Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 9.06.2025 r., znak: 2801-IEE.7192.52.2025, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie z 24.04.2025 r., znak: 2813-SEE2.7113.149.2025 oddalające skargę na czynności zabezpieczające. W skardze złożonej do tutejszego Sądu skarżąca Spółka podnosi, że organ odwoławczy naruszył art. 35 § 1 w zw. z art. 166b u.p.e.a., przez uznanie za dopuszczalne czynności egzekucyjnych podjętych w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego i błędne uznanie, że nie doszło do zawieszenia postępowania mimo prawidłowo wniesionych zarzutów. Ponadto strona skarżąca wywodzi, że organ naruszył art. 26 § 1 i art. 26 § 5 u.p.e.a., przez błędne uznanie, że postępowanie egzekucyjne jest wszczęte z chwilą wskazaną w art. 26 § 5 u.p.e.a., podczas gdy przepis ten mówi o wszczęciu egzekucji jako jednej z faz postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu obszernej skargi skarżąca Spółka wskazuje, że zaskarżone czynności organu egzekucyjnego zostały podjęte w czasie obligatoryjnego zawieszenia postępowania zabezpieczającego w związku z wniesionymi 19.03.2025 r. zarzutami w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego.
Odnosząc się do wyżej wymienionych zarzutów w ocenie Sądu należy uznać je za nieuzasadnione. Wnikliwa lektura akt sprawy prowadzi do wniosku że w chwili dokonywania przez organ egzekucyjny czynności zabezpieczających, postępowanie zabezpieczające nie było zawieszone z mocy prawa. W ocenie Sądu dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie czynności zabezpieczające zostały zastosowane prawidłowo zgodnie z przepisami prawa. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej Spółki w przedmiotowej sprawie zaskarżone czynności nie były podjęte w czasie obligatoryjnego zawieszenia postępowania zabezpieczającego
Przypomnieć należy, że w przedmiotowej sprawie Naczelnik Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie, decyzją z 14.03.2025 r., znak: [...] (doręczoną 14.03.2025 r.), zabezpieczył na majątku Spółki przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za: maj-sierpień 2023 r. oraz przybliżone kwoty nienależnie otrzymanych zwrotów podatku od towarów i usług za: maj-lipiec 2023 r. W oparciu o ww. decyzję, 19.03.2025 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Olsztynie wystawił zarządzenia zabezpieczenia o numerach: [...], celem zabezpieczenia przewidywanych w podatku od towarów i usług w łącznej wysokości 957.919,00 zł.
W toku prowadzonego postępowania zabezpieczającego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Olsztynie zawiadomieniem z 21.03.2025 r., znak: [...] zabezpieczył wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Spółki w banku oraz zabezpieczył protokołem z 21.03.2025 r. należącą do Spółki ruchomość w postaci ciągnika samochodowego siodłowego marki [...] z 2016 r., o numerze rejestracyjnym [...]. Bank odebrał zawiadomienie 21.03.2025 r. Spółce ww. zarządzenia zabezpieczeń wraz z zawiadomieniem i protokołem zajęcia ruchomości, zostały doręczone 26.03.2025 r.
Z akt sprawy wynika, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie postanowieniem z 26.05.2025 r., znak: 2801- IEW.720.11.2025 utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie z 16.04.2025 r., znak: 2813-SEE2.7113.195.2025, w którym odmówiono skarżącej Spółce wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów dotyczących zarządzeń zabezpieczenia z 19.03.2025 r. W uzasadnieniu postanowienia organu pierwszej instancji z 16.04.2025 r. wskazano, że pisma strony skarżącej z 18, 19 i 20.03.2025 r. zawierające w swej treści zarzuty zostały złożone przez nią przed dokonaniem zabezpieczenia na majątku, które to zabezpieczenie nastąpiło 21.03.2025 r. poprzez doręczenie bankowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. W związku z brakiem przedmiotu postępowania w sprawie zainicjowanej pismami z 18, 19 i 20.03.2025 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Olsztynie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów dotyczących zarządzeń zabezpieczenia z 19.03.2025 r.
Wskazać należy, że problematyka zasadności odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów w postępowaniu zabezpieczającym wniesionych w dniach 18, 19 i 20.03. 2025 r., tj. zarówno przed dniem wydania, jak i po dniu wydania zarządzeń zabezpieczenia (19.03.2025 r.), a w każdym przypadku - przed dokonaniem zabezpieczenia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego (21.03.2025 r.) oraz przed doręczeniem zobowiązanej spółce zarządzeń zabezpieczeń wraz z zawiadomieniem o zabezpieczeniu (26.03.2025 r.) była przedmiotem wnikliwej oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w wyrokach w sprawach o sygn. akt I SA/Ol 288/25 i I SA/Ol 289/25.
Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę podziela argumentację przywołaną w wyżej wymienionych rozstrzygnięciach.
