Wyrok WSA z dnia 30 grudnia 2025, sygn. I SA/Ke 460/25

Wskazała, że za skuteczne doręczenie skarżącej korespondencji, na zasadach określonych przepisami art. 151 O.p. i n., można uznać wyłącznie doręczenie w lokalu jej siedziby - tj. na adres przy ul. [...]/[...]., [...] oraz wyłącznie osobie upoważnionej do odbioru w jej imieniu, tj. np. uprawnionemu pracownikowi skarżącej (ewentualnie zarządcy budynku lub dozorcy). Doręczenie zaś korespondencji pracownikowi innej spółki, nawet jeśli spółka ta ma lokal w tym samym budynku (piętrze) co osoba, do której pismo jest adresowane, nie wywołuje dla adresata skutków prawnych, jakie prawo wiąże z doręczeniem jej korespondencji. Zatem podjęcie odbioru korespondencji przez A. R., będącego pracownikiem innego podmiotu i jednocześnie nieuprawnionego przez skarżącą do odbioru korespondencji w jej imieniu, nie może powodować dla niej negatywnych konsekwencji. Otóż A. R. nie był i nie jest również zarządcą budynku ani dozorcą, a co w przypadku podjęcia się przez niego przekazania korespondencji skarżącej, mogłoby wypełnić normę ujętą w przepisie art. 151 § 2 O.p.

Organ wskazał natomiast, że doręczenie uznać należy za skuteczne i wiążące, a to z uwagi na fakt doręczenia korespondencji "w warunkach przewidzianych przepisem art. 149 O.p. tj. dorosłemu domownikowi". Zauważyć jednak należy, że w art. 151 § 1 O.p. ustawa nie odesłała do zastosowania postanowień art. 149 O.p., który umożliwia w przypadku doręczania pism osobom fizycznym doręczenie zastępcze sąsiadowi, dozorcy lub zarządcy budynku. Brak takiego odesłania częściowo rekompensuje art. 151 § 2 O.p., wprowadzając konstrukcję doręczenia zastępczego zarządcy budynku lub dozorcy. Powyższy pogląd odzwierciedlają także orzeczenia sądów administracyjnych, zgodnie z którymi "tryb doręczenia z art. 149 nie ma zastosowania do osób prawnych i jednostek niemających osobowości prawnej, gdyż przepis ten nie jest wymieniony w art. 151 § 1 zdanie drugie, a nadto zawiera przesłankę "nieobecności" adresata, co można odnosić wyłącznie od osoby fizycznej".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, że rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."). Na podstawie tego przepisu, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Ponadto, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z 11 czerwca 2019 r., II OSK 1867/17; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne są w CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, czy postanowienia jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). Podkreślić przy tym należy, że stosownie do art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym zastosowania w niniejszej sprawie).

W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Dokonana w powyższy sposób kontrola wykazała, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była kwestia prawidłowości postanowienia kolegium stwierdzającego wniesienie odwołania przez spółkę od decyzji wójta z 14 maja 2025 r. z uchybieniem terminu.

Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W przedmiotowej sprawie wójt doręczył 19 maja 2025 r. spółce decyzję z 14 maja 2025 r., co wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy wydruku (k. 27). Zatem termin do wniesienia odwołania od powyższej decyzji wójta upływał po 14 dniach od dnia doręczenia tej decyzji, czyli 2 czerwca 2025 r. Spółka wniosła zaś odwołanie 3 czerwca 2025 r.

Następnie wyjaśnienia wymaga, że z treści przepisu art. 228 § 1 pkt 2 O.p. wynika, że w ramach postępowania wstępnego przed organem odwoławczym organ ten, uznając że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu, obowiązany jest stwierdzić (w procesowej formie postanowienia) uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Innymi słowy, z uwagi na bezwarunkowy charakter art. 228 § 1 pkt 2 O.p., organ w przypadku uchybienia terminowi do wniesienia odwołania ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego to uchybienie. Podejmując rozstrzygnięcie w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 O.p., organ ogranicza się wyłącznie do badania, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenia, kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji. To te elementy są kluczowe przy ocenie dochowania lub niedochowania 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej i to one przesądzają o ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Przepisy Ordynacji podatkowej nie nakazują organowi badać jeszcze innych okoliczności uchybienia terminowi.

Aby natomiast przyjąć, czy odwołanie zostało złożone w terminie, należy ustalić w jakiej dacie nastąpiło doręczenie stronie decyzji i czy doręczenie to spełnia warunki pozwalające uznać je za skuteczne. Jeżeli bowiem doręczenie nie może być uznane za dokonane ze skutkiem prawnym, to nie rozpoczyna się dla strony bieg terminu do złożenia odwołania. Termin do złożenia odwołania rozpoczyna swój bieg dopiero od dnia skutecznego doręczenia stronie decyzji. Kwestią zasadniczą jest więc ustalenie daty doręczenia decyzji.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się przede wszystkim do oceny, czy decyzja wójta z dnia 14 maja 2025 r. została skutecznie doręczona i tym samym, czy termin do złożenia odwołania od tej decyzji rozpoczął swój bieg. W ocenie organu podatkowego brak było podstaw do uznania, że decyzja nie została skutecznie doręczona stronie skarżącej. Podatnik zaś uważał, że nie doszło do skutecznego doręczenia spornej przesyłki, gdyż jej doręczenie było wadliwe z racji doręczenia jej osobie, która nie była umocowana do tej czynności.

