Następnie organ wskazał, że do zaskarżonego postanowienia została dołączona analiza, w której wyszczególniono m.in. jakie należności objęto analizą przedawnienia, numery tytułów wykonawczych obejmujących poszczególne należności, datę ich doręczenia skarżącej oraz zastosowane środki egzekucyjne wraz z datami ich zastosowania oraz zawiadomienia skarżącej. Organ wskazał, że z analizy tej wynika, że dochodzone należności są nadal wymagalne.
Odnośnie zaś tytułu wykonawczego nr [...] z 17 listopada2010 r. (obejmującego podatek od nieruchomości za I i II kwartał 2010 r.), organ wskazał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na jego podstawie zostało zakończone 11 marca 2025 r. z powodu wyegzekwowania należności. Oznacza to, że już na dzień wydania rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny (30 maja 2025 r.) postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tego tytułu wykonawczego zostało zakończone. W tej sytuacji, należało uchylić zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w tym zakresie.
W zakresie braku określenia wierzytelności zajmowanych w toku podejmowanych czynności, organ wskazał, że zawiadomienia o zajęciu zawierały informacje na temat przedmiotu zajęcia (nadpłata podatkowa), jaki i adresata tego zajęcia (Pierwszy Urząd Skarbowy w Lublinie). Zawiadomienia zostały sporządzone prawidłowo, a ich egzemplarze zostały skarżącej doręczone. Zajęcia okazały się skuteczne, w ich wyniku uzyskano środki, które rozliczone zostały na poczet dochodzonych należności.
W ocenie organu w sprawie nie wystąpiła również przesłanka bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 59 § 2 u.p.e.a. Jak bowiem wynika z akt sprawy, zawiadomieniem z 28 stycznia 2025 r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej w N. sp. z o.o., z którego uzyskiwane są środki umożliwiające sukcesywne zaspokajanie należności (na dzień wydania rozstrzygnięcia przez organ uzyskano 6.666,26 zł). Tym samym nie można mówić o bezskuteczności prowadzonej egzekucji.
Na powyższe postanowienie strona wniosła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarzucając:
1. naruszenie art. 70 § 1 i § 4 O.p. w związku z art. 59 u.p.e.a. poprzez błędną ich interpretację, co skutkowało wadliwym przyjęciem, że nie doszło do przedawnienia należności wynikających z tytułów wykonawczych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], oraz [...], w sytuacji, gdy zajęcie innej wierzytelności pieniężnej w Gminie Ł. nr [...] doręczone skarżącej 9 stycznia 2017 r. nie mogło przerwać biegów terminów przedawnienia należności wskazanych w wyżej wymienionych tytułach wykonawczych, ponieważ dotyczyło wierzytelności spornej niepodlegającej zajęciu, która ostatecznie okazała się nieistniejąca;
2. naruszenie art. 70 § 1 i 4 O.p. w związku z art. 59 u.p.e.a. poprzez błędną ich interpretację, co skutkowało wadliwym przyjęciem, że nie doszło do przedawnienia należności wynikających z tytułów wykonawczych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], oraz [...] w sytuacji, gdy zajęcie rachunku bankowego w B. S.A. nr [...] zawiadomieniem z 11 marca 2015 r. doręczonym skarżącej 30 marca 2015 t dotyczyło rachunku indywidualnego męża skarżącej, zatem nie może być uznane za czynność przerywającą bieg przedawnienia zaległości podatkowych skarżącej, które wynikły wprost z prowadzenia jej indywidualnej działalności gospodarczej, a zobowiązana była jedynie pełnomocnikiem właściciela rachunku, a nie była stroną umowy rachunku bankowego, jak błędnie twierdzi organ;
3. bezpodstawne przyjęcie, że prowadzona egzekucja nie jest bezskuteczną, w sytuacji, gdy w toku postępowania zajęte zostało wynagrodzenie za pracę wykonywaną przez skarżącą na podstawie umowy zlecenia z N. sp. z o.o. – stanowiące jedyne aktualne źródło utrzymania skarżącej generujące dochód podlegający w całości ochronie przed egzekucją.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego.
W jej ocenie organ całkowicie pominął zarzuty dotyczące czynności organu, tj. zajęć wierzytelności, które wbrew twierdzeniu organów obu instancji nie doprowadziły do przerwania biegu przedawnienia.
