2) art. 21 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 4a pkt 29 i art. 21 ust. 1 pkt 1, a także w zw. z art. 75 § 1, art. 72 § 1 pkt 2 oraz art. 73 § 1 pkt 2 o.p. poprzez ich niezastosowanie i odmowę zastosowania zwolnienia opisanego w art. 21 ust. 3 i n. u.p.d.o.p. do dochodu spółki z tytułu odsetek, pomimo spełnienia wszystkich przesłanek do zastosowania zwolnienia, w szczególności poprzez przyjęcie, że spółka nie jest rzeczywistym właścicielem należności odsetkowych, w tym że nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej w Luksemburgu, czego rezultatem była odmowa stwierdzenia i zwrotu nadpłaty podatku u źródła pobranego od dochodu spółki z tytułu odsetek;
3) art. 21 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 4a pkt 29 i art. 21 ust. 1 pkt 1, a także w zw. z art. 75 § 1, art. 72 § 1 pkt 2 oraz art. 73 § 1 pkt 2 o.p., poprzez ich błędną wykładnię i pominięcie przy dokonywaniu wykładni art. 4a pkt 29 u.p.od.o.p. wykładni autentycznej przedstawionej w wydanych przez Ministra Finansów wytycznych interpretacyjnych dotyczących stosowania klauzuli rzeczywistego właściciela, w konsekwencji uznanie, że spółka nie jest rzeczywistym właścicielem należności odsetkowych;
4) art. 1 ust. 1 dyrektywy Rady 2003/49/WE z 3 czerwca 2003 r. sprawie wspólnego systemu opodatkowania stosowanego do odsetek oraz należności licencyjnych między powiązanymi spółkami różnych Państw Członkowskich (Dz.Urz.UE L 157, 26.6.2003, s. 49), dalej: "dyrektywa", w zw. z art. 21 ust. 3 i n. u.p.d.o.p., poprzez niezastosowanie przepisów dyrektywy i odmowę zwolnienia z opodatkowania płatności odsetkowych, dla których spienione zostały wszystkie przesłanki zwolnienia wynikające z dyrektywy;
5) art. 22c ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 3 u.p.d.o.p., poprzez zastosowanie art. 22c, podczas gdy skorzystanie ze zwolnienia ze zryczałtowanego podatku przez spółkę nie jest sprzeczne z przedmiotem lub celem art. 21 ust. 3, nie było głównym lub jednym z głównych celów wypłaty odsetek, a sposób działania spółki wynikał z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych i nie był sztuczny, w szczególności w sytuacji, w której podmioty tworzące joint venture są rezydentami podatkowymi Hiszpanii i USA, uprawnionymi do skorzystania z preferencji (zwolnienia) ze zryczałtowanego podatku na podstawie odpowiednio: umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Hiszpanii o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisanej w Madrycie 15 listopada 1979 r. (Dz.U. z 1982 r. nr 17, poz. 127), dalej: "u.p.o. z Hiszpanią" oraz umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, podpisanej w Waszyngtonie 8 października 1974 r. (Dz.U. z 1976 r. nr 31, poz. 178), dalej: "u.p.o. z USA";
6) art. 11 ust. 2 u.p.o. w zw. z art. 75 § 1, art. 72 § 1 pkt 2 oraz art. 73 § 1 pkt 2 o.p., poprzez ich niezastosowanie i odmowę zastosowania w odniesieniu do wypłacanych odsetek obniżonej stawki podatku przewidzianej w u.p.o.;
7) art. 120, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 124 w zw. z 121 § 1 i art. 122 o.p., poprzez dopuszczenie się istotnych naruszeń proceduralnych w zakresie oceny materiału dowodowego oraz ustalania stanu faktycznego, w tym: wybiórcze i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz formułowanie wniosków nieznajdujących potwierdzenia w tym materiale, w szczególności pominięcie w materiale dowodowym danych uzyskanych z wymiany informacji podatkowej z luksemburskim organem podatkowym; dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, arbitralne pominięcie istotnych argumentów przedstawionych przez spółkę w toku postępowania; wyciąganie wniosków niewynikających ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przepisów prawa oraz dowolne przytaczanie wybranych okoliczności, mające na celu stworzenie narracji popierającej tezy formułowane przez organ, co skutkowało nieuzasadnionym (nieznajdującym oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy) uznaniem, że utworzenie i sposób funkcjonowania spółki rzekomo noszą znamiona sztuczności; przeprowadzenie oceny materiału dowodowego, która nie bierze pod uwagę wydanych przez Ministra Finansów Objaśnień, tymczasem Objaśnienia, jako wyraz wykładni autentycznej, zawierają istotne wytyczne interpretacyjne, dotyczące stosowania klauzuli rzeczywistego właściciela należności, które jednoznacznie powinny znaleźć zastosowanie w sprawie spółki.
Zdaniem skarżącej, dopuszczenie się przywołanych naruszeń przepisów postępowania doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o wadliwe ustalenia faktyczne, a w konsekwencji do rażącego naruszenia zasad: legalizmu, prawdy obiektywnej, przekonywania, zupełności postępowania dowodowego, swobodnej oceny dowodów oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Nadto, alternatywnie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 22a w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. w zw. art. 12 ust. 1 u.p.o. z USA i art. 11 ust. 1 u.p.o. z Hiszpanią, poprzez niezastosowanie zwolnień wynikających z tych umów, w sytuacji, gdy nawet przyjmując, że zamiast spółki rzeczywistymi właścicielami odsetek wypłaconych przez płatnika były podmioty tworzące joint-venture. tj. T. I. and A. A. of A. oraz N. S.A.U. będące rezydentami, odpowiednio, USA i [...], to uwzględniając koncepcję look-through approach, płatności odsetkowe do rezydentów tych państw powinny podlegać zwolnieniu w niniejszej sprawie.
