Reasumując, w przedmiotowym przypadku, dochodziłoby do podwójnego opodatkowania tego samego zysku (dochodu) – raz jako wyniku Spółki za okres poprzedzający objęcie Spółki ryczałtem od dochodów spółek, a kolejny raz jako wynagrodzenia za nabycie udziałów celem umorzenia, co z kolei powodowałoby naruszenie zakazu opodatkowania tego samego zysku kolejny raz na gruncie tego samego podatku. Podwójne opodatkowanie tego samego zysku (dochodu) - na gruncie tego samego podatku - jest niedopuszczalne, co znajduje oparcie także w ustawie zasadniczej (art. 2 w zw. z art. 84 i art. 32 Konstytucji RP). Dodatkowo, wskazać należy, iż zysk sprzed objęcia Spółki ryczałtem nie może być nazywany ukrytym, został on przecież zadeklarowany, opodatkowany i przeznaczony na kapitał zapasowy. Obrazowo można powiedzieć, iż zysk ten nie jest – tak jak to ma miejsce w przypadku ukrytych zysków – "schowany" za jakimś inaczej nazwanym świadczeniem dla wspólnika lub podmiotu z nim powiązanego bezpośrednio lub pośrednio, tak aby ominąć regulacje podatku dochodowego od osób prawnych.
Podsumowując - w ocenie Spółki – art. 28m ust. 3 pkt 5 ustawy o CIT nie obejmuje sytuacji, w jakiej wynagrodzenie za udziały nabyte przez Spółkę celem umorzenia jest finansowane z zysków Spółki za okresy poprzedzające objęcie jej ryczałtem od dochodów spółek. Zatem – na podstawie art. 28m ust. 3 pkt 5 ustawy o CIT - dochód z tytułu ukrytych zysków może powstać wyłącznie, gdy podatnik ryczałtu finansuje świadczenia lub wypłaty z zysków powstałych w okresie opodatkowania ryczałtem.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 3 września 2025 r. nr 0111-KDIB1-3.4010.479.2025.1.DW uznał , że stanowisko Wnioskodawcy jest nieprawidłowe.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołał przepisy regulujące opodatkowanie dochodu ryczałtem w tym art. 28m ust. 3 ustawy o CIT regulujący pojęcie ukrytych zysków.
W ocenie organu, przedmiotem opodatkowania w systemie ryczałtu jest, co do zasady, efektywna dystrybucja zysku ze spółki kapitałowej do jej udziałowca/akcjonariusza/wspólnika, przy czym przepisy nie ograniczają się wyłącznie do opodatkowania dywidend, ale uwzględniają również inne formy dystrybucji.
Istotą przyjętego modelu jest odroczenie opodatkowania dystrybuowanego zysku do dnia podjęcia uchwały o przeznaczeniu tego zysku i wypłat równoważnych takiej dystrybucji. Intencją ustawodawcy jest zatem uwzględnienie w katalogu dochodów do opodatkowania także innych, alternatywnych niż dywidenda, świadczeń dokonanych na rzecz udziałowców/akcjonariuszy albo wspólników lub podmiotów powiązanych bezpośrednio lub pośrednio z podatnikiem lub z tymi udziałowcami/akcjonariuszami/wspólnikami (tzw. ukryte zyski). Wypłata ukrytych zysków oznacza powstanie dla spółki odpowiadającego im dochodu, podlegającego opodatkowaniu ryczałtem.
Ukryte zyski stanowić zatem będą dla podatnika wszelkie świadczenia spółki:
• wykonane w związku z prawem do udziału w zysku,
• inne niż podzielony zysk o charakterze pieniężnym, niepieniężnym, odpłatnym, nieodpłatnym lub częściowo odpłatnym (wartość nieodpłatnych i częściowo odpłatnych świadczeń określa się zgodnie z art. 12 ust. 5-6a ustawy o CIT),
• wykonane bezpośrednio lub pośrednio na rzecz udziałowca/akcjonariusza/wspólnika lub podmiotu powiązanego,
• wykonane bezpośrednio lub pośrednio z podatnikiem lub z tym udziałowcem/akcjonariuszem /wspólnikiem.