Skarżąca podniosła, że wskazywane w zestawieniach zajęcie innej wierzytelności pieniężnej w Gminie Ł. nr [...] nie mogło mieć żadnego wpływu na przerwanie biegu przedawnienia należności podatkowych, ponieważ dotyczyło wierzytelności spornej, która nie może być przedmiotem zajęcia. Wówczas toczył się spór między nią a Burmistrzem Ł. przed Sądem Okręgowym w L., lecz został on rozstrzygnięty prawomocnie negatywnie dla skarżącej wyrokiem z 21 lipca 2023 r. który następnie utrzymał w mocy Sąd Apelacyjny w L. wyrokiem z 21 sierpnia 2024 r. Natomiast kolejne zajęcie z dnia 28 maja 2021 r. nastąpiło już po upływie 5 letniego okresu przedawnienia i nie mogło wywrzeć dalszego skutku następczego w postaci kolejnego przerwania terminu biegu przedawnienia.
Zdaniem strony zajęcie rachunku bankowego w B. S.A. nr [...] zawiadomieniem z 11 marca 2015 r. dotyczyło rachunku indywidualnego jej męża, zatem nie może być uznane za czynność przerywającą bieg przedawnienia zaległości podatkowej z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Jednocześnie organ odniósł się do argumentu, który pojawił się na etapie skargi, czyli skuteczności środka w postaci zajęcia rachunku bankowego w B. S.A. wskazując, że kwestia ta była już przedmiotem rozważań i oceny zarówno przez organy obu instancji, a następnie przez WSA w Lublinie. W wyniku złożonego przez skarżącą wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z 20 stycznia 2017 r. wyrokiem z 13 października 2017 r. sygn. akt I SA/Lu 603/17 WSA w Lublinie oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 8 maja 2017 r. nr 0601-IEE-2.711.30.2017.6 utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie z 22 lutego 2017 r. nr 0610-EA-1.511.94.2017/0 w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...], [...] i [...]
W ocenie organu dokonane zajęcie jest zatem skuteczne wobec wszystkich tytułów wykonawczych zawartych w zawiadomieniu o zajęciu rachunku bankowego, w konsekwencji został przerwany bieg terminu przedawnienia wszystkich należności objętych tymi tytułami wykonawczymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267).
Oznacza to, że badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, wówczas, gdy decyzja wiąże się z negatywnymi dla niej skutkami, czy też zdaniem strony narusza zasady współżycia społecznego. W postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej.
Kierując się powyższym, Sąd uznał, że skarga podlegała oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Istotą sporu jest kwestia istnienia podstaw do umorzenia prowadzonego wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych, obejmujących nieuiszczony podatek od nieruchomości. Zdaniem strony postępowanie to powinno zostać umorzone. Odmiennego zdanie jest natomiast organ. W tak zakreślonym sporze rację należy przyznać organowi.
Jak trafnie wyjaśnił organ istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Celem tej instytucji jest zakończenie postępowania egzekucyjnego, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku, wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza więc, że nie jest realizowany jego cel. Zaznaczyć także należy, że umorzenie wiąże się z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi jego dalsze prowadzenie i może nastąpić w każdym jego stadium.
Należy również wskazać, że w rozpoznawanej sprawie miały zastosowanie przepisy dotyczące umorzenia postępowania egzekucyjnego w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. Z akt sprawy wynika bowiem, że postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych zostało wszczęte przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w L. na wniosek wierzyciela Burmistrza Miasta Ł. w latach 2011-2017 i nadal jest w toku.
Zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu odpowiednim dla sprawy) postępowanie egzekucyjne umarza się:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Przesłanki do fakultatywnego umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały natomiast określone w art. 59 § 2 u.p.e.a. W myśl tego przepisu postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Podkreślić przy tym należy, że wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest zatem zobowiązany umorzyć to postępowanie z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku twierdzeń strony, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu.
Skarżąca od samego początku sprawy podnosi, że postępowanie egzekucyjne powinno ulec umorzeniu zarówno ze względu na wygaśnięcie obowiązku z uwagi na przedawnienie dochodzonych należności (art. 59 § 1 pkt 2) jak i z uwagi na brak skuteczności prowadzonej egzekucji (art. 59 § 2).
W przedmiotowej sprawie organ nie tylko odniósł się do podnoszonych przez stronę podstaw, lecz z urzędu przeprowadził analizę wszystkich przesłanek umorzenia postepowania, trafnie uznając, że żadna z nich nie zaistniała w przedmiotowej sprawie.
