach sprawy nie można w sposób bezsporny skontrolować stanowiska organu odwoławczego, który twierdzi, że umorzono postępowanie przygotowawcze o czyny karno-skarbowe wobec podatnika w oparciu o przesłanki określone w art. 17 § 1 pkt 2 i pkt 5 k.p.k. Stanowisko Dyrektora cechuje niespójność i dowolność. Można bowiem z niego wywnioskować, że postępowanie, na które się powołuje, dotyczyło oprócz podatnika jeszcze innego podmiotu, który nie był informowany w trybie art. 70c Ordynacji podatkowej. Co więcej z akt sprawy również nie wynika, aby obejmowało ono inne podmioty. Zatem nie wiadomo, jaki jest związek umorzonego postępowania w sprawie, na które powołuje się organ odwoławczy z podatnikiem, gdzie wskazuje się na śmierć oskarżonego (art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy oskarżony zmarł) oraz przesłankę określoną w art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego albo ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia przestępstwa.
Nie można akceptować sytuacji, w której wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, których podejrzenie popełnienia nie zasadza się na istnieniu bezpośredniego związku z niewykonaniem konkretnego zobowiązania podatkowego i nie odnosi się do strony podmiotowej tego zobowiązania, tj. konkretnego podatnika, miałby być postrzegany jako okoliczność powodująca zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, które nie zostało wykonane (por. wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2017 r., sygn. akt II FSK 1285/17). Sprzeczności tej nie wyjaśniają zgromadzone w sprawie dokumenty dotyczące omawianej kwestii. Wątpliwości co do prawidłowości ustaleń organu nie usuwa także treść zawiadomienia o wszczęciu postępowania przygotowawczego z 14 sierpnia 2024 r. sporządzona przez NŚUCS skierowana do NUS w S. oraz treść samego zawiadomienia skierowanego do podatnika przez organ podatkowy I instancji z dnia 3 września 2024 r., a także informacja z 7 marca 2025 r. sporządzona przez NŚUCS skierowana do NUS w S..
Słusznie więc podnosi skarżąca w skardze, że argumentacja Dyrektora jest niespójna. Trafnie skarżąca wytknęła, ze wniosek o wszczęcie postępowania przygotowawczego z 14 czerwca 2024 r. dotyczył podatnika, będącego jednoosobową działalnością gospodarczą, podczas gdy organ w uzasadnieniu umorzenia powołuje się na śmierć niezidentyfikowanego oskarżonego. Nie bez znaczenia w sprawie zdaniem Sądu pozostaje również argumentacja skarżącej odnosząca się do bliskości czasowej podjętych czynności przez organy podatkowe w kontekście przedawnienia zobowiązania. Otóż wszczęcie postępowania o czyny z k.k.s. nastąpiło w sierpniu 2024 r., w sytuacji gdy nominalny termin przedawnienia spornych należności przypadał 31 grudnia 2024 r., zaś do umorzenia postępowania karno-skarbowego miało dojść 26 lutego 2025 r., a do wydania decyzji w I instancji 4 kwietnia 2025 r. Okoliczność powyższa nie została w sposób należyty rozważona i oceniona przez organ odwoławczy mimo, że podatnik kwestionował powyższe w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W toku powtórnego postępowania obowiązkiem organu będzie uwzględnienie wykładni prawa zawartej w niniejszym w wyroku, przedstawienie stosownych dowodów wskazujących, że w sprawie wszczęcie postępowania karnoskarbowego było uzasadnione podejrzeniem popełnienia czynu zabronionego przez podatnika.
W zależności od poczynionych ustaleń organ podejmie stosowne rozstrzygnięcie, w szczególności organ podejmie czynności dowodowe i ustali, w sposób następnie weryfikowalny, jaki był jej zakres i czy istnieje związek popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego z niewykonaniem zobowiązania, którego dotyczy przedawnienie. Dokonane ustalenia organ następnie skonfrontuje i oceni łącznie z treścią zawiadomienia z dnia 3 września 2024 r.
Z uwagi na powyższe, na obecnym etapie postępowania rozstrzyganie zarzutów co do meritum sprawy, tak prawa materialnego jak i prawidłowości przeprowadzenia postępowania dowodowego, było przedwczesne.
Mając na względzie powyższe, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
O kosztach postępowania sądowego należnych stronie skarżącej orzeczono w puncie 2 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 2 pkt 5 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1935). Na koszty te złożył się wpis sądowy w kwocie 721 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 3600 zł i opłata skarbowa w kwocie 17 zł.