Uzasadnienie
Prezydent Miasta Krakowa, postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2024r., znak PD-02-1.3221.1.000042.2024.5 orzekł zaliczeniu wpłaty z dnia 1 kwietnia 2021 r. w kwocie 3576 zł dokonanej przez B. K. - zarządcę sądowego nieruchomości przy ul. [...] nr [...] w K. na poczet zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za grudzień 2020r., styczeń i luty 2021r. oraz odsetek za zwłokę wobec spółki O. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej skarżąca).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w opisie spornej wpłaty wystąpiło następujące wskazanie: "PODATEK OD NIERUCHOMOŚCI RATY ZA OKRES 01-03 2021 DLA NIERUCHOMOŚCI PRZY UL. [...] [...] W K. KARTA KONTOWA NR [...]". Organ I instancji wskazał, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. w K., l Wydział Cywilny z dnia 25.01.2021 r. ( sygn. akt. [...] ) udzielono zabezpieczenia poprzez powierzenie B. K. zarządu nieruchomością położoną w K. przy ul. [...] [...] w miejsce zmarłego dotychczasowego zarządcy sądowego J. S. Zgodnie z powyższym zarządca sądowy zobligowany jest do pokrywania z dochodów nieruchomości m. in. bieżących należności podatkowych z nieruchomości. Obowiązek ten nie świadczy o tym, że zarządca sądowy staje się podatnikiem podatku od nieruchomości bądź posiadaczem samoistnym. Na mocy art. 940 ustawy z dnia 17.11 1964 r. Kodeksu postępowania cywilnego zarządca sądowy zobowiązany jest bowiem do pokrywania z dochodów nieruchomości należności podatkowych m.in. z tytułu podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego itp. Zarządca sądowy działa w tym zakresie zgodnie z pozostającym w obrocie prawnym postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. w K. Wydział l Cywilny z dnia 7.06.2013 r., sygn. akt [...], którym związany jest również organ podatkowy. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, iż także inne sądy, inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Ustanowienie zarządcy sądowego jest instytucja wyjątkową, albowiem stanowi to najdalej idącą ingerencję sądu w proces zarządzania nieruchomością wspólną. Wyjątkowość tej instytucji podkreśla fakt, iż sąd nie tylko wyznacza zarządcę, ale także i nadzoruje go. Przesłanką ustanowienia zarządu sądowego jest głęboki, długotrwały konflikt współwłaścicieli na tle sposobu sprawowania zwykłego zarządu nieruchomością wspólną, jego kierunków i zamierzonych celów. Ustanowienie sądowego zarządu nad nieruchomością nie oznacza zmiany w zakresie jej własności, a ustanowiony zarządca nie staje się podatnikiem w rozumieniu art. 3 UPOL.
Organ I instancji podkreślił, że w przypadku nieruchomości lub obiektu budowlanego stanowiących współwłasność obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży zgodnie z art. 3 ust. 4 UPOL solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach tej nieruchomości. Wobec braku realizacji obowiązku ustawowego dokonania zapłaty m.in. przez jednego ze współwłaścicieli, jaką jest skarżąca spółka obowiązek ten spoczywa także na pozostałych współwłaścicielach (m.in. na J. K., której pełnomocnikiem jest B. K.). Niezależnie od powyższego, wobec ustanowienia przez sąd zarządcy sądowego dla rzeczonej nieruchomości w osobie B. K., również na nim - tj. zarządcy -spoczywa obowiązek regulowania zobowiązań publicznoprawnych z tejże nieruchomości, pomimo oczywistej konstatacji, że nie jest on podatnikiem ani posiadaczem nieruchomości w rozumieniu art. 3 UPOL.
