W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wskazał, że decyzje I i II instancji dotyczą parceli nr [...], której współwłaścicielem w sposób przestępczy, stała się Gmina Chrzanów przy pomocy starosty i jego prawnika w 1/5 części. Skarżący podał, że zakwestionował rozliczenia podatków gruntowych, nadpłaty lub niedopłaty, tzw. odpisy w prawie we wszystkich decyzjach, który to problem całkowicie pominięto w uzasadnieniach decyzji. Przejmowanie części, czy całości działek w C. (do zasobów gminy), czy są potrzebne gminie, czy nie, aby utrudnić obywatelom życie i funkcjonowanie lub dla własnych interesów rządzących, jest specjalnością każdorazowych burmistrzów i starostów. Następnie skarżący zacytował fragment decyzji organu II instancji i zadał pytanie, do jakich właściwych organów administracji powinien się zwrócić, aby: "uruchomić stosowny tryb ich korekty", jeżeli Starosta Chrzanowski ze swoim prawnikiem, urzędnikami zarządzającymi nieruchomościami i urzędnikami prowadzącymi ewidencje gruntów i budynków, urzędnikami wykonującymi mapy geodezyjne, fałszują i także wytwarzają fałszywe dokumenty. W świetle powyższego skarżący wniósł o rozpatrzenie skargi.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się w całości na treść zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024r., poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji w granicach kompetencji, przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że nie zawiera ona wad, powodujących konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. W konsekwencji skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 listopada 2024r., nr SKO.Pod./4140/877/2024, którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia 20 maja 2024r., PO.3121.101.2024 orzekającą o zmianie wysokości podatku rolnego za 2023r., ustalonego decyzją Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia 16 stycznia 2023r., nr PO.3121.75.2023 z kwoty 15,00 zł do kwoty 13,00 zł.
Z okoliczności faktycznych badanej sprawy wynika, że decyzją z dnia 16 stycznia 2023r., nr PO.3121.75.2023 Burmistrz Miasta Chrzanowa ustalił skarżącemu wysokość podatku rolnego na 2023 r. na kwotę 15,00 zł. W dniu 25 kwietnia 2024r. do organu podatkowego wpłynęła informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych, w której zgłoszono zmianę współwłaścicieli działki nr [...] położonej w C. Zmiana nastąpiła w dniu 17 października 2023r. Decyzją z dnia 20 maja 2024r., nr PO.3121.101.2024, Burmistrz Miasta Chrzanowa działając na podstawie art. 254 §1 O.p. orzekł o zmianie wysokości podatku rolnego za 2023 r. ustalonego decyzją Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia 16 stycznia 2023r., nr PO.3121.75.2023 z kwoty 15,00 zł do kwoty 13,00 zł. Zdaniem organu odwoławczego, bezspornym w sprawie pozostaje, że po doręczeniu decyzji ustalającej wysokość podatku rolnego na 2023r. nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego (w dniu 17 października 2023 r. podatnik przeniósł własność udziału w nieruchomości na A. S.). Powyższe spowodowało, że od dnia 1 listopada 2023r. J. S. utracił status podatnika podatku rolnego względem gruntów oznaczonych jako działka nr [...].
W ocenie Kolegium, powyższe skutkowało koniecznością dokonania zmiany ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia 16 stycznia 2023 r., nr PO.3121.75.2023 w trybie art. 254 O.p.
Z powyższym stanowiskiem organu nie zgodził się skarżący, wywodząc skargę w niniejszej sprawie.
Rozważania w przedmiotowej sprawie, należy rozpocząć od wskazania, że ustawodawca w art. 254 o.p. przewidział jeden ze środków prawnych, pozwalających na odstąpienie od zasady trwałości decyzji ostatecznych, który umożliwia ich zmianę.
Z treści art. 254 §1 o.p., wynika, że decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Z kolei § 2 ww. przepisu stanowi, że zmiana decyzji ostatecznej może dotyczyć tylko okresu, za który ustalono lub określono wysokość zobowiązania podatkowego.
