- organ dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uprawniającym go do uznania, że w sprawie zaistniały przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej strony, jako członka zarządu Spółki w wysokości i w sposób określony w zaskarżonej decyzji;
- strona nie przedstawiła dowodów, które zwalniałyby ją z odpowiedzialności za istniejące długi Spółki, a "wszelkie podniesione argumenty i zarzuty należy traktować wyłącznie jako próbą dyskusji z ustalonymi w sposób nie budzący wątpliwości faktami, przy jednoczesnym ustaleniu, że bliżej nieokreślone w decyzji zawnioskowane dowody akurat w realiach rozpatrywanej sprawy nie mogły mieć istotnego czy decydującego znaczenia dla jej rozstrzygnięcia.
II. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b O.p. w zw. z art. 108 § 2 pkt 2 lit. a O.p. art. 11 ust. 1, 1a i 2, art. 21 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, art. 15zzra ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.695 ze zm.) oraz art. 201 § 1 i 4 oraz art. 202 § 4 i n. ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j.: Dz.U.2022.1467 ze zm.), a także art. 154 § 1 O.p. w zw. z art. 42 § 1 Kodeksu cywilnego oraz art. 138 § 3 O.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i prawnego oraz na wydanie - w zaistniałych okolicznościach faktycznych i prawnych - decyzji o odpowiedzialności podatkowej strony, jako członka zarządu, w sytuacji gdy wobec braku należytych i wszechstronnych ustaleń faktycznych i prawnych organu w zakresie:
- istnienia wierzytelności względem Spółki (skuteczności wszczęcia i prowadzenia postępowań podatkowego i egzekucyjnego względem Spółki, która to Spółka - od momentu odwołania skarżącej z zarządu Spółki, o czym organ miał wiedzę już w marcu 2022 r. - nie posiadała zarządu, a tym samym reprezentacji, a organy podatkowe mimo wiedzy w tym zakresie nie powołały kuratora, pomijając treść art. 154 § 1 O.p. w zw. z art. 42 § 1 K.c. oraz art. 138 § 3 O.p.,
- czasu właściwego do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki,
- braku winy strony w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki (mimo złożonych w tym zakresie przez stronę wyjaśnień oraz zaoferowanych w tym zakresie dowodów, a także wskazanych przez stronę wątpliwości co do istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy faktów).
Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie decyzji organów obu instancji i zwrot kosztów postępowania.
Jednocześnie wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci:
- zaświadczenia organu I instancji o niezaleganiu w podatkach wg stanu na dzień 08-06-2021 r. - na fakty wskazane w uzasadnieniu skargi;
- postanowienia Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku, VI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z 26 listopada 2024 r., sygn. akt LU VI NS Rej KRS [...]. na fakty wskazane w uzasadnieniu skargi.
W uzasadnieniu skargi podatnik odniósł się szerzej do przedstawionych zarzutów, akcentując w szczególności brak skutecznego doręczenia Spółce decyzji z 8 marca 2023 r. określająca wysokość zobowiązania spółki w podatku VAT i w konsekwencji dopuszczalności wszczęcia i przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec Spółki w zakresie zobowiązań określonych tą decyzją.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że sąd dopuścił i przeprowadził na rozprawie w dniu 26 września 2025 r. dowód z załączonych do skargi dokumentów na okoliczności podnoszone w skardze. Ich analiza pozostała jednak bez wpływu na wynik sprawy.
W ocenie sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy możliwości orzeczenia o odpowiedzialności skarżącej, jako członka zarządu, solidarnie ze Spółką, za jej (Spółki) zobowiązania podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę.
Analiza, treści stanowiącego podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia art. 116 § 1 i 2 O.p. prowadzi do wniosku, że w sprawie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe m.in. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, organy podatkowe obowiązane są wykazać tzw. pozytywne przesłanki, tzn. to, że zaległości wynikają z zobowiązań, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu oraz to, że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna.
