oraz w rezultacie ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym odmówieniu wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa przedsiębiorcy, podczas gdy został spełnione przesłanki do wydania takiej interpretacji.
W ocenie skarżącego wszechstronna analiza kwestii dotyczących opłat za badania techniczne oraz podmiotów je wykonujących, powinna prowadzić do konkluzji, że opłatę tę można zaklasyfikować jako daninę publiczną.
Skarżący wskazał, że opłata za badania techniczne jest przymusowa,
tj. właściciel pojazdu nie może z niej zrezygnować, jeśli chce, by jego pojazd został dopuszczony do ruchu drogowego. Skarżący nie zgodził się z organem, że opłata za badanie techniczne jest wynagrodzeniem za wykonaną przez stację kontroli pojazdów usługę. Opłata ta jest bowiem nałożona jednostronnie i obowiązkowo na podstawie przepisów prawa, a każdy właściciel pojazdu jest zobligowany do jej uiszczenia przed wykonaniem badania technicznego. Brak uiszczenia tej opłaty skutkuje brakiem możliwości przeprowadzenia obowiązkowego badania technicznego, co będzie się wiązało z odmową dopuszczenia pojazdu do ruchu drogowego. Ma charakter przymusowego świadczenia pieniężnego, nałożonego przez ustawodawcę. Jej wysokość jest ustalana odgórnie w drodze rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Podmiot wykonujący badania techniczne pojazdów nie ma swobody w kształtowaniu tej kwoty, co odróżnia ją od typowych usług na wolnym rynku. podmiot, prowadzący stację kontroli pojazdów działa na podstawie upoważnienia państwa. Działalność ta ma charakter wykonywania zadań publicznych, przede wszystkim dotyczących zapewnienia bezpieczeństwa na drogach i ochrony interesu publicznego.
Zdaniem skarżącego organ II Instancji w swoich rozważaniach całkowicie pominął kwestię, wynikającą z art. 83 ust. 2a pkt. 2 p.r.d., z którego wynika, że stację kontroli pojazdów mogą prowadzić podmioty niebędące przedsiębiorcami, a które są jednostkami podległymi lub nadzorowanymi przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki lub ministra właściwego do spraw transportu. Dodatkowo, dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu jest dowód rejestracyjny, który wydawany jest m.in. po dołączeniu do wniosku zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, co również odnosi się do funkcji stacji kontroli pojazdów. Dopuszczenie pojazdu do ruchu jest decyzją o charakterze administracyjnym, a badanie techniczne jest jej nieodłącznym elementem. Wobec przymusowości opłaty, bezzwrotności, ustawowego źródła oraz realizacji celu publicznego, kwestia adresata tej opłaty
[tj. czy jest to podmiot prywatny, czy publiczny] ma znaczenie drugorzędne. Stacja kontroli pojazdów działają bowiem jako podmiot wykonujący zadania publiczne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak
i procesowym, nie jest przy tym, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja odmawiająca wydania interpretacji indywidualnej na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu lub właściwej państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie wyjaśnienia co do zakresu
i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie (interpretacja indywidualna).
Z treści ww. przepisu art. 34 ust. 1 ustawy wynika, że warunkiem wstępnym udzielenia pisemnej interpretacji jest ustalenie, że wniosek przedsiębiorcy, złożony
w jego indywidualnej sprawie, dotyczy zakresu i sposobu zastosowania przepisów,
z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne. W rozpoznawanej sprawie spór sprowadzał się do ustalenia, czy ze wskazanych przez skarżącego przepisów ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym wynika obowiązek świadczenia daniny publicznej.
Na wstępie zwrócić należy uwagę na relację treści art. 34 ust. 1 ustawy oraz treści złożonego wniosku z 17 grudnia 2024 r. Raz jeszcze przytoczyć należy, że skarżący zwrócił się z pytaniem: "czy na podstawie świadectwa zgodności wydanego w drugim etapie homologacji dla pojazdu kompletnego z umieszczonym numerem homologacji (homologacji wydanej przez organ państwa Unii Europejskiej, zgodnie
z Rozporządzeniem (UE) nr 2018/858, obejmującej dodatkowe komponenty pojazdu, w tym urządzenie sprzęgające (hak holowniczy) oraz prędkość maksymalną "Tempo 100", można (przy spełnieniu wszystkich innych przesłanek), zarejestrować nowy pojazd i wpisać do jego dowodu rejestracyjnego adnotację w zakresie urządzenia sprzęgającego (haku holowniczego) i prędkości maksymalnej (Tempo 100) bez żądania przedstawienia zaświadczenia z dodatkowego badania technicznego, tj. bez stosowania art. 71 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym".