W związku z tymi zarzutami skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji bądź ewentualnie o ich uchylenie oraz wniosła o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Natomiast w odniesieniu do podniesionego w skardze zarzutu braku rozważenia przez organy podatkowe możliwości zastosowania koncepcji look through approach, organ podkreślił, że kwestia ta nie była przedmiotem wniosku złożonego przez stronę w sprawie. W związku z tym obecnie, po wniesieniu skargi do Sądu, organ odwoławczy, z uwagi na zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego, nie był uprawniony do merytorycznego rozstrzygania wniosku w tym zakresie. Właściwym organem do rozpoznania takiego żądania jest Naczelnik Urzędu Skarbowego i to do niego należy wystąpić z tym wnioskiem.
W piśmie procesowym z 11 grudnia 2025 r. skarżąca dodatkowo wskazała, że obowiązkiem organu było uwzględnienie przyjętego w Objaśnieniach podatkowych Ministra Finansów z 3 lipca 2025 r. rozumienia przesłanek oceny statusu rzeczywistego właściciela. Gdyby to organ uczynił, wydałby decyzję zgodnie z wnioskiem skarżącej, gdyż spełnia ona wszystkie warunki dla uznania za rzeczywistego właściciela należności. Jeśli zaś organ nie akceptował interpretacji przedstawionej w tych Objaśnieniach, to powinien był odnieść się do nich w uzasadnieniu decyzji, czego nie uczynił, naruszając tym samym art. 14a, art. 121 § 1, art. 124 i art. 210 § 4 o.p., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto skarżąca wskazała, że w przypadku ewentualnego, błędnego uznania, że nie jest ona uprawniona do zastosowania zwolnienia określonego w art. 21 ust. 3 pkt 4 ustawy, w sprawie powinna znaleźć zastosowanie koncepcja look-through approach. Zarzuciła ona, że wbrew twierdzeniu organu, w aktach sprawy znajduje się materiał dowodowy, w tym certyfikaty rezydencji podatkowej N. S.A.U. i T. w świetle którego opodatkowanie wypłat odsetek przez płatnika nie jest zasadne, w oparciu o u.p.o. z Hiszpanią oraz u.p.o. z USA. Poza tym skarżąca wskazała na koncepcję look-through approach już w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Niezależnie od tego skarżąca zarzuciła, że w sprawie nie zachodzi sztuczność w rozumieniu art. 22c u.p.d.o.p.. Działalność strony jako joint-venture Grup N. i T. ma swoje uzasadnienie gospodarcze, a jej istnienie nie przyniosło tym grupom korzyści podatkowej, której nie uzyskałyby bez istnienia skarżącej. Skarżąca powstała w 2014 r., na długo przed pierwszą inwestycją w Polsce, a więc powodem jej utworzenia nie była chęć skorzystania z preferencji podatkowych, które w innym wypadku nie mogłyby znaleźć zastosowania. Zdaniem skarżącej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej mógł na podstawie art. 229 o.p. uzupełnić materiał dowodowy (samodzielnie bądź zlecając to Naczelnikowi) albo uchylić decyzję organu pierwszej instancji z uwagi na niedostatecznie przeprowadzone postępowanie dowodowe (art. 233 § 2 o.p.), lecz tego nie uczynił. W konsekwencji, organ odwoławczy naruszył szereg zasad procesowych (zasady: prawdy materialnej, dwuinstancyjności, czynnego udziału strony) oraz szczegółowe regulacje dotyczące postępowania dowodowego (art. 188, art. 187 § 1 i art. 229 o.p.).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarga nie jest zasadna.
Mając na uwadze skutki naruszenia przepisów o właściwości organów podatkowych, wynikające z art. 247 § 1 pkt 1 o.p., w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu skargi co do naruszenia art. 15 § 1 w zw. z art. 17 § 1 o.p. w zw. z § 6 ust. 4 rozporządzenia w sprawie właściwości organów podatkowych, poprzez wadliwe ustalenie właściwości organu odwoławczego. Według skarżącej, odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji powinno być bowiem rozpatrzone przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, a więc organ właściwy miejscowo według siedziby płatnika.
Zdaniem Sądu, zarzut ten jest niezasadny. Podkreślenia wymaga, że określenie właściwości miejscowej organów podatkowych następuje z uwzględnieniem dwóch elementów. Pierwszym jest terytorialny zasięg działania organu. Drugim zaś jest kryterium, na podstawie którego następuje przypisanie spraw danego rodzaju pozostających we właściwości rzeczowej określonej kategorii organów podatkowych, do obszaru działania konkretnego organu.
W świetle art. 17 § 1 o.p., właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby np. płatnika, o tyle jednak, o ile ustawy podatkowe nie stanowią inaczej. Natomiast, zgodnie z art. 17 § 2 o.p., minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, właściwość miejscową organów podatkowych w sprawach niektórych zobowiązań podatkowych lub poszczególnych kategorii podatników, płatników lub inkasentów w sposób odmienny niż określony w § 1, uwzględniając w szczególności posiadanie miejsca zamieszkania lub siedziby za granicą, miejsce uzyskiwania dochodów oraz miejsce położenia przedmiotu opodatkowania.