Z kolei domeną członka zarządu jest wykazanie istnienia przesłanek zwalniających go z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Do tzw. przesłanek egzoneracyjnych zalicza się wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu (art. 116 § 1 pkt 1 lit. a), albo wykazanie, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy takiego członka zarządu (art. 116 § 1 pkt 1 lit. b), ewentualnie wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części (art. 116 § 1 pkt 2).
W zasadzie w sprawie oś sporu koncentruje się wokół dwóch aspektów. Przede wszystkim skarżąca twierdzi, że z uwagi na odwołanie jej w dniu 17 lutego 2022 r. z funkcji członka zarządu Spółki, nie weszła do obrotu prawnego decyzja z 8 marca 2023 r. ustalająca wobec Spółki przedmiotowe zobowiązanie w podatku VAT za wrzesień i października 2020 r., gdyż w dacie jej wydania i doręczenia (28 marca 2023 r.) Spółka nie miała organu uprawnionego do jej reprezentacji (zarządu). Skoro natomiast decyzja ta nie obowiązywała, to brak było podstaw do wszczęcia, prowadzenia i zakończenia (umorzeniem) postępowania egzekucyjnego wobec Spółki celem wyegzekwowania określonych ww. decyzją kwot podatku VAT. W konsekwencji nie można było przyjąć, że egzekucja z majątku Spółki okazała się w całości lub części bezskuteczna. Z uwagi na wskazaną okoliczność braku zarządu w Spółce nie wywołało zatem jakichkolwiek skutków prawnych postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Lubelskim z 28 czerwca 2023 r. umarzające postępowanie egzekucyjne. Nie została zatem spełniona jedna z koniecznych przesłanek umożliwiających orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki.
Kontrolując zaskarżoną decyzję przez pryzmat regulacji zawartej w art. 116 O.p. oraz innych przepisów mających zastosowanie w sprawie i konfrontując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji z argumentacją skargi sąd doszedł do wniosku, że organy prawidłowo wykazały istnienie pozytywnych przesłanek do orzekania o odpowiedzialności podatkowej skarżącej. Skarżąca z kolei nie uwolniła się skutecznie od odpowiedzialności, nie wykazała bowiem żadnej z przesłanek egzoneracyjnych wymienionych w art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p.
W niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazuje, że skarżąca pełniła funkcję jedynego członka zarządu w okresie powstania zaległości podatkowej objętej zaskarżoną decyzją.
Ze zgromadzonego przez organy materiału dowodowego (wydruk z Centralnej Ewidencji KRS) wynika, że funkcję tę pełniła w okresie od 11 grudnia 2017 r. do 19 września 2023 r., a więc także w terminie płatności podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień i październik 2020 r. Zauważyć bowiem należy, że zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług powstaje z mocy prawa, nie zaś na skutek doręczenia decyzji. To sam podatnik ma obowiązek dokonać obliczenia prawidłowej wysokości podatku i dokonać jego wpłaty odpowiedniemu organowi podatkowemu.
W orzecznictwie jednolicie prezentowany jest pogląd, że w ocenie właściwego czasu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p., należy uwzględnić kwoty zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, które nie zostały zadeklarowane w ogóle bądź we właściwej wysokości w terminach przewidzianych w ustawie także wówczas, gdy decyzje podatkowe określające te zobowiązania bądź określające je w wysokości wyższej niż deklarowana zostaną wydane wówczas, gdy członek zarządu nie pełni już swojej funkcji (por. wyrok NSA z 2 października 2018 r., sygn. akt I FSK 2116/16; z 30 czerwca 2020 r., sygn. akt II FSK 2230/19; z 17 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 570/21).
