W dalszej kolejności dyrektor wskazał na przepis art. 54 § 1 i art. 54a ustawy
z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U z 2024 r., poz. 1646), które regulują kwestię ochrony wkładu oszczędnościowego przed egzekucją oraz wskazują jakie środki pieniężne na rachunkach wolne są od zajęcia. Dyrektor stwierdził, że ww. przepis nie ma zastosowania do rachunku bankowego otwartego w związku
z prowadzoną działalnością gospodarczą, a w przedmiotowej sprawie właśnie na taki rachunek zostały przekazane środki przez [...], co w świetle ww. przepisu czyni, że nie są one wolne od zajęcia.
Ponadto zdaniem dyrektora w przedmiotowej sprawie nie można mówić
o zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, gdyż tylko jedno z zajęć okazało się częściowo skuteczne i [...] przekazała środki na poczet zaległości objętej tytułem wykonawczym. Natomiast dłużnik zajętej wierzytelności V. S.A. pismem z 21 października 2022 r. poinformował, że ze stroną już nie współpracuje.
Dyrektor dodał, że zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku,
a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
W niniejszej sprawie zobowiązany nie wskazał żadnych innych składników majątkowych, w stosunku do których można prowadzić skuteczną egzekucję. Zarówno dokonane wcześniej zajęcie rachunku bankowego w [...] Ś. S.A. z 30 marca 2022 r., jak i zajęcie wierzytelności w V. S.A. nie przyniosło efektu w postaci otrzymania środków pieniężnych na poczet zaległości. Jedynie jak wskazano powyżej zajęcie wierzytelności w [...] okazało się częściowo skuteczne.
Dyrektor ocenił zatem, że działanie naczelnika w tym zakresie było prawidłowe i zgodne z celami prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wybór środków był w tej sprawie ograniczony zasadą celowości postępowania zmierzającego do wyegzekwowania zaległości z tytułu zwrotu wypłaconej refundacji składek na ubezpieczenie społeczne. Dodatkowo judykatura zgodnie przyjmuje, że zajęcie rachunku bankowego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych, gdyż w przypadku jego zastosowania strona zostaje ograniczona w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych i to jedynie do wysokości należności podlegających egzekucji.
Odpowiadając na zarzut wydania postanowienia, pomimo braku wszczęcia postępowania w sprawie skarg strony złożonych w 2022 r. podał, że w przypadku uchylenia przez WSA postanowień organów I i II instancji - organ I instancji nie wszczyna nowego postępowania, a jedynie ponownie rozpatruje poprzednio złożony środek zaskarżenia, czy też wniosek.
Odnosząc się do zawartej w zażaleniu skargi na naczelnika oraz pracowników organu egzekucyjnego, dyrektor wskazał, że zgodnie z art. 227 k.p.a., skarga może zostać wniesiona, w szczególności na zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Zarzuty skarżącego podniesione w zażaleniu dotyczące działań naczelnika i pracowników organu egzekucyjnego mogą być zatem przedmiotem skargi administracyjnej, o której mowa w ww. przepisie prawa.
Organ odwoławczy podkreślił, że skarga została wniesiona w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w ramach którego skarżący wniósł zażalenie na postanowienie naczelnika z 10 czerwca 2025 r. Zatem zastosowanie w sprawie znalazł przepis art. 234 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami k.p.a.
Co do zarzutów dotyczących działań naczelnika oraz pracowników organu egzekucyjnego dyrektor podniósł, że powyższe zarzuty były już przedmiotem badania przez organ odwoławczy, w związku z prowadzonymi postępowaniami dotyczącymi zażalenia skarżącego na postanowienie naczelnika z 6 maja 2022 r., zażalenia na postanowienie naczelnika z 14 lipca 2022 r. oraz zażalenia na postanowienie naczelnika z 17 października 2022 r. Organ odwoławczy
w postanowieniach z 10 czerwca 2022 r. znak: [...] 2022.7,
z 31 sierpnia 2022 r. znak: [...], z 23 listopada 2022 r. znak: [...] oraz z 3 stycznia 2023 r., znak: [...] uznał, że zarzuty dotyczące działań naczelnika oraz pracowników nie zasługują na akceptację. Z uwagi na to, że w niniejszym zażaleniu skarżący nie podniósł żadnych nowych argumentów, w związku z zarzutami dotyczącymi działań naczelnika, organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w ww. postanowieniach. Nadto organ odwoławczy wskazał, że postanowieniem z 14 grudnia 2022 r. znak: [...] odmówił wyłączenia organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.-K. od prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego, zaś stan faktyczny i prawny sprawy nie uległ zmianie. Jednocześnie organ podał, że realizując wytyczne zawarte w ww. wyroku WSA
w Kielcach z 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Ke 88/23 naczelnik postanowieniem z 11 lipca 2025 r., znak: [...].050.1.2025 odmówił wyłączenia pracownika - K. B. od udziału w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec W. B. na podstawie tytułu wykonawczego
nr [...] z 28 marca 2022 r. wystawionego przez P. [...].
