Organ odwoławczy nie kwestionował założenia Fundacji w Liechteinsteinie, nie oceniał kompetencji, doświadczenia członków Rady Fundacji czy członków zarządu Spółki ani nie kwestionował skuteczności czynności prawnych dokonanych na podstawie przepisów prawa luksemburskiego oraz Księstwa Liechtenstein. Jednak opisane powyżej powiązania osobowe i kapitałowe oraz działania J. C. sprawiają, dały podstawę organowi do dokonania ustaleń co do braku samodzielnego decydowania w sprawach Spółki, co ma odzwierciedlenie w uzyskanych korzyściach podatkowych. Zatem organ odwoławczy uznał, że sposób działania Spółki jest sztuczny, z uwagi na brak uzasadnienia ekonomicznego, a wykorzystanie strony w strukturze Grupy do wykazania przesłanek zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych u źródła jest sprzeczne z celem tych przepisów.
Nadto wypłacona dywidenda nie została efektywnie opodatkowana, co ma swoje konsekwencje w zakresie zastosowania art. 22c. Spółka nie była zobowiązana do zapłaty luksemburskiego podatku dochodowego od osób prawnych, bowiem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej osiągała przychody (dochody) podlegające w całości zwolnieniu z opodatkowania. Spółka jest zarejestrowana jako podmiot typu soparfi. Dywidendy otrzymywane przez podmioty typu soparfi od spółek zależnych są w Luksemburgu zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym. Dochód ten nie jest również opodatkowany w Fundacji C. w Księstwie Liechtenstein, będącej rzeczywistym właścicielem dywidendy. Fundacje rodzinne w Liechtensteinie są regulowane ustawą z dnia 20 stycznia 1926 roku Prawo Osób i Spółek ("Personen und Gesellschaftsrecht"). Zatem dywidenda nie jest efektywnie opodatkowana, gdyż rzeczywisty jej właściciel (Fundacja C.) nie jest opodatkowany podatkiem dochodowym od osób prawnych.
Odnosząc się do przywoływanej interpretacji ogólnej Ministra Finansów z 15.11.2024 r. nr [...] dotyczącej niektórych warunków stosowania zwolnienia określonego w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. organ odwoławczy wskazał, że nie jest istotne, czy stan faktyczny rozpatrywanej sprawy objęty jest ww. interpretacją, gdyż w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o ochronie wynikającej z tej interpretacji.
Wydanie interpretacji ogólnej ma znaczenie dla określenia skutków zastosowania się do niej przed jej zmianą. Fakt zastosowania się do niej przez podatnika, powoduje objęcie go ochroną prawną tylko z tego względu, że postępował w zaufaniu do stanowiska wyrażonego w interpretacji urzędowej.
Organ odwoławczy nie podzielił także zarzutów odwołania dotyczących naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów procesowych.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca domagała się jej uchylenia w całości oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego pierwszej instancji i zwrotu kosztów postępowania w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Zarzuciła naruszenie:
1) art. 4a pkt 29 w związku z art. 22 ust. 4 oraz art. 28b u.p.d.o.p., poprzez pominięcie wykładni językowej przedmiotowych przepisów i oparcie się na błędnym rezultacie wykładni systemowej zewnętrznej i funkcjonalnej, a w konsekwencji niezasadne zastosowanie klauzuli rzeczywistego właściciela,
2) art. 4a pkt 29 w związku z art. 22 ust. 4 oraz art. 28b ust. 4 pkt 5 i 6 u.p.d.o.p. poprzez przyjęcie, że skarżąca nie była rzeczywistym właścicielem dywidendy,
3) art. 22 ust. 4 pkt 4 w związku z art. 28b ust. 4 ust. 4 pkt 5 i 6 u.p.d.o.p. w związku z art. 2 lit. a pkt iii, art. 4, art. 5 i art. 6 Dyrektywy PS, poprzez zastosowanie błędnej i niedopuszczalnej wykładni contra legem, polegającej na uznaniu, że warunkiem zastosowania zwolnienia z podatku u źródła w odniesieniu do wypłaty dywidendy jest efektywne (faktyczne) opodatkowanie dywidendy w państwie rezydencji podatnika, podczas gdy art. 22 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p. nie przewiduje takiego warunku i odnosi się wyłącznie do kwestii niekorzystania przez podmiot uzyskujący dochód (przychód) ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania,
4) art. 22c ust. 1 pkt 1 w związku z art. 28b ust. 4 pkt 4-6 u.p.d.o.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż w okolicznościach sprawy skorzystanie ze zwolnienia określonego w art. 22 ust. 4 tej ustawy było sprzeczne w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem tych przepisów oraz było głównym lub jednym z głównych celów dokonania transakcji lub innej czynności albo wielu transakcji lub innych czynności, a sposób działania był sztuczny,
5) art. 121, art. 122, art. 124, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 28b u.p.d.o.p., poprzez ich niezastosowanie, czego następstwem była dowolna, wybiórcza oraz nieprzekonywująca ocena materiału dowodowego, a nie ocena swobodna i uwzględniająca całokształt okoliczności ujawnionych w toku postępowania,
6) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 28b ust. 4 pkt 3-6 oraz ust. 16 u.p.d.o.p. poprzez dokonanie oceny prawnej czynności bez uprzedniego poczynienia pełnych i wyczerpujących ustaleń faktycznych w zakresie istnienia bądź braku uzasadnienia ekonomicznego działań skarżącej, a w konsekwencji pominięcie obowiązku wszechstronnego zebrania i rozważenia materiału dowodowego,
7) art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 22 ust. 4 i art. 28b ust. 4 u.p.d.o.p., poprzez dowolne i wybiórcze powołanie się przez organ na zasadę jednolitości orzecznictwa sądowo- administracyjnego, podczas gdy skarżąca na etapie postępowania wskazywała orzecznictwo NSA potwierdzające zasadność jej stanowiska, które zostało przez organ całkowicie pominięte, co narusza zasadę zaufania do organów podatkowych oraz obowiązek wszechstronnego rozważenia materiału sprawy.
W uzasadnieniu skarżąca argumentowała, że właściwa wykładnia art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. powinna opierać się również na znaczeniu pojęć ustawowych wskazanych w słowniku ustawowym zawartym w art. 4a u.p.d.o.p. Definicje ustawowe precyzyjnie określają, jak rozumiane mają być poszczególne terminy w ramach przepisów prawa. Art. 4a u.p.d.o.p. zaczyna się od wyrażenia "Ilekroć w ustawie jest mowa o ...", co wskazuje na jego funkcję normatywną w odniesieniu do interpretacji pojęć użytych w ustawie. Brak odwołania do definicji "rzeczywistego właściciela" zawartej w art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p., w treści art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., wskazuje na odmienny sposób rozumienia tego pojęcia w porównaniu do zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 3 u.p.d.o.p.
W ocenie skarżącej interpretacja zbieżna z tą zawartą w skardze znajduje także aprobatę w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego: w wyroku z 9 stycznia 2025 r. sygn. II FSK 566/22 oraz II FSK 564/22, z dnia 9 października 2024 r. sygn. akt II FSK 78/22, z dnia 8 lutego 2023 r. sygn. akt II FSK 1277/22, z dnia 27 kwietnia 2021 r. sygn. akt II FSK 240/21:
Zdaniem skarżącej także przepisy obligujące płatnika do dochowania należytej staranności (art. 26 u.p.d.o.p.) nie wskazują bezpośrednio na obowiązek posiadania statusu rzeczywistego właściciela przez odbiorcę dywidend. W tym zakresie wskazała na wyroki NSA z dnia 27 kwietnia 2021 r. sygn. akt II FSK 240/21 oraz z dnia 8 lutego 2023 r. sygn. akt II FSK 1281/22.
