Oceniając opisaną sporną kwestię wskazać należy, że wznowienie postępowania stanowi tryb nadzwyczajny postępowania podatkowego, który umożliwia – w określonych przypadkach, to jest w razie wystąpienia kwalifikowanych wadliwości postępowaniu podatkowego decyzją ostateczną – ponowne przeprowadzenie tego postępowania oraz rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Ze względu na taki swój wyjątkowy charakter, pozwalający na wzruszenie decyzji ostatecznej – która przecież korzysta z ochrony swej trwałości z mocy art. 128 o.p. – ustawa ogranicza podstawy do uchylenia takich decyzji do ściśle określonych wad postępowania, jakie doprowadziły do wydania tej decyzji. Uwagi te mają istotne znaczenie dla zrozumienia istoty postępowania wznowieniowego, które – co należy podkreślić – nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego i nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji kończącej sprawę w postępowaniu zwykłym, a jedynie określa ramy prawne, w jakich jest dopuszczalne badanie, czy wystąpiła wada postępowania uznana za wadę kwalifikowaną, wyczerpująco wyliczoną w przepisach prawa (zob. J. Rudowski, Komentarz do art. 240, [w:] S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2024, Lex/el., nr 2; S. Presnarowicz, Komentarz do art. 240, [w:] L. Etel (red.), Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, Lex/el. 2025, nr 1 i 2).
Dlatego też w postępowaniu wznowieniowym, będącym postępowaniem nadzwyczajnym, nie rozpatruje się po raz kolejny sprawy merytorycznie, tak jak ma to miejsce w zwykłym postępowaniu instancyjnym. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie obliguje organu podatkowego do rozpatrzenia sprawy na nowo. Zakres rozpoznania sprawy determinuje przesłanka wznowienia (zob. wyrok NSA z 12 lipca 2017 r., I FSK 527/17). Instytucja wznowienia postępowania podatkowego ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, enumeratywnie wskazanymi w art. 240 § 1 o.p. Powyższa instytucja nie może być wykorzystywana do ponownej pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego, a odrębne postępowanie nadzwyczajne. Toczy się ono tylko w zakresie oceny, czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 o.p. i w takim też zakresie rozstrzygnięcie organu podatkowego podlega kontroli sądowej (zob. wyrok NSA z 21 czerwca 2017 r., I FSK 1763/15).
Innymi słowy, postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego (zob. wyrok NSA z 3 czerwca 2020 r., II FSK 465/20) Omawiana instytucja ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową tylko wówczas, gdy postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi enumeratywnie wskazanymi w art. 240 o.p. (zob. wyroki NSA z: 14 września 2018 r., II FSK 2687/16 oraz 10 stycznia 2019 r., II FSK 32/17).
Jednocześnie pamiętać trzeba, że przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający, albowiem wznowienie postępowania stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych. Postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, gdyż inna jest waga zakresu naruszeń prawa uwzględnianych w tymże postępowaniu. Zakres postępowania wznowieniowego jest bowiem węższy aniżeli postępowania zwyczajnego i ogranicza się do badania podstaw wznowienia wskazanych przez wnioskodawcę (zob. wyrok NSA z 7 grudnia 2021 r., II FSK 1129/21).
Mając na uwadze zarzuty podniesione w skardze raz jeszcze podkreślić trzeba, że to skarżący składając w niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania z powodów, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 8 o.p., zakreślił granice postępowania wznowieniowego. Z akt sprawy wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący pismem z 3 stycznia 2018 r., uzupełnionym pismem z 2 marca 2018 r., wniósł o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną SKO z 27 kwietnia 2007 r., nr SKO.0073/788/P/2007, w przedmiocie ustalenia dla skarżącego wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2002 rok za nieruchomość położoną w L. przy ul. [...]. We wniosku o wznowienie postępowania strona powołała się na wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2017 r., SK 13/15, opublikowany w Dzienniku Ustaw z 20 grudnia 2017 r., pod pozycja 2372 oraz z 13 grudnia 2017 r., SK 48/15, opublikowany w Dzienniku Ustaw z 27 grudnia 2017 r., pod pozycją 2432. Strona dochowała termin miesięczny przewidziany w art. 241 § 2 pkt 2 o.p., gdyż złożyła wniosek o wznowienie postępowania do organu w dniu 5 stycznia 2018 r., to jest w ciągu miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczeń TK (daty ich publikacji).
Zgodnie z art. 245 § 1 o.p., organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w alt 240 § 1, i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie; 2) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1; 3) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, lecz: a) w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa, albo b) wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68, art. 70 lub art. 118. W myśl art. 240 § 2 o.p., odmawiając uchylenia decyzji w przypadkach wymienionych w § 1 pkt 3, organ podatkowy w rozstrzygnięciu stwierdza istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1 oraz wskazuje okoliczności uniemożliwiające uchylenie decyzji.
W niniejszej sprawie konieczne było zbadanie zaistnienia przesłanki wznowienia określonej w art. 240 § 1 pkt 8 o.p., tj. czy decyzja SKO z 27 kwietnia 2007 r., nr SKO.0073/788/P/2007, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta z 22 stycznia 2007 r., nr Fn.III.3110/Nf/042/207/2006, ustalającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2002 rok za nieruchomość położoną przy ul. [...] w L., została wydana na podstawie przepisów, o których niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny.
W tym miejscu – z uwagi na to, że skarżący przywołał w skardze m.in. decyzję Prezydenta z 28 listopada 2002 r., nr Fn.III-3110/Nf/042/720/2002 – należy uzupełniająco wyjaśnić, że decyzją ostateczną w sprawie rozstrzygającą co do istoty (merytorycznie) kwestię wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2002 rok za nieruchomość położoną w L. przy ul. [...] jest decyzja Kolegium z 27 kwietnia 2007 r., nr SKO.0073/788/P/2007, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta z 22 stycznia 2007 r., nr Fn.III.3110/Nf/042/207/2006, ustalającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2002 rok za nieruchomość położoną przy ul. [...] w L.. Ta decyzja Kolegium z 27 kwietnia 2007 r. została wskazana w odwołaniu podatnika z 23 sierpnia 2024 r. od decyzji SKO z 22 lipca 2024 r. W odwołaniu tym (z 23 sierpnia 2024 r.) skarżący określając istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania domagał się także uchylenia decyzji Prezydenta z 28 listopada 2002 r. ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2002 rok za nieruchomość położoną przy ul. [...] w L.. Żądanie to powtórzył w skardze wniesionej do tutejszego Sądu. Jednakże ta decyzja organu podatkowego z 28 listopada 2002 r. na skutek odwołania podatnika, została już wcześniej wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją Kolegium z 19 lutego 2003 r., nr SKO.0073/140/P/2003. Powyższe oznacza, że wskazana przez stronę decyzja Prezydenta z 28 listopada 2002 r. nie wywiera ona skutków prawnych w zakresie obowiązku podatnika zapłaty podatku w kwocie w niej wskazanej. Kolegium uchyliło w całości tę decyzję Prezydenta i przekazało temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzja kasacyjna SKO z 19 lutego 2003 r. spowodowała, że decyzja organu podatkowego z 28 listopada 2002 r. nie nakłada na stronę obowiązku zapłaty podatku z niej wynikającego. Decyzją tą (z dnia 28 listopada 2002 r.) nie jest związany ani podatnik, ani organy podatkowe. W konsekwencji tego rozstrzygnięcia Kolegium, Prezydent, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wydał decyzję z 19 lipca 2005 r., od której podatnik się odwołał. Na skutek tego odwołania, SKO wydało decyzję kasacyjną z 20 października 2005 r., a sprawa po raz kolejny trafiła do organu pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Następnie w dniu 22 stycznia 2007 r. Prezydent wydał decyzję, która – po rozpatrzeniu odwołaniu strony – została utrzymana w mocy decyzją SKO z 27 kwietnia 2007 r., nr SKO.0073/788/P/2007. Dlatego to ta ostatnia decyzja ma status decyzji ostatecznej. Natomiast wskazana przez podatnika w odwołaniu z 23 sierpnia 2024 r. decyzja Kolegium z 4 października 2021 r., nr SKO.41/4138/P/2020, została już wyeliminowana z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem WSA w Lublinie z 3 czerwca 2022 r., I SA/Lu 666/21. Jednocześnie – co istotne – decyzja Kolegium z 4 października 2021 r. dotyczyła wymiaru podatku za rok 2000, a nie za rok 2002. W konsekwencji formułowane w rozpoznawanej obecnie przez Sąd skardze oraz w odwołaniu z 23 sierpnia 2024 r. zarzuty strony przeciw tej decyzji Kolegium są niezasadne.
Przechodząc do oceny istoty sprawy Sąd stwierdził, że jak prawidłowo oceniło Kolegium, powołane we wniosku strony o wznowienie postępowania dwa orzeczenia TK, tj. wyrok z 12 grudnia 2017 r., SK 13/15 oraz wyrok z 13 grudnia 2017 r., SK 48/15, nie miały wpływu na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Kolegium z 27 kwietnia 2007 r.
