Wyrok WSA z dnia 12 czerwca 2025, sygn. I SA/Ol 28/25

wystąpiła okoliczność uchylania się od wykonania obowiązku przez organ; w rezultacie organ niesłusznie pobrał m.in. od skarżącego kwotę 10818,16 zł; - art. 33 u.p.e.a. oraz art. 35 u.p.e.a., poprzez niewydanie ośmiu postanowień o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego i wydanie tylko 2 postanowień w sprawie zarzutów na wydane tytuły wykonawcze; - art. 7 § 2 u.p.e.a., ponieważ organ egzekucyjny wystawił nie cztery,

a osiem tytułów wykonawczych (w których odsetki i opłaty egzekucyjne naliczane są na inny dzień), na podstawie których wydano 14 zawiadomień o zajęciu

wierzytelności; - art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., poprzez zakwestionowanie poprawności przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego, - art. 26 § 2 u.p.e.a., poprzez wydanie tytułu wykonawczego nr [...] z 20.06.2024 r., gdzie egzekwowany obowiązek nie istnieje, - art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a., poprzez niewydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych w terminie 30 dni od wyegzekwowania całości obowiązku, - art. 26 § 3 u.p.e.a., poprzez brak wystawienia tytułu wykonawczego również na byłą żonę (zobowiązania obejmują okres kiedy skarżący był w związku małżeńskim); - art. 45 ust. 4 pkt 1 ustawy z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez brak otrzymania informacji wynikającej z ww. przepisu prawa; - art. 64 § 9 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 56 u.p.e.a., poprzez niezwrócenie kosztów egzekucyjnych, - art. 78 § 3 i § 5 Ordynacji podatkowej, poprzez niewypłacenie odsetek od nadpłaty za rok 2020 i 2022. W uzasadnieniu skargi, skarżący zakwestionował podjęte przez organ egzekucyjny czynności, zastosowane środki egzekucyjne, podważył zasadność wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zarzucił brak poprawności prowadzonego przez Naczelnika postępowania w sprawie wydania postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych oraz zażądał zwrotu kosztów egzekucyjnych naliczonych w kwocie 7.962,10 zł. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Pismem z 27.05.2025 r. stanowiącym uzupełnienie skargi skarżący wskazał, że na podstawie informacji otrzymanej w piśmie z dnia 12.05.2025 r. znak 2813- SEE2.7113.172.20251 od Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie (dalej: Naczelnik), skarżący ustalił faktyczny należny podatek, na podstawie wydanych przez Naczelnika 3 decyzji w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r., 2019 r. i 2021 r. W oparciu o przesłane pismo Naczelnika z 12.05.2025 r. oraz przesłane wszystkie tytuły wykonawcze skarżący uznał, że Naczelnik bezprawnie wydał tytuły wykonawcze nr: [...] z 14.06.2024 oraz [...] z 21.06.2024. W związku z powyższym strona wyliczyła, że Urząd Skarbowy w Olsztynie pobrał bezprawnie 25065,72 zł a powinien pobrać 21060,01 zł, zgodnie z wystawionymi decyzjami. W związku z powyższym organ skarbowy powinien zwrócić stronie 4005,71 zł. Ponadto skarżący wyjaśnił, że tytuł wykonawczy o nr [...] z dnia 21.06.2024 został zaskarżony do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W związku ze złożonym sprzeciwem od wydanych tytułów wykonawczych stronie należało zwrócić koszty egzekucyjne w wysokości 2408,91zł, a zwrócono tylko w kwocie 706,11 zł. W konsekwencji skarżący uznał, że całość kwoty jaką organ skarbowy powinien zwrócić skarżącemu wynosi: 5708,50 zł (4005,71 zł oraz koszty egzekucyjne w kwocie 1702,80 zł.). Skarżący na podstawie przesłanego harmonogramu rozliczenia wpłat oraz poboru podatku w postępowaniu egzekucyjnym uznał, że kwota należnego podatku wynosiła zgodnie z wystawionymi tytułami wykonawczymi 21060,01 zł (wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi), a w rzeczywistości została pobrana w kwocie wyższej tj. 25065,72 zł. Strona zarzuciła również, że przesłany harmonogram nie zawiera wszystkich wpłat dokonanych przez skarżącego. Do pisma z 27.05.2025 r. skarżący dołączył załączniki: 1. Informacja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie pismo znak: 2813-SEE2.7113.172.2025 z dnia 12.05.2025 r. z załącznikami, 2. zarządzenie nr 74/2019 Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie w sprawie określenia zasad odpłatności za wykonywanie kserokopii na potrzeby interesantów Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie, 3. pismo znak: 2813-SER2.7010.156.2025.2 z dnia 17.04.2025r.-harmonogram rozliczenia wpłat uzyskanych w drodze postępowania egzekucyjnego, z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2018, 2019 i 2021, 4. kserokopie wpłat własnych i pobranych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie (7 dokumentów), 5. przelewy zwrotu części kosztów egzekucyjnych (2 dokumenty), 6. potwierdzenie nadania przesyłki do Zarządu Dróg Miasta K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm. dalej: p.u.s.a.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3).

W zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy, należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1665/06, CBOSA).

Spór pomiędzy stronami sprowadza się do kwestii prawidłowości określenia wysokości kosztów egzekucyjnych obciążających skarżącego w postanowieniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 28.10.2024 r., znak: 2801-IEE.7192.199.2024, utrzymującym w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie z 29.08.2024 r. znak: 2813-SEE2.7113.255.2024.10.

W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem prawa, a zatem brak było podstaw do jego uchylenia.

W pierwszej kolejności należy przytoczyć obowiązujące regulacje prawne. Zgodnie z art. 64 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny pobiera w egzekucji należności pieniężnej opłatę egzekucyjną w wysokości 10% środków pieniężnych wyegzekwowanych na należność pieniężną, odsetki na dzień wyegzekwowania i koszty upomnienia. Maksymalna wysokość opłaty egzekucyjnej wynosi 40.000,00 zł odrębnie dla każdego tytułu wykonawczego. Stosownie do art. 64 § 5 u.p.e.a. w przypadku zapłaty należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie lub kosztów upomnienia organowi egzekucyjnemu lub wierzycielowi przez zobowiązanego lub przez podmiot wymieniony w art. 71ca § 1 pkt 3 i 5, po wszczęciu egzekucji administracyjnej, organ egzekucyjny pobiera opłatę egzekucyjną w wysokości 5% uzyskanych w ten sposób środków pieniężnych na należność pieniężną, odsetki na dzień zapłaty i koszty upomnienia. Maksymalna wysokość opłaty egzekucyjnej wynosi 20.000,00 zł odrębnie dla każdego tytułu wykonawczego. W myśl art. 64 § 7 u.p.e.a. obowiązek zapłaty opłaty egzekucyjnej powstaje z chwilą:

wyegzekwowania należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie lub kosztów upomnienia;

zapłaty po wszczęciu egzekucji administracyjnej organowi egzekucyjnemu lub wierzycielowi należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie lub kosztów upomnienia;

wydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego w przypadku, gdy w okresie tego zawieszenia należność pieniężna, odsetki z tytułu niezapłacenia jej w terminie lub koszty upomnienia zostały przekazane organowi egzekucyjnemu przez dłużnika zajętej wierzytelności lub zapłacone przez zobowiązanego lub przez podmiot wymieniony w art. 71ca § 1 pkt 3 i 5.

Organ egzekucyjny zgodnie z art. 64 § 1 u.p.e.a. pobiera opłatę manipulacyjną za wszczęcie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej. Opłata manipulacyjna wynosi 40,00 zł, a w przypadku wszczęcia egzekucji administracyjnej opłata ulega podwyższeniu i wynosi 100,00 zł. Obowiązek zapłaty opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą wszczęcia postępowania egzekucyjnego, oddzielnie dla każdego tytułu wykonawczego - art. 64 § 2 u.p.e.a. Opłata manipulacyjna, opłata egzekucyjna, opłata za czynności egzekucyjne i wydatki egzekucyjne stanowią koszty egzekucyjne - art. 64c § 1 u.p.e.a. Z kolei w art. 64c § 9 - § 11 u.p.e.a. zawarto regulacje dotyczące procedury, w ramach której wydawane jest postanowienie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych. Organ egzekucyjny zgodnie z art. 64c § 9 pkt 1 lit. a u.p.e.a. wydaje postanowienie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek zobowiązanego złożony w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych.

