Jak podniesiono w skardze, skoro w myśl art. 121 § 1 O.p. postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a stan faktyczny w niniejszej sprawie jest dynamiczny i wydawane są kolejne wyroki sądów powszechnych – którymi organ jest związany – mające wpływ na ocenę prawidłowości decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania, to wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej jest niezbędne. Przedwczesne zawieszenie postępowania uniemożliwia wydanie postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji z 27 listopada 2023 r., co powinno nastąpić ze względu na istotny interes podatnika zagrożonego egzekucją. O tym, że taka egzekucja się toczy, organy mają wiedzę z urzędu.
W konsekwencji, w niniejszej sprawie powinno nastąpić wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, a dopiero później ewentualnie zawieszenie postępowania. Jak zauważyła skarżąca organ odnotował wprawdzie, że postanowieniem z 19 marca 2025 r. Naczelnik odmówił wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej. Jednakże nie dostrzeżono, że skarżący wskazał w toku postępowania na kolejną przyczynę uzasadniającą wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w postaci tak ważnego dokumentu jak prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w A. (nie sprecyzowano w skardze o jaki wyrok chodzi).
Autor skargi stwierdził, że organ odwoławczy winien był rozpoznać nie tylko zażalenie strony, ale także kwestię zasadności dokonanej przez NUCS odmowy wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem skargi w rozpatrywanej sprawie jest postanowienie Dyrektora IAS z 17 czerwca 2025 r. wydane w zakresie zawieszenia z urzędu postępowania wznowionego na wniosek podatnika, dotyczącego podatku od towarów i usług.
Jako materialną podstawę zawieszenia wznowionego postępowania organy podatkowe obu instancji wskazały art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia m.in. w przypadku, gdy w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego wszczęto postępowanie podatkowe w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu (decyzji podatkowej) lub wznowienia postępowania w sprawie kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji organ podatkowy obowiązany jest zawiesić to postępowanie na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Wynika to jednoznacznie z uchwały z 5 czerwca 2017 r., II GPS 1/17, podjętej w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (treść uchwały jest dostępna na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Powyższa sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z 19 lutego 2025 r. Naczelnik UCS wznowił postępowanie w przedmiocie wymiaru podatku od towarów i usług za okres od listopada 2018 r. do marca 2019 r., zakończone decyzją Naczelnika z 27 listopada 2023 r. Wskazana decyzja stała się przedmiotem skargi skierowanej do WSA w Olsztynie. Sąd ten oddalił skargę nieprawomocnym wyrokiem z 10 kwietnia 2024 r., I SA/OI 54/24, od którego Spółka wywiodła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarga kasacyjna nie została rozpoznana, co powoduje, że uchwała NSA z 5 czerwca 2017 r., II GPS 1/17, ma w sprawie zastosowanie. Z uwagi na konkurencyjność postępowania sądowego i nadzwyczajnego postępowania podatkowego (wznowieniowego) istotna okazała się okoliczność, że wcześniej zaininicjowane zostało postępowanie sądowe, które nadal pozostawało w toku z uwagi na wniesienie przez podatnika skargi kasacyjnej do NSA. Organ podatkowy nie miał innego wyjścia, zważywszy na treść powołanej uchwały NSA z 5 czerwca 2017 r., II GPS 1/17, jak zawiesić postępowanie nadzwyczajne w sprawie wznowionego postępowania podatkowego, co też uczynił mocą postanowienia z 19 marca 2025 r. (k. 90-88 akt NUCS). Stanowisko i wyjaśnienia zaprezentowane w tym zakresie przez Dyrektora w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, należy uznać za właściwe.
Natomiast Spółka nie kwestionuje w skardze wystąpienia powyższych okoliczności i ich wpływu na obligatoryjne zawieszenie wznowionego postępowania. Podstawą wszystkich zarzutów skargi jest oczekiwanie przez podatnika wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika z 27 listopada 2023 r. Zasadność wstrzymania jest dla strony oczywista, przy czym zawieszenie postępowania jest według Spółki przedwczesne i blokuje wstrzymanie wykonania decyzji.