Z akt kontrolowanej sprawy wynika, że organ postanowieniem z 15 kwietnia 2025 r. stwierdził niedopuszczalność zarzutów wniesionych pismami z 21 i 24 marca 2025 r., a zatem uznał, że zostały one wniesione w terminie i wyraził stanowisko co do meritum zarzutów. Następnie w dniu 16 kwietnia 2025 r. wydał postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów wniesionych pismami z 18, 19 i 20 marca 2025 r.
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że z uwagi na to, że organ rozpoznał już zarzuty skarżącej spółki o jednakowej treści wniesione pismami z 21 i 24 marca 2025 r., przystępując do rozpatrzenia pism strony z 18, 19 i 20 marca 2025 r. - był zobowiązany do wstępnego zbadania dopuszczalności tych podań strony. Jedną zaś z podstaw dopuszczalności prowadzenia postępowania jest stwierdzenie, że w zakresie żądania strony nie toczy się już lub nie zostało zakończone postępowanie w tym przedmiocie. Zawisłość sprawy (lis pendens) lub zapadnięcie rozstrzygnięcia - powaga rzeczy osądzonej (res iudicata) należy zaliczyć do przesłanek procesowych negatywnych. Zatem w sytuacji gdy skarżąca wniosła niejednocześnie 5 podań obejmujących identycznej treści żądanie, co do którego organ odniósł się już uprzednio w postanowieniu wydanym w dniu 15 kwietnia 2025 r., rozpatrując kolejne podania organ był zobowiązany uwzględnić, że nie jest dopuszczalne prowadzenie kolejnego postępowania, którego przedmiotem byłoby rozpoznanie tożsamego wniosku pod względem podmiotowym i przedmiotowym, co również uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Zdaniem Sądu, prawidłowo w tej sytuacji organy orzekły o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów w sprawie zabezpieczenia. Skoro zarzuty zostały wniesione przedwcześnie, tj. przed dokonaniem zabezpieczenia zgodnie z art. 164 § 1 pkt 1 u.p.e.a., to nie było podstaw do ich merytorycznego rozpatrzenia. Ponadto rozstrzygnięcie na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. uzasadnia uprzednie wydanie postanowienia, w którym wypowiedziano się już w odniesieniu do żądania strony o analogicznej treści jak w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W art. 61a § 1 k.p.a. zawarto zatem dwie odrębne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, przy czym nie skonkretyzowano okoliczności mogących stać się przesłanką odmowy wszczęcia postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych zaliczono do nich w szczególności przypadki, w których żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sprawy, w której jest już prowadzone postępowanie, wydano w sprawie rozstrzygnięcie albo brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia zgłoszonego żądania (wyroki NSA: z 7 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 2159/12; z 28 października 2015 r., sygn. akt II OSK 2465/15).
W świetle przywołanej argumentacji w ocenie Sądu podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 35 § 1 w zw. z art. 166b u.p.e.a., przez uznanie za dopuszczalne czynności egzekucyjnych podjętych w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego – jest nieuzasadniony.
Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela stanowisko organu odwoławczego, że pisma skarżącej Spółki z 18,19 i 20.03.2025 r. zawierające w swej treści zarzuty zostały złożone przez Spółkę przed dokonaniem zabezpieczenia na majątku Spółki, które to zabezpieczenie nastąpiło 21.03.2025 r. poprzez doręczenie bankowi zawiadomienia o zabezpieczeniu wierzytelności z rachunku bankowego. W związku z brakiem przedmiotu postępowania w sprawie zainicjowanej pismami z 18, 19 i 20.03.2025 r. organ podatkowy zasadnie postanowieniem z 16.04.2025 r., znak: 2813-SEE2.7113.195.2025 odmówił wszczęcia postępowania sprawie zarzutów dotyczących zarządzeń zabezpieczenia z 19.03.2025 r.
W związku z powyższym, w stanie faktycznym niniejszej sprawy w ocenie Sądu, na moment dokonania zaskarżonych czynności zabezpieczających postępowanie zabezpieczające nie było zawieszone. Z akt kontrolowanej sprawy wynika, że Spółka wniosła pismami z 18,19 i 20.03.2025 r. zarzuty z art. 33 § 1 u.p.e.a. przedwcześnie, gdyż na dzień ich złożenia brak było przedmiotu postępowania w postaci zabezpieczenia.
W ocenie Sądu niezasadny jest również drugi zarzut podniesiony w skardze, w którym Spółka, że organy błędnie przyjęły w niniejszej sprawie, że datą wszczęcia postępowania egzekucyjnego (odpowiednio zabezpieczającego), jest data podjęcia pierwszej czynności egzekucyjnej oraz że dopiero od tej daty możliwe jest wnoszenie zarzutów.