W konsekwencji powyższego, w celu zwolnienia z podatku u źródła dywidend na mocy art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. nie ma obowiązku weryfikacji, czy odbiorca dywidendy jest ich rzeczywistym właścicielem. Wystarczające jest bowiem spełnienie warunków wskazanych wprost w art. 22 ust. 4- 6 oraz art. 26 ust. 1c i 1f u.p.d.o.p., które nie obejmują weryfikacji tego czy podmiot otrzymujący dywidendę jest jej rzeczywistym właścicielem.
Skarżąca wskazała także na wydane przez Ministerstwo Finansów w dniu 3 lipca 2025 r. Objaśnienia dotyczące stosowania tzw. klauzuli rzeczywistego właściciela dla celów podatku u źródła (objaśnienia wydane na podstawie art. 14a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, które odzwierciedlają w ocenie skarżącej międzynarodowe rozumienie definicji rzeczywistego właściciela i powinny znaleźć zastosowanie również do stanów faktycznych/ spraw rozstrzyganych za okres sprzed ich wydania).
Skarżąca nie zgadzając się ze stanowiskiem organów wyjaśniła, że kwota otrzymanych przez nią dywidend w okresie 2018 - 2021 była wyższa od kwoty przekazanej do Fundacji, a w istocie aby uznać poczynione przez organ ustalenia za właściwe dla oceny jej statusu, należałoby wyjść z założenia, że skarżąca w tym samym okresie 2018 - 2021 nie realizowała innych operacji właściwych dla spółek holdingowych/finansowych i tylko po trzech latach biernego funkcjonowania przekazała kwotę dywidendy na rzecz Fundacji. Tymczasem przedstawiła (w podziale na poszczególne lata 2018 - 2021) kilkadziesiąt innych operacji typowych dla spółek holdingowe - finansowych, w postaci: pożyczek, wkładów kapitałowych, jak również sprzedaży udziałów, które zostały sfinansowane m.in. z uzyskanych od F. dywidend (przynajmniej w początkowym okresie funkcjonowania skarżącej). Zatem kwota uzyskanych przez nią z dywidend, przez cały okres funkcjonowania była cały czas reinwestowana w operacje typowe dla spółek o charakterze holdingowym, zaś środki wypłacone do Fundacji (czerwiec 2021 r.) pochodziły przede wszystkim ze sprzedaży udziałów w A. Sp. z o.o. (maj 2021 r.). Nadto skarżąca w kolejnym roku (2022) również otrzymała dywidendę od F. (w kwocie ponad 6,5 mln zł) i wydatkowała ją na kolejne inwestycje holdingowe środki w znacznie większej kwocie (nie przekazując tych dywidend do Fundacji).
W ocenie skarżącej w decyzji nie wykazano, aby przetrzymywała środki pochodzące z dywidend, będąc zobowiązaną do ich przekazania w przyszłości oraz jakie dokumenty, ustalenia bądź dowody świadczą, iż takie zobowiązanie po jej stronie istniało.
Skarżąca odnoszą się do zarzutu nieprowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej wskazała, że oprócz przychodów z dywidend uzyskiwała również przychody odsetkowe (z działalności finansowej) oraz ze sprzedaży udziałów/akcji w spółkach z Grupy. Polemizowała także obszernie z poszczególnymi elementami wskazanymi w zaskarżonej decyzji, dotyczącymi nieprowadzenia przez nią rzeczywistej i samodzielnej działalności gospodarczej.
Ponadto odnosząc się do stanowiska organu dotyczącego braku efektywnego opodatkowania darowizny i w konsekwencji zastosowania art. 22c u.p.d.o.p. skarżąca wskazała na interpretację ogólną Ministra Finansów z 15 listopada 2024 r. z 15 listopada 2024 r., która z uwagi na fakt, że została wydana po złożeniu przez nią wniosku o zwrot, w ocenie organu podatkowego nie daje prawa do powoływania się na zasadę zaufania do organów państwa. W tym zakresie skarżąca wskazała na wyrok NSA z 30 maja 2025 r., sygn. II FSK 1489/24.
Argumentowała, że skoro w państwie siedziby nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania (to jest nie korzysta ze zwolnienia podmiotowego), korzystanie przez nią ze zwolnienia przedmiotowego w zakresie dochodów z dywidend od F. nie wyklucza możliwości skorzystania ze zwolnienia z podatku dochodowego u źródła - nawet, jeżeli dochody z dywidend stanowią zasadnicza część lub nawet całość osiąganych przez tę spółkę dochodów.
Nadto w ocenie skarżącej samo utworzenie spółki zagranicznej, nie stanowi sztucznej struktury, o której mowa w art. 22c u.p.d.o.p., jeśli jest one realizowane w celu prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej, a więc umotywowane celami stricte ekonomicznymi, co zostało przedstawione w złożonym wniosku o zwrot WHT oraz dodatkowych wyjaśnieniach, stanowiących uzupełnienie tego wniosku. Nadto struktura Grupy odzwierciedlała rzeczywiste potrzeby biznesowe. Motywy ulokowania rezydencji skarżącej w Luksemburgu były przedstawione i sprowadzały się m.in. do możliwości skorzystania ze stabilnego oraz korzystnego prawodawstwa dla spółek zaangażowanych w przemysł nowych technologii (w tym kosmiczny) oraz dostępu do znacznej liczny potencjalnych inwestorów, dla których Luksemburg i szerzej Niderlandy są szczególnie atrakcyjną destynacją (nie bez przyczyny Niderlandy są uznawane za centrum finansowe Europy, zwłaszcza po wyjściu Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej). Skarżąca zresztą wskazała we wniosku, że zawarła nawet umowę z firmą doradczą na poszukiwanie potencjalnych inwestorów.