Analiza akt sprawy wskazuje, że przesyłka zawierająca decyzję wójta z dnia 14 maja 2025 r. w przedmiocie określenia spółce wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2024 r. została przesłana na aktualny adres jej siedziby: ul. [...]/[...], [...], listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, za pośrednictwem Poczty Polskiej. Zgodnie z wydrukiem z systemu Poczty Polskiej i adnotacjami operatora oraz doręczającego listonosza w polu "informacje o przesyłce" zamieszczono informację o jej doręczeniu 19 maja 2025 r. osobie uprawnionej do reprezentacji – E. P., nie zaś jak twierdzi skarżąca A. R.. Zatem stanowisko spółki kwestionującej skuteczność i prawidłowość doręczenia spornej przesyłki jest nieuzasadnione. Za chybione należy uznać zatem stanowisko skarżącej, która w skardze wywodzi, że przesyłka zawierająca decyzję wymiarową została odebrana przez osobę nieupoważnioną do odbioru korespondencji – A. R., co ma świadczyć o wadliwym jej doręczeniu. Na dowód powyższego spółka wnioskowała w skardze o przeprowadzenie dowodu z oświadczenia ww. osoby, którego jednak nie przedłożyła wraz ze skargą, o czym została poinformowana przez tut. sąd na mocy zarządzenia z 28 listopada 2025 r. W tym też kontekście zauważenia wymaga, że stanowisko i twierdzenia spółki pozostają niekonsekwentne i nielogiczne. Jak wynika z akt sprawy A. R. jako pełnomocnik spółki podjął zaskarżone do sądu postanowienie kolegium z 1 sierpnia 2025 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem, a ponadto wielokrotnie podejmował korespondencję kierowaną do spółki w toku postępowania podatkowego prowadzonego w sprawie przez wójta jako osoba upoważniona (k. 7, k. 14, k. 20, k. 23, k. 25).

W konsekwencji odnosząc się do zarzutu wadliwego doręczenia spornej korespondencji poprzez jej przekazanie osobie nieumocowanej do odbioru korespondencji, stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. W tym zakresie dostrzec należy, że skarżąca jest osobą prawną i stosownie do art. 151 § 1 O.p. osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji lub prokurentowi. Przepisy art. 146, art. 148 § 2 pkt 1 oraz art. 150 i art. 150a stosuje się odpowiednio.

Zatem w sytuacji, gdy pod adresem spółki została odebrana skierowana do niej korespondencja, to na spółce ciąży obowiązek wykazania, że powyższy dowód doręczenia nie potwierdza tego faktu. To obowiązkiem osoby prawnej jest takie zorganizowanie odbioru korespondencji, by w jej siedzibie dokonywała tego osoba upoważniona. Przez osobę upoważnioną do odbioru pism należy rozumieć nie tylko osobę, która ma specjalne upoważnienie, ale również każdą osobę, która ze względu na funkcję wykonywaną w organizacji adresata jest regulaminowo lub zwyczajowo uprawniona do odbioru pism, np. pracownik kancelarii (biura), portier, członek zarządu (administracji), gdyż to, kto jest osobą upoważnioną zależy od wewnętrznego podziału funkcji w określonej jednostce, a może wynikać także z przyjętej praktyki. Jednakże przepisy nie zawierają normy, z której można by wnioskować, że spółka ma możliwość dowolnego decydowania o tym, którą korespondencję odbiera, a której nie odbiera. Upoważnienie określonej osoby do odbioru pism musi oznaczać jej upoważnienie do odbioru wszelkich pism kierowanych do spółki (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt I FSK 2243/16; wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 956/16; wyrok WSA w Opolu z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Op 472/17). Przesądzające zatem o skuteczności doręczenia w trybie z art. 151 O.p. pisma do rąk osoby znajdującej się w siedzibie spółki upoważnienie do odbioru korespondencji może być udzielone także w sposób dorozumiany, a taką osobą może być osoba, która w siedzibie osoby prawnej - adresata korespondencji, posługując się pieczęcią firmową tego podmiotu i pieczęcią "pracownik" odbiera korespondencję skierowaną do tego podmiotu. W takiej sytuacji doręczyciel korespondencji nie ma obowiązku żądania od tej osoby upoważnienia do odbioru korespondencji, czy też sprawdzania w inny sposób, czy osoba taka rzeczywiście uprawnienie takie posiada (tak wyrok NSA z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 654/16). Uwzględniając powyższe oraz dowód doręczenia skarżącej decyzji wójta z 14 maja 2025 r., przyjąć należało, że prawidłowo kolegium uznało je za skuteczne, zaś stanowisko i twierdzenia spółki nie podważają ustaleń tego organu. Wskazywana zaś przez kolegium definicja domownika oraz zarzuty spółki w tym przedmiocie nie dezawuują prawidłowości ustaleń organu w zakresie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Nadto ubocznie wskazać należy, że to skarżąca spółka ponosi odpowiedzialność za działania wszystkich osób, przy pomocy których dokonuje czynności. Forma prawna oraz jej struktura organizacyjna sprawia, że za działania tych osób jest oceniana pod względem należytej staranności, a przesłanka ta w odniesieniu do skarżącej jest rozpatrywana w kontekście odpowiedzialności spółki za dobór osób, którym powierza wykonanie czy stałe wykonywanie określonych zadań (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK 1404/16; wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1292/10).

W świetle powyższego trafnie uznał organ odwoławczy, że termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 2 czerwca 2025 r. Skoro zatem skarżąca spółka wniosła odwołanie dopiero 3 czerwca 2025 r., to tym samym uchybiła terminowi do wniesienia odwołania.

Zatem podniesione w skardze zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie, gdyż w istocie dotyczyły i sprowadzały się do oceny prawidłowości doręczenia decyzji podatkowej.

Z powyższych względów skarga jako niezasadna, na podstawie art. 151 p.p.s.a., została oddalona.