Końcowo dyrektor wyjaśnił, że egzekucja administracyjna prowadzona wobec majątku W. B. została zakończona 17 kwietnia 2023 r. wskutek przekazania przez dłużników zajętych wierzytelności środków pieniężnych pozwalających na zaspokojenie w całości dochodzonej należności wraz z odsetkami, kosztami egzekucyjnymi oraz kosztami upomnienia.
Zaskarżając powyższe postanowienie dyrektora do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach W. B. wniósł o uznanie je z mocy prawa za nieważne wobec zaistniałej powagi sprawy ostatecznie rozstrzygniętej, a także wobec usiłowania poprzez wydanie ww. postanowienia załatwienie dwóch różnych spraw o różnym charakterze i ciężarze gatunkowym, by sprawę mimo wydanych prawomocnych i ostatecznych wyroków NSA podważyć poprzez zastosowanie własnych interpretacji, które pozostają w sprzeczności ze stanowiskiem NSA oraz WSA.
W uzasadnieniu skargi podniósł m.in., że organy nie respektują wyroków wydanych przez WSA i NSA w przedmiotowej sprawie, a także dokonują ich błędnej interpretacji. Skoro organy wskazują na uznanie wyroków WSA w Kielcach oraz NSA, to z jakiego powodu dyrektor nie chce ich wdrożyć w życie i podjąć działania
w zakresie zwrotu bezprawnie zajętych środków finansowych. Nadto zdaniem strony nieprawdziwe są twierdzenia dyrektora, co do terminów zamknięcia rachunku bankowego w [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
W piśmie procesowym z 21 października 2025 r. (data wpływu do WSA
w Kielcach) strona podtrzymała stanowisko i zarzuty skargi oraz przedstawiła dalszą argumentację na poparcie swoich twierdzeń, która w treści jest zbieżna z tą wskazaną w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak
i procesowym, nie jest przy tym, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie
w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.
Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym
i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi (postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego) kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Nadto wyjaśnienia wymaga, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Orzekanie w niniejszej sprawie odbywa się w warunkach związania, o których mowa w art. 153 p.p.s.a., gdyż niniejszy wyrok jest poprzedzony wyrokiem WSA
w Kielcach z 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Ke 88/23, którym Sąd uchylił wydane uprzednio w sprawie postanowienie dyrektora z 3 stycznia 2023 r., poprzedzające je postanowienie naczelnika z 28 listopada 2022 r.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że w przypadku zajęcia rachunku bankowego to organ egzekucyjny jest zobowiązany kontrolować, czy środki przekazane mu przez bank nie stanowią środków, o których mowa w art. 10 § 4 u.p.e.a. Obowiązek wyjaśnienia, czy należności na rachunku bankowym podlegają zajęciu, spoczywa na organie egzekucyjnym, zarówno przed dokonaniem zajęcia, jak i później w trybie skargi na czynności egzekucyjne. Podkreślił, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny koniecznych wyjaśnień nie przeprowadził ani przed zajęciem rachunku bankowego skarżącego, ani później przy rozpoznawaniu skarg na czynności egzekucyjne. Co prawda skarżący, jak wskazał, miał odzyskać dodatek węglowy zajęty wskutek kontrolowanej czynności egzekucyjnej, niemniej
z całą pewnością organy nie poczyniły w sprawie wystarczających czynności wyjaśniających, czy na rachunek zobowiązanego w [...] nie wpływają świadczenia z pomocy społecznej, a na taki rodzaj zajętych środków może wskazywać twierdzenie strony, że zajęte środki pochodzą z pomocy socjalnej udzielonej mu jako osoby posiadającej status osoby represjonowanej. Podkreślono, że organ egzekucyjny winien wyjaśnić, bądź to przed skierowaniem zajęcia wierzytelności
z rachunku bankowego, bądź na skutek skargi na czynność komornika (gdy przed dokonaniem zajęcia nie zostało to wyjaśnione), czy na rachunek ten nie wpływają środki pieniężne, które nie podlegają egzekucji (art. 10 § 4 u.p.e.a.) lub środki, których zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego nie może obejmować (art. 80 § 2a u.p.e.a.).
Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Dokonując kontroli podjętych w sprawie w ramach ponownego postępowania aktów administracyjnych, Sąd stwierdza, że zostały wykonane zalecenia Sądu zawarte w uzasadnieniu powyżej przywołanego wyroku.
W toku ponownie prowadzonego postępowania naczelnik dokonał weryfikacji czy zajęte przez organ wierzytelności nie obejmują kwot wyłączonych spod zajęcia na podstawie art. 10 § 4 u.p.e.a. oraz art. 80a § 2 u.p.e.a. W tym celu naczelnik pismami z 7 i 22 maja 2025 r. zwrócił się do [...] o udzielenie informacji czy środki przekazane przez [...] na podstawie zawiadomienia o zajęciu z 25 października 2022 r., pochodziły z przekazanego przez [...] "deputatu węglowego", na jaki rachunek: osobisty czy gospodarczy wpłynęły środki z "deputatu węglowego", czy środki przekazane na poczet realizacji zajęć były środkami, które zgodnie
z obowiązującymi przepisami były wolne od zajęć, czy środki przekazane na rachunek organu egzekucyjnego pochodziły z rachunku osobistego czy też innego. W odpowiedzi na powyższe zapytanie [...] pismem z 26 maja 2025 r. poinformowała, że przeprowadziła dokładną analizę rachunków prowadzonych na rzecz zobowiązanego. [...] stwierdziła, że rachunek oszczędnościowo - rozliczeniowy prowadzony na rzecz strony o nr [...] [...] został zamknięty 14 marca 2023 r., a rachunek nr [...] [...] prowadzony dla firmy: W. B. O. został zamknięty 25 lutego 2023 r. Nadto w ww. pismem poinformowano, że 2 listopada 2022 r. z rachunku o nr [...] [...] [...] przekazała na rachunek [...] kwotę [...]zł i po zrealizowaniu tego przelewu saldo na rachunku wynosiło [...] zł. Jednocześnie podała, że 2 listopada 2022 r. na rachunek W. B. wpłynął przelew w wysokości [...] zł z [...] z opisem "Dodatek dla gospodarstw źródeł ciepła B. W.". Kwota z tytułu ww. dodatku została wypłacona 3 listopada 2022 r. gotówką przez stronę. Z kolei 7 listopada 2022 r. na rachunek o nr [...] [...] wpłynął przelew z [...] w wysokości [...] zł - środki te 10 listopada 2022 r. zostały przekazane na rachunek [...]. Ustalano także, że ostatnim przelewem z rachunków zobowiązanego przekazanym na rachunek urzędu skarbowego był przelew kwoty [...]zł w ramach środków pochodzących ze świadczenia z [...].
Przystępując do dalszej kontroli zaskarżonego postanowienia dyrektora
z 22 lipca 2025 r., w szczególności w kontekście podniesionych w skardze zarzutów, należy wskazać, co następuje.
Zakreślając w pierwszej kolejności ramy prawne postępowania i wydanego rozstrzygnięcia wskazać należy, że materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 54 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy (pkt 1) lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej (pkt 2).
W judykaturze podkreśla się, że określony w art. 54 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma ona charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1324/18; wyrok NSA z 17 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 583/21; CBOSA). W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność
z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.
Zatem w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej.
W postępowaniu tym nie orzeka się zatem o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia, wymagalności czy istnienia dochodzonych należności (por. wyrok NSA z 17 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 583/21; CBOSA). Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono (por. wyroki NSA:
z 12 października 2018 r., sygn. akt II FSK 2843/16; z 11 lutego 2016 r., sygn. akt
II FSK 3867/14; z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 802/13; wyrok NSA
z 6 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2988/11; CBOSA).
Skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć zatem konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności
z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego.
W realiach niniejszej sprawy w ramach wniesionej skargi na czynność egzekucyjną skarżący zarzucił, że doszło do nielegalnej oraz bezprawnej egzekucji środków pieniężnych przez naczelnika, poprzez zajęcie środków pieniężnych
z rachunków bankowych, w tym z jego świadczenia emerytalnego.