Charakter dochodu stanowiącego "ukryty zysk" wskazuje, że – co do zasady – ukrytym zyskiem są świadczenia, których wynikiem jest przysporzenie bezpośrednie lub pośrednie dla podmiotu powiązanego ze spółką będącą podatnikiem ryczałtu.
Spółka rozlicza się na zasadach CIT-estońskiego od 1 września 2022 r. W dniu 31 marca 2025 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki, działając na podstawie art. 199 § 1 Kodeksu spółek handlowych oraz § 10 Umowy Spółki, podjęło uchwałę nr [...] o umorzeniu za wynagrodzeniem dwudziestu udziałów należących do jednego z czterech wspólników. Umowa Spółki pozwala na umorzenie udziałów w Spółce za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziałów przez Spółkę (§ 10 ust. 1 umowy Spółki). Zgodnie z Uchwałą, umorzenie Udziałów nastąpiło z czystego zysku Spółki zgromadzonego na kapitałach rezerwowych utworzonych z czystego zysku za poprzednie lata obrotowe 2008 – 2011, za wynagrodzeniem w wysokości wartości księgowej Udziałów ustalonej na dzień podjęcia Uchwały, przy czym nie niższej niż wartość księgowa Udziałów na dzień 28 lutego 2025 r. Zgodnie z Uchwałą, umorzenie Udziałów następuje w momencie ich nabycia przez Spółkę.
W wykonaniu Uchwały doszło do zawarcia w dniu 7 kwietnia 2025 r. umowy nabycia udziałów w celu umorzenia. Zgodnie z Umową jej przedmiotem jest nabycie przez Spółkę od Wspólnika w celu umorzenia Udziałów o wartości nominalnej 1 000 PLN każdy, to jest o łącznej wartości 20 000 PLN (pkt 4 Umowy). Jako termin wypłaty wynagrodzenia Wspólnikowi za Udziały, zgodnie z Umową, określono 14 dni od dnia jej zawarcia. Wypłata wynagrodzenia za umorzone udziały nastąpiła w dniu 8 kwietnia 2025 roku.
Umorzenie Udziałów zostało przeprowadzone w trybie umorzenia dobrowolnego, tj. za zgodą wspólnika Spółki, którego udziały zostały umorzone (art. 199 § 1 KSH). Na analogicznych zasadach planowane jest także umorzenie całości lub części udziałów należących kolejnego wspólnika lub wspólników:
• umorzenie będzie miało charakter dobrowolny,
• wynagrodzenie za udziały zostanie wypłacone z czystego zysku Spółki zgromadzonego na kapitałach rezerwowych utworzonych z czystego zysku za obrotowe sprzed objęcia Spółki ryczałtem od dochodów spółek.
Przedmiotem wątpliwości jest kwestia ustalenia, czy dokonanie przez Spółkę nabycia udziałów własnych celem ich umorzenia i wypłaty wynagrodzenia za te udziały z kapitału rezerwowego, utworzonego z zysków powstałych w okresie sprzed objęcia Spółki ryczałtem od dochodów spółek podlega/będzie podlegało opodatkowaniu ryczałem od dochodów spółek.
W kwestii zasad dotyczących sposobu i źródeł finansowania wynagrodzenia za umorzenie udziałów należy sięgnąć do Kodeksu spółek handlowych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 ze zm. dalej: "KSH").
Jak wynika z art. 199 § 1 KSH, udział może być umorzony jedynie po wpisie spółki do rejestru i tylko w przypadku, gdy umowa spółki tak stanowi. Udział może być umorzony za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne) albo bez zgody wspólnika (umorzenie przymusowe). Przesłanki i tryb przymusowego umorzenia określa umowa spółki.
Zgodnie z art. 199 § 2 KSH, umorzenie udziału wymaga uchwały zgromadzenia wspólników, która powinna określać w szczególności podstawę prawną umorzenia i wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umorzony udział. Wynagrodzenie to, w przypadku umorzenia przymusowego, nie może być niższe od wartości przypadających na udział aktywów netto, wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między wspólników. W przypadku umorzenia przymusowego uchwała powinna zawierać również uzasadnienie.
Stosownie do art. 199 § 3 KSH, za zgodą wspólnika umorzenie udziału może nastąpić bez wynagrodzenia.