Na podstawie tej delegacji ustawowej Minister Finansów wydał wspomniane rozporządzenie z 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych. W świetle § 6 ust. 4 tego rozporządzenia, w sprawach zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych pobieranego przez płatników od dochodów (przychodów) uzyskiwanych przez podatników, o których mowa w ust. 1, właściwy miejscowo jest Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...]. Z kolei § 6 ust. 1 rozporządzenia wskazuje podatników podatku dochodowego od osób prawnych będących nierezydentami, uzyskujących dochody z działalności gospodarczej. Nie ulega zatem wątpliwości, że wskazany Naczelnik Urzędu Skarbowego jest jedynym organem pierwszej instancji właściwym rzeczowo w opisanych sprawach.
W myśl zaś punktu 3. tabeli załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z 24 lutego 2017 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib dyrektorów izb administracji skarbowej, naczelników urzędów skarbowych i naczelników urzędów celno-skarbowych oraz siedziby dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (Dz.U. z 2022 r. poz. 361), wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 11 ust. 5 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1947 ze zm.), dalej: "ustawa o KAS", terytorialny zasięg działania Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie obejmuje województwo lubelskie. Nie oznacza to jednak, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie nie jest organem właściwym do rozpoznania sprawy z odwołania skarżącej od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...]. Należy bowiem zauważyć, że właściwość miejscowa organu odwoławczego określana jest na podstawie kryterium siedziby organu pierwszej instancji (zob. Postępowanie podatkowe. Zarys systemu, pod red. A. Hanusza, Warszawa 2025, s. 370). Stanowisko to znajduje uzasadnienie w strukturze organizacyjnej administracji skarbowej uregulowanej przepisami ustawy o KAS. Jak bowiem wynika z art. 25 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o KAS, dyrektor odpowiedniej izby skarbowej wykonuje nadzór nad działalnością m.in. naczelników urzędów skarbowych z zakresu swojej właściwości miejscowej, w tym z zastosowaniem środków o charakterze personalnym, a także rozstrzyga w drugiej instancji w sprawach należących w pierwszej instancji do naczelników urzędów skarbowych. W związku z tym, skoro właściwy miejscowo dla skarżącej jako organ pierwszej instancji był Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...], pozostający w zasięgu terytorialnym Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, a zatem podległy mu instancyjnie, to ten dyrektor był właściwy do rozpatrzenia odwołania (zob. przykładowo wyroki NSA z: 26 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 2050/18; 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt II GSK 398/19 i sygn. akt II GSK 395/19 oraz 14 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 896/19).
Zdaniem Sądu, również w pozostałym zakresie stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji było prawidłowe.
Zauważyć należy, ze podatnicy, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby lub zarządu, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 3 ust. 2 u.p.d.o.p. W stosunku do niektórych przychodów uzyskiwanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podmioty zagraniczne, obowiązek obliczenia i pobrania podatku spoczywa na podmiocie polskim, dokonującym wypłaty należności, będącej źródłem tego przychodu. Katalog takich przychodów został określony w art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 powołanej ustawy, podatek dochodowy z tytułu uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2, przychodów z odsetek ustala się w wysokości 20% tych przychodów, przy czym regułę tę stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Jak wynika z art. 26 ust. 1 ustawy, osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące przedsiębiorcami, które dokonują wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 2, 2b, 2d i 2e, w dniu dokonania wypłaty zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat, z uwzględnieniem odliczeń przewidzianych w art. 22 ust. 1a-1e. Zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niepobranie podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania siedziby podatnika dla celów podatkowych uzyskanym od podatnika certyfikatem rezydencji. Przy weryfikacji warunków zastosowania stawki podatku innej niż określona w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1, zwolnienia lub warunków niepobrania podatku, wynikających z przepisów szczególnych lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, płatnik jest obowiązany do dochowania należytej staranności.
Na podstawie art. 21 ust. 3 u.p.d.o.p., zwolnienie z podatku dochodowego przychodów z tytułu odsetek od pożyczek przysługuje, jeżeli wypłacającym należności ze wskazanego tytułu jest m.in spółka będąca podatnikiem podatku dochodowego mająca siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a uzyskującym je jest spółka podlegająca w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania, jeżeli m.in. uzyskująca wskazane przychody posiada bezpośrednio nie mniej niż 25% udziałów (akcji) w kapitale spółki wypłacającej, a ponadto spółka uzyskująca te przychody jest rzeczywistym właścicielem otrzymywanych należności.
Jak wynika z art. 11 ust. 1 u.p.o., odsetki, które powstają w Umawiającym się Państwie i wypłacane są osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, mogą być opodatkowane w tym drugim Państwie. Zgodnie natomiast z art. 11 ust. 2 u.p.o., odsetki mogą być również opodatkowane w Umawiającym się Państwie, w którym powstają, i zgodnie z ustawodawstwem tego Państwa, ale jeżeli właściciel odsetek ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, to podatek w ten sposób ustalony nie może przekroczyć 5 procent kwoty odsetek brutto.