Uzasadniając naruszenie przez organ przepisów procesowych w szczególności w zakresie badania statusu rzeczywistego właściciela skarżąca wskazała, że organ dokonał wybiórczej oceny materiału dowodowego, opierając swoje ustalenia na wybranej dokumentacji oraz danych finansowych ze sprawozdań finansowych za pierwsze lata jej działalności, pomijając informacje o transakcjach realizowanych przez skarżącą zwłaszcza po roku 2021.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Admiracji Skarbowej w Lublinie wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 16 stycznia 2026 r. skarżąca złożyła załącznik do protokołu rozprawy stanowiący uzupełnienie skargi w którym argumentowała odnośnie do zarzutu naruszenia art. 4a pkt 29 w zw. z art. 22 ust. 4 oraz art. 28b u.p.d.o.p. poprzez pominięcie wykładni językowej przepisów i oparcie się na błędnym rezultacie wykładni systemowej zewnętrznej i funkcjonalnej, a w konsekwencji niezasadne zastosowanie klauzuli rzeczywistego właściciela w sprawie. Skarżąca zarzuciła bezzasadne uznanie, że dla zastosowania zwolnienia z opodatkowania dywidend, przepisy te wymagają, aby odbiorca dywidendy posiadał status rzeczywistego właściciela. W tym zakresie wskazała na wybrane tezy wyrażone przez Rzecznik Generalną TSUE, które wskazują na istotne argumenty o braku funkcjonowania koncepcji BO w Dyrektywie PS. W ocenie skarżącej polskie prawo podatkowe wprowadziło własną, rozszerzoną definicję "rzeczywistego właściciela", wymagającą dodatkowo prowadzenia działalności gospodarczej. W tym zakresie skarżąca odwołała się także do Modelowej Konwencji OECD (2003-2017) oraz orzeczeń TSUE C- 116/16 i C – 117/16, które w jej ocenie nie wskazują na wymóg aktywnej działalności w kraju rezydencji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Zasadniczym przedmiotem sporu między stronami postępowania jest, przedstawione przez skarżącą, zagadnienie, czy z przepisów art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. wynika jako warunek zastosowania zwolnienia podatkowego, posiadanie przez spółkę otrzymującą należności z tytułu dywidendy statusu rzeczywistego właściciela w stosunku do tej należności. W ocenie skarżącej, warunku takiego nie można wyprowadzić z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., ani z zastosowania wykładni językowej tego przepisu. W jej ocenie polskie prawo podatkowe wprowadziło własną, rozszerzoną definicję "rzeczywistego właściciela", wymagającą dodatkowo prowadzenia działalności gospodarczej, co stoi w opozycji wobec Modelowej Konwencji OECD (2003-2017) oraz orzeczeń TSUE C- 116/16 i C – 117/16. Skarżąca sprzeciwia się także wykładni, że warunkiem zastosowania zwolnienia z podatku u źródła w odniesieniu do wypłaty dywidendy jest efektywne (faktyczne) opodatkowanie dywidendy w państwie rezydencji podatnika oraz, że skorzystanie ze zwolnienia było głównym lub jednym z głównych celów dokonania transakcji, a sposób działania był sztuczny.
Organ natomiast prezentuje stanowisko przeciwne, zgodnie z którym podatnik nie jest rzeczywistym właścicielem otrzymanej dywidendy, nie podlega efektywnemu opodatkowaniu, a sposób jego działania jest sztuczny, z uwagi na brak uzasadnienia ekonomicznego. Sąd co do zasady podziela stanowisko przyjęte przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, a wcześniej wyrażone przez organ pierwszej instancji. Zdaniem Sądu, dla zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych podmiot uzyskujący dochody z dywidend, w okolicznościach takich jak w tej sprawie, musi posiadać status rzeczywistego właściciela w stosunku do otrzymywanych należności. W tym zakresie, na poparcie przyjętego stanowiska, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę odwołuje się do stanowiska i argumentacji wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 października 2025 r., sygn. akt II FSK 154/23.
We wskazanym wyroku wyjaśniono, że, zgodnie z treścią art. 22 ust.4 u.p.d.o.p zwalnia się od podatku dochodowego przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1 lit. a, f oraz j, (...), jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:
1. wypłacającym dywidendę oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych jest spółka mająca siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2. uzyskującym dochody (przychody) z dywidend oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, o których mowa w pkt 1, jest spółka podlegająca w Rzeczypospolitej Polskiej lub w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania;
3. spółka, o której mowa w pkt 2, posiada bezpośrednio nie mniej niż 10% udziałów (akcji) w kapitale spółki, o której mowa w pkt 1;
4. spółka, o której mowa w pkt 2, nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania.
Wykładnia językowa przytoczonego przepisu art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., jak przyjął we wskazanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, prowadzi do wniosku, że, odczytując literalnie przepis, warunkiem skorzystania ze zwolnienia w nim ustanowionego nie jest posiadanie przez uzyskującego dochody z dywidendy statusu rzeczywistego właściciela. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że jedną z podstawowych dyrektyw wykładni językowej jest zakaz wykładni synonimicznej. Zgodnie z nim, różnym zwrotom ustawowym (różnym sformułowaniom użytym w tekście prawnym) nie należy nadawać identycznych (tożsamych) znaczeń. Prawodawca dąży bowiem do precyzji i celowo używa różnych słów lub wyrażeń, aby opisać odmienne stany faktyczne, sytuacje prawne lub nadać im inne konsekwencje. Nie posługuje się on wyrazami bliskoznacznymi (synonimami) w sposób zamienny, a każde użyte sformułowanie ma swoje unikalne znaczenie w danym kontekście prawnym.
W tym kontekście, jak dalej zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny, na uwagę zasługuje okoliczność, że wyraźnie odmienne regulacje obowiązują w odniesieniu do zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych odsetek i należności licencyjnych wypłacanych przez polską spółkę na rzecz zagranicznego podmiotu, o którym mowa w art. 21 ust. 3 u.p.d.o.p. W przepisie tym określono warunki dla zastosowania zwolnienia z podatku u źródła w odniesieniu do odsetek i należności licencyjnych, co do zasady skonstruowane w analogiczny sposób jak warunki zwolnienia z podatku u źródła dla dywidend określone w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. Jak zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, w art. 21 ust. 3 pkt 4 u.p.d.o.p. przewidziano jednak dodatkowy warunek dla zastosowania zwolnienia z podatku u źródła dla odsetek i należności licencyjnych, którego nie przewidziano w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., dotyczącym zwolnienia z podatku u źródła dla dywidend. Warunek ten zawarty w art. 21 ust. 3 pkt. 4 u.p.d.o.p., wprost stanowi, że zwolnienie z podatku źródła może mieć zastosowanie, jeżeli spółka otrzymująca płatność odsetek bądź należności licencyjnych będzie ich rzeczywistym właścicielem.
Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił przy tym uwagę, że powszechnie w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się pogląd o prymacie w prawie podatkowym wykładni językowej. Oparciem normatywnym tego poglądu jest art. 217 Konstytucji, zgodnie z którym nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podatników zwolnionych od podatków, następuje w drodze ustawy oraz art. 84 Konstytucji RP, który stanowi, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Wobec takich regulacji konstytucyjnych, jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny, dopuszczenie możliwości wyprowadzenia obowiązków lub ograniczenia uprawnień podatnika przez taką interpretacje tekstu ustawy, która wykracza poza językowe znaczenie użytych w niej słów, budzi zasadnicze zastrzeżenia z uwagi na potencjalne naruszenie zasady pewności prawa stanowionego będącej fundamentem państwa prawnego.
W świetle tych rozważań, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy stwierdzić, że z samego przepisu art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p nie sposób jest wyinterpretować warunku posiadania przez odbiorcę dywidendy statusu rzeczywistego właściciela. Takie stanowisko jest jednolite i ugruntowane (por. wyroki NSA z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt II FSK 1277/22 i 1281/22, z dnia 9 października 2024 r., sygn. akt II FSK 78/22 oraz z dnia 4 kwietnia 2023 r., sygn. akt II FSK 561-565/22). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił argumentacji prezentowanej wielokrotnie przez tut. Sąd i znajdujący odzwierciedlenie w argumentacji organów podatkowych. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył bowiem, że sąd pierwszej instancji, mimo niezwykle szerokich rozważań na temat prymatu wykładni językowej w prawie podatkowym, w tym zakazu wykładni synonimicznej, odszedł jednak od językowej wykładni przepisu art.22 ust. 4 u.p.d.o.p podejmując próbę obalenia jej wyniku innymi rodzajami wykładni w "ramach szerszej perspektywy interpretacyjnej". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentacja taka jest błędna. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny uważa, że o ile zasadniczym przedmiotem sporu prawnego w tej sprawie było to, czy dla zwolnienia ze zryczałtowanego podatku dochodowego, podmiot uzyskujący dochody z dywidend musi posiadać status rzeczywistego właściciela w stosunku do tych należności, w tym zakresie sąd pierwszej instancji udzielił prawidłowo odpowiedzi twierdzącej.