W myśl art. 199 § 4 KSH, umowa spółki może stanowić, że udział ulega umorzeniu w razie ziszczenia się określonego zdarzenia bez powzięcia uchwały zgromadzenia wspólników. Stosuje się wówczas przepisy o umorzeniu przymusowym.
Zgodnie z art. 199 § 5 KSH, w przypadku ziszczenia się określonego w umowie spółki zdarzenia, o którym mowa w § 4, zarząd powinien powziąć niezwłocznie uchwałę o obniżeniu kapitału zakładowego, chyba że umorzenie udziału następuje z czystego zysku.
Jak stanowi art. 199 § 6 i 7 KSH,
§ 6. Umorzenie udziału z czystego zysku nie wymaga obniżenia kapitału zakładowego.
§ 7. W razie umorzenia wymagającego obniżenia kapitału zakładowego, umorzenie następuje z chwilą obniżenia kapitału zakładowego.
Stosownie do art. 200 § 1 KSH, spółka nie może obejmować lub nabywać ani przyjmować w zastaw własnych udziałów. Zakaz ten dotyczy również obejmowania lub nabywania udziałów bądź przyjmowania ich w zastaw przez spółkę albo spółdzielnię zależną. Wyjątek stanowi nabycie w drodze egzekucji na zaspokojenie roszczeń spółki, których nie można zaspokoić z innego majątku wspólnika, nabycie w celu umorzenia udziałów oraz nabycie albo objęcie udziałów w innych przypadkach przewidzianych w ustawie.
Według stanowiska doktryny, umorzenie udziałów spółki w trybie art. 199 § 1 i 4 kodeksu spółek handlowych prowadzi do unicestwienia niektórych udziałów w kapitale zakładowym oraz praw związanych z tym udziałem. Wypłata wynagrodzenia z tytułu umorzenia udziałów jest bez wątpienia świadczeniem związanym z prawem do udziału w zysku, innym niż podzielony zysk, którego beneficjentem jest udziałowiec.
Treść art. 28m ust. 3 pkt 5 ustawy o CIT wskazuje, iż przykładowym świadczeniem kreującym dochód z tytułu ukrytych zysków jest wypłacone z zysku wynagrodzenie z tytułu umorzenia udziału (akcji), ze zmniejszenia wartości udziału, z wystąpienia wspólnika ze spółki, ze zmniejszenia udziału kapitałowego wspólnika w spółce.
Powołany przepis referuje do wypłaconego z zysku wynagrodzenia z tytułu m.in. umorzenia udziału, nie dokonując przy tym rozróżnienia na zysk wypracowany przed oraz po okresie opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek. W związku z powyższym, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 28m ust. 3 pkt 5 ustawy o CIT, do dochodu z tytułu ukrytych zysków należy zaliczyć również wynagrodzenie z tytułu umorzenia udziału wypłacone zarówno z zysku wypracowanego w okresie opodatkowania ryczałtem, jak i przed okresem opodatkowania ryczałtem.
W związku z tym, dokonanie przez Spółkę nabycia udziałów własnych celem ich umorzenia i wypłaty wynagrodzenia za te udziały z kapitału rezerwowego, utworzonego z zysków powstałych w okresie sprzed objęcia Spółki ryczałtem od dochodów spółek, podlega/będzie podlegało opodatkowaniu ryczałtem, jako dochody z tytułu ukrytego zysku.
Ze stanowiskiem tym nie zgodziła się spółka składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzuciła naruszenie art. 28m ust. 3 pkt 5 w zw. z art. 28m ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 7aa ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 278 ze zm.) (dalej jako "ustawa o CIT") poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, polegające na przyjęciu, iż nabycie udziałów własnych celem umorzenia, które zostało sfinansowane z zysków Skarżącej zgromadzonych na kapitałach rezerwowych utworzonych z czystego zysku za lata obrotowe poprzedzające objęcie Skarżącej ryczałtem od dochodów spółek, jak i przyszłe nabycie własnych udziałów sfinansowane na analogicznych zasadach będzie podlegało opodatkowaniu ryczałem od dochodów spółek na podstawie art. 28m ust. 3 pkt 5 ustawy o CIT.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że powołany przepis tj. art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy o CIT nie może być wykładany zarówno literalnie, systemowo jak i celowościowo w oderwaniu od całej regulacji dotyczącej tzw. CIT-estońskiego i dlatego powinien być on interpretowany przy uwzględnieniu całej regulacji dotyczącej ryczałtu od dochodów spółek, a w szczególności art. 28m ust. I pkt I i 2 oraz 28m ust. 3 ustawy o CIT.
