Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 29 sierpnia 2025 r., po rozpatrzeniu odwołania H. S., dalej: "podatnik", "skarżący", Samorządowe Kolegium Odwoławcze, dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy", utrzymało w mocy decyzję Burmistrza L. K., dalej: "Burmistrz", "organ pierwszej instancji", z dnia 20 maja 2025 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu I raty podatku rolnego za 2025 r.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 25 marca 2025 r. podatnik prowadzący Gospodarstwo Rolne S.C. zwrócił się do Burmistrza o umorzenie I raty podatku rolnego za 2025 r. z uwagi na trudną sytuacją ekonomiczną spowodowaną skutkami suszy wiosną i latem 2024 r. Wezwaniem z dnia 28 marca 2025 r. organ pierwszej instancji zobowiązał podatnika do przedłożenia dokumentów dotyczących dochodów i wydatków podatnika i jego rodziny oraz posiadanego majątku, sprawozdania finansowego z prowadzonej działalności, kopie wysłanego wniosku o oszacowanie szkód w wyniku suszy w gospodarstwie rolnym, protokołu o sytuacji rodzinnej, materialnej i finansowej, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, oświadczenia o pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie otrzymanej w okresie od 22 marca 2022 r. do 24 marca 2025 r. oraz decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego.
Po przeprowadzeniu postępowania Burmistrz w oparciu o przedłożone przez podatnika dokumenty stwierdził poziom przychodów podatnika na łączną kwotę [...]zł oraz wszystkich wydatków na łączną kwotę [...]zł. Biorąc pod uwagę powyższe dane organ pierwszej instancji stwierdził, że przedstawiona przez podatnika jego sytuacja finansowa i materialna jest dobra, a nawet bardzo dobra, o czym świadczy także zakup mieszkania w W.. Z tych też względów Burmistrz odmówił umorzenia I raty podatku rolnego na 2025 r.
W odwołaniu od tej decyzji podatnik podniósł, że negatywne zjawiska atmosferyczne w postaci suszy przełożyły się bezpośrednio na pogorszenie sytuacji ekonomicznej jego gospodarstwa.
Z kolei Kolegium uzasadniając swoje rozstrzygnięcie stwierdziło, że w postępowaniu podatkowym został zgromadzony niezbędny materiał dowodowy, pozwalający na ustalenie aktualnej sytuacji finansowej i rodzinnej podatnika. Z ewidencji geodezyjnej wynika, że podatnik posiada 2,9000 ha fizycznych gruntów własnych, 164,7267 ha fizycznych na współwłasność z żoną oraz 109,3800 ha fizycznych dzierżawionych od KOWR. Organ pierwszej instancji uznał, że sytuacja finansowa i materialna podatnika, mimo wskazywanych przez niego strat i ponoszonych wydatków nie nosi cech wyjątkowości. Na ocenę sytuacji podatnika miała wpływ również informacja o zakupie mieszkania w W..
