SKO przyznało, że identyfikując podstawę prawną obowiązku, w części D poz. 4 tytułu wykonawczego wskazano niepełne oznaczenie decyzji z 29 listopada 2023 r. pomijając litery "DB" faktycznie zawarte w oznaczeniu numeru tejże decyzji. W ocenie Kolegium uchybienia tego nie należy traktować jako błędu na tyle istotnego, aby wpływał na uznanie zarzutu pełnomocnika strony. Akta sprawy nie zawierają jakiejkolwiek innej decyzji Prezydenta z 29 listopada 2023 r. oznaczonej nr DSM-RB.3032.127.2023, której faktyczne funkcjonowanie w obrocie prawnym powodowałoby konieczność uwzględnienia zarzutu przeciwegzekucyjnego.
Organ odwoławczy uznał za niezasadny zarzut błędnego oznaczenia wierzyciela w części E poz. 1 tytułu wykonawczego. Podał, że dotacja oświatowa została przyznana na rzecz Spółki ze środków pozostających w budżecie Gminy Miasta Elbląg i z tego punktu widzenia wierzycielem jest ta właśnie Gmina. Prezydent miasta jest jednak upoważniony do reprezentacji gminy oraz do działania w imieniu gminy. Jest też organem wykonawczym gminy w miastach powyżej 100.000 mieszkańców (do których należy Elbląg), o czym przesądza treść art. 26 ust. 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm.).
SKO podało, że zarzut błędnego wskazania aktu normatywnego "w części A1-1" tytułu wykonawczego dotyczy zapewne części D poz. 1 tytułu. Organ stwierdził, że nie ma podstaw do uwzględnienia tego zarzutu. Skoro w części D poz. 4-5 tytułu wykonawczego wskazano numer i datę decyzji Prezydenta, odnoszące się do wymaganej należności pieniężnej, to pełnomocnik strony mógł prawidłowo zidentyfikować, że chodzi o dotację pobraną w nadmiernej wysokości.
Kolegium nie dopatrzyło się też podstaw do uwzględnienia zarzutów strony kwestionujących poprawność kwalifikowanych podpisów elektronicznych w tytule wykonawczym. SKO uznało prawidłowość podpisu zamieszczonego w tytule wykonawczym, co przekłada się na niezasadność stanowiska pełnomocnika Spółki o niedoręczeniu stronie odpisu tytułu wykonawczego.
Kolegium uznało zarzut niedoręczenia stronie upomnienia za bezzasadny. Jako adresata tego upomnienia wskazano "C." – określając jednocześnie adres podmiotu zgodny ze wskazanym w odpisie KRS oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP) Spółki. Okoliczność, że w nazwie podmiotu zobowiązanego do zapłaty nie dookreślono rodzaju spółki (na czym – jak należy domniemywać – opiera się zarzut pełnomocnika), czyli spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nie może skutkować przyjęciem "nieskuteczności" upomnienia.
Jak zauważył organ odwoławczy, zarzuty strony koncentrują się raczej na nieprawidłowościach związanych z "technicznym" aspektem tytułu wykonawczego, nie kwestionowano merytorycznej treści tego dokumentu.
W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie w całości postanowienia SKO. Zarzuciła naruszenie art. 34 § 2 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 33 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Prezydenta z 19 września 2024 r. w sytuacji, gdy zachodziły przesłanki do jego uwzględnienia. Skarżąca powtórzyła naruszenia podniesione już w piśmie z 12 września 2024 r. w sprawie zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie z 17 kwietnia 2025 r., którym SKO utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta z 19 września 2024 r. o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Sporna stała się dokonana przez organy ocena zasadności zarzutów zgłoszonych przez skarżącą w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec Spółki.
Jak wynika z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Z kolei art. 33 § 2 u.p.e.a. stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (art. 33 § 4 u.p.e.a.).