Podniesiona we wniosku kwestia wygaśnięcia obowiązku zalicza się do przesłanek umorzenia z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Przepis ten bezspornie dotyczy m. in. sytuacji, gdy obowiązek wygasł, np. na skutek przedawnienia, co oznacza, że obowiązek powstał i nie został wykonany, ale przestał istnieć.
W związku z tym, obowiązkiem organu egzekucyjnego było dokonania analizy przepisów regulujących przedawnienie należności podatkowych. Trafnie organ wskazał, że do oceny przedawnienia należności podatkowych znajduje zastosowania Ordynacja podatkowa.
Zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jednocześnie stosownie do treści art. 70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Z punktu widzenia treści powołanego wyżej przepisu okolicznością tamującą bieg terminu przedawnienia jest zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony. Taka sytuacja bezspornie zaś wystąpiła w niniejszej sprawie.
Nieskuteczna jest zatem argumentacja strony o nieprzerwanym biegu przedawnienia, z uwagi na to, że w sprawie nie doszło do zajęcia egzekucyjnego, gdyż wierzytelność nie mogła być przedmiotem zajęcia. Mianowicie zajęcie egzekucyjne na które wskazuje strona to zajęcie innej wierzytelności pieniężnej u Burmistrza Ł. i miało ono miejsce zawiadomieniem z 3 stycznia 2017 r., nr [...] W piśmie z 18 grudnia 2018 r., Burmistrz Ł. poinformował, że w odpowiedzi na ww. zajęcie utrzymuje je w mocy, a więc uznaje zajęcie. Skarżąca otrzymała przedmiotowe zawiadomienie 9 stycznia 2017 r. Bieg terminu przedawnienia został przerwany i rozpoczął się na nowo od 4 stycznia 2017 r., które następnie zostało przerwane kolejnym zajęciem zajęcie innej wierzytelności pieniężnej w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w Lublinie zawiadomieniem z 28 maja 2021 r., nr [...] doręczonym skarżącej 1 czerwca 2021 r.
Nie ma dla rozpoznawanej sprawy znaczenia, że przed Sądem Apelacyjnym w L. toczyło się postępowanie pomiędzy skarżącą a Burmistrzem Ł. dotyczące wzajemnych rozliczeń pieniężnych. Zajęcie ww. wierzytelności i zawiadomienie o tym zobowiązanego prowadzi do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań.
Nie można również podzielić poglądu skarżącej, że zajęcie rachunku bankowego w B. S.A. nr [...] zawiadomieniem z dnia 11 marca 2015 r. doręczonym skarżącej 30 marca 2015 r. nie może być uznane za czynność przerywającą bieg przedawnienia zaległości podatkowej, ponieważ dotyczyło rachunku indywidualnego męża skarżącej.
Należy wskazać, że podnoszona przez skarżącą kwestia była już analizowana w innej rozpatrywanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie sprawie, zakończonej prawomocnym wyrokiem z 13 października 2017 r., sygn. akt I SA/Lu 603/17, którym oddalono jej skargę na postanowienie organu z 8 maja 2017 r. nr 0601-IEE-2.711.30.2017.6 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd wskazał m.in., że środek egzekucyjny w postaci egzekucji z rachunku bankowego został skutecznie zastosowany w celu egzekucji zobowiązań podatkowych objętych wszystkimi trzema tytułami wykonawczymi, co oznacza przerwanie biegu terminu wszystkich tych zobowiązań podatkowych, bez względu na sposób realizacji przez bank czynności egzekucyjnej (zajęcia).
Z tych powodów, Sąd w pełni podzielił stanowisko organów o braku wystąpienia przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając zarzuty zobowiązanej za niezasadne.
W niniejszej sprawie skarżąca ponownie próbuje przeforsować prezentowaną przez siebie tezę o braku możliwości przeprowadzenia egzekucji z rachunku osobistego małżonka, a nie z rachunku samej zobowiązanej. Skarżąca zdaje się nie zauważać, że organ egzekucyjny już wypowiedział się w kwestii przesłanek zobowiązujących do umorzenia postępowania w ostatecznym postanowieniu z 8 maja 2017 r., a prawidłowość stanowiska organów została potwierdzona w prawomocnym orzeczeniu sądu.