Zgodnie z art. 26 § 3a u.p.e.a. wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje z chwilą doręczenia wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej i tytułu wykonawczego organowi egzekucyjnemu, jeżeli wierzyciel nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym, podpisania tytułu wykonawczego przez osobę upoważnioną do działania w imieniu wierzyciela, jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, albo opatrzenia pieczęcią, o której mowa w art. 26e § 1 pkt 4 albo 5. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego - art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. Organ egzekucyjny dodatkowo odrębnie pobiera wydatki egzekucyjne - są to koszty faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny w związku z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego - art. 64b § 1 u.p.e.a.

Na podstawie przytoczonych wyżej regulacji prawnych, w toku prowadzonej z majątku skarżącego egzekucji powstały koszty egzekucyjne w łącznej kwocie 1.573,75 zł, na które to koszty, składają się:

Tytuł wykonawczy nr [...]:

opłata manipulacyjna w kwocie 100,00 zł, naliczona zgodnie z art. 64 § 1 u.p.e.a.,

opłata egzekucyjna w kwocie 386,93 zł, naliczona zgodnie z art. 64 § 4 u.p.e.a.,

opłata egzekucyjna w kwocie 175,26 zł, naliczona zgodnie z art. 64 § 5 u.p.e.a.,

wydatki egzekucyjne w kwocie 9,82 zł, naliczone zgodnie z art. 64b § pkt 15 u.p.e.a.,

Tytuł wykonawczy nr [...]:

opłata manipulacyjna w kwocie 100,00 zł, naliczona zgodnie z art. 64 § 1 u.p.e.a.,

opłata egzekucyjna w kwocie 307,90 zł, naliczona zgodnie z art. 64 § 5 u.p.e.a.,

Tytuł wykonawczy nr [...]:

opłata manipulacyjna w kwocie 100,00 zł, naliczona zgodnie z art. 64 § 1 u.p.e.a.,

opłata egzekucyjna w kwocie 239,57 zł, naliczona zgodnie z art. 64 § 5 u.p.e.a.,

wydatki egzekucyjne w kwocie 28,84 zł, naliczone zgodnie z art. 64b § 1 pkt 15 u.p.e.a.,

Tytuł wykonawczy nr [...]:

opłata manipulacyjna w kwocie 100,00 zł, naliczona zgodnie z art. 64 § 1 u.p.e.a.,

opłata egzekucyjna w kwocie 15,85 zł, naliczona zgodnie z art. 64 § 4 u.p.e.a.,

opłata egzekucyjna w kwocie 0,38 zł, naliczona zgodnie z art. 64 § 5 u.p.e.a.,

wydatki egzekucyjne w kwocie 9,20 zł, naliczone zgodnie z art. 64b § 1 pkt 15 u.p.e.a.

W ocenie Sądu organy podatkowe w prawidłowy sposób określił wysokość kosztów egzekucyjnych, powstałych w toku prowadzonej z majątku skarżącego egzekucji, tj. zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na łączne koszty egzekucyjne składają się opłata manipulacyjna, opłata egzekucyjna oraz wydatki egzekucyjne. Obowiązek zapłaty opłaty manipulacyjnej (40,00 zł) powstał z chwilą wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie powyższych tytułów wykonawczych. Jak stanowi art. 26 § 3a u.p.e.a. wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje z chwilą doręczenia wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej i tytułu wykonawczego organowi egzekucyjnemu, jeżeli wierzyciel nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym lub podpisania tytułu wykonawczego przez osobę upoważnioną do działania w imieniu wierzyciela, jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym. Następnie organ egzekucyjny doręczył dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, co z kolei spowodowało wszczęcie egzekucji administracyjnej i podwyższenie opłaty manipulacyjnej do łącznej kwoty 400,00 zł (100,00 zł od każdego tytułu wykonawczego).

W stanie faktycznym niniejszej sprawy Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że organ egzekucyjny prawidłowo także przyjął, że naliczenie opłaty egzekucyjnej w wysokości 5% oraz 10% jest zasadne, stąd określił i obciążył skarżącego opłatą egzekucyjną w łącznej kwocie 1.125,89 zł. Należności objęte tytułami wykonawczymi o numerach: [...], [...], [...] oraz [...], zostały wyegzekwowane w wyniku realizacji zastosowanych środków egzekucyjnych oraz dobrowolnych wpłat własnych, co oznacza, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Olsztynie miał obowiązek zastosowania dwóch stawek opłaty egzekucyjnej w wysokości 10% oraz 5%.