Sąd stwierdza, że inicjujący postępowanie wniosek strony i opisane w nim stany faktyczne nie dotyczą zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej - jak wymaga tego art. 34 ust. 1 ustawy. W szczególności trafne w tym zakresie jest stanowisko organu I instancji, które we właściwy sposób zostało rozwinięte przez organ odwoławczy. U podstaw tego twierdzenia leżą dwie okoliczności.
Przede wszystkim związek objętego wnioskiem przepisu art. 71 ust. 4 p.r.d.
z obowiązkiem świadczenia przez przedsiębiorcę jakiejkolwiek opłaty jest bardzo pośredni. Zgodnie z jego brzmieniem zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t
i przyczepy albo autobusu i przyczepy może być dopuszczony do ruchu po uzyskaniu odpowiedniej adnotacji w dowodzie rejestracyjnym pojazdu silnikowego, dokonanej na podstawie przeprowadzonego badania technicznego. Przepis ten w istocie dotyczy dokonywania w dowodzie rejestracyjnym adnotacji urzędowej "BUS 100 km/h" oraz "HAK" w oparciu o § 16 ust. 5 pkt 3 lit. załącznika nr 1 do Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 31 sierpnia 2022 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach – "Instrukcja w sprawie rejestracji, czasowej rejestracji i wyrejestrowania pojazdów". Jak trafnie zauważył organ I instancji – czynności te są czynnościami materialno-technicznymi zwolnionymi z wszelkich opłat.
Związku czynności objętej pytaniem z obowiązkiem świadczenia daniny publicznej nie sposób dostrzec w samym pytaniu zawartym we wniosku z 17 grudnia 2024 r. Wnioskodawca pyta bowiem o możliwość zarejestrowania pojazdu na podstawie stosownych dokumentów z odpowiednim wpisem do dowodu rejestracyjnego bez przedstawienia zaświadczenia z dodatkowego badania technicznego. W treści wniosku skarżący nie wskazuje na obowiązek zapłaty daniny, skupiając się na istocie świadectwa homologacji i rejestracji pojazdu. Dopiero
w końcowej części wniosku wskazuje na ewentualny obowiązek przeprowadzenia dodatkowego badania technicznego co wiązać się ma z koniecznością poniesienia opłat związanych z taką czynnością.
Podsumowując wskazać należy, że z zastosowania art. 74 ust. 4 p.r.d.
tj. dokonaniem adnotacji w dowodzie rejestracyjnym na podstawie nie wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej. Ewentualna opłata
w tym zakresie wynika z innych, nieobjętych wnioskiem przepisów.
Niezależnie od powyższego należy podzielić stanowisko Kolegium, że opłata za dodatkowe badanie techniczne pojazdu nie stanowi daniny publicznej
w rozumieniu art. 34 ust. 1 ustawy.
Co do znaczenia zawartego w przepisie zwrotu "danina publiczna" wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 27 maja 2025 r. sygn. akt II GSK 2407/21 (dostępnym na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl) podnosząc, że niewątpliwie co do zasady interpretowanym zwrotom należy przypisywać znaczenia, jakie prawodawca nadał im za pomocą definicji legalnej. Użyte w przytoczonym przepisie pojęcie daniny publicznej nie zostało jednak w ustawie - Prawo przedsiębiorców zdefiniowane.
W myśl reguły wykładni językowej interpretowanym zwrotom przypisuje się takie znaczenie, jakie posiadają one w języku potocznym. Pod pojęciem daniny - według Słownika języka polskiego PWN - rozumie się obowiązkowe świadczenie nie tylko w pieniądzach, ale też w naturze (danina osobista, rzeczowa). Należy jednak mieć na względzie, że uzasadnieniem do odstąpienia od znaczenia potocznego jest interpretacyjna reguła domniemania języka prawnego, według której chodzi
o poszukiwanie znaczenia zwrotów językowych ustalonych w języku prawniczym. Reguły wykładni systemowej nakazują przy tym uwzględniać, że przepisy prawne tworzą system i terminom języka prawnego należy przypisywać znaczenia pozostające w zgodzie z zasadami określonej gałęzi prawa lub systemu prawa.
W doktrynie zauważa się, że występujące w porządku prawnym pojęcie danin publicznych nie zostało w żadnym z aktów prawnych zdefiniowane w sposób uniwersalny i jednoznaczny - za pomocą definicji klasycznej. Ustalenie cech danin publicznych - jako świadczeń o określonym charakterze - można dokonywać na podstawie tytułu aktu prawnego, w którym pojawia się to pojęcie oraz jego miejsca w systemie prawa. Pojęcie danin publicznych funkcjonuje w przepisach różnych aktów prawnych i obejmuje różnego rodzaju świadczenia (np. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska) i niewątpliwie stanowi kategorię języka prawnego.