Zgodnie z treścią art. 72 § 1 pkt 2 o.p., za nadpłatę uważa się kwotę podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej. Jak stanowi przepis art. 73 § 1 pkt 2 o.p., w takiej sytuacji nadpłata powstaje z dniem pobrania przez płatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. Art. 75 § 1 o.p. przewiduje natomiast, że jeśli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. Wniosek taki został przez skarżącą, jako podatnika, od którego płatnik pobrał podatek, złożony 20 października 2022 r.
Warunkiem dokonania zwrotu pobranego podatku jest stwierdzenie, że zostały spełnione wszystkie warunki zastosowania zwolnienia wynikające z treści powołanego wyżej art. 21 ust. 3 u.p.d.o.p. Zwrot pobranego podatku w odpowiedniej wysokości może być dokonany także wówczas, gdy spełnione zostały warunki zastosowania preferencji podatkowej, wynikającej z przepisów właściwej umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania. Zdaniem organu odwoławczego, które Sąd uznaje za prawidłowe, nie został spełniony warunek zastosowania zwolnienia podatkowego wynikającego z art. 21 ust. 3 pkt 4 u.p.d.o.p. oraz warunek zastosowania preferencji podatkowej wynikającej z art. 11 ust. 2 u.p.o., polegający na posiadaniu przez skarżącą, jako podatnika, statusu rzeczywistego beneficjenta otrzymywanych należności odsetkowych. Skarżąca nie jest bowiem rzeczywistym właścicielem należności z tytułu odsetek, wypłacanych przez płatnika.
W świetle art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p., rzeczywisty właściciel to podmiot, który spełnia łącznie następujące warunki: otrzymuje należność dla własnej korzyści, w tym decyduje samodzielnie o jej przeznaczeniu i ponosi ryzyko ekonomiczne związane z utratą tej należności lub jej części, nie jest pośrednikiem, przedstawicielem, powiernikiem lub innym podmiotem zobowiązanym do przekazania całości lub części należności innemu podmiotowi oraz prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby, jeżeli należności są uzyskiwane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, przy czym przy ocenie, czy podmiot prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą, uwzględnia się charakter oraz skalę działalności prowadzonej przez ten podmiot w zakresie otrzymanej należności.
Wyjaśniając pojęcie "właściciela" odsetek należy, jak trafnie przyjął organ odwoławczy, uwzględnić także treść Komentarza do Modelowej Konwencji OECD. Nie jest on wprawdzie źródłem prawa, jednakże powszechnie jest używany przy stosowaniu i interpretacji dwustronnych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania opartych na tej Konwencji. Znaczenie Komentarza dla interpretacji umów o unikaniu podwójnego opodatkowania wynika z faktu, że stanowi on materiał, na którym oparte było przygotowanie konkretnej umowy podatkowej. Zarówno zaś treść, jak układ umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania z Luxemburgiem wskazują, że oparta jest ona na wskazanej Konwencji Modelowej.
W Komentarzu wskazuje się zaś, że określenie "właściciel" zostało wprowadzone do art. 11 ust. 2 w celu wyjaśnienia znaczenia zwrotu: "wypłacone osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę", w jakim są one użyte w art. 11 ust. 1 w celu jasnego sprecyzowania, że państwo źródła nie jest zobowiązane do odstąpienia od prawa do opodatkowania dochodu z odsetek jedynie dlatego, że taki dochód został wypłacony bezpośrednio osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w państwie, z którym zawarta została umowa. Określenie "właściciel" nie jest więc użyte w jakimś wąskim technicznym znaczeniu, lecz powinno być rozumiane w jego kontekście, a mianowicie w powiązaniu ze słowami "wypłacone osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę" i w świetle przedmiotu oraz celu konwencji, a w szczególności w celu unikania podwójnego opodatkowania i również zapobiegania unikaniu opodatkowania i oszustwom podatkowym. Stąd jest tak, że tego rodzaju podmiot, który nie decyduje samodzielnie o przeznaczeniu otrzymywanych środków z tytułu odsetek i nie ma prawa do użycia ich dla własnej korzyści, nie jest w rozumieniu art. 11 Konwencji właścicielem odsetek. Do opodatkowania przychodów z odsetek wypłacanych takiemu podmiotowi nie ma więc zastosowania obniżona stawka podatkowa. Zdaniem Sądu, wskazany sposób rozumowania ma zastosowanie także do wykładni art. 11 u.p.o..
Taki też sposób rozumienia pojęcia "właściciel odsetek" jako właściwy w rozumieniu dyrektywy wskazuje w swoim orzecznictwie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 26 lutego 2019 r. w sprawach połączonych C-115/16, C-118/16, C-119/16 i C-299/16 TSUE przyjął, że pojęcie właściciela odsetek w rozumieniu tej dyrektywy należy interpretować jako określające podmiot, który rzeczywiście korzysta z zapłaconych mu odsetek. Regulacja art. 1 ust. 4 dyrektywy potwierdza to odniesienie do rzeczywistości gospodarczej, a nie tylko stanu wykazanego formalnie, wskazując, że spółkę państwa członkowskiego uznaje się za właściciela odsetek lub należności licencyjnych tylko wtedy, gdy otrzymuje ona te płatności dla własnej korzyści i nie jako pośrednik, taki jak przedstawiciel, powiernik lub upoważniony sygnatariusz, na rzecz innych osób. TSUE wskazuje także, iż z rozwoju Modelowej Konwencji OECD i komentarzy do niej wynika, że pojęcie "właściciela" wyklucza spółki pośredniczące i powinno być rozumiane nie w wąskim i technicznym znaczeniu, lecz w sposób, jednej strony, pozwalający uniknąć podwójnego opodatkowania i z drugiej, zapobiec oszustwom oraz uchylaniu się od opodatkowania.