Zauważyć trzeba, że przepis art. 254 § 1 o.p. stanowi podstawę prawną zmiany decyzji w ścisłym zakresie i sprowadza kontrolę sądowoadministracyjną do badania, czy organy prawidłowo ustaliły zaistnienie zmiany okoliczności faktycznych. Chodzi o zmianę okoliczności mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, co wymaga od organu wskazania przepisów prawa materialnego, które czynią dane okoliczności faktyczne, okolicznościami istotnymi dla ich zastosowania. Przepisy prawa materialnego to przepisy zastosowane przy orzekaniu pierwotnym (decyzji zmienianej). Organ ma obowiązek wykazania zmiany następującej po doręczeniu decyzji zmienianej. Te, ścisłe warunki, wynikają z art. 254 § 1 o.p. i są podyktowane zasadą trwałości decyzji ostatecznych oraz tym, że w przypadku innych konfiguracji w zakresie stanów faktycznych, ustawodawca przewidział inne, szczególne tryby ingerencji w decyzję ostateczną. Taką, inną konfiguracją jest np. zmiana oceny zebranego materiału dowodowego. W takim wypadku chodziłoby o decyzję pierwotną, która została uznana za wadliwą, a w tym przypadku nie ma zastosowania art. 254 § 1 o.p. Po to, by móc zastosować tryb art. 254 § 1 o.p. organ ma obowiązek dysponować decyzją niewadliwą przynajmniej w takim stopniu, by dla prawidłowego orzekania w danej sprawie we wskazanym trybie, nie było potrzeby jej uchylania. Należy odróżnić możliwość zmiany decyzji od możliwości jej uchylenia, w drodze którego można eliminować decyzje wadliwe.
W orzecznictwie oraz w literaturze przedmiotu zwraca się uwagę, że tryb zmiany decyzji ostatecznej określony w art. 254 o.p. jest stosowany nie dlatego, że decyzja pierwotna jest wadliwa, lecz dlatego, że nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych przewidzianych i uregulowanych w obowiązujących przepisach. Przepis art. 254 o.p. pozwala organowi podatkowemu, który wydał decyzję ostateczną ustalającą lub określającą wysokość zobowiązania podatkowego, na jej zmianę (nie na uchylenie) na skutek zmiany okoliczności faktycznych, która miała miejsce po doręczeniu stronie tej decyzji. Przesłanką pozwalającą na zastosowanie art. 254 o.p. jest zatem zmiana takich okoliczności faktycznych po doręczeniu decyzji stronie, które mają rangę prawotwórczą z mocy przepisów obowiązujących już w dacie wydania decyzji ostatecznej (zob. wyroki NSA: z dnia 21 września 2007 r.,sygn. akt II FSK 381/07; z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt I FSK 1012/10).
Ponadto, jak podkreślają komentatorzy (Małgorzata Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 254 ustawy - Ordynacja podatkowa - wybór LEX), omawiany przepis wprowadza w postępowaniu podatkowym odstępstwo od obowiązującej w ogólnym postępowaniu administracyjnym reguły, że zmiana okoliczności faktycznych po wydaniu decyzji ostatecznej nie ma wpływu na jej obowiązywanie. To odstępstwo podyktowane jest szczególnymi unormowaniami zawartymi w przepisach podatkowego prawa materialnego, które wynikają ze specyfiki związanej przede wszystkim z przedmiotem opodatkowania, którego elementy mogą być zmienne (zob. R. Dowgier, Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 254 o.p., PPLiFS 2010/10, s. 18-24). W literaturze zwraca się uwagę, że tryb zmiany decyzji ostatecznej określony w art. 254 o.p. jest podejmowany nie dlatego, że decyzja pierwotna jest wadliwa, lecz dlatego że nastąpiła zwykła zmiana okoliczności faktycznych, przewidzianych i uregulowanych w obowiązujących przepisach (zob. H. Dzwonkowski, Decyzje aktualizujące wysokość zobowiązania podatkowego, Prz. Pod. 2002/3, s. 50). Z tego też powodu w postępowaniu tym nie jest uprawnione kwestionowanie decyzji z uwagi na wady wynikające z ustaleń poczynionych w pierwotnej, zmienianej decyzji i przyjętych w decyzji zmieniającej.