Sąd ma na uwadze, że postępowanie mające na celu rozpoznanie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest postępowaniem incydentalnym w ramach administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Postępowanie dotyczące zarzutu zgłoszonego w oparciu o jedną z podstaw wymienionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. nie dotyczy zatem sprawy administracyjnej, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, kwestionującego dopuszczalność wszczęcia lub dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej. Ustalenia faktyczne mogą więc dotyczyć jedynie podstaw zgłoszonych zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym, co wprost wynika z art. 29 § 1 u.p.e.a.
Rozpoznając skargę Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Na aprobatę zasługuje ocena SKO w odniesieniu do zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) u.p.e.a., że określenie obowiązku nastąpiło niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4. Przy ocenie tego zarzutu bada się, czy nie doszło do zniekształcenia w zakresie przedmiotu postępowania egzekucyjnego, ujawnionego w tytule wykonawczym w porównaniu do obowiązku wynikającego z decyzji. Przy czym zniekształcenie to może odnosić się zarówno do rodzaju egzekwowanego obowiązku, jak i innych jego parametrów, w tym daty powstania (por. wyroki: WSA w Warszawie z 11 marca 2021 r., VII SA/Wa 1616/20, WSA w Gdańsku z 21 maja 2019 r., I SA/Gd 281/19, WSA w Poznaniu z 3 czerwca 2022 r., I SA/Po 77/22, WSA w Łodzi z 28 sierpnia 2024 r., I SA/Łd 209/24).
Tymczasem z decyzji Prezydenta z 29 listopada 2023 r. wynika, że zwrotowi podlegają dotacje w wysokości [...] zł. Jak odnotowało to Kolegium w zaskarżonym postanowieniu, wskazana kwestia nie uległa zmianie pomimo zaskarżenia decyzji Prezydenta. SKO decyzją z 10 maja 2024 r. nr Rep.399/IN/24 uchyliło decyzję Prezydenta w części, tj. w pkt 2 i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że określiło termin naliczenia odsetek począwszy od 4 października 2022 r. oraz w pkt 3 i w tym zakresie umorzyło postępowanie przed organem pierwszej instancji. WSA w Olsztynie w wyroku z 28 sierpnia 2024 r., I SA/Ol 230/24 oddalił skargę Spółki na decyzję Kolegium z 10 maja 2024 r. Pozostaje więc w obrocie prawnym pkt 1. decyzji Prezydenta z 29 listopada 2023 r. określający wobec Spółki wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości podlegającej zwrotowi w kwocie [...] zł za lata 2019-2020.
Taką też kwotę dotacji podlegającej zwrotowi wyszczególniono w części D.1 poz. 1 tytułu wykonawczego z 30 sierpnia 2024 r. Dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobrane w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, pobrania dotacji w nadmiernej wysokości (art. 252 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych).
Stwierdzenie okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości nastąpiło 19 września 2022 r. – w dacie doręczenia skarżącej wystąpienia pokontrolnego (wyrok z 28 sierpnia 2024 r., I SA/Ol 230/24). Niemniej dopiero wydanie decyzji z 29 listopada 2023 r. nr DSM-RB.3032.127.2023.DB dało możliwość skierowania obowiązku do przymusowej realizacji. Wobec wskazania daty 29 listopada 2023 r. w pozycji 5 części D1. tytułu wykonawczego z 30 sierpnia 2024 r. zasadnie organy wierzycielskie uznały, że określenie obowiązku nastąpiło zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia.
Przy czym Sąd nie ma wątpliwości, że podstawą egzekucji jest decyzja Prezydenta z 29 listopada 2023 r. o nr DSM-RB.3032.127.2023.DB mimo nieprawidłowego podania w tytule wykonawczym numeru decyzji bez dwóch ostatnich liter. Wskazana wada nie ma wpływu na kwestionowaną przez skarżącą prawidłowość określenia obowiązku podlegającego egzekucji. Zasadnie Kolegium w tym zakresie podało, że zarzut błędnego wskazania decyzji organu w tytule wykonawczym należy powiązać z argumentacją odnośnie tego, jakie miałyby być ujemne skutki takiego błędu dla prawidłowości całego postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Olsztynie z 15 maja 2018 r., I SA/Ol 72/18).