Pojęcie rzeczywistego właściciela, także w odniesieniu do otrzymywanych odsetek, wyjaśniane jest również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. przykładowo wyroki z: 13 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2873/11; 11 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 215/13; 27 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 1370/16). Zgodnie z tym stanowiskiem, istotnym elementem pojęcia rzeczywistego właściciela jest zakres uprawnień odbiorcy odsetek, które powinny obejmować prawo do rozporządzania nimi, tj. rzeczywiste dysponowanie według własnego uznania, a nie dysponowanie jedynie w znaczeniu formalnym. Jak wskazuje NSA, cechą osoby uprawnionej do odsetek, tj. rzeczywistego beneficjenta, jest ostateczne czerpanie korzyści z prawa do odsetek. Innymi słowy, jak wyjaśniono w wyroku NSA z 27 lutego 2024 r., sygn. akt II FSK 1467/23, pojęcie "rzeczywistego właściciela" ("beneficial owner"), które funkcjonuje w różnych systemach normatywnych od wielu lat, ma swoje ugruntowane, jednolite znaczenie niezależnie od tego, czy jego wykładnia jest dokonywana na płaszczyźnie prawa krajowego, czy też międzynarodowego, a tym określony podmiot może być uznany za "rzeczywistego właściciela" wypłaconych mu odsetek tylko wtedy, gdy otrzymał je faktycznie dla własnej korzyści, a nie jako pośrednik na rzecz innych podmiotów.
Co więcej, wobec braku definicji "właściciela odsetek" w umowie w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zawartej z Luxemburgiem – zgodnie z art. 3 ust. 2 u.p.o.– pojęcie to winno mieć "takie znaczenie, jakie przyjmuje się według prawa danego Państwa w zakresie podatków, do których ma zastosowanie niniejsza konwencja". Zarazem art. 11 ust. 2 u.p.o. we francuskiej wersji językowej zawiera określenie "bénéficiaire effectif" (beneficjent rzeczywisty). Również więc z tych względów organ obowiązany był odwołać się w niniejszej sprawie do znaczenia tego pojęcia na gruncie art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p., Modelowej Konwencji OECD oraz Komentarza do niej.
Dlatego za prawidłowy Sąd uznaje wynikający z zaskarżonej decyzji pogląd, zgodnie z którym, aby działalność spółki holdingowej mogła zostać uznana za działalność gospodarczą, nie może ograniczać się jedynie do biernego czerpania korzyści wynikających z praw właścicielskich, np. otrzymywania odsetek. Spółka taka powinna zaś aktywnie uczestniczyć w finansowaniu i zarządzaniu podmiotami zależnymi. Na prowadzenie rzeczywistej działalności gospodarczej przez spółkę holdingową we wskazanym zakresie wskazują zaś takie obiektywne elementy, jak: lokal, personel i wyposażenie oraz kryterium istotnej obecności ekonomicznej (substantial economic presence), które odnosi się do współmierności posiadanych aktywów do rodzaju i skali działalności, tj. adekwatności posiadanych zasobów pod względem ilościowym i jakościowym do skali działalności.
Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że zasadnie zakwestionował organ odwoławczy spełnienie przez skarżącą, jako podatnika, warunku zastosowania zwolnienia podatkowego wynikającego z art. 21 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p., a także warunku zastosowania obniżonej stawki podatkowej, wynikającej z art. 11 ust. 2 u.p.o., polegającego na posiadaniu przez skarżącą będącą podatnikiem, statutu rzeczywistego właściciela w rozumieniu powołanych przepisów ustawy oraz właściciela odsetek w rozumieniu wskazanego przepisu umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.
Prawidłowa konkluzja organu, że skarżąca nie jest rzeczywistym beneficjentem wypłacanych należności odsetkowych wynikała zasadniczo z analizy jej dokumentów finansowych. Organ odwoławczy trafnie stwierdził, że w badanym okresie struktura pasywów skarżącej prowadzi do wniosku, że źródłem jej finansowania są niemal w całości środki udziałowców w postaci agio oraz pożyczek. W latach 2020-2023 największym składnikiem jej pasywów był kapitał objęty przez wspólników oraz kapitał rezerwowy ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej. Według stanu na koniec 2020 r. kapitał subskrybowany skarżącej spółki wynosił 3.538.004 euro (1.351.016 euro wniósł N. s.a.r.l., a 2.186.988 euro - T-C Neptune Holdings s.a.r.l.) i nie zmienił się do końca 2023 r. 31 grudnia 2020 r. nadwyżka ze sprzedaży udziałów powyżej ich wartości nominalnej wynosiła 354.858.223 euro, przy tym w 2020 r. udziałowcy dokapitalizowali spółkę o kwotę 5.874.254 euro ze sprzedaży udziałów powyżej ich wartości nominalnej (agio), przy czym kwota agio nie zmieniła się do końca 2023 r. Z łącznej sumy tej nadwyżki 129.889.127 euro przypadało na N. s.a.r.l., a 224.969.096 euro na drugiego wspólnika. Poza sporem jest również, że w świetle sprawozdań finansowych, skarżąca nie ma żadnych rzeczowych aktywów trwałych, zaś jedyne jej aktywa to akcje i udziały w jednostkach powiązanych oraz pożyczki udzielone jednostkom powiązanym. Z kolei zobowiązania wobec jednostek powiązanych – udziałowców wynosiły w latach 2019-2023 odpowiednio około: 152 miliony euro, 165 milionów euro, 166 milionów euro, 163 miliony euro oraz 160 milionów euro.