W rozpatrywanej sprawie, zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług powstały już w momencie zaistnienia zdarzeń kreujących te zobowiązania, a nie dopiero w momencie wydania decyzji mającej deklaratoryjny charakter. Do istoty sprawowania zarządu osobą prawną należy między innymi prawidłowe rozliczanie zobowiązań podatkowych, zaś zaniechanie w tym względzie, obciąża członków zarządu spółki. To, że wysokość zobowiązań podatkowych została określona późniejszą decyzją, nie ma znaczenia prawnego dla odpowiedzialność takiej osoby (por. wyroki NSA z 21 września 2022 r., sygn. akt III FSK 865/21 i z 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt III FSK 1877/21, z 22 listopada 2022 r. sygn. akt III FSK 1141/21).
Wracając do istoty sporu nie można było przyjąć, że skarżąca funkcję członka zarządu pełniła do 17 lutego 2022 r. i po tej dacie Spółka w istocie nie funkcjonowała, gdyż nie posiadała zarządu.
Mianowicie jak wynika z akt sprawy o rezygnacji z funkcji członka zarządu Spółki skarżąca po raz pierwszy poinformowała organ podatkowy I instancji pismem z 1 marca 2022 r. złożonym w toku postępowania podatkowego dotyczącego określania kwoty zobowiązania w podatku VAT za wrzesień i październik 2020 r. W piśmie zawarto oświadczenie o treści: "Oświadczam, iż złożyłam rezygnację z wykonywania funkcji prezesa zarządu spółki, gdyż nie byłam w stanie wykonywać tej funkcji z uwagi na mój stan zdrowia oraz konieczność m.in. opieki nad moją matką, która w dniu 24 stycznia 2022 r, miała wypadek, złamała biodro i wymaga stałej opieki. Mając powyższe na uwadze nie jestem upoważniona do reprezentowania i składania wyjaśnień w imieniu I. Sp. z o.o.". Do pisma nie dołączono żadnych dodatkowych dokumentów potwierdzających wskazane okoliczności. W związku z tym organ I instancji pismem z 28 marca 2022 r. wezwał Spółkę do wskazania danych aktualnego prezesa zarządu Spółki, przedłożenia oświadczenia o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu Spółki, dokumentu potwierdzającego skuteczne złożenie rezygnacji z ww. funkcji, uchwały Zgromadzenia Wspólników Spółki o powołaniu nowego prezesa Zarządu Spółki oraz dołączenie wniosku o wpis ww. zmiany do Krajowego Rejestru Sądowego.
W odpowiedzi, 6 maja 2022 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Lubelskim wpłynęło pismo skarżącej, w którym ponownie wskazała, że nie jest prezesem zarządu Spółki w związku ze swoją rezygnacją. Do tego pisma jako załączniki dołączyła niekompletne dokumenty: Protokół z posiedzenia Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki, uchwałę nr 1 z dnia 17 lutego 2022 r. dotyczącego Wyboru Przewodniczącej Zgromadzenia, uchwałę nr 2 dotyczącą Porządku obrad, niekompletną uchwałę nr 3 z dnia 17 lutego 2022 r., w której brak pełnej treści uchwały i określenia w jakim przedmiocie została przyjęta, listę obecności, kserokopię poświadczenia przez notariusza własnoręcznego podpisu z 17 lutego 2022 r. Rep. A nr [...].
W powyższych dokumentach brak było tych które potwierdzałyby w jakikolwiek sposób twierdzenia skarżące o rezygnacji lub odwołaniu jej z funkcji członka zarządu spółki. Tym samym jej twierdzenie o złożeniu rezygnacji zasadnie organ uznał za bezpodstawne, co umożliwiało mu dalsze prowadzenie postępowania podatkowego i wydanie decyzji określającej zobowiązanie w podatku VAT wobec Spółki. Dodatkowo z uzasadnienia decyzji Naczelnika z 8 marca 2023 r. wynika jednoznacznie, że skarżąca posiadała wiedzę o wszczętej kontroli podatkowej w której dodatkowo brała czynny udział poprzez składanie dokumentów księgowych, jej zwolnień lekarskich oraz pism wnoszących o przedłużenie terminu na złożenie przez Spółkę żądanych przez organ dokumentów źródłowych.
Wobec braku dokumentów wskazujących na zmiany składu w zakresie członków zarządu Spółki organ podatkowy uprawniony był do polegania na zapisach aktualnej na czas jego działania informacja z KRS, która potwierdzała, że prezesem jednoosobowego zarządu spółki wciąż pozostaje G. M.. Skarżąca powołując się na złożenie skutecznej rezygnacji, jednocześnie nie złożyła wniosku o dokonanie zmian w zapisach KRS odnośnie składu zarządu Spółki, co winna uczynić w terminie 7 dni od dnia zaistnienia zdarzenia powodującego taką zmianę.
Oczywiście rację ma skarżąca wskazując, że sam wpis do KRS osób wchodzących w skład zarządu ma tylko i wyłącznie charakter deklaratoryjny (postanowienie sądu rejestrowego stwierdza jedynie fakt powołania danej osoby, które jest ważne już w momencie podjęcia uchwały o powołaniu tej osoby do zarządu). Podobnie wygląda to w przypadku odwołania członka zarządu.
Słusznie podkreślił to również Sąd Najwyższy w wyroku z 7 lipca 2005 r., sygn. akt. V CK 839/04: "z mocy wyraźnego przepisu art. 201 § 4 k.s.h. członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest powoływany i odwoływany uchwałą wspólników; wpis zmian w składzie osobowym zarządu w rejestrze sądowym ma tylko charakter deklaratoryjny. Domniemywa się, że wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym jest prawdziwy lecz jest to domniemanie wzruszalne." W innym wyroku SN z 5 grudnia 2002 r. (sygn. akt I PKN 619/01) sformułowana została natomiast teza, że "odwołanie oraz wybór członka zarządu spółki z o.o. następuje na mocy uchwały zgromadzenia wspólników, której skuteczność nie zależy od dokonywania odpowiedniego wpisu w rejestrze KRS. Wpis (lub jego brak) do rejestru danych członków zarządu nie tworzy nowego stanu prawnego. W odniesieniu do odwołania i powołania członków zarządu decydujące znaczenia ma uchwała o ich powołaniu (odwołaniu)".
Niemniej jednak nie należy lekceważyć praktycznego znaczenia faktu ujawnienia danej osoby w rejestrze. Stosownie bowiem do art. 17 ust. 1 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 869 ze zm.) domniemywa się, że zawarte w nim dane są prawdziwe. Z kolei z art. 14 tej ustawy wynika, że podmiot obowiązany do złożenia wniosku o wpis do Rejestru nie może powoływać się wobec osób trzecich działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do Rejestru lub uległy wykreśleniu z Rejestru.
Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 12 lutego 2014 r., sygn. akt IV CSK 361/13: "Celem m.in. przepisów art. 14 i art. 17 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym jest ochrona podmiotów działających w zaufaniu do wpisu i ogłoszenia o wpisie, a każda czynność prawna dokonana przez osobę ujawnioną jeszcze w rejestrze jako uprawniony piastun osoby prawnej, ale już de iure nieuprawnioną do działania za tę osobę prawną wskutek odwołania ze składu organu, nie może być skutecznie podważona" (por. wyrok z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 1310/14).
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że wykreślenie skarżącej z rejestru jako członka zarządy Spółki nastąpiło dopiero na mocy postanowienia Sądu Rejonowego Lublin Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku, VI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z 19 września 2023 r. sygn. sprawy: LU.VI NS- REJ.[...]. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że wykreślenia dokonana na wniosek skarżącej złożony 7 września 2023 r. do którego dołączono Protokół z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 17 lutego 2022 r. wraz z uchwałą o odwołaniu jej z funkcji członka zarządu Spółki.