W wyroku wydanym w sprawie SK 13/15 Trybunał stwierdził, że art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1785 i 2141) rozumiany w ten sposób, że wystarczającą przesłanką zakwalifikowania gruntu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną będącą jego współposiadaczem, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 84 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Kwestionowana przez stronę decyzja Kolegium nie została wydana na podstawie powołanego wyżej przepisu. W roku 2002 w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych w ogóle nie było przepisu art. 1a, w tym art. 1a ust. 1 pkt 3. Przepis art. 1a został dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy z 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2002 r. nr 200, poz. 1683), wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. i miał zastosowanie do wymiaru podatku od nieruchomości od roku 2003 oraz w latach kolejnych. Natomiast nie miał mocy wstecznej i nie znajdował zastosowania do wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2002 czy też lata wcześniejsze. Ubocznie jedynie wskazać trzeba – co trafnie dostrzegł organ – że obowiązujące wówczas, to jest w 2003 r. brzmienie tego przepisu, w tym art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. było inne niż redakcja art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., o której niezgodności z Konstytucją RP orzekł Trybunał w wyroku z 12 grudnia 2017 r., SK 13/15.
Natomiast w drugim powołanym we wniosku o wznowienie wyroku Trybunału -z 13 grudnia 2017 r., SK 48/15 stwierdzono, iż art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1785) w zakresie, w jakim umożliwia uznanie za budowlę obiektu budowlanego, który spełnia kryteria bycia budynkiem, przewidziane w art. 1a ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy – jest niezgodny z zasadą szczególnej określoności regulacji daninowych, wywodzoną z art. 84 w związku z art. 217, w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Również w tym przypadku oczywiste jest, że opisany wyrok interpretacyjny TK w sprawie SK 48/15, ustalający prokonstytucyjny wzorzec wykładni przepisu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., nie miał wpływu na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Kolegium z 27 kwietnia 2007 r., nr SKO.0073/788/P/2007, albowiem w roku podatkowym 2002, którego dotyczyła ta decyzja przepis art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. nie obowiązywał. Jak wskazano wyżej, przepis art. 1a dodano z mocy art. 1 pkt 2 ustawy nowelizującej ustawę o podatkach i opłatach lokalnych z 30 października 2002 r. i wszedł on w życie w kolejnym roku podatkowym – z dniem 1 stycznia 2003 r.
W konsekwencji, biorąc pod uwagę powyższe, trafne było stanowisko Kolegium, że w sprawie nie wystąpiła podstawa wznowienia postępowania, o której mowa w art. 240 1 pkt 8 o.p. związana z wyrokami TK przywołanymi we wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Kolegium z 27 kwietnia 2007 r.
Niezasadne są również pozostałe zarzuty skargi. Jak wskazano wyżej, postępowanie wznowieniowe nie otwiera drogi do ponowienia postępowania zwykłego, a tego faktycznie domaga się skarżący formułując opisane wyżej zarzuty co do pominięcia – w toku postępowania zwykłego zakończonego ww. decyzją Kolegium z 27 kwietnia 2007 r. – znajdujących się w aktach sprawy dowody potwierdzające stanowisko podatnika, że od momentu zakupu opisanego budynku wraz z prawem wieczystego użytkowania gruntu, na którym jest położony, był on wykorzystywany wyłącznie na cele mieszkaniowe i nigdy nie był i nie jest wykorzystywany na cele niezgodne z jego przeznaczeniem. Niezależnie od tego trafnie SKO podniosło, że wskazane zarzuty – dodatkowo podniesione w odwołaniu strony z 23 sierpnia 2024 r. oraz powołane dowody na ich poparcie stanowią powtórzenie zarzutów podatnika podniesionych w odwołaniu strony z 6 stycznia 2003 r. od decyzji Prezydenta z 28 listopada 2002 r., znak: Fn.III-3110/Nf/042/720/2002. Zarzuty te były zatem przedmiotem oceny organów administracji w postępowaniu podatkowym zwykłym. Na skutek tego odwołania została wydana przez SKO decyzja z 19 lutego 2003 r., następnie decyzja Prezydenta Miasta Lublin z 19 lipca 2005 r., kolejna decyzja SKO z 20 października 2005 r., decyzja Prezydenta z 22 stycznia 2007 r. oraz objęta wnioskiem skarżącego o wznowienie postępowania ostateczna decyzja SKO z 27 kwietnia 2007 r.
Wbrew twierdzeniom strony, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego. Kolegium orzekając w granicach zakreślonych podstawą wznowienia wskazaną przez wnioskodawcę prawidłowo rozstrzygnęło sprawę co do jej istoty, na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 i art. 245 § 1 pkt 2 oraz art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 221 § 1 o.p. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wszelkim wymaganiom art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. Organ w sposób wyczerpujący odniósł się w decyzji do wszystkich istotnych okoliczności w sprawie, w tym obszernie ocenił całość argumentacji podniesionej przez stronę w odwołaniu, słusznie uznając ją za niezasadną.
O ile skarżący domaga się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji Kolegium, które to decyzje utrzymują w mocy ww. decyzję Prezydenta z 28 listopada 2002 r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. oraz art. 247 § 2 i art. 70 § 8 o.p., to z wnioskiem tym powinien zwrócić się do właściwego organu podatkowego.
Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.