W odniesieniu do wydatków egzekucyjnych naliczonych w łącznej kwocie 47,86 zł w ocenie Sądu zasadnie organ egzekucyjny obciążył skarżącego tymi wydatkami, tj. kosztami przesłania pism sporządzonych w ramach podejmowanych czynności egzekucyjnych.

Odnosząc się do zarzutu, że organ egzekucyjny wystawił nie cztery a osiem tytułów wykonawczych, w związku z którymi wydał czternaście zawiadomień o zajęciu wierzytelności należy uznać, że jest on niezasadny. Skierowanie przez organ egzekucyjny kilku zawiadomień o zajęciu, w każdym z nich wskazując kilka tytułów wykonawczych, nie jest równoznaczne z wielokrotnym wystawieniem tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny kierując zawiadomienia o zajęciu do dłużnika zajętej wierzytelności za każdym razem musi wskazać m. in. numer tytułu wykonawczego.

Zdaniem Sądu niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a., poprzez niewydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych w terminie 30 dni od wyegzekwowania całości obowiązku. Podkreślić bowiem należy, że zgodnie z brzmieniem powyższego przepisu prawa organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek zobowiązanego złożony w terminie 30 dni od wyegzekwowania w całości obowiązku (...), a nie jak skarżący sugeruje w terminie 30 dni od wyegzekwowania całości obowiązku. Tym samym ww. zarzut nie może zostać uwzględniony.

Sąd pragnie również zauważyć, że podniesione przez D. P. naruszenia przepisów: Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie odnoszą się w żadnej mierze do treści zaskarżonego postanowienia organu z 28.10.2024 r., znak: 2801-IEE.7192.199.2024, utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie z 29.08.2024. Jeśli chodzi o argumentację podniesioną w uzasadnieniu skargi, to z uwagi na to, że w nikły sposób miała ona związek z zaskarżonym postanowieniem, odnoszenie się do niej pozostaje poza zakresem niniejszej sprawy. Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej, niż ta, w której wniesiono skargę. Innymi słowy, Sąd nie może wkraczać w sprawę nową, w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania i wydawanych w nim orzeczeń administracyjnych. Przy czym sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym kontroli legalności poddano wyłącznie postanowienie wskazane w sentencji wyroku. Sąd w niniejszej sprawie nie miał zatem kognicji do badania zarzutów skarżącego odnoszących się do prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Zarzuty tego rodzaju pozostają poza granicami zaskarżenia w niniejszej sprawie, co wyklucza ich badanie dla ustalenia tego, czy zaskarżone postanowienie Dyrektora odpowiada prawu. Stronie niezadowolonej z działalności organów egzekucyjnych służą środki ochrony określone w u.p.e.a. oraz k.p.a., a ponadto droga sądowa w sprawach, w których dopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. wyrok WSA w Gdańsku z 30 października 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 336/24).

W ocenie Sądu również argumenty podniesione w piśmie procesowym z dnia 27 maja 2025 r. dotyczące okoliczności zaskarżenia poszczególnych decyzji wymiarowych organów podatkowych przez skarżącego nie mają wpływu na istotę rozpatrywanej sprawy. Sąd w tym miejscu pragnie zauważyć, że jeżeli skarżący uznaje, że organy podatkowe na skutek swojej przewlekłości przyczyniły się do powstania szkody, może dochodzić swoich praw w odrębnych postępowaniach.

Sąd odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów i mając na uwadze zakres kontrolowanej sprawy uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Niezasadny jest zarzut naruszenia zasady legalizmu, gdyż wydając zaskarżone postanowienie organ nie ograniczył się tylko do kontroli postanowienia organu pierwszej instancji, ale i odwołał się do wszystkich wskazanych przez skarżącego kwestii. Merytorycznie rozstrzygnął sprawę, ustalając stan faktyczny, dokonał oceny mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Oceny tej nie zmieniają kwestie podniesione w pismach procesowych strony. Jak wskazano-istotne dla granic tej sprawy okoliczności bezspornie wskazują na legalność zaskarżonego postanowienia.

Uznając zatem, że organ nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa, Sąd skargę jako niezasadną i działając w trybie at. 119 pkt 3 p.p.s.a.- na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił.