W skardze na powyższe postanowienie J. w Londynie zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 201 § 1b pkt 1 O.p. przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji również niewłaściwe (nieuzasadnione) zastosowanie, będące następstwem przyjęcia, że w realiach sprawy wystąpiły przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego, o których mowa w tym przepisie. Zawieszenie postępowania na wskazanej podstawie jest możliwe i ma służyć jedynie ustaleniu/określeniu wysokości zobowiązania podatkowego. Nie ma on zatem umożliwiać lub ułatwiać organom zbierania wszelkich (dowolnych) informacji mogących ich zdaniem mieć jakikolwiek związek z daną sprawą, czy weryfikację kompletności i wiarygodności już zebranych dowodów, np. przedstawionych przez stronę;
- art. 201 § 1b pkt 1 w zw. z art. 191 O.p. przez błędne zastosowanie i przyjęcie/potwierdzenie, że organ nie mógł wydać rozstrzygnięcia merytorycznego bez uprzedniego zawieszenia postępowania, gdyż materiał dowodowy wymagał uzupełnienia o dodatkowe informacje, które mogły i powinny zostać pozyskane od brytyjskiej administracji podatkowej (a przy tym, że były to jedyne informacje/okoliczności, których brakowało);
- art. 180 § 1 w zw. z art. 122, art. 123 § 1, art. 125 § 1 i 2 O.p. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że organ podatkowy jest uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego w sposób dowolny i niczym nieograniczony tj. zbierania wszelkich dowodów i wyjaśniania wszelkich okoliczności, które w jego przekonaniu wykazują jakikolwiek związek ze sprawą, podczas gdy z pozostałych przepisów wynika, iż powinno być ono prowadzone w granicach tego, co niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, z czynnym udziałem strony, przy użyciu możliwie najprostszych środków, a art. 201 § 1b pkt 1 O.p. powyższych reguł nie niweczy. Przeciwnie, może on być stosowany w ściśle określonych warunkach, m.in dopiero, gdy nie występują inne okoliczności, które mogą być przedmiotem dowodu, zaś informacje objęte wystąpieniem do zagranicznej administracji podatkowej są niezbędne dla załatwienia sprawy, w kontekście ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego;
- art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, podczas gdy w świetle licznych wad prawnych, którymi obarczone było to postanowienie, organ powinien je uchylić;
- art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z § 4 O.p. poprzez ich błędną wykładnię i odmowę zastosowania wynikające z uznania, że uzasadnienie postanowienia zawiera minimum motywów wymaganych do jego wydania, podczas gdy Naczelnik US nie wskazał w ogóle jakie okoliczności wzbudziły jego wątpliwości i mają/powinny zostać zweryfikowane w ramach wymiany informacji, jak też czy mieszczą się one w hipotezie normy wynikającej z art. 201 § 1b pkt 1 O.p.
Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia w całości oraz o uchylenie w całości poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, jak też o zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, popierając stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Przedmiotem oceny w sprawie jest zasadność postanowienia organu w przedmiocie zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 §1b pkt 1 O.p. Przepis ten przewiduje jedną z fakultatywnych przesłanek zawieszenia postępowania w postaci wystąpienia organu podatkowego, na podstawie ratyfikowanych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, do organów innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego, jeżeli nie ma żadnych innych okoliczności poza objętymi wystąpieniem, które mogą być przedmiotem dowodu.