Organ I instancji podkreślił, że należności z tytułu podatku od nieruchomości były regulowane przez zarządcę sądowego od 2014 roku. Do września 2020 roku płatności były dokonywane przez zarządcę sadowego J. S., natomiast od marca 2021 roku do września 2022 roku wpłaty realizował B. K. Z uwagi na śmierć zarządcy sadowego J. S. - wyłączny jego spadkobierca K. S. zobowiązana była do złożenia w całości środków związanych z zarządem nieruchomości do depozytu Sądu Rejonowego dla K.. Czynność została wykonana w dniu 16.02.2021 r. W momencie przejęcia zarządu nad nieruchomością B. K. nie dysponował środkami, z których mógłby pokryć bieżące zobowiązania m.in. podatek od nieruchomości, w związku z czym wystosował w dniu 18.02.2021 r. pismo do Sądu Rejonowego dla K. z prośbą o zwolnienie z depozytu części środków na zobowiązania powstałe w czasie kiedy nieruchomość była pozbawiona zarządu, a wymagające najpilniejszego uregulowania. We wskazanym piśmie została uwzględniona kwota należności z tytułu podatku od nieruchomości w wysokości 6 888,00 zł. We wskazanej kwocie B. K. policzył należności za okres 09/2020 do 02'2021 - czyli 6 miesięcy. W roku 2020 miesięczna rata podatku od nieruchomości wynosiła 1 148,00 zł w związku z powyższym 6 rat po 1148,00 zł daje łączną kwotę (6 888,00 zł ) wnioskowaną w piśmie. Deklaracja podatku od nieruchomości za rok 2021 roku została złożona w kwietniu 2021 roku, w związku z powyższym na dzień wystosowania pisma do sądu o zwolnienie części depozytu B. K. nie miał informacji o tym, iż raty w roku 2021 są wyższe. W nawiązaniu do wystosowanej prośby Sąd Rejonowy dla K. wydał postanowienie o zwolnieniu z depozytu sądowego kwoty 24 331.30 zł na pokrycie przez zarządcę sądowego opłat wskazanych w piśmie. Analizując powyższe, należy stwierdzić, iż sąd nie wniósł sprzeciwu co do sposobu zarządu nieruchomością oraz regulowania zobowiązań, w tym podatkowych, przez zarządcę B. K. (który ponadto posiada pełnomocnictwo udzielone przez J. K. (współwłaściciela nieruchomości).
W sytuacji, gdy podatnik lub płatnik wyręcza w czynności zapłaty inną osobą uznaje się, iż jest to czynność materialno-techniczna i żaden przepis prawny tego nie zabrania. Osoba trzecia w takim przypadku działa jak "wyręczyciel, posłaniec". Takie stanowisko zostało zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14.04.2021 r. w którym stwierdził, że "Zachowania płatnika polegające na wyręczaniu w czynnościach zapłaty podatku inna osoba (innej osoby) jest jedynie działaniem faktycznym, a żadna norma prawa podatkowego działania takiego nie zabrania." ( sygn. akt II FSK 3305/18). W przywołanym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się do art. 62b Ordynacji podatkowej, który dopuścił możliwość dokonania zapłaty podatku w miejsce pierwotnie zobowiązanego dłużnika podatkowego. Orzeczenie wyjaśnia, że domniemanie prawne nakazujące uznanie wpłat osób wskazanych w art. 62b Ordynacji podatkowej za pochodzące ze środków podatnika, potwierdza możliwość dokonania wpłaty właśnie przez osoby trzecie zamiast podatnika. Nie wyklucza to jednak możliwości dokonywania płatności za pośrednictwem podmiotu, który ma charakter posłańca lub wyręczyciela. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 28.07.2022r., sygn. akt l SA/Go 184/22 stwierdził, iż powołany przez organ art. 62b Ordynacji podatkowej odnosi się wyłącznie do sytuacji, w której to zapłaty podatku dokonuje inna osoba niż podatnik. Nie dotyczy jednak sytuacji zapłaty podatku przez podatnika, który posłużył się, wyręczył się w tej czynności inną osobą. Zatem ta inna osoba jest jedynie "wpłacającą" kwotę podatku w imieniu podatnika dokonującego zapłaty. Dopuścić należy sytuację, w której osoba trzecia wpłaca na konto urzędu skarbowego środki powierzone jej przez podatnika. Dokonuje wówczas czynności technicznej - wpłaca podatek za podatnika, działa jednak jedynie jako "posłaniec", "wyręczycie!", czy też "przekaziciel środków podatnika". Warunkiem dla osiągnięcia skutku zapłaty podatku w opisany wyżej sposób jest to, aby proces "wyręczenia się" miał charakter wyłącznie techniczny, tj. przebiegał w taki sposób, aby organ podatkowy nie miał wątpliwości, że otrzymał środki podatnika, a nie wpłacającego.
Reasumując, organ I instancji stwierdził, że B. K. działa jednocześnie jako zarządca sądowy, pełnomocnik współwłaściciela oraz jako wyręczyciel. Zarządzając nieruchomością, dysponuje środkami związanymi z pożytkami z tej nieruchomości, jak i również jest zobowiązany do pokrywania z dochodów nieruchomości m.in. bieżących należności podatkowych, w tym podatku od nieruchomości i w tym zakresie należy uznać, że dokonana wpłata pochodzi ze środków podatnika.
Zażalenie na przedmiotowe postanowienie złożyła skarżąca spółka, zarzucając naruszenie art. 4. art. 5. art. 7. art. 26. art. 59 § 1 pkt 1, art. 60 § 1 pkt 1 i pkt 2, § 1b, i art, 62b § 1 pkt 3, § 2 O.p., w związku z art. 2, art. 7 i art. 84, art. 217 Konstytucji RP przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie podkreślając, iż podmiot trzeci nie ma możliwości zapłaty za podatnika powyżej 1000 zł, ponadto zarządca w ramach czynności zwykłego zarządu nie ma takich uprawnień, bo to dotyczy tylko czynności cywilnoprawnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 18 września 2024 roku, nr SKO.Pod./4140/725/2024, na podstawie art. 55 § 2, 62 § 1, art. 62 § 4, art. 239, art. 233 § 1 pkt 1 O.p., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu podano, iż w rozpatrywanej sprawie został uzupełniony materiał dowodowy zgodnie z zaleceniami sądu. W aktach sprawy znajduje się pismo B. K. - zarządcy sądowego z dnia 11 kwietnia 2024 r. dotyczące "metodologii wyszacowania kwoty 6088,00 zł wskazywanej w piśmie z dnia 18 lutego 2021 r.", druga strona (kopia) pełnomocnictwa udzielonego przez J. K. B. K. do podpisywania deklaracji podatkowych, a także orzeczenia Sądu Rejonowego dla K., Wydział I Cywilny oraz pisma składane do sądu przez B. K.
W świetle zgormadzonych w aktach sprawy dokumentów w momencie przejęcia zarządu nad nieruchomością po zmarłym zarządcy J. S. B. K. nie dysponował środkami, z których mógłby pokryć bieżące zobowiązania, m.in. podatek od nieruchomości, w związku z czym wystosował w dniu 18.02.2021 r. pismo do Sądu Rejonowego dla K. z prośbą o zwolnienie z depozytu części środków na zobowiązania powstałe w czasie, kiedy nieruchomość była pozbawiona zarządu, a wymagające najpilniejszego uregulowania. We wskazanym piśmie została uwzględniona kwota należności z tytułu podatku od nieruchomości w wysokości 6 888,00 zł. We wskazanej kwocie B. K. policzył należności za okres 09/2020 do 02/2021 - czyli 6 miesięcy. W roku 2020 miesięczna rata podatku od nieruchomości wynosiła 1 148,00 zł, w związku z powyższym 6 rat po 1148,00 zł daje łączną kwotę (6 888,00 zł) wnioskowaną w piśmie. Deklaracja podatku od nieruchomości za rok 2021 roku została złożona w kwietniu 2021 roku, w związku z powyższym na dzień wystosowania pisma do sądu o zwolnienie części depozytu B. K. nie miał informacji o tym, iż raty w roku 2021 są wyższe. Z wyjaśnień B. K. wynika również, że wstępnie wskazywał, jako zaległą ratę podatku za wrzesień, która już została pokryta przez poprzedniego zarządcę, stąd też część kwoty została przeznaczona na zapłatę raty za marzec 2021 r. Ewentualne różnice pomiędzy wysokościami rat za 2020 i 2021, jak i kolejne raty B. K. pokrywał już bezpośrednio z dochodów z nieruchomości. W piśmie – składanym w dniu 18 lutego 2021 r. do Sądu Rejonowego dla K. – z prośbą o zwolnienie z depozytu części środków B. K. nadmienił, że bieżące wpłaty od najemców nieruchomości pokryją dalsze zobowiązania.