W tej sytuacji racją należało przyznać organowi, że decyzja z 8 marca 2023 r. określająca wysokość zobowiązania Spółki w podatku VAT za miesiąc wrzesień i październik 2020 r. została skutecznie doręczona Spółce 28 marca 2023 r. w trybie art. 150 § 4 O.p. i jako taka weszła do obrotu prawnego. Ze wskazany przyczyn brak jest podstaw, aby zakwestionować skuteczność wejścia jej do obrotu prawnego.
Wprawdzie w tym dniu Spółka nie posiadała organów uprawnionych do jej reprezentowania, jednak w KRS nie został ujawniony fakt odwołania jedynego członka zarządu ze sprawowanej funkcji. Nadal figurował on w tym Rejestrze, jako piastujący funkcje członek zarządu, co uległo zmianie dopiero 19 września 2023 r.
Nie ulega zatem wątpliwości, że wynikający z art. 108 § 2 pkt 2 lit. a O.p. warunek został zachowany. Wszczęcie niniejszego postępowania nastąpiło bowiem po doręczeniu Spółce decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Jednocześnie z tożsamych powodów możliwym było wszczęcia wobec Spółki postępowania egzekucyjnego, a to wobec skutecznego doręczenia Spółce upomnień i tytułów wykonawczych, obejmujących sporne zaległości podatkowe w okresie, gdy skarżąca pełniła funkcję członka zarządu. Czynności podjęte przez organ egzekucyjny działający w dobrej wierze, w oparciu o dane wynikające z KRS, prawidłowo uznane zostały za skuteczne wobec Spółki. Tytuły wykonawcze obejmujące zaległości podatkowe Spółki, zostały skutecznie doręczone na adres siedziby istniejącej Spółki 12 maja 2023 r., w trybie art. 44 K.p.a. Podobnie postanowienie z 28 czerwca 2023 r. umarzające postępowanie egzekucyjne.
W nawiązania zaś do kwestii bezskuteczności egzekucji należy przypomnieć, że pojęcie bezskutecznej egzekucji nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa podatkowego, przepisach o postępowaniu egzekucyjnym (administracyjnym i Kodeksie postępowania cywilnego), należy je zatem rozumieć stosownie do reguł języka potocznego. Pojęcie egzekucji należy wiązać z przymusowym ściągnięciem należności lub długów przysądzonych wierzycielowi (Słownik języka polskiego, red. M. Szymczak, t. 1, Warszawa 1978, s. 518). Oznacza to, że przesłanka bezskuteczności egzekucji zostaje spełniona wówczas, gdy takie postępowanie egzekucyjne będzie wszczęte i prowadzone - czy to według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, czy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także w razie oddalenia wniosku spółki o ogłoszenie upadłości z powodu braku majątku potrzebnego na zaspokojenie kosztów postępowania (art. 13 ust. 1 i 2 pr. u.p.u) – [por. S. Babiarz [w:] B. Dauter, W. Gurba, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, A. Olesińska, J. Rudowski, S. Babiarz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XII, Warszawa 2024, art. 116].
W wyroku z 16 lipca 2024 r. sygn. III FSK 835/23, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że definicję bezskuteczności egzekucji można wyprowadzić z treści art. 71 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, określając ją jako uzasadnione przypuszczenie, że egzekwowana należność pieniężna nie będzie mogła być zaspokojona ze znanego majątku zobowiązanego ani też z jego wynagrodzenia za pracę lub z przypadających mu okresowo świadczeń za okres 6 miesięcy. Na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej przesłanka bezskuteczności egzekucji rozumiana jest jako brak możliwości przymusowego zaspokojenia wierzyciela publicznoprawnego w toku wszczętej i przeprowadzonej przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku spółki. Może być wykazana nie tylko na podstawie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, ale także w inny sposób. Znajduje to potwierdzenie zarówno w wykładni językowej art. 116 § 1 O.p., z którego nie wynikają żadne wymogi co do formalnego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, jak i wykładni systemowej, opartej na analizie art. 59 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Bezskuteczność egzekucji stwierdza się na podstawie okoliczności wynikających z czynności przeprowadzonych w postępowaniu egzekucyjnym.
Zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2008 r. sygn. akt II FPS 6/08 stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczonego dowodu. Zatem o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego, w rozumieniu art. 116 O.p., nie musi przesądzać wyłącznie umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz wydanie, w jego konsekwencji, postanowienia w sprawie umorzenia tego postępowania. Mogą za tym przemawiać inne działania organu egzekucyjnego, niekoniecznie zakończone postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Muszą one jednak nie pozostawiać żadnych wątpliwości co do tego, że egzekwowana wierzytelność nie może być zaspokojona z jakiejkolwiek części majątku spółki (por. wyrok NSA z 20 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 233/06). Tym niemniej umorzenie postępowania egzekucyjnego ze względu na brak mienia jest najmocniejszym dowodem nieskuteczności egzekucji (pot. wyrok NSA z 2 grudnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1270/21).
Dokonane w sprawie działania zarówno organu egzekucyjnego jak i organu wydającego zaskarżona decyzję w pełni odpowiadają powyższym wymogom.
W sprawie nie może być żadnych wątpliwości, że prowadzone wobec Spółki . postępowanie egzekucyjne nie było efektywne. W jego toku podjęto szereg czynności zmierzających do wyegzekwowania dochodzonych należności, jednakże nie przyniosły one oczekiwanego rezultatu. Ustalono m.in., że:
- Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej pod adresem: [...] od kilku lat;
- budynek znajdujący się pod ww. adresem (obecnie pustostan) stanowi własność Gminy K. - na posesji gmina prowadzi punkt selektywnej zbiórki odpadów;
- umowa, na mocy, której Spółka wynajmowała budynek znajdujący się na posesji pod ww. adresem wygasła w kwietniu 2022 r.;
- nie regulowano bieżących płatności za najem;
- Spółka nie posiada rachunków bankowych;
- Spółka nie posiada ruchomości (posiadała pojazd marki Skoda Fabia nr rej. [...], którego obecnym właścicielem jest B. K.);
- Spółka nie posiada nieruchomości;
- udziały w Spółce posiada rozwiązana 14 marca 2023 r. spółka S. z siedzibą w W. ;
W tej sytuacji, organ egzekucyjny trafnie stwierdził brak składników majątkowych, z których możliwe byłoby prowadzenie skutecznej egzekucji administracyjnej. Uznał, że sytuacja faktyczna i prawna Spółki nie rokuje spłaty zadłużenia. Powyższe ustalenia uzasadniały wydanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Lubelskim postanowienia z 28 czerwca 2023 r. nr 0618-SEE.7113.1.241.2023.1 w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawę prawną umorzenia postępowania egzekucyjnego stanowił art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mający zastosowanie w sytuacji gdy organ egzekucyjny stwierdzi, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
W ocenie sądu organy wykazały, że spełniona została ww. przesłanka. Otóż, co zresztą nie jest kwestionowane, wobec Spółki nie tylko wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne w zakresie zobowiązań podatkowych Spółki wskazanych w zaskarżonej decyzji, ale także Naczelnik Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Lubelskim postanowienia z 28 czerwca 2023 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do Spółki stwierdzając brak jej bezskuteczność z uwagi na brak majątku.
Uzupełniająco dodania wymaga, że dla orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zobowiązania spółki nie jest wymagane stwierdzenie bezskuteczności egzekucji z majątku spółki w okresie pełnienia przez tę osobę funkcji członka zarządu. Przepis art. 116 § 1 O.p. nie określa momentu, w którym ta bezskuteczność ma być stwierdzona (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 1002/16, LEX nr 2494508).
Odnosząc się natomiast do przesłanek negatywnych, stwierdzić należy, że nie jest kwestionowane, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie został zgłoszony.