Zdaniem sądu zarzut ten jest niezasadny. Otóż uwzględniając przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie oraz powyżej ustalone okoliczności sprawy, w tym te będące wynikiem ponownego jej rozpoznania przez naczelnika – stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uznania, że doszło nieprawidłowości i naruszenie przepisów prawa przy dokonywaniu przez organ egzekucyjny zaskarżonych czynności egzekucyjnych.
Wyjaśnienia wymaga, że w sprawie zastosowano środek egzekucyjny zgodnie z art. 7 u.p.e.a. w zw. art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., tj. egzekucję z rachunku bankowego. Zatem czynnością egzekucyjną, której dotyczyła skarga było zajęcie przez organ egzekucyjny wierzytelności z rachunku bankowego skarżącego, czyli czynność, o której jest mowa w art. 80 u.p.e.a. Jak trafnie zauważył dyrektor
w zaskarżonym postanowieniu, w ramach czynności organ egzekucyjny prawidłowo zawiadomił bank o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Zawiadomienie to zostało sporządzone na właściwym formularzu i nie zawierało błędów formalnych. To samo dotyczy zawiadomienia skierowanego do strony skarżącej. W konsekwencji należy uznać, że zostały zachowane wymogi formalne określone dla zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego wskazane w art. 67 § 2 u.p.e.a. oraz w art. 80 do art. 86 u.p.e.a. Lektura skargi na czynność egzekucyjną prowadzi do wniosku, że zasadniczą przyczyną jej złożenia był według skarżącego fakt dokonania zajęcia środków, które jego zdaniem przedmiot takiego zajęcia stanowić nie mogły, gdyż podlegały wyłączeniu. Analiza zarzutów ocenienia przez pryzmat przeprowadzonego przez organ postępowania dowodzi, że zarzuty skarżącego są błędne, zaś postępowanie organów w spornym obszarze było prawidłowe. Otóż naczelnik mając na uwadze treść art. 10 § 4 w zw. z art. 80a § 2 u.p.e.a. będąc związany wyrokiem tut. Sądu wydanym w sprawie sygn. akt I SA/Ke 88/23 prawidłowo zweryfikował, czy zajęte przez organ wierzytelności nie obejmują kwot wyłączonych spod zajęcia. Jak już wyżej wyjaśniono, że podjęte czynności przez naczelnika pozwoliły na ustalenie, że środki przekazane kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności na rachunek organu egzekucyjnego nie pochodziły z tzw. "deputatu węglowego, gdyż ten został wypłacony przez skarżącego 3 listopada 2022 r. z konta bankowego gotówką. Natomiast środki przekazane przez [...] w wysokości [...] zł wpłynęły na rachunek firmowy W. B. związany z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Uwzględniając natomiast przepis art. 54a ustawy Prawo bakowe jak prawidłowo ustalił organ – nie ma on zastosowania do rachunku bankowego otwartego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
W niniejszej sprawie właśnie na taki rachunek zostały przekazane środki przez [...], co w świetle ww. przepisu czyni, że nie były one wolne od zajęcia.
Zatem wbrew stanowisku skarżącego nie doszło w sprawie do nieprawidłowości, w zajęciu spornych środków, zaś organ w ponownym postępowaniu okoliczności powyższe w sposób wyczerpujący i jasny uzasadnił. Dlatego zarzuty i twierdzenia skarżącego nie mogły zostać uwzględnione. Nadto stanowisko skarżącego i zarzuty odnoszące się do odmowy wyłączenia pracowników organu oraz naczelnika były nieuzasadnione, zaś organ w ponownie przeprowadzonym postępowaniu odniósł się do tych kwestii i je wyjaśnił, w tym rozpoznał wnioski skarżącego w tym zakresie na, których pominiecie wskazał Sąd
w poprzednio prowadzonym postępowaniu.
W konsekwencji powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie naczelnika nie naruszają przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego, a co za tym idzie brak jest podstaw do ich uchylenia. Organy obydwu instancji ponownie rozpoznając sprawę przeprowadziły wystarczające w zakresie postępowania egzekucyjnego postępowanie wyjaśniające, w tym w zgodzie z treścią art. 153 p.p.s.a. zastosowały się do oceny prawnej i wkazań, co do dalszego postępowania. Uzasadnienia wydanych postanowień obydwu instancji spełniają wymogi ustawowe dla postanowień wydawanych w ramach postępowania w razie wniesienia skargi na czynności egzekucyjne na podstawie art. 54 u.p.e.a.
Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się również innych błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.