Niewątpliwie także, jak dostrzegł organ odwoławczy, w badanym okresie pożyczki udzielone jednostkom powiązanym były niższe od kwoty zaciągniętych pożyczek od innych jednostek powiązanych - udziałowców spółki, a opisane przez organ dane wskazują, że pożyczki udzielone przez spółkę jednostkom powiązanym zostały sfinansowane z pożyczek uzyskanych od jej udziałowców. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył zasadnie, że skarżąca osiąga dochody jedynie z dywidend oraz z odsetek od udzielonych pożyczek. Ponadto celnie dostrzegł on, że jak wynika ze sprawozdań finansowych skarżącej spółki, na zgromadzeniach wspólników z 19 lipca 2019 r. i 4 grudnia 2019 r. zatwierdzono obniżenie nadwyżki ze sprzedaży udziałów powyżej ich wartości nominalnej odpowiednio o 9.100.000 euro i 5.700.000 euro płatne w kilku transzach. Z tytułu zmniejszenia nadwyżki ze sprzedaży udziałów powyżej wartości nominalnej w 2019 r. spółka wypłaciła udziałowcom kwotę około 15,5 miliona euro. Poza tym 4 kwietnia 2024 r. skarżąca przekazała wspólnikom około 20 milionów euro spłacając odsetki (896.204 euro) i dokonując wypłaty z tytułu zmniejszenia nadwyżki ze sprzedaży udziałów powyżej wartości nominalnej (19.103.796 euro).
Słusznie organ odwoławczy uznał również za istotną w sprawie okoliczność, że w badanym okresie skarżąca nie miała przychodów operacyjnych oraz trafnie wskazał przyczyny takiego stanu rzeczy. Mianowicie, jak wskazał organ, skumulowana strata za lata 2016-2020 wyniosła 21.785.799 euro. Uzyskany w 2021 r. zysk 54.837.906 euro (z przejęcia N. P. V. B.V. i N. P. H. 2 B.) pokrył straty z lat ubiegłych. W latach 2022-2023 strata skarżącej wynosiła odpowiednio 19.894 euro i 45.544.653 euro, a zysk z fuzji w latach 2022-2023 pokrył strat bieżących lat obrotowych oraz korektę wartości aktywów finansowych i inwestycji. Natomiast niewątpliwie, jak dostrzegł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, zasadniczą przyczyną straty w 2023 r. były: korekta wartości w odniesieniu do aktywów finansowych (43.070.444 euro) i wysokie koszty usług zarządzania wypłacane podmiotom powiązanym (N. S.A. i N. I. M. I. L.), które to koszty w latach 2019-2023 wynosiły około 3,5 miliona euro rocznie, a przy tym kilkakrotnie przewyższały koszty zatrudnienia pracowników.
Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy dokładnie wskazał dane istotne dla oceny posiadania przez skarżącą statusu rzeczywistego beneficjenta odsetek, wynikające z analizy jej dokumentów finansowych. Organ odwoławczy dokonał w szczególności trafnego porównania aktywów i zobowiązań wynikających z udzielanych i zaciąganych przez skarżącą pożyczek. W każdym roku kwota zaciągniętych w ramach grupy pożyczek była większa od pożyczek udzielonych, a już to wskazuje, że skarżąca jest w całości finansowana wewnątrzgrupowo. Organ odwoławczy także porównywał przychody uzyskiwane z odsetek i z dywidend łącznie do zobowiązań i wypłat z tytułu agio. Wprawdzie w okresie od 2019 r. do 2023 r. wypłaty te były nieco niższe od przychodów, lecz zdaniem Sądu nie na tyle znacząco niższe, żeby nie podzielić konkluzji organu, że spółka służyła tylko jako podmiot do przekazywania środków w ramach grupy. Wniosek ten jest tym bardziej słuszny, gdy weźmie się pod uwagę dodatkowo wspomniany wyżej kontekst wyniku finansowego spółki. Niewątpliwie w całym analizowanym przez organ okresie wynik operacyjny skarżącej spółki, z uwagi na ponoszone koszty funkcjonowania, był ujemny i wynosił powyżej 4,5 mln euro bądź powyżej 5,5 mln euro. Organ odwoławczy zasadnie zwrócił uwagę na przyczyny takiego stanu rzeczy, w tym celnie dostrzegł, że ujemny wynik finansowy strony był w istotnym stopniu determinowany opłatami za zarządzanie, które były ponoszone na rzecz spółek z grupy, a wynosiły średnio rocznie około 3,5 mln euro.
Również prawidłowe było stanowisko organu odwoławczego negujące uznanie, że strona prowadziła rzeczywistą działalność w państwie swej rezydencji, w oparciu o dane dotyczące wyposażenia majątkowego, wyposażenia pracowniczego czy siedziby. Dokumenty finansowe spółki potwierdzają bowiem, że w latach 2020-2023, nie wykazywała ona żadnych kosztów wynagrodzenia dyrektorów ani nie wykazywała jakichkolwiek rzeczowych aktywów trwałych (bilans), jak i przychodów operacyjnych (rachunek zysków i strat). Skarżąca, prezentująca się jako rzeczywisty beneficjent wykazywała siedzibę, ale nie była w stanie udzielić odpowiedzi jak wiele jeszcze innych podmiotów pod tym samym adresem ma swoją siedzibę. Poza tym z odpowiedzi, którą organ uzyskał od luksemburskiej administracji podatkowej wynika, że skarżąca zatrudnia jednego pracownika administracyjnego. Z informacji podawanych przez samą skarżącą spółkę wynika zaś, że zatrudniała czterech pracowników merytorycznych, a w 2022 i 2023 r. nawet sześciu pracowników. Chociaż co do ostatniej omawianej kwestii w sprawie występuje pewna niespójność. Organ odwoławczy mówi o jednym pracowniku administracyjnym, a strona o czterech (sześciu) pracownikach merytorycznych. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że niezależnie od tego ilu pracowników zatrudniała skarżąca i jakie materiały oni przygotowywali, to niewątpliwie skład zarządu skarżącej i zaangażowanie członków jej zarządu poza sama skarżącą spółką powoduje, że można ocenić, że w spółce nie było rzeczywistego czynnika decyzyjnego w takim znaczeniu, że chodzi o czynnik, który w imieniu tej spółki podejmuje decyzje i za te decyzje ponosi odpowiedzialność spółka swoim majątkiem. Można też wskazać na nieadekwatność do rzeczywistości informacji tym razem przekazywanych przez samą spółkę. Wskazała ona mianowicie, że poszczególni członkowie zarządu byli zaangażowani oprócz tej spółki w kilku tylko podmiotach Z odpowiedzi organu luksemburskiego wynikało znacznie większe zaangażowanie tych członków zarządu, tj. wykonywanie funkcji zarządczych odpowiednio w: dwunastu, trzydziestu jeden oraz osiemdziesięciu czterech spółkach, w tym także w spółkach występujących w strukturze grupy na różnych jej poziomach. To również zatem wskazuje na brak decyzyjności samej skarżącej spółki, w znaczeniu samodzielnej decyzyjności i odpowiedzialności na poziomie spółki wskazywanej jako rzeczywisty beneficjent.
Biorąc to wszystko pod uwagę, należało zaaprobować ocenę przyjętą przez organ odwoławczy, zgodnie z którą skarżąca spółka nie posiada statusu rzeczywistego właściciela należności odsetkowych wypłacanych jej przez płatnika. Ustalone w sprawie okoliczności funkcjonowania spółki świadczą w istocie o braku prowadzenia przez nią samodzielnej działalności. Niewątpliwie wskazują one także na bardzo silne powiązanie skarżącej z pozostałymi spółkami z grupy w zakresie przepływów finansowych. To powoduje, że nie została spełniona przesłanka zastosowania zwolnienia podatkowego określona w art. 21 ust. 3 pkt 4 lit. a u.p.d.o.p., jak i przesłanka zastosowania preferencji podatkowej wynikającej z art. 11 ust. 2 u.p.o.
Niezależnie od tego zwrócić należy uwagę, że jak stanowi art. 22c u.p.d.o.p. przepisów, przepisów art. 21 ust. 3 nie stosuje się, jeżeli skorzystanie ze zwolnienia określonego w tych przepisach było sprzeczne w danych okolicznościach z ich przedmiotem lub celem albo jeśli było głównym lub jednym z głównych celów dokonania transakcji lub innej czynności albo wielu transakcji lub innych czynności, a sposób działania był sztuczny. Sposób działania nie jest sztuczny, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności należy przyjąć, że podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami zastosowałby ten sposób działania w dominującej mierze z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych. Do przyczyn wyłączających sztuczność, o których mowa wyżej, nie zalicza się celu skorzystania ze zwolnienia określonego w przepisach art. 21 ust. 3, sprzecznego z przedmiotem lub celem tych przepisów.
Przepis ten reguluje tzw. małą klauzulę przeciw unikaniu opodatkowania, która w ściśle określonych w ustawie wypadkach umożliwia odmowę przewidzianych w danych sytuacjach zwolnień podatkowych. W sytuacji, gdy stan faktyczny wskazuje na brak wystarczającego uzasadnienia gospodarczego czynności rzeczywiście dokonanych przez podatnika, organ podatkowy pomija konsekwencje tych działań, które wynikałyby z normalnego zastosowania przepisów prawa podatkowego. Dochodzi w ten sposób do pozbawienia podatnika preferencji, które powinny przysługiwać mu na podstawie przepisów ustaw podatkowych. Innymi słowy, zwolnienia od podatku pobieranego u źródła nie stosuje się, jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że skorzystanie ze zwolnienia było sprzeczne w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem przepisów ustanawiających zwolnienie lub głównym lub jednym z głównych celów dokonania transakcji lub innej czynności albo wielu transakcji lub innych czynności, a sposób działania był sztuczny.