Stanowiska takiego, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można wprawdzie uzasadnić odwołując się do przepisów art. 26b ust. 3 u.p.d.o.p. normujących warunki odmowy wydania opinii o stosowaniu preferencji, jednakowo, tj. zarówno w stosunku do odsetek i dywidend, formułujących brak statutu rzeczywistego właściciela, jako przesłankę odmowy wydania opinii, gdyż przepis ten dotyczy innej instytucji prawnej. Nie można go także, jak przyjął Naczelny Sąd Administracyjny, uzasadnić odwołując się do wykładni "prowspólnotowej", jeżeli prowadziłaby ona do zastosowania w stosunku do podmiotów prawa rozwiązań mniej korzystnych, co jest już ugruntowane w orzecznictwie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest natomiast błędne odwołanie się do postanowień umowy międzynarodowej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania oraz do Modelowej Konwencji w sprawie podatku od dochodu i majątku, z tym zastrzeżeniem, że Konwencja Modelowa nie stanowi źródła prawa. Zgodnie bowiem z art. 22a u.p.d.o.p., przepisy art. 20-22 stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 13 ustawy z dnia 18 listopada 2004 r. (Dz. U z 2004 r., Nr. 254, poz. 2533) zmieniającej ustawę o podatku dochodowym od osób prawnych z dniem 1 stycznia 2005 r. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z językowym znaczeniem czasownika "uwzględnić" oznacza "wziąć pod uwagę", "zastosować się do czegoś". Stosowanie przepisów art. 21-22 z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oznacza zatem, po pierwsze, że jeśli taka umowa istnieje to stosowanie przepisów dotyczących opodatkowania u źródła przychodu (dochodu) należności licencyjnych, należności z tytułu odsetek i dywidendy, w tym zwolnień musi uwzględniać umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, w tym modyfikacje w stosunku do zasad opisanych w art. 21-22 u.p.d.o.p. Natomiast, po drugie, w razie kolizji przepisów art. 21-22 u.p.d.o.p z przepisami umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, te umowy mają pierwszeństwo przed regulacjami ustawowymi. Wynika to z treści art. 87 ust. 1 Konstytucji. Zgodnie z powołanym przepisem ustawy zasadniczej państwa, źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Z art. 91 wynika zaś, że ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy, oraz że umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową.
Spółka, która w rozpoznawanej sprawie posiada status podatnika, miała siedzibę dla celów podatkowych w Wielkim Księstwie Luksemburga. Zgodnie zaś z treścią art. 10 ust. 2 konwencji z Luksemburgiem, dywidendy wypłacane przez spółkę mającą siedzibę w Umawiającym się Państwie osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie mogą być opodatkowane w tym drugim Państwie. Ustęp 2. tego artykułu stanowi zaś, że dywidendy takie mogą być opodatkowane także w Umawiającym się Państwie, w którym spółka wypłacająca dywidendy ma swoją siedzibę, i zgodnie z prawem tego Państwa, ale jeżeli właściciel dywidend ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, to podatek tak ustalony nie może przekroczyć:
a) 0 procent kwoty dywidend brutto, jeżeli właścicielem jest spółka (inna niż spółka osobowa), której bezpośredni udział w kapitale spółki wypłacającej dywidendy wynosi co najmniej 10 procent i posiadała ona ten udział przez nieprzerwany 24 miesięczny okres poprzedzający dzień wypłaty dywidend;
b) 15 procent kwoty dywidend brutto we wszystkich pozostałych przypadkach.
Postanowienia niniejszego ustępu nie dotyczą opodatkowania spółki w odniesieniu do zysków, z których dywidendy są wypłacane.
Zgodnie z treścią przytoczonego przepisu konwencji, warunkiem zastosowania zerowej stawki podatkowej do opodatkowania dywidendy jest posiadanie przez spółkę otrzymującą dywidendę statusu właściciela, w języku francuskim: "le bénéficiaire effectif". Jak zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, zwrot ten wyrażony w języku angielskim: "beneficial owner" jest kluczowym pojęciem międzynarodowego prawa podatkowego. Pojęcie to pojawia się m.in. w treści art. 10 Modelowej Konwencji OECD, a jego rozwinięcie w komentarzu do tej Konwencji, a obecne jest także w Modelowej Konwencja ONZ (UN Model Double Taxation Convention between Developed and Developing Countries) oraz w dyrektywie 2003/49, dyrektywie 2011/96 i opartym o nią orzecznictwie TSUE (połączone sprawy C-116/16 i C-117/16, tzw. duńskie).
Konkludując powyższą analizę Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że poprzez obowiązek wynikający z art. 22a u.p.d.o.p uwzględnienia przy stosowaniu art. 20-22 tej ustawy umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, treść art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p winna ulec modyfikacji wynikającej z tej umowy. Jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w sytuacji, kiedy w relacjach pomiędzy państwami istnieje umowa w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, ze względu na treść art. 22a u.p.d.o.p., przepisy art. 20-22 u.p.d.o.p należy stosować z uwzględnieniem takiej umowy. Nie można zatem stosować przepisu art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. z pominięciem regulacji umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że biorąc pod uwagę ulokowanie siedziby spółki będącej podatnikiem dla celów podatkowych w Wielkim Księstwie Luksemburga, ze względu na treść przytoczonego wyżej art. 10 ust. 2 u.p.o. należy przyjąć, iż jednym z warunków zastosowania zwolnienia podatkowego dla podmiotu uzyskującego dochody (przychody) z dywidend, o którym mowa w art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p., jest posiadanie przez niego statusu rzeczywistego właściciela. Takie bowiem pojęcie, zdefiniowane w art. 4a pkt 29, używane jest w polskiej ustawie podatkowej normującej obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób prawnych. Zauważyć też trzeba, że jak ocenił Naczelny Sąd Administracyjny, pojęcie "rzeczywistego właściciela" na gruncie polskiej ustawy podatkowej, zdefiniowane zostało w art. 4a pkt 29 w sposób odpowiadający intencjom wyrażonym w Komentarzu do Modelowej Konwencji, jak i dyrektywie 2003/49 oraz, co należy podkreślić, w dyrektywie 2011/96.