Co prawda brzmienie punkt 5 ustępu 3 artykułu 28 nie wskazuje wprost i bezpośrednio, iż wyłącznie wyplata wynagrodzenia z tytułu umorzenia udziału (akcji) z zysków wypracowanych w okresie opodatkowania ryczałtem może być traktowana jako ukryty zysk (dochód z ukrytych zysków) w rozumieniu art. 28m ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, jednakże jedyna możliwa wykładnia literalna, systemowa i celowościowa całej normy prawnej dotyczącej tzw. CIT-estońskiego tj. wykładnia całego art. 28m ustawy o CIT prowadzi do jednoznacznej konkluzji, iż ukrytym zyskiem (dochodem z ukrytych zysków) może być wyłącznie wyplata wynagrodzenia z tytułu umorzenia udziałów z zysków wypracowanych w okresie opodatkowania ryczałtem, a nie z zysków wypracowanych przed opodatkowaniem ryczałtem. które już zostały opodatkowane "klasycznym" CIT w okresie przed objęciem danego podmiotu ryczałtem od dochodów spółek.
Przedmiotowy przepis powinien być rozpatrywany przy uwzględnieniu wykładni systemowej i celowościowej, gdyż skupienie się na literalnym brzmieniu jedynie fragmentu regulacji bez konstrukcji i wykładni całej normy prawnej pomija kontekst i cel opodatkowania ryczałtem.
Jak wynika z brzmienia art. 28m ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT zysk ten ogranicza się jedynie do zysku za okres objęcia podatnika ryczałtem od dochodów spółek (zysk netto wypracowany w okresie opodatkowania ryczałtem).
Ukryty zysk jest bowiem kategorią świadczeń pozwalających na wypłatę zysku danego podmiotu z pominięciem uchwal o podziale lub pokryciu wyniku finansowego, które z kolei skutkują powstaniem obowiązku podatkowego na gruncie przepisów o ryczałcie od dochodów spółek.
Zatem celem tej regulacji (art. 28m ust. 3 ustawy o CIT) jest właśnie dążenie do ograniczenia możliwości dystrybucji zysków ze spółek stosujących ryczałt w sposób wiążący się z nieuzasadnionym uniknięciem opodatkowania ryczałtem, co z kolei prowadzi do wniosku, iż ukryty zysk z art. 28m ust. 3 ustawy o CIT odnosi sie do prawa do udziału w zysku osiągniętego w okresie opodatkowania ryczałtem, a nie zysku osiągniętego w innych okresach.
W ocenie Skarżącej, przyjmując za uprawnione stanowisko DKIS wyrażone w przedmiotowej interpretacji indywidualnej w przedmiotowym przypadku, dochodziłoby do podwójnego opodatkowania tego samego zysku (dochodu) — raz jako dochodu Spółki za okres poprzedzający objęcie Spółki ryczałtem od dochodów spółek, a kolejny raz jako wynagrodzenia za nabycie udziałów celem umorzenia, co z kolei powodowałoby naruszenie zakazu opodatkowania tego samego zysku kolejny raz na gruncie tego samego podatku.
Tym samym jedyna możliwa wykładnia literalna, systemowa i celowościowa całej normy prawnej dotyczącej tzw. CIT estońskiego tj. wykładnia całego art. 28m ustawy o CIT prowadzi do jednoznacznej konkluzji, iż ukrytym zyskiem (dochodem z ukrytych zysków) może być wyłącznie wyplata wynagrodzenia z tytułu umorzenia udziałów z zysków wypracowanych w okresie opodatkowania ryczałtem, a nie z zysków wypracowanych przed opodatkowaniem ryczałtem, które już zostały opodatkowane "klasycznym" CIT w okresie przed objęciem Skarżącej ryczałtem od dochodów spółek.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w skarżonej interpretacji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Istota sporu w niniejszej sprawie ogniskuje się wokół problemu czy wypłata wynagrodzenia z tytułu nabycia akcji własnych celem ich umorzenia sfinansowana wyłącznie z zysków zrealizowanych przez Wnioskodawcę w latach, kiedy Wnioskodawca podlegał opodatkowaniu na zasadach ogólnych, będzie opodatkowana ryczałtem od dochodów spółek.