Mając na uwadze wskazaną już interpretacyjną regułę domniemania języka prawnego należy wskazać na pogląd, że wśród danin publicznych w pierwszej kolejności - obok powszechności - wymienia się funkcje fiskalną, a w doktrynie formułowane są definicje o charakterze opisowym, zgodnie z którymi daniną publiczną w rozumieniu konstytucyjnym jest świadczenie pieniężne pobierane na rzecz podmiotów publicznych. Akcentowana jest zatem forma pieniężna danin. Stanowisko to uzasadniane jest umiejscowieniem przepisu dotyczącego danin publicznych w rozdziale Konstytucji zatytułowanym "Finanse publiczne", co pozwala na klasyfikację daniny publicznej jako instytucji przynależnej do finansów publicznych (v. B.M. Antonów - Cechy danin publicznych w polskim systemie prawa; Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, Lublin 2016).
W obrębie danej gałęzi prawa tym sam zwrotom nie należy przypisywać odmiennego znaczenia. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r., poz. 1483) – "u.f.p." dochodami publicznymi są: daniny publiczne, do których zalicza się: podatki, składki, opłaty, wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa oraz banków państwowych, a także inne świadczenia pieniężne, których obowiązek ponoszenia na rzecz państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych funduszy celowych oraz innych jednostek sektora finansów publicznych wynika z odrębnych ustaw.
Z tych względów za trafne uznać należy stanowisko, że znaczenie pojęcia daniny publicznej, o którym mowa w art. 34 ust. 1 Prawo przedsiębiorców, jest tożsame z definicją zakresową tego zwrotu, zawartą w art. 5 ust. 2 pkt 1 u.f.p.
Cechami danin publicznych są przede wszystkim: przymusowość, bezzwrotność, oparcie obowiązku ich ponoszenia o przepisy ustawowe. Daniny publiczne są ustanawiane jednostronnie przez właściwe organy państwa wyposażone we władztwo publiczne. W literaturze podnosi się, że warunkiem sine qua non określenia danego świadczenia pieniężnego mianem daniny jest wykazanie, że sprzyja ono realizacji przez państwo celów publicznych oraz określenie związku między ustanowieniem daniny a dążeniem do uzyskiwania wpływów budżetowych, które są konieczne dla prawidłowego funkcjonowania organów władzy publicznej. Podstawową funkcją realizowaną przez daniny publiczne jest więc funkcja fiskalna, gdyż ich celem jest dostarczanie państwu środków niezbędnych do realizacji zadań publicznych (por. wyrok NSA z 22 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK [...]).
Gdyby nawet przyjąć szeroki związek stosowania przepisów wskazanych we wniosku z opłatą za dodatkowe badanie techniczne, jak chce tego skarżący, to sięgnąć należy do przepisów art. 83 p.r.d. zgodnie z którym działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów jest działalnością regulowaną
w rozumieniu przepisów ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców i wymaga uzyskania wpisu do rejestru przedsiębiorców prowadzących stację kontroli pojazdów (ust. 2). Badanie techniczne przeprowadza się po uiszczeniu przez właściciela lub posiadacza pojazdu opłaty za przeprowadzenie badania technicznego (ust. 1). Badanie techniczne pojazdów wykonuje zatrudniony w stacji kontroli pojazdów uprawniony diagnosta (art. 84 ust. 1). Wysokość opłat reguluje Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 29 września 2004 r. w sprawie wysokości opłat związanych
z prowadzeniem stacji kontroli pojazdów oraz przeprowadzaniem badań technicznych pojazdów.
Zasadnie dostrzegło Kolegium, że opłaty uiszczone przez właścicieli pojazdów za badania techniczne są przychodem przedsiębiorcy prowadzącego stację, który pokrywa z nich koszty prowadzenia działalności. Żaden przepis prawa nie wskazuje, że jest to opłata ponoszona na rzecz państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych funduszy celowych oraz innych jednostek sektora finansów publicznych, co jest warunkiem uznania jej za daninę publiczną zgodnie
z art. 5 ust. 2 ustawy o Finansach publicznych. Ponadto wobec tego, że opłata za badanie techniczne stanowi przychód przedsiębiorcy prowadzącego stację, nie sposób przyjść, że służy ona uzyskiwaniu wpływów budżetowych. Wobec tego bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostaje charakter tej opłaty w postaci przymusowości, bezzwrotności, jednostronności, skutku jej nieuiszczenia w postaci braku możliwości przeprowadzenia obowiązkowego badania technicznego, czy że działalność w zakresie prowadzenia stacji jest działalnością regulowaną.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja o odmowie wydania interpretacji indywidualnej z tego względu, że wniosek strony nie dotyczył zakresu i stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej, nie narusza prawa.
Z powyższych przyczyn, w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak
w sentencji wyroku o oddaleniu skargi.