W ocenie sądu organ prawidłowo również ustalił datę "właściwego czasu" na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Z akt sprawy wynika, że w związku z nieterminowym opłacaniem zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług, począwszy od stycznia 2018 r. (zobowiązanie to stało się wymagalne 26 lutego 2018 r.) spółka trwale zaprzestała regulowania swoich zobowiązań z dniem 26 maja 2018 r., kiedy to opóźnienie w zapłacie tego zobowiązania, czyli podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2018 r. przekroczyło trzy miesiące. W konsekwencji, działając jako członek zarządu Spółki skarżąca zobligowana była do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości najpóźniej 25 czerwca 2018 r. (tj. w terminie trzydziestu dni od 26 maja 2018 r., a w stosunku do zobowiązania na luty 2018 r. najpóźniej 25 lipca 2018 r. Stosownie bowiem do art. 11 ust. 1 P.u. dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Z treści art. 11 ust. 1 P.u. wynika, że domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. Zgodnie z art. 11 ust. 2 P.u. dłużnik będący osobą prawną jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące. W myśl art. 21 ust. 1 P.u. dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Zgodnie z art. 21 ust. 2 P.u., jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami. Natomiast z treści art. 10 P.u. wynika, że upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny.
Również argumentacja skarżącej odnosząca się do przesłanki z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p., nie mogła zostać uwzględniona.
Przypomnieć należy, że użyte w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. wyrażenie "brak winy" nie zostało zdefiniowane, jego konkretyzacja powinna zatem następować na gruncie okoliczności faktycznych danej sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych jak i w doktrynie wypracowany został katalog przypadków, które zawierają się w pojęciu braku winy. Przyjmuje się więc, że: wina w ujęciu art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. to zarówno wina umyślna i związana z nią świadomość istnienia wymagalnych zobowiązań podatkowych, jak i wina nieumyślna w postaci niedbalstwa, które zakłada brak świadomości ale opiera się na powinności i możliwości przewidywania istnienia wymagalnych zobowiązań podatkowych w takim rozmiarze, który powoduje konieczność wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, a rozważając kryterium winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy; o zaistnieniu przesłanki z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. można mówić jedynie wtedy, gdy członek zarządu spółki, przy zachowaniu wszelkiej należytej staranności podczas prowadzenia jej spraw, wniosku takiego nie złożył z przyczyn od niego niezależnych.
Dla wykazania tej przesłanki egzoneracyjnej uwalniającej członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki nie wystarczy subiektywne poczucie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Brak takiej winy jest kategorią obiektywną i można się na nią powoływać jedynie w sytuacji, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał z przyczyn od niego całkowicie niezależnych, np. wskutek obłożonej choroby.
Należy jednak dostrzec, że wskazane okoliczności nie zamykają katalogu możliwych egzemplifikacji braku winy. Istotne jest, aby strona powołując się na okoliczność braku winy wskazywała okoliczności, którym rzeczywiście można przypisać charakter obiektywnie niezależnych od strony.
Jednocześnie w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że występujące w art. 116 § 2 O.p. sformułowanie "pełnienie obowiązków członka zarządu" należy rozumieć jako zajmowanie stanowiska członka zarządu, posiadanie legitymacji do tego, aby realizować wszystkie czynności związane z pełnioną funkcją. Przyjąć zatem należy, że skarżąca jako członek zarządu spółki kapitałowej występuje lub powinna występować w obrocie prawnym jako profesjonalista. Winna zatem zdawać sobie sprawę z konsekwencji sprawowania tego rodzaju funkcji oraz ryzyka swojego działania lub zaniechania. Na osobach pełniących funkcje członków zarządu ciążą bowiem, wynikające z przepisów Kodeksu spółek handlowych, konkretne obowiązki m.in.: posiadania wiedzy o stanie spraw spółki i starannego działania w zakresie utrzymania jej bytu oraz wypłacalności. Dla wykazania przesłanki egzoneracyjnej, o której stanowi art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p., nie wystarczy zatem subiektywne poczucie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Brak takiej winy jest kategorią obiektywną i można się na nią skutecznie powoływać jedynie w sytuacji, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał z przyczyn od niego całkowicie niezależnych (por. wyroki NSA z dnia: 14 czerwca 2018 r., o sygn. akt II FSK 1545/16; 28 marca 2018 r., o sygn. akt II FSK 817/16 i 19 stycznia 2018 r., o sygn. akt II FSK 38/16).