Tytułem wstępu należy wskazać, że podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych od 2021 r. mogą wybrać nowy model opodatkowania w postaci ryczałtu od dochodów spółek, tzw. estoński CIT.
Przepisy regulujące ryczałt od dochodów spółek wprowadzone zostały do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych ustawą z dnia 28 listopada 2020 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 2123) i weszły w życie z dniem 1 stycznia 2021 r., wprowadzając nowy reżim opodatkowania w podatku dochodowym od osób prawnych.
W tej formie opodatkowania bieżący wynik finansowy osiągnięty przez spółkę rozliczającą się ryczałtem od dochodów spółek – nie podlega opodatkowaniu. Natomiast opodatkowaniu podlega dopiero wypłata zysku wspólnikom. Jeśli zatem środki finansowe wygenerowane w spółce w ramach działalności operacyjnej nie zostaną rozdystrybuowane do udziałowców (w formie dywidendy lub transakcji równoważnej dla celów podatkowych, np. dystrybucji ukrytych zysków), a zostaną wykorzystane np. do finansowania bieżącej działalności gospodarczej, to nie będą podlegały bieżącemu opodatkowaniu.
Ustawodawca zauważył, że stosowanie tego modelu opodatkowania może prowadzić do nadużyć w zakresie braku opodatkowania dochodu po stronie podatników podatku dochodowego od osób prawnych.
Z tego względu wskazane wyżej przepisy zostały zmienione ustawą z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2105).
Podkreślenia wymaga, że system opodatkowania w formie CIT-u estońskiego jest wysoce korzystny dla podatników i z tego względu ustawodawca nałożył na nich szereg ograniczeń, aby wyeliminować w sposób racjonalny dodatkowe wypłaty na rzecz wspólników lub udziałowców ponad podzielony zysk. Opodatkowanie w tej formie stwarza korzystne warunki, jednocześnie nakłada też pewne ograniczenia.
Zgodnie z art. 28m ust. 1 u.p.d.o.p. opodatkowaniu ryczałtem podlega dochód odpowiadający:
1) wysokości zysku netto wypracowanego w okresie opodatkowania ryczałtem w części, w jakiej zysk ten został uchwałą o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto przeznaczony:
a) do wypłaty udziałowcom, akcjonariuszom albo wspólnikom (dochód z tytułu podzielonego zysku) lub,
b) na pokrycie strat powstałych w okresie poprzedzającym okres opodatkowania ryczałtem (dochód z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat);
2) wysokości ukrytych zysków (dochód z tytułu ukrytych zysków);
3) wysokości wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą (dochód z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą);
4) nadwyżce wartości rynkowej składników przejmowanego majątku lub wniesionego w drodze wkładu niepieniężnego ponad wartość podatkową tych składników (dochód z tytułu zmiany wartości składników majątku) - w przypadku łączenia, podziału, przekształcenia podmiotów lub wniesienia w drodze wkładu niepieniężnego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części;
5) sumie zysków netto osiągniętych w każdym roku podatkowym stosowania opodatkowania ryczałtem w części, w jakiej te zyski nie były zyskami podzielonymi lub nie zostały przeznaczone na pokrycie straty (dochód z tytułu zysku netto) - w przypadku podatnika, który zakończył opodatkowanie ryczałtem;
6) wartości przychodów i kosztów podlegających zgodnie z przepisami o rachunkowości zarachowaniu w roku podatkowym i uwzględnieniu w zysku (stracie) netto, które nie zostały uwzględnione w tym zysku (stracie) netto (dochód z tytułu nieujawnionych operacji gospodarczych).
Zgodnie z art. 23m ust. 2 u.p.d.o.p. przepis ust. 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio do wypłaty zaliczki na poczet przewidywanej dywidendy (podzielonego zysku).