Dodać trzeba, że biorąc pod uwagę układ i treść konwencji z Luksemburgiem stwierdzić trzeba, że jest ona oparta na treści Modelowej Konwencji OECD. Jak wynika z art. 31 konwencji z Luksemburgiem, sporządzona została ona w dwóch językach: polskim i francuskim, przy czym oba teksty są jednakowo autentyczne. W takiej sytuacji dla rekonstrukcji jednoznacznej normy prawnej należy wziąć pod uwagę przedmiot i cel analizowanej regulacji prawnej. Takie działanie znajduje uzasadnienie w treści art. 31 Konwencji Wiedeńskiej o prawie traktatów sporządzonej w Wiedniu dnia 23 maja 1969 r. (Dz. U 1990 nr.74 po.439). Jak wynika z przepisów tego artykułu, traktat należy interpretować w dobrej wierze, zgodnie ze zwykłym znaczeniem, jakie należy przypisywać użytym w nim wyrazom w ich kontekście oraz w świetle jego przedmiotu i celu. Dla celów interpretacji traktatu kontekst obejmuje, oprócz tekstu, łącznie z jego wstępem i załącznikami każde porozumienie dotyczące traktatu, osiągnięte między wszystkimi stronami w związku z zawarciem traktatu oraz każdy dokument sporządzony przez jedną lub więcej stron w związku z zawarciem traktatu, przyjęty przez inne strony jako dokument odnoszący się do traktatu. Należy brać pod uwagę również każde późniejsze porozumienie między stronami. Specjalne zaś znaczenie należy przypisywać wyrazowi wówczas, gdy ustalono, że taki był zamiar stron. Jak natomiast wynika z art. 3 ust. 2 u.p.o., przy stosowaniu niniejszej konwencji przez Umawiające się Państwo, jeżeli z treści przepisu nie wynika inaczej, każde określenie nie zdefiniowane będzie miało takie znaczenie, jakie przyjmuje się według prawa danego Państwa w zakresie podatków, do których ma zastosowanie niniejsza konwencja.
Konieczne jest zatem w przypadku przepisów umów międzynarodowych sięganie do jej przedmiotu i celu ich zawarcia. Konwencja z Luksemburgiem nie zawiera wprawdzie preambuły, jednakże już z jej tytułu wynika, że została ona zawarta w celu, z jednej strony, unikania podwójnego opodatkowania, z drugiej zaś zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku. Ponadto wziąć trzeba pod uwagę, że od 1 stycznia 2020 r. do wskazanej konwencji ma zastosowanie konwencja wielostronna implementująca środki traktatowego prawa podatkowego mające na celu zapobieganie erozji podstawy opodatkowania i przenoszeniu zysku, sporządzona w Paryżu dnia 24 listopada 2016 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 1369). Celem konwencji wielostronnej jest, jak wynika z jej preambuły, m.in. zapewnienie, by istniejące umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania dochodu były interpretowane w celu wyeliminowania podwójnego opodatkowania w odniesieniu do podatków objętych tymi umowami bez tworzenia możliwości nieopodatkowania lub zmniejszonego opodatkowania poprzez uchylanie się od opodatkowania lub unikanie opodatkowania,(w tym poprzez nabywanie korzyści umownych przez osoby nieuprawnione (treaty-shopping), mające na celu uzyskanie ulg przewidzianych w tych umowach pośrednio na korzyść osób mających miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytoriach trzecich jurysdykcji. Biorąc to wszystko pod uwagę zauważyć należy, że oceniając spełnienie warunków zastosowania zwolnienia podatkowego wynikającego z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. należy brać pod uwagę pojęcie rzeczywistego właściciela zgodnie z jego definicją ujętą w art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p. Zgodnie z powołanym przepisem, rzeczywisty właściciel to podmiot, który spełnia łącznie następujące warunki:
a) otrzymuje należność dla własnej korzyści, w tym decyduje samodzielnie o jej przeznaczeniu i ponosi ryzyko ekonomiczne związane z utratą tej należności lub jej części,
b) nie jest pośrednikiem, przedstawicielem, powiernikiem lub innym podmiotem zobowiązanym do przekazania całości lub części należności innemu podmiotowi,
c) prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby, jeżeli należności są uzyskiwane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, przy czym przy ocenie, czy podmiot prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą, uwzględnia się charakter oraz skalę działalności prowadzonej przez ten podmiot w zakresie otrzymanej należności.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że ze sprawozdań finansowych za lata 2018- 2023 i wyjaśnień strony wynika, że jedynym składnikiem majątku (aktywem) Spółki są udziały F. Sp. z o.o. wniesione aportem przez J. C. - jedynego właściciela tej spółki o wartości księgowej 30.924.300 EUR. Jedynym źródłem jej przychodów w poszczególnych latach są dywidendy wypłacone przez spółki zależne. Z tego tytułu w 2018 r. otrzymała kwotę 350.180, 93 EUR (1.500.000,00 zł) od F. Sp. z o.o., w 2019 roku 1.052.608,65 EUR (4.500.000,00 zł) od F. S.A. oraz 326.104,68 EUR (1.400.000 zł) od F. I. Sp. z o.o., w 2020 roku 554.188,56 EUR (2.500.000,00 zł) od F. S.A., a także 256.375,58 EUR (1.150.000 zł) od F. I. Sp. z o.o., w 2021 roku 5.505.079,09 zł od F. S.A. W 2021 roku Spółka wypłaciła 6.000.000 EUR dywidendy do Fundacji C., zatem, przekazała niemal całą kwotę należności w postaci dywidend, które otrzymała od polskich udziałowców. Uzyskała także dochód z odsetek od udzielonych pożyczek, były to kwoty: w 2019 r. 2.022,30 EUR, w 2020 r. 12.577,33 EUR, w 2021 r. 10.709,10 EUR, w 2022 r. - brak, w 2023 r. 2.357,18 EUR.
Zatem za główne dochody Spółki organ uznał dywidendy, które następnie były przekazywane do Fundacji C.. Organ uznał, że Spółka nie realizuje żadnych innych inwestycji. Z zestawienia przekazanego przez Spółkę wynika, że otrzymała dywidendy w kolejnych latach 2023 r. i 2024 r. (będące przedmiotem niniejszego postępowania oraz równolegle prowadzonego postępowania o zwrot nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych pobranego od dywidendy wypłaconej w 2023 r.). Z wyjaśnień zawartych w odwołaniu wynika, że po wypłacie dywidend Spółka zawarła umowy pożyczek z podmiotami powiązanymi, jednakże są to pożyczki udzielane podmiotom w Grupie, które są następnie kompensowane (konwersja wierzytelności, potrącanie wzajemnych wierzytelności).
Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy przeanalizował także przeznaczenie środków pieniężnych z tytułu dywidend uzyskanych w kolejnych latach. Organ wskazał, że w 2023 r. Spółka otrzymała dywidendę, następnie udzieliła pożyczek podmiotom powiązanym, a w 2024 r. podwyższyła kapitały w spółkach zależnych nie angażując nowych środków, tylko przeprowadzając konwersję wierzytelności przysługujących z tytułu pożyczek lub wierzytelności spółkom zależnym. Takie operacje Spółka przeprowadzała również w poprzednich latach. Zatem, organ uznał, że ostatecznie kolejne dywidendy zostaną przekazane do Fundacji C..