Jak zauważył organ odwoławczy, źródłem utrzymania podatnika są dochody z gospodarstwa rolnego oraz emerytura. Podatnik prowadzi gospodarstwo, na które otrzymuje także pomoc krajową i unijną, korzystał z dopłat bezpośrednich do gruntów z ARiMR w 2024 i 2025 r. na łączna kwotę [...]zł. Ustalono także, że podatnik w 2022 r. otrzymał zwrot podatku akcyzowego w kwocie [...]zł, w 2023 r. z tego tytułu podatnik otrzymał [...] zł, w 2024 r. - [...] zł, natomiast w 2025 r. podatnik otrzymał [...] zł. Z informacji uzyskanych ze strony Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Systemu Rejestracji Pomocy Publicznej wynika także, iż podatnik otrzymał w 2022 r. pomoc od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa mającą na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi w kwocie [...]zł, w 2023 r. z tego samego tytułu podatnik otrzymał pomoc w kwocie [...]zł oraz [...] zł w 2024 r. Podatnik otrzymał również pomoc de minimis w rolnictwie od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w formie dopłaty do siewu lub sadzenia z tytułu materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany. Wyroku 2024 była to kwota [...]zł, a w 2023 r. [...] zł. Nadto, Burmistrz na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej udzielił podatnikowi zwolnienie z podatku rolnego w 2023 r. w kwocie [...]zł, a także przyznał na podstawie art 13 ust. 1 pkt 1 i art 13d ust. 1 ustawy o podatku rolnym gospodarstwu rolnemu skarżącego w 2023 r. ulgę inwestycyjną w kwocie [...]zł. Pomoc publiczną podatnik również otrzymał z Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w 2024 r. w wysokości [...] zł. Zdaniem organu odwoławczego, uzyskane dochody z gospodarstwa umożliwiają podatnikowi zapłatę należnego podatku bez uszczerbku dla potrzeb bytowych rodziny oraz funkcjonowania prowadzonego przez niego gospodarstwa. Przejściowe trudności podatnika nie mogą uzasadniać umorzenia należnych podatków i tym samym zmniejszenia dochodów Gminy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie podatnik zarzucił naruszenie:
- przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 120, art. 121 § 1 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, jak również dowolną, a nie swobodną ocenę, sprzeczną z zasadami logiki, dostępnej wiedzy i doświadczenia życiowego, a w konsekwencji wydanie decyzji o odmowie umorzenia zaległości I raty podatku rolnego za 2025 r., podczas gdy w rzeczywistości brak było podstaw do wydania takiej decyzji, a zaistniały podstawy do umorzenia zaległości podatkowej;
- przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki do umorzenia w całości zaległości podatkowej, podczas gdy w rzeczywistości przesłanki te zostały spełnione i zaległość winna zostać umorzona.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu pierwszej instancji z dnia 20 maja 2025 r.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zgodnie z treścią art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Jak zaś wynika z art. 134 § 1 powołanej ustawy, rozstrzyga on w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Uwzględniając skargę na decyzję sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a, uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest ocena zgodności z prawem decyzji Kolegium z dnia 29 sierpnia 2025 r., utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza z dnia 20 maja 2025 r. odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej z tytułu I raty podatku rolnego za 2025 r. Spór między stronami postępowania przed sądem administracyjnym dotyczy zaś czy organ podatkowy prawidłowo ocenił dowody i trafnie uznał brak istnienia ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego przemawiającego za umorzeniem zaległości podatkowej.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia był przepis art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, organ podatkowy może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Przepis ten wskazuje dwie przesłanki, przy zaistnieniu przynajmniej jednej z nich, na co wskazuje użyty spójnik: "lub", organ podatkowy może w drodze decyzji zastosować ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych polegającą m.in. na umorzeniu zaległości: ważny interes podatnika lub interes publiczny. Wymienione zwroty normatywne tworzą zespół ogólnie zarysowanych celów, które należy wziąć pod uwagę w procesie stosowania prawa i zawsze odnosić go do indywidualnej sytuacji podatnika występującego z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych.
Z kolei użyte w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, sformułowanie "może umorzyć", w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, że organ podatkowy przy rozpatrywaniu takiej sprawy, jeżeli stwierdzi zaistnienie przynajmniej jednej z przesłanek zastosowania ulgi podatkowej, podejmuje rozstrzygnięcie w sprawie zastosowania ulgi w spłacie zaległości podatkowej korzystając ze swobody wynikającej z uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ podatkowy w przypadku stwierdzenia przynajmniej jednej z przesłanek określonych w tym przepisie może uwzględnić wniosek i przyznać ulgę lub przeciwnie, odmówić jego uwzględnienia. Wskazana swoboda decyzyjna w zakresie rozstrzygnięcia na gruncie wskazanej regulacji sprawia, że nawet wystąpienie ustawowych przesłanek nie obliguje organu podatkowego do zastosowania instytucji umorzenia w każdym przypadku. Stwierdzenie przez organ podatkowy braku przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w zastosowaniu ulgi podatkowej powoduje natomiast, że nie będzie on dysponował swobodą co do rozstrzygnięcia w sprawie wniosku, a decyzja będzie miała charakter związany. Brak zaistnienia przesłanek oznacza zatem konieczność wydania decyzji o odmowie zastosowania ulgi w spłacie zaległości podatkowej.