W konsekwencji postępowanie prowadzone w oparciu o art. 254 o.p. nie może zmierzać do powtórnego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Organ podatkowy, wydając decyzję na podstawie art. 254 o.p., powinien uzasadnić zastosowanie tego trybu, w tym wystąpienie zmian w stanie faktycznym, które zaszły po dacie doręczenia decyzji ostatecznej.
Tryb wynikający z art. 254 § 1 o.p. nie służy zatem weryfikacji błędnych ustaleń faktycznych przyjętych przez organy podatkowe za podstawę orzekania. Służy on wyłącznie uwzględnieniu w decyzji okoliczności faktycznych, które zmieniły się po wydaniu i doręczeniu decyzji podatnikowi, która stała się ostateczna. To te zmiany wyznaczają w istocie zakres dopuszczalnej modyfikacji decyzji w trybie art. 254 o.p.
Oznacza to w konsekwencji, że w decyzji wydanej w tym trybie organ nie jest władny ponownie rozpatrywać całej sprawy od nowa, w tym analizować ewentualnych błędów dotyczących ustaleń stanu faktycznego, a do tego w istocie zmierzają zarzuty skarżącego dotyczące przyjętych przez organ okoliczności faktycznych, w decyzji zarówno pierwotnej, jak i obecnie kontrolowanej.
Tego rodzaju okoliczności mogłyby ewentualnie zostać uwzględnione, np. w trybie wznowienia postępowania, który w tej sprawie nie został jednak zastosowany. Organ może w decyzji wydanej na podstawie art. 254 § 1 o.p. zmienić decyzję pierwotną, ostateczną, wyłącznie w takim zakresie, w jakim zaszła zmiana okoliczności faktycznych po doręczeniu decyzji ostatecznej.
Postępowanie prowadzone w oparciu o art. 254 o.p. nie może zatem zmierzać do powtórnego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną i do ingerencji w inne ustalenia faktyczne i ich skutki, których zmiana okoliczności nie dotyczyła.
Odnosząc się do treści skargi, podkreślenia wymaga, że tego rodzaju zarzuty nie mogą być rozpatrzone w postępowaniu podatkowym, bowiem organ nie ma kompetencji do ingerowania w zapisy ewidencyjne.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że zarzuty sformułowane przez skarżącego w skardze nie są zasadne. Skarżący próbuje bowiem kwestionować zapisy w ewidencji gruntów, co nie może być czynione w postępowaniu podatkowym. Skarżący w tym zakresie może podjąć działania w Starostwie, by doprowadzić do uwidocznienia w ewidencji takich danych, jakie uważa za prawidłowe.
Rację ma organ odwoławczy twierdząc, że dane kwalifikacji gruntu są wiążące dla organu podatkowego i organ ten nie jest władny do kwestionowania, czy też korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków. Obowiązek zgłoszenia właściwemu staroście wszelkich nieprawidłowości danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni od daty ich powstania, stosownie do art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r., poz. 1752 z późn. zm., dalej: "u.p.g.k.") obciąża właściciela lub inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części (art. 20 ust. 2 pkt 1 u.p.g.k.). Uregulowanie to przede wszystkim zapewnia aktualność danych ewidencji, które powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty.
Sąd dokonując badania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem w zakresie określonym w art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził również, aby Kolegium przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszyło inne – poza zarzucanymi – przepisy prawa materialnego, jak również nie stwierdzono naruszenia przepisów proceduralnych.
W świetle powyższych okoliczności, wywodów i rozważań, zarzuty skargi – należy uznać za nieuzasadnione, do czego Sąd odniósł się szczegółowo w treści przedmiotowego uzasadnienia. Skarżący nie miał racji w zasadniczych kwestiach spornych, ale rację ma organ we wszystkich aspektach kontrolowanej sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.