Prezydent miasta jest ponadto upoważniony do reprezentacji gminy oraz do działania w imieniu gminy, co wynika z art. 26 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, jak zasadnie odnotowało Kolegium w odpowiedzi na zarzut błędnego oznaczenia wierzyciela w części E poz. 1 tytułu wykonawczego. Stanowisko Spółki nie jest w tej sytuacji trafne, podobnie jak w kwestii błędnego wskazania aktu normatywnego. Jedną z kluczowych podstaw prawnych odnoszących się do dotacji pobranej w nadmiernej wysokości jest powołana w części D poz. 1 tytułu wykonawczego art. 169 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1530). Już bowiem z art. 169 ust. 1 pkt 2 tej ustawy wynika, że dotacje udzielone z budżetu państwa pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.
Na zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) u.p.e.a. nie ma też wpływu argumentacja zobowiązanej dotycząca odsetek od niezwróconych w terminie kwot dotacji. Sporne kwestie w tym zakresie zostały przesądzone w powoływanym już wyżej wyroku z 28 sierpnia 2024 r., I SA/Ol 230/24. Argumentacja skargi zgłoszona już w ramach zarzutu egzekucyjnego, dotycząca wysokości odsetek i terminu od którego się je nalicza, stanowi polemikę z treścią ostatecznej decyzji w tym przedmiocie, na co nie ma miejsca na etapie postępowania egzekucyjnego.
W ocenie Sądu zasadnie oddalono kolejny zarzut braku doręczenia upomnienia zgłoszony na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. z tego powodu, że Spółka nie jest adresatem tego upomnienia i przez to nie jest zobowiązana do zapłaty obowiązku wykazanego w tytule wykonawczym. Z akt sprawy rzeczywiście wynika, że adresatem upomnienia z 28 maja 2024 r. jest: C. – bez wskazania formy prawnej podmiotu. Upomnienie skierowano jednak na adres skarżącej Spółki zgodny ze wskazanym w odpisie KRS, pod którym je też doręczono stronie. W upomnieniu podano także NIP Spółki. Trudno w tej sytuacji dopatrywać się wady w postaci braku doręczenia upomnienia zobowiązanej Spółce.
Natomiast w odniesieniu do zarzutu skarżącej o braku wymagalności obowiązku z powodu braku podpisu wierzyciela na tytule wykonawczym, jak też brak uprawnienia osoby wystawiającej tytuł wykonawczy, SKO wystarczająco ustosunkowało się w tym przedmiocie. Organ poinformował, że osoba wykonująca funkcje Skarbnika Miasta Elbląg została formalnie upoważniona m.in. do składania oświadczeń woli oraz podpisywania korespondencji w materii windykacji i egzekucji administracyjnej. Tytuł wykonawczy wystawiono w elektronicznym systemie eTW i zawiera on kwalifikowany podpis elektroniczny.
Wyrażona przez Kolegium w tym zakresie ocena spełnia wymóg udzielenia informacji z uwzględnieniem zasady informowania stron na podstawie art. 9 kpa w związku z art. 18 u.p.e.a. Wskazane zastrzeżenia nie mogą stanowić podstawy zarzutów z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. Ewentualne wady tytułu wykonawczego nie pociągają bowiem za sobą braku wymagalności egzekwowanego obowiązku (wyrok NSA OZ w Szczecinie z 22 marca 2000 r., SA/Sz 357/99, LEX nr 41537).
Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy wynikający z nadesłanych akt organu, w zestawieniu z argumentacją strony należy uznać, że organ odwoławczy nie naruszył prawa przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.
Przytoczone orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, o ile nie zastrzeżono inaczej.