Ustawodawca przewidział w tym przepisie sytuacje, w których realizacja zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 122 O.p. wymaga uzyskania przez organ informacji od obcej administracji podatkowej. Przy czym dla prawidłowości takiego rozstrzygnięcia wpadkowego (kwestii incydentalnej w toku sprawy) organ musi wskazać właściwą podstawę prawną wystąpienia, o której mowa w art. 201 § 1b pkt 1 O.p., a informacje, które zamierza uzyskać od obcej administracji podatkowej muszą być niezbędne do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Także w doktrynie podkreśla się, że wskazana przesłanka zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1b pkt 1 O.p. zachodzi wówczas, gdy informacje, o których udostępnienie wystąpił organ podatkowy, są niezbędne do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego i nie ma żadnych innych okoliczności poza objętymi wystąpieniem, które mogą być przedmiotem dowodu. Ponadto informacje te powinny mieścić się w zakresie uregulowanym w umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowie międzynarodowej. Wskazane okoliczności powinny być wykazane przez organ podatkowy, bowiem uzyskanie informacji od organów podatkowych innych państw wiąże się najczęściej z wydłużeniem postępowania podatkowego i w konsekwencji z przesunięciem w czasie rozstrzygnięcia sprawy (zob. Piotr Pietrasz - Komentarz do art. 201 ustawy - Ordynacja podatkowa, pkt 9, Lex).
Jak wynika z akt sprawy, organ w trybie przewidzianym umową międzynarodową wystąpił do służb podatkowych Wielkiej Brytanii o udzielenie informacji, które uznał za niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy. Organ wskazał bowiem, że część danych przedstawionych przez stronę wymagała weryfikacji i uzupełnienia.
W ocenie strony, wraz z wnioskiem o nadpłatę przedstawiła ona wszelkie dokumenty i informacje niezbędne do wydania rozstrzygnięcia, w tym wykazała sposób reprezentacji jej przedstawicieli. Organ, w wypadku powzięcia jakichkolwiek wątpliwości, powinien w pierwszej kolejności zwrócić się do niej w ramach współpracy. Poza wszystkim, w ocenie skarżącego, informacje, o które wystąpiono w sprawie, nie są niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, w której wysokość zobowiązania podatkowego została już uprzednio ustalona, a przedmiot sprawy dotyczy wyłącznie nadpłaty podatku z uwagi na zastosowaną stawkę podatkową. Literalne brzmienie przepisu wskazuje w tych okolicznościach, że organ dokonał jego nieuprawnionej rozszerzającej interpretacji.
Analiza treści zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy prowadzi do wniosku, że stanowisko skarżącego nie jest uzasadnione.
Niewątpliwym jest, że przedmiotem postępowania jest wniosek strony o stwierdzenie nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych. Strona podniosła, że przepis art. 201 § 1b pkt 1 O.p. dotyczy wyłącznie postępowań w przedmiocie ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego, co wynika z jego literalnego brzmienia. Z tego względu brak było podstawy do stosowania przepisu w sprawie nadpłatowej.
Z powyższym poglądem nie można się w ocenie Sądu zgodzić, bowiem w ramach postępowania wszczętego wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty organ jest zobowiązany do ustalenia jej istnienia przez pryzmat przesłanek wskazanych w art. 72 § 1 O.p. Jakkolwiek więc – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – płatnik pobrał podatek w określonej już wysokości, to we wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty skarżący (podatnik) podnosi, iż kwota ta była nienależna z uwagi na przysługujące podatnikowi zwolnienie.
Rozstrzyganie o wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty wiąże się jednak z rozstrzyganiem o wysokości zobowiązania podatkowego, bowiem w decyzji stwierdzającej nadpłatę organ – zgodnie z art. 75 § 4a O.p. - określa wysokość zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości w takim zakresie, w jakim powstanie nadpłaty jest związane ze zmianą wysokości zobowiązania podatkowego. Oznacza to, że postępowanie nadpłatowe wiąże się z ustaleniem lub określeniem na nowo (z uwzględnieniem okoliczności podnoszonych we wniosku strony o stwierdzenie nadpłaty) wysokości zobowiązania podatkowego. To zaś oznacza, że zarzuty skargi związane z nieuprawnionym zastosowaniem przepisu art. 201 § 1b pkt 1 O.p. oraz jego rozszerzającą interpretacją w niniejszej sprawie są pozbawione racji.