Zdaniem Sądu trafna jest ocena organów obu instancji, że warunkiem koniecznym do zawieszenia postępowania zabezpieczającego w związku z zarzutami, jest dokonanie zabezpieczenia. W przedmiotowej sprawie zabezpieczenia rachunku bankowego Spółki organ egzekucyjny dokonał 21.03.2025 r. poprzez doręczenie do banku zawiadomienia z 21.03.2025 r. znak: Z.131973581.BMP.E o zabezpieczeniu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Jak trafnie podnosi się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stosownie do regulacji zawartej w art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne zostaje wszczęte z dniem doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego spółki (por. wyrok NSA z 20 września 2019 r., sygn. akt I FSK 1168/17). Należy podzielić słuszność poglądu wyrażonego również w wyroku NSA z 12 sierpnia 2008 r., sygn. akt I FSK 1298/06, że co do zasady chwilą wszczęcia egzekucji w rozumieniu art. 26 § 5 u.p.e.a. jest dzień (konkretna data dzienna), w którym dochodzi do prawem określonego zdarzenia wywołującego po myśli tej regulacji określony w niej skutek w postaci wszczęcia egzekucji. Zgodnie z poglądami prezentowanymi w orzecznictwie sądowym należy przyjąć, że chwilą wszczęcia egzekucji w rozumieniu art. 26 § 5 u.p.e.a. jest dzień (data dzienna, a nie godzina), w którym dochodzi do prawem określonego zdarzenia wywołującego po myśli tej regulacji określony w niej skutek w postaci wszczęcia egzekucji.
Biorąc pod uwagę powyższe, w niniejszej sprawie czynności zabezpieczające w postaci zabezpieczenia wierzytelności z rachunku bankowego Spółki i należącej do Spółki ruchomości, zostały dokonane przed zawieszeniem postępowania zabezpieczającego. Możliwość złożenia zarzutów przed zastosowaniem zabezpieczenia na majątku lub przed doręczeniem zarządzenia zabezpieczającego mogłaby prowadzić do usunięcia spod zabezpieczenia posiadanych środków pieniężnych lub ruchomości. W konsekwencji podważyłoby to istotę instytucji zabezpieczenia należności pieniężnej lub wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 8 u.p.e.a., zarządzenie zabezpieczenia zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu prawie wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie zabezpieczenia oraz o skutkach wniesienia zarzutu w terminie nie później niż 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu zarządzenia zabezpieczenia i po upływie tego terminu.
Zatem już z treści ww. przepisu wynika, że zobowiązany ma prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie zabezpieczenia, przy czym różne są skutki wniesienia tego zarzutu w zależności od daty jego wniesienia. W przedmiotowej sprawie okolicznością bezsporną jest to, że Bank odebrał zawiadomienie 21.03.2025 r. Spółce ww. zarządzenia zabezpieczeń wraz z zawiadomieniem i protokołem zajęcia ruchomości, zostały doręczone 26.03.2025 r.
W świetle powyższych wywodów zdaniem Sądu argumentacja skargi sprowadzająca się do twierdzenia, że zaskarżone czynności organu egzekucyjnego zostały podjęte w czasie obligatoryjnego zawieszenia postępowania zabezpieczającego w związku z wniesionymi zarzutami w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego – są nieuzasadnione. W ocenie Sadu w przedmiotowej sprawie kwestionowane czynności zabezpieczające zostały dokonane przed zawieszeniem postępowania zabezpieczającego, a zastosowanych w sprawie czynności dokonano zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Znajdujące się w aktach kontrolowanej sprawy zawiadomienie z 21.03.2025 r. nie budzi wątpliwości prawnych. Zawiadomienie zawiera wszystkie konieczne dane, sporządzone zostało na ustalony w przepisach wzorze oraz podpisał je pracownik upoważniony do tej czynności. Z doręczonego Spółce zawiadomienia wynika, że sporządzono je w postaci elektronicznej, przy czym Spółka otrzymała wydruk. W miejscu podpisu pracownika umieszczono informację, że pismo w postaci elektronicznej zostało opatrzone podpisem albo pieczęcią, o której mowa w art. 26e § 1 u.p.e.a.
Jeżeli chodzi o zabezpieczenie ruchomości w postaci ciągnika samochodowego siodłowego w ocenie Sadu protokół zajęcia sporządzony został zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zawiera wszystkie konieczne dane, sporządzony został na ustalonym wzorze i podpisał go pracownik upoważniony do tej czynności. Jak wynika z akt sprawy odpis protokołu został doręczony Spółce 26.03.2025 r. O zajęciu został zawiadomiony 24.03.2025 r. Wydział Komunikacji Starostwa Powiatowego.
Wskazać dodatkowo należy, że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, jak wskazuje sama nazwa tego środka prawnego, nie dotyczą kontroli poszczególnych czynności egzekucyjnych, ale są skierowane przeciwko samej istocie egzekucji administracyjnej. Zobowiązany, wnosząc zarzut, kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego (P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. II, Lex/el. 2025, art. 33). Okoliczności stanowiące podstawę zarzutu mogą pojawić się zarówno przed wystawieniem tytułu wykonawczego, jak i po wszczęciu egzekucji administracyjnej, niemniej analizowany środek służy kwestionowaniu samej możliwości prowadzenia egzekucji, a zatem w tym kontekście istotna jest data wszczęcia egzekucji administracyjnej określona w art. 26 § 5 u.p.e.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.