Poza sporem jest, że w deklaracjach podatkowych skarżąca wykazała przychód z odsetek jako podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym, lecz wskutek poniesienia przez nią strat, podatku tego nie zapłaciła. Nie ulega wątpliwości, że ta kwestia ma znaczenie w świetle przepisu art. 22c u.p.d.o.p. Zauważyć zaś należy, że jak była o tym mowa, ze względu na wykazywane straty skarżąca w latach 2014-2020 oraz 2022-2023 nie była zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób prawnych od osiąganych przychodów z tytułu odsetek i dywidend. Przy tym, chociaż w 2021 r. uzyskała dodatni wynik finansowy, wynoszący blisko 76 milionów euro (pozycja R0020 w deklaracji podatkowej za 2021 r.), to "dochód z dużego pakietu akcji/udziałów" (pozycja R1000) w kwocie 82.815.349 euro podlegał odliczeniu od podatku dochodowego. Wskutek powyższego, skarżąca i wówczas nie płaciła podatku dochodowego w państwie swej rezydencji dla celów podatkowych. Jedną z przyczyn wykazywanych strat było ponoszenie opłat za zarządzanie na rzecz spółek z grupy, które wynosiły średnio rocznie około 3,5 mln euro. W efekcie skarżąca podlegała jedynie opodatkowaniu w zakresie podatków od majątku. Zastosowanie zwolnienia podatkowego wynikającego z ustawy podatkowej albo preferencji wynikającej z umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania na etapie wypłaty odsetek przez płatnika spowodowałoby w takiej sytuacji w zasadzie w ogóle brak opodatkowania przychodów skarżącej z odsetek. Brak przejawów samodzielnej działalności przez skarżącą we wskazanej sytuacji skłania do przyjęcia, że spełnione są przesłanki zastosowania art. 22c u.p.d.o.p.
Odnosząc się do alternatywnego wniosku skarżącej powiązanego z zarzutem, że o ile organ nie uznałby, że skarżąca spółka nie posiada statusu rzeczywistego właściciela w odniesieniu do wypłacanych jej odsetek, to organy podatkowe powinny przeprowadzić analizę możliwości zastosowania zwolnienia podatkowego albo preferencyjnej stawki podatku z zastosowaniem klauzuli look through-approach i dokonać zwrotu podatku na podstawie przepisów umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania z USA, albo przepisów ustawy, czy umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zawartej z Hiszpanią, stosownie do siedziby dla celów podatkowych spółek będących udziałowcami skarżącej, zauważyć trzeba, że takie działanie organu podatkowego byłoby sprzeczne z wnioskiem skarżącej o dokonanie zwrotu pobranego przez płatnika podatku, który spowodował wszczęcie postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. We wniosku tym skarżąca prezentowała się jako podatnik będący rzeczywistym właścicielem należności, mi.in. składając odpowiednie oświadczenia i przedkładając odpowiednie dokumenty. W granicach zakreślonych wnioskiem skarżącej, wskazującej określone okoliczności faktyczne, do którego załączone zostały odpowiednie jej oświadczenia i dokumenty, organy podatkowe w niniejszym postępowaniu dokonywały ustaleń, ocen i rozstrzygnięć. Podniesiony dopiero w skardze do sądu administracyjnego argument, że rzeczywistym właścicielem należności jest jednak kto inny niż wnioskodawca, prezentujący się wobec organów podatkowych jako rzeczywisty właściciel należności z tytułu odsetek zarówno we wniosku o zwrot podatku, jak i w całym toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, nie uzasadnia uchylenia zaskarżonej decyzji. Do innego wniosku nie prowadzi też argumentacja wyrażona w przedstawionym przez skarżącą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Zaznaczyć należy, że w ramach postępowania wszczętego na wniosek podatnika o stwierdzenie nadpłaty organ podatkowy analizuje wyłącznie stan faktyczny określony przez podatnika we wniosku o stwierdzenia nadpłaty (por. uchwała składu 7. sędziów NSA z z 27 stycznia 2014 r., sygn. akt II FPS 5/13). To zatem na podatniku domagającym się stwierdzenia nadpłaty spoczywa obowiązek wykazania słuszności swych racji i poparcie ich stosownymi dowodami. Wobec braku ich przedstawienia, organ podatkowy nie ma podstaw do przyjęcia zasadności stanowiska wnioskodawcy co do istnienia nadpłaty i zwrotu pobranego przez płatnika podatku, na podstawie okoliczności sprzecznych z twierdzeniami wnioskodawcy (por. wyrok NSA z 9 lipca 2025 r., sygn. akt I FSK 841/22).
Zdaniem Sądu, nietrafne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 120 o.p. (zasady legalizmu), art. 121 § 1 o.p. (zasady zaufania), art. 122 o.p. (zasady prawdy materialnej), art. 124 o.p. (zasady przekonywania) i art. 180 § 1 o.p. (reguły otwartego katalogu środków dowodowych). W toku postępowania podatkowego zebrane zostały dowody dające podstawę do dokonania ustaleń stanu faktycznego w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia, stosownie do art. 187 § 1 o.p. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został poddany całościowej i należytej ocenie, z uwzględnieniem zasad wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. Organ odwoławczy zasadniczo należycie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do argumentacji skarżącej podniesionej w toku postępowania. Fakt, że w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy nie odwołał się bezpośrednio do treści opisanych w skardze Objaśnień podatkowych Ministra Finansów z 3 lipca 2025 r., nie daje podstaw do uchylenia tej decyzji. Brak rozwinięcia argumentacji organu poprzez przywołanie stanowiska przedstawionego w Objaśnieniach nie mógł mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, albowiem niewątpliwie trafnie organ rozstrzygnął sprawę co do jej istoty, uznając, że skarżąca nie spełnia przesłanki rzeczywistego właściciela odsetek. Nie dopuścił się więc organ naruszenia art. 14a, art. 121 § 1, art. 124 i art. 210 § 4 o.p. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), skargę oddalił.