W ocenie Sądu, wystąpienie do brytyjskiej administracji podatkowej było też uzasadnione merytorycznie i miało na celu uzyskanie informacji istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ, po wyczerpaniu możliwości dowodowych, mając w dalszym ciągu wątpliwości co do zasadności zwrotu nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego pobranego z tytułu wypłaconych dywidend prawidłowo uznał, że dla zupełnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia sprawy, niezbędnym stało się pozyskanie informacji od obcej administracji podatkowej. Informacje te służyły również weryfikacji twierdzeń strony, które – w ocenie organu – nie zostały w sposób należyty uwiarygodnione.
Dotyczy to m.in. informacji związanych z aktywnością gospodarczą skarżącego, bowiem organ – analizując powszechnie dostępne dane o tym podmiocie – powziął uzasadnioną wątpliwość w tym zakresie (o czym szczegółowo w uzasadnieniu wniosku o udzielenie informacji). Zdaniem organu, w sprawie niedostatecznie wyjaśniono też kwestię uprawnienia Funduszu do wystąpienia z wnioskiem o zwrot nadpłaty (organ dociekał, czy nie powinna tego uczynić spółka zarządzająca lub powiernik). Doprecyzowania wymagały też dane związane z przesłankami zwolnienia przedmiotowego. Wszystkie te dane pozostają istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, zaś wyjaśnienia strony organ uznał za niepełne lub pozostawiające wątpliwości (wymagające stosownej weryfikacji).
Należy podkreślić, że rzeczą organu podatkowego jest z jednej strony prowadzenie postępowania zgodnie z zasadą ekonomiki (art. 125 O.p.), z drugiej jednak zasadę tę w pewnym sensie ogranicza obowiązek wszechstronnego zgromadzenia i oceny materiału dowodowego. Organ podatkowy, obciążony obowiązkami wynikającymi z art. 122 O.p. i art. 187 § 1 O.p., ma też prawo decydowania o zakresie i sposobie prowadzenia postępowania dowodowego. To, że organ podatkowy obowiązany jest rozpoznać sprawę z wykorzystaniem dowodów dostarczonych przez stronę nie oznacza równocześnie, że nie jest uprawniony i zobowiązany do zgromadzenia dodatkowego materiału dowodowego w postaci informacji uzyskanych od organu podatkowego innego państwa, o ile stwierdzi taką konieczność. Organ może odstąpić od dalszego procedowania, o ile zgromadzony w sprawie materiał jest kompletny w tym znaczeniu, że pozwala na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia. Wiążąca wypowiedź co do zastosowania, bądź nie, określonej normy prawa materialnego może mieć miejsce tylko w odniesieniu do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. A contrario, jeżeli organ podatkowy, na podstawie dowodów zebranych w toku postępowania, nie może dokonać ustalenia stanu faktycznego niebudzącego wątpliwości, wówczas zobowiązany jest do dalszego prowadzenia postępowania dowodowego.
W postanowieniu o zawieszeniu prowadzonego postępowania organ wskazał na art. 26 ust. 1 Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od zysków majątkowych, podpisanej w Londynie 20 lipca 2006 r., stanowiący podstawę wystąpienia z wnioskiem o wymianę informacji, mających decydujący wpływ na rozstrzygnięcie prowadzonej sprawy.
Zawieszenie postępowania uzasadnione było w tych okolicznościach zarówno formalnie, jak względami merytorycznymi.
Za przyczynę uchylenia zaskarżonego postanowienia nie można było również uznać braków uzasadnienia faktycznego i prawnego w postanowieniu organu pierwszej instancji. Braki te zostały uzupełnione w uzasadnieniu postanowienia organu odwoławczego. Działanie organu odwoławczemu jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji. Z kolei Naczelnik L. Urzędu Skarbowego w swoim rozstrzygnięci przywołał właściwą podstawę prawną i przyczynę zawieszenia postępowania, a nadto pouczył stronę o przysługującym jej zażaleniu. Podstawę kontroli Sądu stanowią akta sprawy. W tych zaś znajduje się wniosek o informację z uzasadnieniem.
Biorąc to pod uwagę, Sąd nie podzielił żadnego z zarzutów skargi, wobec czego podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.