Na powyższe postanowienie B. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Zarzucił naruszenie art. 61 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez bezpodstawne przyjęcie braku przesłanek do wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy jego wniosek spełniał wszystkie wymagania formalne i merytoryczne.
Zarówno organ I instancji, jak i Kolegium błędnie przyjęły, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania podatkowego, pomimo że przedstawione przez niego okoliczności faktyczne i dowody wskazują na konieczność ponownej weryfikacji wymiaru podatku w związku ze zmianą charakteru użytków gruntowych.
Następnie wyjaśnił, że jako posiadacz samoistny spornej działki od 1994 r. utrzymuje ją w należytym stanie, wykonując regularnie czynności związane z jej pielęgnacją i zachowaniem właściwego porządku, w tym w szczególności: koszenie trawy, usuwanie chwastów i zarośli, grabienie, sprzątanie terenu, porządkowanie gałęzi i liści, a także kontrolowanie stanu drzewostanu oraz bieżące prace porządkowo-konserwacyjne. Działania te mają na celu zachowanie estetycznego wyglądu nieruchomości, a także zapobieganie jej degradacji i zapewnienie bezpieczeństwa w obrębie działki zalesionej. Wszystkie te czynności wykonuje we własnym imieniu i na własny koszt, bez jakichkolwiek uzgodnień czy porozumienia z właścicielem nieruchomości. Działa z wolą władania nieruchomością jak właściciel, przejawiającą się w podejmowaniu samodzielnych i konsekwentnych działań w zakresie jej utrzymania, użytkowania oraz ochrony przed zniszczeniem. Podał, że jego posiadanie ma charakter posiadania samoistnego w rozumieniu art. 336 Kodeksu cywilnego, albowiem włada nieruchomością jak właściciel, z wyłączeniem innych osób, a sposób korzystania z niej jednoznacznie wskazuje na wolę wykonywania prawa własności. Nadto posiadanie to ma charakter jawny, ciągły i nieprzerwany, zgodnie z dyspozycją art. 172 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego nie miało ono charakteru ukrytego ani nie było wykonywane w tajemnicy przed właścicielem czy osobami trzecimi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 poz. 935 t.j. ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.). Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli Sądu są postanowienia organów podatkowych odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie wymiaru podatku leśnego za 2024 r. dotyczącego nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] położonej w S..
Zgodnie z art. 165 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (§ 1). Wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia (§ 2). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu, z zastrzeżeniem art. 165a (§ 3). Datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania (§ 4).
W myśl natomiast art. 165a Ordynacji podatkowej gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Przytoczona powyżej regulacja ustanawia dwie podstawy do odmowy wszczęcia postępowania: 1) gdy żądanie wniesione zostało przez osobę niebędącą stroną; 2) jeżeli z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
Zarówno w piśmiennictwie (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2016, s. 880; R. Dowgier, Odmowa wszczęcia postępowania podatkowego. Przegląd podatków lokalnych i finansów samorządowych, 2011/3/21), jak w orzecznictwie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 11 lipca 2018 r., I SA/Gl 528/18 i tam: wyroki NSA: z dnia 6 listopada 2008 r. sygn. II FSK 1097/07, LEX nr 531085; czy z dnia 2 kwietnia 2008 r. sygn. II FSK 180/07, LEX nr 497354) wskazuje się, że druga z przesłanek odmowy wszczęcia postępowania została określona bardzo szeroko i nieprecyzyjnie. Niemniej jako przyczyny, z powodu których postępowanie nie może być wszczęte, wymienia się: brak w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia tej treści żądania w trybie postępowania podatkowego, toczące się już w tożsamej sprawie postępowanie podatkowe, czy też istnienie w tej sprawie decyzji.
W judykaturze przyjmuje się również, że użycie przez ustawodawcę sformułowania "nie może być wszczęte" wskazuje, iż określona w art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej przyczyna przedmiotowa musi być znana już w chwili złożenia wniosku (żądania), a więc w istocie wynikać z treści wniosku albo też jest znana organowi z urzędu, aby można było wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w danej sprawie (zob. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. Akt I GSK 778/17, LEX nr 2496081).
Negatywną przesłanką do wszczęcia postępowania podatkowego - "inną przyczyną", o jakiej mowa w tym przepisie - jest zatem wcześniejsze wydanie przez właściwy organ podatkowy decyzji w danej sprawie funkcjonującej w obrocie prawnym, np. decyzji ostatecznej ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Wydanie decyzji merytorycznej w sprawie uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną stanowiłoby bowiem podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Taka konkluzja wynika z treści art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Wystąpienie tej przesłanki (res iudicata) stanowi zatem przeszkodę do wszczęcia i prowadzenia postępowania podatkowego w trybie zwykłym (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2016 r. sygn. akt II FSK 1657/14, LEX nr 2101354).
Należy podkreślić, że w myśl art. 212 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia.
Jak ustaliły organy w niniejszej sprawie, a ustaleń tych skarżący skutecznie nie podważył, działka nr [...] jest przedmiotem tytułu własności na podstawie aktu notarialnego innej osoby niż skarżący. Nieruchomość ta ma ustanowioną księgę wieczystą, w której ujawniony jest właściciel. Nadto od przedmiotowej działki na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków jest ustalany i regulowany przez jej właściciela podatek w postaci łącznego zobowiązania pieniężnego.
Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony i jednolity jest pogląd, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są dla organów podatkowych wiążące i organy te nie mają kompetencji do ich zmiany w postępowaniu podatkowym; zmiana taka jest możliwa tylko w odpowiednim, odrębnym postępowaniu administracyjnym i wywiera skutki na przyszłość (por. wyrok NSA z 12 października 2021 r., III FSK 385/21, czy z 22 lutego 2022 r., III FSK 4707/21). Należy dodać, że jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13 odstępstwo od tej zasady może dotyczyć wyłącznie sytuacji, gdy ewidencja gruntów i budynków nie klasyfikuje kategorii istotnych podatkowo, względnie, gdy dane z ewidencji gruntów i budynków mogą zostać skonfrontowane i pozostają w sprzeczności z danymi z innych rejestrów publicznych.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żaden z wyjątków wskazanych w wymienionej uchwale. W oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów wydana została decyzja wymiarowa ustalająca właścicielowi łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2024 (dotyczące podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości), uwzględniająca powyższą nieruchomość. Decyzja ta jest ostateczna i wiąże organy. Dopóki dane nie zostaną zmienione w ewidencji, organy podatkowe mają obowiązek wyliczenia podatku na ich podstawie i co do zasady nie są władne do kwestionowania czy też korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok NSA z 20 marca 2018 r., II FSK 860/16).
Okoliczność, że skarżący uważa, że jest posiadaczem samoistnym powyższej nieruchomości nie ma znaczenia dla wyniku tej sprawy z uwagi na obowiązywanie w systemie prawnym ostatecznej decyzji podatkowej dotyczącej spornej działki, a dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków prawidłowość tej decyzji potwierdzają.
Podsumowując, należy wskazać, że uznanie przez organy podatkowe, iż w sprawie zachodzi przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w sprawie, jest prawidłowe.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, uznając jej zarzuty za bezzasadne.