W art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p. ustawodawca zdefiniował pojęcie "ukrytych zysków". Zgodnie z tym przepisem przez ukryte zyski, o których mowa w ust. 1 pkt 2, rozumie się świadczenia pieniężne, niepieniężne, odpłatne, nieodpłatne lub częściowo odpłatne, wykonane w związku z prawem do udziału w zysku, inne niż podzielony zysk, których beneficjentem, bezpośrednio lub pośrednio, jest udziałowiec, akcjonariusz albo wspólnik lub podmiot powiązany bezpośrednio lub pośrednio z podatnikiem lub z tym udziałowcem, akcjonariuszem albo wspólnikiem, (...).
W dalszej części w art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p. ustawodawca, w katalogu otwartym wyliczył przykładowe świadczenia, które należy zaliczyć do ukrytych zysków, wskazując w szczególności w pkt 5 wypłacone z zysku wynagrodzenie z tytułu umorzenia udziału (akcji), ze zmniejszenia wartości udziału (akcji), z wystąpienia wspólnika ze spółki, ze zmniejszenia udziału kapitałowego wspólnika w spółce;
Natomiast w art. 28m ust. 4 u.p.d.o.p. ustawodawca zawarł katalog enumeratywnie wymienionych świadczeń, które nie zaliczają się do ukrytych zysków.
Wskazania wymaga, że przedmiotem opodatkowania w systemie ryczałtu jest co do zasady efektywna dystrybucja zysku ze spółki kapitałowej do jej udziałowca/akcjonariusza/wspólnika bądź podmiotu powiązanego, przy czym przepisy nie ograniczają się wyłącznie do opodatkowania dywidend, ale uwzględniają również inne formy dystrybucji. Istotą przyjętego modelu jest odroczenie opodatkowania dystrybuowanego zysku do dnia podjęcia uchwały o przeznaczeniu tego zysku i wypłat równoważnych takiej dystrybucji.
Natomiast celem wprowadzenia przepisów o ukrytych zyskach była próba wyeliminowania przez ustawodawcę pewnych, sztucznych/fikcyjnych działań spółek polegających na wypłacie zysków w formie innej niż dywidenda. Intencją ustawodawcy jest więc uwzględnienie w katalogu dochodów do opodatkowania także innych, alternatywnych niż dywidenda, świadczeń dokonanych na rzecz udziałowców, akcjonariuszy albo wspólników lub podmiotów powiązanych bezpośrednio lub pośrednio z podatnikiem lub z tymi udziałowcami, akcjonariuszami, wspólnikami (tzw. ukryte zyski). Wypłata ukrytych zysków oznacza powstanie dla spółki odpowiadającego im dochodu, podlegającego opodatkowaniu ryczałtem.
W ocenie Sądu w opisanym stanie faktycznym mamy do czynienia z "ukrytymi zyskami" w rozumieniu wyżej przedstawionym. Opisane przez Spółkę okoliczności odpowiadają przykładowej sytuacji wymienionej w art. 28m ust. 3 pkt 5 u.p.d.o.p. Wyraźnie wskazano w nim, że "ukrytym zyskiem" jest wypłacone z zysku wynagrodzenie z tytułu umorzenia udziału (akcji). W rozpatrywanej sprawie świadczenie z tytułu umorzenia udziału zostało wypłacone z zysku, choć osiągniętego przed opodatkowaniem Spółki ryczałtem. Z faktu tego Spółka wywodzi, że nie można świadczenia opodatkować, gdyż regulacja ta ma zastosowanie jedynie do zysków wypracowanych po dacie opodatkowania ryczałtem.