W kontekście powyższego, trafnie zostały uznane za nie mające żadnego znaczenia twierdzenia podnoszone przez stronę. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżąca nie przedłożyła żadnego dowodu co do obiektywnej niemożności zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki we właściwym czasie, który mógłby przemawiać za brakiem jej winy. Tym samym twierdzenia dotyczące: choroby skarżącej, stanu zdrowia jej mamy oraz istnieniem pandemii COVID-19 uznać należało za całkowicie gołosłowne. Skarżąca nie przedstawiła bowiem żadnych obiektywnych przeszkód, które przemawiałyby za tym, iż nie można jej przypisać winy w niezłożeniu stosownego wniosku.
W odniesieniu do ostatniej przesłanki egzoneracyjnej należy zauważyć, że skarżąca nie podejmowała próby wykazania majątku Spółki z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części (art. 116 § 1 pkt 2 O.p.).
Konkludują, sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa, zarówno materialnych jak i procesowych.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w postaci art. 187 § 1 i § 3 O.p., art. 187 § 1 O.p w zw. art. 180 § 1 O.p. i art. 188 O.p. oraz art. 191 O.p. oraz art. 200 O.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji, wskutek czego doszło do wydania rozstrzygnięcia bez zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, w tym nieprzeprowadzenie istnych dowodów w sprawie, oraz w oparciu o dowolną i niewszechstronną ocenę całokształtu materiału dowodowego, dokonaną na podstawie niepełnego materiału dowodowego, powtórzyć należy za organem, że organ podatkowy prowadzący postępowanie nie jest zobowiązany do przeprowadzenia każdego dowodu zgłaszanego przez stronę. W każdym bowiem przypadku, przydatność i niezbędność określonego dowodu musi być oceniana z punktu widzenia hipotezy tej normy prawnej, która stanowi materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia. Art. 188 O.p. wprost stanowi, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Przez możliwość przyczynienia się do wyjaśnienia sprawy w rozumieniu art. 180 § 1 O.p. należy rozumieć prawdopodobieństwo wpłynięcia określonej czynności dowodowej na wyjaśnienie stanu faktycznego. W ocenie tut. sądu, postępowanie dowodowe przeprowadzone w przedmiotowej sprawie było ukierunkowane na dokonanie ustaleń faktycznych, istotnych ze względu na brzmienie mającej zastosowanie normy prawnej (art. 116 O.p.) i zostało przeprowadzone w wystarczającym zakresie do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Wbrew opinii skarżącej, w sprawie zebrany został kompletny materiał dowodowy, który umożliwił wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Jednocześnie zasadność ocen i wniosków poczynionych przez organ na podstawie zebranego materiału dowodowego, w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, nie budzi wątpliwości. Dokonana przez organ ocena dowodów nie wykracza poza granice wynikające z art. 191 O.p., nie nosi cech dowolności, czy powierzchowności. Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wyczerpujące, spełniające kryteria o jakich mowa w art. 210 § 1 i § 4 O.p., przedstawiono w nim bowiem stan faktyczny sprawy oraz mające zastosowanie w sprawie przepisy prawne. Organy podatkowe obu instancji zapewniły również stronie czynny udział w każdym stadium postępowania (art. 123 O.p.), w tym wyznaczyły jej 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie (art. 200 O.p.).
Jednocześnie trafnie organ uznał, że w sprawie przepisy ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych nie miały zastosowania.
Mając powyższe na względzie, sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.