Niezwykle istotna jest także struktura Grupy, w której funkcjonuje podatnik. Jak wskazał organ jest on częścią grupy kapitałowej F., zajmującej się usługami rozwoju oprogramowania. Do tej Grupy należy również polska spółka - Płatnik dywidendy i jedyny udziałowiec Spółki, tj. C. Foundation z siedzibą w Lichtenstein. Spółka została utworzona 3 sierpnia 2018 r. przez obywatela polskiego J. C. (zarejestrowana 17 sierpnia 2018 r.) jako finansowa spółka holdingowa. Jej kapitał został ustalony na kwotę 12.000 EUR, reprezentowany był przez 1.200 akcji, każda o wartości nominalnej 10 EUR, z których wszystkie zostały objęte i w pełni opłacone gotówką przez J. C.. C. zarządu zostali J. C., zamieszkały w Polsce (menedżer klasy A) i C. D. (menedżer klasy B), a od 27 września 2021 r. K. T.-B. (menedżer klasy B). Spółka na dzień złożenia wniosku i dzień 1 sierpnia 2022 r. posiadała udziały w: A. Sp. z o.o. - 100%, I. S.a.r.l. (Luksemburg) -100%, F. S.A. - 100%, F. I. Sp. z o.o. -100%, P. Ltd. (Wielka Brytania) - 100%, B. Sp. z o.o. - 9,09%. F. S.A. (płatnik), w której członkiem Rady Nadzorczej jest J. C., powstała 2 stycznia 2020 r. z przekształcenia F. Sp. z o.o. (której jedynym właścicielem był J. C.) na mocy uchwały nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 14 listopada 2019 r. w sprawie przekształcenia spółki. Następnie F. Sp. z o.o. została wykreślona z KRS w związku z wydzieleniem części majątku spółki w wyniku jej podziału i wydzielenia spółek: F. Sp. z o.o., F. S.A., A. Sp. z o.o. (we wszystkich ww. spółkach udziałowcem był J. C.). W dniu 30 stycznia 2020 r. J. C. zbył na rzecz F. S.a.r.l. (aport) w zamian za emisję 3.091.230 udziałów o wartości nominalnej 10 EUR każdy w kapitale zakładowym F. S.a.r.l. Powyższe uzgodnienia znajdują odzwierciedlenie w akcie założycielskim z 27 listopada 2018 r., w którym podjęto między innymi uchwałę nr 1 dotyczącą podwyższenia kapitału zakładowego F. S.a.r.l. do 30.924.300 EUR po wniesieniu aportu. F. S.a.r.l. przejmowała polskie spółki, które już były własnością J. C.. Jedynym właścicielem Spółki jest Fundacja C., powołana w dniu 23 listopada 2018 r. Z informacji zawartych w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych wynika, że J. C. (członek Rady Nadzorczej F. S.A., członek zarządu F. s.a.r.l.) jest beneficjentem fundacji ze względu na status założyciela, pozostałe osoby związane z działalnością Fundacji C. mają związek z działalnością doradczą w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i planowaniem podatkowym lub są bezpośrednio lub pośrednio związane ze Spółką (m.in. Z. K. - prezes Q. sp. z o.o., należącej w ok. 24% do spółki P. Ltd. z/s w Wielkiej Brytanii, M. S. - członek Rady Nadzorczej F. S.A). Zgodnie z protokołem posiedzenia z 26 listopada 2018 r., J. C. wniósł udziały F. s.a.r.l. do Fundacji C. w Liechtensteinie w formie darowizny, podlegającej prawu Liechtensteinu.
Należy podkreślić, iż w ocenie organu zmiana struktury właścicielskiej, dokonana darowizna, miały na celu kontrolę nad całą grupą spółek (zarówno F. S.a.r.l., jak jej spółkami zależnymi) poprzez rodzinną fundację z siedzibą w Księstwie Liechtenstein. W tym samym czasie co Spółka została utworzona Fundacja C., do której trafiały końcowo dywidendy.
Należy podzielić stanowisko organu, że analiza sprawozdań finansowych za lata 2018-2023, protokołów z posiedzeń zarządu, wyjaśnień Spółki w sprawie przeprowadzonych transakcji w latach 2018-2024 potwierdziła, że kontrola trwała w kolejnych latach. Występowanie J. C. w organach podmiotów w Grupie dowodzi, iż rolą Spółki było jedynie przekazywanie wypracowanego zysku z polskiej spółki do fundacji.
Wobec powyższych ustaleń organ prawidłowo uznał, że Spółka jest jedynie pośrednikiem przekazującym końcowo dywidendy innemu podmiotowi i jedynie administratorem tych należności. Wskazane przez stronę operacje finansowe na przestrzeni lat 2018-2024 nie mogą być uznane za inwestycje. Umowy pożyczek do podmiotów z Grupy, obejmowanie udziały w spółkach (które już były własnością J. C.), odbywały się w ramach podmiotów powiązanych i nie wynikały z samodzielnych decyzji strony, lecz były podejmowane właśnie przez J. C. (jedynego właściciela tych spółek), bądź dotyczą podmiotów, których przedstawiciele lub zasiadający w ich organach nadzorczych są beneficjentami Fundacji C..
Należy zgodzić się za organem, że ustalenia zawarte w wyniku kontroli z 12 lipca 2024 r. potwierdzają, że cel działalności z umowy Spółki z 3 sierpnia 2018 r., tj. nabywanie udziałów spółek z całego świata, zarządzanie tymi udziałami, nabywanie papierów wartościowych, nabywanie patentów i licencji, rozwijanie, zarządzanie, nabywanie nieruchomości, itp. nie znajduje potwierdzenia w przedłożonych dokumentach. Luksemburska spółka "nabywa" bowiem: polskie spółki, które już były własnością J. C. - F. Sp. z o.o., F. I. Sp. z o.o., A. Sp. z o.o. spółki typu: I. s.a.r.l.- spółka nowopowstała, którą sama zakłada i finansuje własnym wkładem (pochodzącym z zysków osiąganych przez F. Sp. z o.o., F. I. Sp. z o.o) - decyzja podjęta przez J. C. na posiedzeniu zarządu F. S.a.r.l. z 26 lutego 2019 r.,
- spółki typu: P. - spółkę pustą, którą dofinansowuje;
- spółki typu: B. Sp. z o.o. - polska spółka założona w 2013 r. z kapitałem minimalnym 5.000 zł. B. sp. z o.o. jest spółką na wczesnym etapie istnienia, nie ma ani rynku, ani uzasadnienia ekonomicznego.
Tymczasem spółka będąca podatnikiem nie posiadała wystarczającego, w stosunku do wykazywanego zakresu działania, substratu majątkowo-osobowego.
Zauważyć bowiem należy, że korzystała ona z siedziby na podstawie umowy najmu zawartej 20 czerwca 2021 r. pod adresem wynajmującego. Jak zaś z niej wynika, "wynajmujący może przenieść siedzibę pod jakikolwiek inny adres jaki uzna za stosowny". Z informacji spółki wynika, że wynajmuje ona biuro i ma prawo do użytkowania przestrzeni biurowej w wielkości 25-30 metrów kwadratowych oraz ma prawo do korzystania z salek konferencyjnych, w których organizowane są spotkania zarządu, lub innego rodzaju spotkania, w tym także spotkania przy użyciu środków komunikacji na odległość. W umowie najmu nie ma jednak informacji o powierzchni biura. Spółka, która jest udziałowcem bezpośrednim i pośrednim kilkunastu innych spółek, a jednocześnie sama od 2018 r. do 2022 r. nie zatrudniała pracowników, w 2022 r. zatrudniła 1 pracownika na 20 godzin tygodniowo i wykazała koszty pracownicze na poziomie 3.000 EUR. Nie posiada zaplecza lokalowego, pod adresem siedziby Spółki ulokowane są również inne podmioty z Grupy, które partycypują w kosztach najmu, a także kilka innych podmiotów oraz fundacja, która realizuje interesy swoich członków. Nie posiada żadnych środków trwałych oraz istotnego wyposażenia własnego, jedynie laptop i myszkę o wartości nieprzekraczającej 1 000 zł. Na dzień 31 grudnia 2023 r. Spółka posiadała na koncie środki pieniężne w wysokości 23.066,91 zł, jest to niewielka kwota do prowadzenia działalności gospodarczej. Przedstawione wyżej okoliczności wskazują na całkowity brak współmierności między zakresem działalności prowadzonej przez stronę, a faktycznie posiadanym przez nią lokalem, personelem lub wyposażeniem. Substrat majątkowo - osobowy Spółki, w ocenie organu odwoławczego, jest znikomy i odbiega od standardów typowych spółek holdingowych. Zapewnia jedynie obsługę samej spółki w zakresie obowiązków publicznoprawnych charakterystycznych dla spółek kapitałowych. Mało prawdopodobne jest, aby pracownik, zatrudniony dopiero w 2022 r., czyli 4 lata po utworzeniu Spółki, będący ponadto równolegle menedżerem innej spółki z Grupy, wykonywał wszystkie obowiązki wskazane przez Spółkę.
Konkludując organ odwoławczy zaznaczył, że spółka będąca podatnikiem nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej w kraju rezydencji, jakiej należałoby oczekiwać od podmiotu prowadzącego tożsamą lub podobną działalność gospodarczą. Przedstawione powiązania osobowe i kapitałowe dowodzą, że nie posiadała ona prawa do samodzielnego decydowania. Cała sekwencja zdarzeń, w których uczestniczył J. C., tj. założenie spółki holdingowej w Luksemburgu (03.08.2018 r.), po 3 miesiącach założenie Fundacji C. (23.11.2018 r.), w tym samym dniu 26.11.2018 r. wniesienie udziałów F. Sp. z o.o. do spółki luksemburskiej i wniesienie udziałów F. S.a.r.l. do Fundacji C. z siedzibą w Księstwie Liechteinstein w formie darowizny, miała między innymi na celu uniknięcie opodatkowania wypłaconych przez F. S.A. dywidend. W konsekwencji Fundacja C. stała się podmiotem bezpośrednio kontrolującym luksemburską spółkę, a jednocześnie pośrednim właścicielem aktywów, zgromadzonych w spółkach zależnych (m.in. F. S.A., A. Sp. zo.o., F. I. Sp. z o.o., F. Sp. z o.o. P. Ltd.), a poprzez to beneficjentem zysków generowanych z ich bieżącej działalności gospodarczej (dywidend). Włączenie Spółki w strukturę właścicielską F. S.A. pozwoliło na przeprowadzenie transakcji wypłaty zwolnionej z podatku dywidendy docelowo przeznaczonej na rzecz podmiotu powiązanego osobowo i kapitałowo z J. C..
Dlatego organ zasadnie wywiódł, że Spółka nie prowadzi rzeczywistej (samodzielnej) działalności gospodarczej w kraju swojej siedziby. Między wszystkimi podmiotami zaangażowanymi w przetransferowanie wypłaconych dywidend, udzielanie pożyczek oraz działania restrukturyzacyjne, występują ścisłe powiązania (zależności) faktyczne i prawne, umożliwiające im wprowadzenie uzgodnień, w przypadku których głównym celem lub jednym z głównych celów wprowadzenia było uzyskanie korzyści podatkowej. Do realizacji tych celów, w Luksemburgu (kraju o preferencyjnym systemie podatkowym, jak np. zwolnienie z opodatkowania dywidend) została wprowadzona spółka holdingowa, która jest całkowicie niesamodzielna i nie posiada niezbędnego substratu majątkowo-osobowego. Spółka nie zapłaciła podatku, gdyż jej źródło dochodów (dywidendy) jest zwolnione z opodatkowania w Luksemburgu, również rzeczywisty właściciel dywidend Fundacja C. (fundacja rodzinna) w Księstwie Liechteinstein nie podlega podatkom m.in. od zysków kapitałowych.
Należy nadto podkreślić, co precyzyjnie zostało omówione w zaskarżonej decyzji, że organ odwoławczy nie kwestionował założenia Fundacji w Liechteinsteinie, nie oceniał kompetencji, doświadczenia członków Rady Fundacji czy członków zarządu Spółki ani nie kwestionował skuteczności czynności prawnych dokonanych na podstawie przepisów prawa luksemburskiego oraz Księstwa Liechtenstein. Jednak opisane powyżej powiązania osobowe i kapitałowe oraz działania J. C. uznał za dające podstawę do postawienia tezy o braku samodzielnego decydowania w sprawach Spółki, co ma odzwierciedlenie w uzyskanych korzyściach podatkowych. Zatem organ odwoławczy uznał, że sposób działania Spółki jest sztuczny, z uwagi na brak uzasadnienia ekonomicznego, a wykorzystanie strony w strukturze Grupy do wykazania przesłanek zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych u źródła jest sprzeczne z celem tych przepisów.
Biorąc pod uwagę przytoczone ustalenia dotyczące przepływów finansowych w ramach grupy, brak zatrudnienia pracowników (po 2022 r. 1 pracownik) i niskie koszty działalności, skład zarządu, rzeczywiste przeznaczenie dywidendy, Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że spółka będąca podatnikiem nie posiadała statusu rzeczywistego beneficjenta w stosunku do przekazywanej jej dywidendy.
Sąd ma na uwadze deklarowaną rolę spółki będącej podatnikiem jako spółki holdingowej. Również jednak spółki holdingowe, których rolą jest zapewnienie finansowania spółek będących członkami grupy, kontrola spółek zależnych oraz podejmowanie decyzji w tym zakresie, co wymaga podejmowania złożonych działań organizacyjnych i analitycznych, muszą posiadać odpowiednie wyposażenie materialne i odpowiednie zasoby ludzkie po to, by mieć zdolność do podejmowania odpowiednich decyzji. Innymi słowy, nawet spółka holdingowa, oczywiście w innym zakresie niż spółki operacyjne, jeżeli rzeczywiście realizuje swoje funkcje holdingowe, wykazuje jakieś istotne przejawy rzeczywistej działalności.
W ocenie Sądu, ustalone w sprawie, przedstawione wyżej okoliczności, uzasadniają twierdzenie, że spółka będąca podatnikiem nie otrzymywała należności dla własnej korzyści i nie prowadziła w kraju swojej siedziby rzeczywistej działalności gospodarczej jako spółka holdingowa. Była ona natomiast jedynie pośrednikiem w przekazywaniu środków finansowych w ramach Grupy.
Sąd nie podziela zatem sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia, jako przepisów prawa materialnego, przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, dyrektywy 2011/96, a w konsekwencji także przepisów Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, wiązanych przez skarżącą z kwestią posiadania przez otrzymującego dywidendę statusu rzeczywistego właściciela, jako warunku zastosowania zwolnienia podatkowego. Zdaniem Sądu nie mają także uzasadnienia zarzuty naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania, dotyczące gromadzenia i oceny materiału dowodowego. Zaznaczyć trzeba, że skarżąca nie zanegowała żadnych faktów, które zostały uwzględnione przez organy podatkowego przy podejmowaniu decyzji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest zrozumiałe i zawiera elementy wymagane w przepisach art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz § 4 Ordynacji podatkowej.