Ze stanowiskiem takim nie sposób się jednak zgodzić. Ustawodawca regulację powyższą odnosi do zysku jako takiego, czyli osiągniętego przez podmiot wypłacający wynagrodzenie z tytułu umorzenia udziałów. Nie zostało dokonane rozróżnienie na zysk osiągnięty przed opodatkowaniem ryczałtem i zysk uzyskany po przejściu na taką formę opodatkowania. Spółka w złożonej skardze wywodzi, że pojęcie ukryty zysk dotyczy zysku wypracowanego w trakcie obowiązywania ryczałtu od dochodu. Oznacza to, że dokonuje ona niedopuszczalnej wykładni prawotwórczej, polegającej na dodaniu do przepisu treści, które z niego nie wynikają, pozwalających jednocześnie na ograniczenie możliwości zastosowania powyższego przepisu. Zaakceptowanie takiego sposobu interpretowania powodowałoby zmianę normatywną treści mających zastosowanie przepisów prawa. Podstawowym celem przy interpretowaniu przepisów prawa jest natomiast odtworzenie ich treści normatywnej, a nie ich tworzenie. Gdyby ustawodawca zamierzał ograniczyć możliwość wypłaty wynagrodzenia z tytułu umorzenia udziału jedynie do zysku wypracowanego w trakcie obowiązywania ryczałtu, jak chce tego Spółka, stosowne zastrzeżenie znalazłoby się w treści tego przepisu. Brak zamieszczenia takiego zwrotu normatywnego oznacza, że chodzi o jakikolwiek zysk uzyskany przez Spółkę i to bez względu na to kiedy został on osiągnięty.
Jedynym warunkiem jest, aby zysk taki nie został podzielony. Przekazanie osiągniętych zysków na kapitał zapasowy, poczynając od 1 stycznia 2015 r., nie może zostać traktowane jako zysk podzielony (por. np. wyrok NSA z 17 marca 2021r., sygn. akt II FSK 3149/18 – powoływane orzeczenia dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Na marginesie jedynie Sąd w tej kwestii wskazuje, że w złożonej skardze nie została zaprezentowana argumentacja wskazująca, że przekazane wynagrodzenie zostało wypłacone z zysków podzielonych do której Sąd mógłby się odnieść. W tym względzie zaznaczyć należy, że stosownie do treści art. 134 § 1 in fine w zw. z art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 – dalej: p.p.s.a.), wojewódzki sąd administracyjny przy skardze na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego, związany jest "granicami skargi", czyli zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Nie może w związku z tym formułować za wnoszącego skargę dodatkowych argumentów, czy też domyślać się jego intencji co do sposobu naruszenia prawa przez organ. Pominięcie określonych zagadnień, czy też odniesienie się do nich w sposób lakoniczny i ogólnikowi, uniemożliwia wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu zakwestionowanie stanowiska wyrażonego przez organ podatkowy.
Za prawidłowością stanowiska Spółki nie może również przemawiać, powołany w uzasadnieniu skargi art. 7aa ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o CIT, z którego wynika obowiązek, zgodnie z którym podatnik, który wybrał opodatkowanie ryczałtem od dochodów spółek, jest obowiązany na ostatni dzień roku podatkowego poprzedzającego pierwszy rok opodatkowania tym ryczałtem wyodrębnić w kapitale własnym spółki kwotę zysków niepodzielonych i kwotę zysków podzielonych odniesione na kapitały, wypracowanych w latach poprzedzających pierwszy rok opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek.
Koreluje z nim art. 28 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.d.o.p. Z przepisu tego wynika, że podatnik opodatkowany ryczałtem od dochodów spółek, jest obowiązany do prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz sporządzania sprawozdań finansowych na podstawie przepisów o rachunkowości w sposób zapewniający prawidłowe określenie w kapitale własnym kwoty zysków niepodzielonych i kwoty zysków podzielonych odniesione na kapitały, wypracowanych w latach opodatkowania ryczałtem.
Regulacje ta bezpośrednio odnoszą się do kwestii rachunkowych i sposobu prowadzenia ksiąg podatkowych. Nie sposób zatem wyprowadzić z nich uzasadnienia dla wniosków stawianych przez Spółkę we wniesionej skardze. Ponadto, skoro ustawodawca w przepisach tym nakazuje oddzielić w księgach rachunkowych podatnika zysk wypracowany w latach opodatkowania ryczałtem od zysku osiągniętego przed tym zdarzeniem, to nie było przeszkód, aby podobnie uczynił przy regulacji odnoszącej się do "ukrytych zysków", przykładowo określonych w art. 28m ust. 3 pkt 5 u.p.d.o.p. Skoro jednak tego nie uczynił, to jak już wcześniej wskazano, każdy niepodzielony zysk bez względu na to, kiedy został on uzyskany, jeżeli zostanie rozdysponowany jako wynagrodzenie z tytułu umorzenia udziałów, musi zostać uznany jako "ukryty zysk". Podobnie w tym zakresie wypowiedział się tut. Sąd w wyrokach z 19 listopada 2024r. , sygn. akt I SA/Kr 772/25 oraz z 13 września 2023 sygn. akt I SA/Kr 557/23.