W tym zakresie Sąd wyjaśnia, że zasadność wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika z 27 listopada 2023 r. nie może być przedmiotem rozważań organów podatkowych ani też Sądu w postępowaniu w przedmiocie zawieszenia wznowionego postępowania podatkowego. Rozpoznawana sprawa dotyczy wyłącznie zawieszenia tego postępowania i organy podatkowe w ramach tego postępowania mogły się wypowiadać merytorycznie jedynie w kwestii zawieszenia. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu wznowieniowym organ podatkowy ogranicza się natomiast do zastosowania przepisu art. 246 § 1 O.p. i rozważania wystąpienia przesłanki uzasadniającej wstrzymanie. Wymienione w art. 201 § 1 O.p. podstawy zawieszenia postępowania podatkowego są całkowicie odmienne. Zarzucane w skardze pominięcie przez DIAS istoty sprawy wskazanej w zażaleniu nie miało więc znaczenia, skoro organy podatkowe nie są uprawnione do rozpoznawania kwestii wstrzymania wykonania decyzji w toku postępowania w sprawie zawieszenia postępowania wznowionego na wniosek podatnika. Omawiane postępowania są prowadzone niezależnie od siebie. W tej sytuacji organ odwoławczy rozpoznając zażalenie w zawisłej przed Sądem sprawie nie miał podstaw aby ustosunkować się także do kwestii zasadności dokonanej przez NUCS odmowy wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej. Tym bardziej, że na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji wydane przez naczelnika urzędu celno-skarbowego nie przysługuje zażalenie, co wynika z art. 246 § 2 O.p. Stosownie zaś do art. 237 O.p. postanowienie, na które nie służy zażalenie strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji, co zasadnie zauważył Dyrektor w odpowiedzi na skargę. Podana przez DIAS w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia okoliczność wydania przez Naczelnika postanowienia z 19 marca 2025 r. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej (k. 91 akt NUCS), stanowi wyłącznie informację o wyniku postępowania prowadzonego niezależnie od kwestii zawieszenia wznowionego postępowania dotyczącego podatku od towarów i usług.
W tej sytuacji zaskarżone postanowienie Dyrektora IAS nie narusza art. 233 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a) O.p. i art. 121 § 1 w zw. z art. 202 i z art. 246 § 1 O.p. Chybione okazały się również pozostałe zarzuty skargi odnośnie naruszenia art. 237 w zw. z art. 239 O.p. oraz art. 122 w zw. z art. 121 oraz art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 O.p. Nie ma też znaczenia dla jej rozpoznania powołany w skardze wyrok sądu powszechnego, którym jest najprawdopodobniej wyrok Sądu Okręgowego w A. [...] Wydział Gospodarczy z 23 września 2024 r., [...], wydany w sprawie o zapłatę. Wydruk sentencji tego wyroku dołączono do zażalenia (k. 3 akt DIAS).
Podsumowując, okoliczność uprzedniego wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie kontroli legalności ostatecznej decyzji wymiarowej stanowi zagadnienie wstępne dla późniejszego wznowieniowego postępowania uruchomionego w trybie administracyjnym mającego za przedmiot tę decyzję, a więc stanowi obiektywną przesłankę zawieszenia tego drugiego postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Za prawidłowe uznać zatem należy działanie organów w zakresie zawieszenia, wszczętego na wniosek strony, postępowania podatkowego w trybie nadzwyczajnym w sytuacji wcześniejszego uruchomienia kontroli sądowej co do tej samej decyzji ostatecznej – w rozpoznawanej sprawie zapadł nieprawomocny wyrok przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Zawieszone postępowanie zostanie podjęte z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia w rozpoznawanej sprawie – w dniu powzięcia przez organ podatkowy wiadomości o uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie sądowe wszczęte na skutek skargi do tut. Sądu na decyzję ostateczną Naczelnika UCS z 27 listopada 2023 r., co wynika z art. 205a § 1 pkt 4 O.p.
Mając powyższe na uwadze, skargę, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.