W odniesieniu do podniesionego przez skarżącą zagadnienia zastosowania interpretacji ogólnej Ministra Finansów z 15 listopada 2024 r., [...], dotyczącej niektórych warunków stosowania zwolnienia określonego w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., należy zaznaczyć, że została ona opublikowana w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów w dniu 20 listopada 2024 r. Z formalnego punktu widzenia należy więc zwrócić uwagę, że weszła do obrotu prawnego we wskazanej dacie i od tej daty rozpoczyna się okres ochrony z niej wynikający. Rozpoznawana sprawa dotyczy zaś dywidendy wypłaconej w 12 stycznia 2024 r. Biorąc natomiast pod uwagę merytoryczny punkt widzenia zauważyć trzeba, że wskazana interpretacja dotyczy m.in. treści przepisu art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p., jednakże co do sposobu rozumienia zwrotu "niekorzystania ze zwolnienia od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania", a nie kwestii statusu rzeczywistego właściciela należności. Przy czym, jak przyjął autor interpretacji ogólnej, okoliczności braku zapłaty podatku dochodowego przez podatnika w kraju swojej siedziby dla celów podatkowych, mogą być badane i oceniane przez pryzmat art. 22c u.p.d.o.p.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 22c u.p.d.o.p. zauważyć trzeba w pierwszej kolejności, że jak wynika z treści ustępu pierwszego tego artykułu, nie stosuje się zwolnienia wynikającego m.in. z treści art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., jeżeli skorzystanie ze zwolnienia określonego w tych przepisach było sprzeczne w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem tych przepisów oraz było głównym lub jednym z głównych celów dokonania transakcji lub innej czynności albo wielu transakcji lub innych czynności, a sposób działania był sztuczny. Jak zaś wynika z ustępu drugiego, sposób działania nie jest sztuczny, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności należy przyjąć, że podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami zastosowałby ten sposób działania w dominującej mierze z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych. Do przyczyn, o których mowa w zdaniu pierwszym, nie zalicza się celu skorzystania ze zwolnienia.
Z przytoczonej regulacji wynika zatem, że nawet jeżeli zwolnienie podatkowe wynikające z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. potencjalnie mogłoby mieć zastosowanie, a więc organ stwierdził, że wszystkie warunki zastosowania tego zwolnienia zostałyby spełnione, zwolnienie nie mogłoby jednak zostać zastosowane, gdyby skorzystanie z niego było sprzeczne w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem tych przepisów oraz było głównym lub jednym z głównych celów dokonania transakcji lub innej czynności albo wielu transakcji lub innych czynności, a sposób działania był sztuczny. W rozpoznawanej sprawie nie został spełniony jeden z warunków zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 22 ust. 4, bowiem Spółka będąca podatnikiem nie posiadała statusu rzeczywistego właściciela w stosunku do otrzymywanej dywidendy. Niezależnie więc od trafności stanowiska organu odwoławczego co do zaistnienia przesłanek ujętych w treści art. 22c ust. 1 u.p.d.o.p., zwolnienie podatkowe nie mogło mieć zastosowania. Należy jednak wskazać za organem na całą sekwencja zdarzeń, w których uczestniczył J. C., tj. założenie spółki holdingowej w Luksemburgu (03.08.2018 r.), po 3 miesiącach założenie Fundacji C. (23.11.2018 r.), w tym samym dniu 26.11.2018 r. wniesienie udziałów F. Sp. z o.o. do spółki luksemburskiej i wniesienie udziałów F. S.a.r.l. do Fundacji C. z siedzibą w Księstwie Liechteinstein w formie darowizny, co miało między innymi na celu uniknięcie opodatkowania wypłaconych przez F. S.A. dywidend. W konsekwencji Fundacja C. stała się podmiotem bezpośrednio kontrolującym luksemburską spółkę, a jednocześnie pośrednim właścicielem aktywów, zgromadzonych w spółkach zależnych (m.in. F. S.A., A. Sp. zo.o., F. I. Sp. z o.o., F. Sp. z o.o. P. Ltd.), a poprzez to beneficjentem zysków generowanych z ich bieżącej działalności gospodarczej (dywidend). Włączenie Spółki w strukturę właścicielską F. S.A. pozwoliło na przeprowadzenie transakcji wypłaty zwolnionej z podatku dywidendy docelowo przeznaczonej na rzecz podmiotu powiązanego osobowo i kapitałowo z J. C.. Zatem Spółka nie prowadzi rzeczywistej (samodzielnej) działalności gospodarczej w kraju swojej siedziby. Między wszystkimi podmiotami zaangażowanymi w przetransferowanie wypłaconych dywidend, udzielanie pożyczek oraz działania restrukturyzacyjne, występują ścisłe powiązania (zależności) faktyczne i prawne, umożliwiające im wprowadzenie uzgodnień, w przypadku których głównym celem lub jednym z głównych celów wprowadzenia było uzyskanie korzyści podatkowej. Do realizacji tych celów, w Luksemburgu (kraju o preferencyjnym systemie podatkowym, jak np. zwolnienie z opodatkowania dywidend) została wprowadzona spółka holdingowa, która jest całkowicie niesamodzielna i nie posiada niezbędnego substratu majątkowo-osobowego. Spółka nie zapłaciła podatku, gdyż jej źródło dochodów (dywidendy) jest zwolnione z opodatkowania w Luksemburgu, również rzeczywisty właściciel dywidend Fundacja C. (fundacja rodzinna) w Księstwie Liechteinstein nie podlega podatkom m.in. od zysków kapitałowych. Opisane powyżej powiązania osobowe i kapitałowe oraz działania J. C., prawidłowo dały podstawę organowi do dokonania ustaleń co do braku samodzielnego decydowania w sprawach Spółki, co ma odzwierciedlenie w uzyskanych korzyściach podatkowych. Zatem organ odwoławczy uznał, że sposób działania Spółki jest sztuczny, z uwagi na brak uzasadnienia ekonomicznego, a wykorzystanie strony w strukturze Grupy do wykazania przesłanek zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych u źródła jest sprzeczne z celem tych przepisów. Nadto wypłacona dywidenda nie została efektywnie opodatkowana. Spółka nie była zobowiązana do zapłaty luksemburskiego podatku dochodowego od osób prawnych, bowiem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej osiągała przychody (dochody) podlegające w całości zwolnieniu z opodatkowania. Spółka jest zarejestrowana jako podmiot typu soparfi. Dywidendy otrzymywane przez podmioty typu soparfi od spółek zależnych są w Luksemburgu zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym. Dochód ten nie jest również opodatkowany w Fundacji C. w Księstwie Liechtenstein, będącej rzeczywistym właścicielem dywidendy. Fundacje rodzinne w Liechtensteinie są regulowane ustawą z dnia 20 stycznia 1926 roku Prawo Osób i Spółek ("Personen und Gesellschaftsrecht"). Zatem dywidenda nie jest efektywnie opodatkowana, gdyż rzeczywisty jej właściciel (Fundacja C.) nie jest opodatkowany podatkiem dochodowym od osób prawnych.
Ustalenia co do wskazanych faktów, wskazują na zasadność twierdzenia organów podatkowych o zastosowaniu art. 22c. u.p.d.o.p., niezależnie od tego, że zgodnie z przedstawioną przez skarżącą strukturą grupy, jest ona umiejscowiona w krajach UE. Zaznaczyć jednak trzeba, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, dla oceny zasadności odmowy zwrotu zryczałtowanego podatku dochodowego, zagadnienie zasadności zastosowania art. 22c u.p.d.o.p. ma znaczenie drugorzędne, gdyż nie został spełniony jeden z warunków zastosowania zwolnienia podatkowego wynikającego z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., gdyż spółka będąca podatnikiem nie posiadała statusu rzeczywistego właściciela w stosunku do przekazywanej jej przez płatnika dywidendy.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.