Błędne jest zatem stanowisko Skarżącej, że skoro wypłacony przez Wnioskodawcę zysk zatrzymany z lat ubiegłych, tj. wygenerowany w okresie poprzedzającym okres opodatkowania Ryczałtem, nie podlega opodatkowaniu Ryczałtem, to również opodatkowaniu Ryczałtem nie będzie podlegać dokonanie umorzenie udziałów w celu ich umorzenia za wynagrodzeniem z zysku zatrzymanego z okresu poprzedzającego okres opodatkowania Ryczałtem (Stare zyski).
Ukryte zyski, o których mowa w art. 28m ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 28m ust. 3 ustawy o CIT, w przeciwieństwie do podstawy opodatkowania jaką jest podział zysku, o którym mowa w art. 28m ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, nie warunkuje powstania ukrytych zysków od źródeł finansowania tego świadczenia. O ile opodatkowanie dochodu z tytułu podzielonego zysku powstaje w przypadku zysku wypracowanego w trakcie ryczałtu od dochodów spółek, to jednak dla opodatkowania dochodu z tytułu ukrytego zysku nie ma znaczenia źródło finansowania dokonywanych wypłat na rzecz wspólników czy też podmiotów powiązanych. Świadczy o tym chociażby wymieniony w art. 28m ust. 3 i ust. 4 ustawy o CIT katalog ukrytych zysków, które wymieniają przykładowo nadwyżkę wartości rynkowej z tytułu transakcji, czy darowizny albo użytkowanie samochodu osobowego do celów prywatnych, które w żaden sposób nie można powiązać z zyskiem wypracowanym w trakcie ryczałtu od dochodów spółek, a takie świadczenia stanowią ukryty zysk. Co tylko potwierdza, że dla ukrytych zysków nie ma znaczenia źródło finansowania takich świadczeń, a istotna jest okoliczność ich realizacji na rzecz wspólników lub podmiotów powiązanych. ( Wyrok WSA w Gdańsku z 22 lipca 2025 r. sygn. akt I SA/Gd 211/25 ) .
Jeszcze raz bowiem należy podkreślić, że gdyby zamiarem ustawodawcy było wyłączenie z kategorii ukrytych zysków, zysków wypracowanych w okresie poprzedzającym okres opodatkowania ryczałtem, to w treści art. 28m ust 1 pkt 2 ustawy CIT wprowadzającym opodatkowanie ukrytych zysków , użył sformułowania , że dotyczy to zysku wypracowanego w okresie opodatkowania ryczałtem, jak to uczynił w art. 28m ust 1 pkt 1 . Zgodzić się bowiem należy ze Skarżącą , iż w powołanym przepisie wyraźnie jest mowa o opodatkowaniu podzielonego zysku osiągniętego w okresie opodatkowania ryczałtem, nie ma jednak takiego zastrzeżenia w art. 28m ust 1 pkt 2 .
W związku z wypłatą na rzecz wspólnika wynagrodzenia za udziały własne nabyte w celu dobrowolnego umorzenia dochodzi do powstania dochodu z tytułu ukrytych zysków , bowiem dochodzi do wypłaty/dystrybucji majątku na rzecz wspólników co wypełnia zdaniem Sadu definicję ukrytych zysków.
Mając powyższe na względzie podzielić należy stanowisko organu, że wypłata wynagrodzenia z tytułu umorzenia udziałów (akcji) jest bez wątpienia świadczeniem związanym z prawem do udziału w zysku, innym niż podzielony zysk, którego beneficjentem jest udziałowiec lub akcjonariusz a zatem, wynagrodzenie z tytułu umorzenia akcji, niezależnie od trybu i sposobu umorzenia – stanowi dochód z tytułu ukrytych zysków, w myśl art. 28m ust. 3 ustawy o CIT.
Biorąc wszystkie wskazane wyżej okoliczności pod uwagę, Sąd uznał, iż przy wydaniu zaskarżonej interpretacji nie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego wskazanego w zarzutach skargi a zaskarżona interpretacja opiera się na uwzględnieniu poglądów powszechnie akceptowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.