Wykonana przez organ analiza, w której wyszczególniono m.in. jakie należności objęto analizą przedawnienia, numery tytułów wykonawczych obejmujących poszczególne należności oraz daty rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia jest prawidłowa. Organ wskazał daty, z którymi związał początek zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a mianowicie dzień doręczenia stronie odpisów poszczególnych tytułów wykonawczych. Prawidłowo również w tym zakresie wskazał, że żadna z dochodzonych należności nie uległa przedawnieniu, gdyż przed upływem terminu ich przedawnienia wystąpiły okoliczności zawieszające bieg terminu przedawnienia.
Biorąc pod uwagę, że ostatni ze środków egzekucyjnych został zastosowany 10 lutego 2025 r. to prawidłowo organ uznał, że przedawnienie przedmiotowego zobowiązania nastąpi 10 lutego 2030 r.
Uwzględniając powyższe nie doszło do przedawnienia dochodzonych obowiązków, zarówno na dzień wystawienia ww. tytułów wykonawczych oraz wszczęcia na ich podstawie postępowania egzekucyjnego, jak również na dzień wydania zaskarżonego postanowienia.
Wdrożone na podstawie wskazanych powyżej tytułów postępowanie egzekucyjne jest realizowane, w jego toku organ egzekucyjny poszukuje majątku i stosuje przewidziane ustawą kolejne środki egzekucyjne. Postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone (wierzyciel nie został zaspokojony), tym samym nie ustała też przyczyna powodująca zawieszenie biegu terminu przedawnienia ww. należności.
Ponadto okoliczność wciąż toczącego się postępowania egzekucyjnego ma wpływ na możliwość jego umorzenia na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. Sąd bowiem zauważa, że jedynym warunkiem skorzystania z przewidzianego w art. 59 § 2 u.p.e.a. uznania administracyjnego jest stwierdzenie, że w dacie wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, brak jest możliwości uzyskania danych kwot, tak w chwili obecnej jak i - z uwagi na przyczyny takiej niemożności - w dającej się przewidzieć przyszłości.
W sprawie nie można natomiast mówić o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego. Zawiadomieniem z 28 stycznia 2025 r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcie wierzytelności pieniężnej w N. sp. z o.o., z którego uzyskiwane są środki umożliwiające sukcesywne zaspokajanie należności (do tej pory uzyskano 6.666,26 zł), z którego comiesięcznie przekazywane są środki na pokrycie egzekwowanych należności. Istnieje zatem składnik majątku, z którego możliwe jest systematyczne zaspokajanie wierzyciela.
W ocenie skarżącej wierzytelność ta jednak jest chroniona przed egzekucją, ponieważ stanowi jej jedyne źródło utrzymania. W nawiązaniu do tego należy wskazać, że kwestia prawidłowości zastosowania środka egzekucyjnego wykracza poza ramy niniejszego postępowania. Ustawa egzekucyjna przewiduje bowiem w tym celu środki prawne służące ochronie zobowiązanego (np. z art. 54 ustawy egzekucyjnej). Jak wynika z akt skarżąca z tego uprawnienia skorzystała i złożyła skargę na ww. czynność egzekucyjną. W tym zakresie Dyrektor postanowieniem z 30 kwietnia 2025 r. znak: 0601-IEE.7192.47.2025.2 utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie oddalające skargę na czynność egzekucyjną. Skarżąca skorzystała więc z przysługującego jej środka prawnego, w którym mogła podnosić argumenty z tym związane. Skarżąca mogła również zaskarżyć ww. postanowienie do sądu administracyjnego, lecz tego nie uczyniła. Wobec tego wszelkie zarzuty kierowane w skardze w tej kwestii nie mogły odnieść skutku. Oczekiwanie, by te same okoliczności poddane były ponownej analizie w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie znajdują uzasadnienia prawnego.
Podsumowując, w sprawie nie wystąpiła przesłanka obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Nie budzi wątpliwości, że skarżącej zostały wystawione i doręczone tytuły wykonawcze, które są ważne i pozostają w obrocie prawnym. Odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego z tych względów jest w tej sprawie uzasadniona. Prowadzona egzekucja nie stała się również bezskuteczna, nie było więc podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, w tym przepisami u.p.e.a. oraz k.p.a. i zawiera rozstrzygnięcie wszystkich kwestii poruszonych w sprawie.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi, przy czym uczynił to na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 tej ustawy.