Konkludując DIAS stwierdził, że strona nie dochowała staranności w doborze kontrahenta, tj. R. Sp. z o.o., nie weryfikując jego wiarygodności i umocowania M.S. do reprezentowania. Strona oparła się wyłącznie na ustnym poleceniu M.S. przez znajomego przy jednoczesnym zignorowaniu faktów, że ww. spółka posiadająca niewielki według danych KRS kapitał, miała działać na tak szeroką skalę. Strona nie zainteresowała się również kim są osoby dowożące towar, a także z jakiego powodu oferowane są towary po niższych cenach. DIAS uznał, że strona przy dochowaniu należytej staranności w kontaktach ze spółką R. powinna była wiedzieć, że bierze udział w oszustwie podatkowym. Jako prawidłowe ocenił zatem stanowisko organu I instancji, że strona zawyżyła podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych na jego rzecz przez tego kontrahenta za okres od stycznia do grudnia 2018 r. w łącznej wysokości 897.353 zł.
W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucono naruszenie w tej sprawie:
1. art. 88 ust. 3a pkt 4 lit.a w zw. z art. 86 ustawy VAT oraz art. 167 w zw. z art. 168 lit. a Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. z 2006, Nr 347, poz. 1; dalej: "Dyrektywa 112") poprzez nieprawidłowe uznanie, że transakcje z tytułu których skarżący odliczył podatek VAT naliczony nie miały miejsca, a tym samym nieuprawnione zakwestionowanie prawa skarżącemu do odliczenia podatku VAT naliczonego, mimo że spełnione były zarówno przesłanki materialne, jak i formalne, uprawniające do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony;
2. (w różnym zestawieniu) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123, art. 180, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 192 Op poprzez wydanie decyzji z naruszeniem prawa, nierozpatrzenie wszystkich okoliczności sprawy, niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, rozpatrzenie istniejących wątpliwości w sprawie z naruszeniem zasady in dubio contra fiscum, a także zaniechanie przeprowadzenia dowodów;
3. art. 120 Op oraz art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 Op poprzez brak odniesienia się do argumentów skarżącego oraz wydanie decyzji z naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu tych zarzutów podniesiono, że organy podatkowe nie zakwestionowały skarżącemu sprzedaży usług budowlanych, która nie byłaby jednak możliwa bez dokonanych nabyć od spółki R. Wywiedziono, że sporne transakcje spełniały wszystkie przesłanki wymienione w art. 86 ust. 1 ustawy VAT do odliczenia podatku VAT naliczonego. Podano bowiem, że skarżący w momencie dokonania odliczenia dysponował fakturami od sprzedawcy, transakcje udokumentowane tymi fakturami były związane z działalnością gospodarczą skarżącego, a zakupy te nie znajdowały się w katalogu wyłączeń z prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego. Oceniono, że z zeznań świadków i wyjaśnień skarżącego, a także materiałów zgromadzonych przez Prokuraturę Okręgową w [...], w tym postanowienia o umorzeniu śledztwa o sygn. akt [...], jednoznacznie wynika, iż sporne transakcje miały rzeczywiście miejsce. Uznano, że nawet jeżeli po stronie kontrahenta skarżącego występowały nieprawidłowości w rozliczaniu podatku VAT to skarżący nie miał jakiejkolwiek świadomości ani podstaw by przypuszczać, że takie nieprawidłowości występują. Założono przy tym, że skarżący dochował należytej staranności w zawieraniu transakcji z tym podmiotem.
Ponadto wskazano na nieuprawnioną odmowę realizacji wniosku dowodowego skarżącego o przeprowadzenie przesłuchania M.S. na okoliczność współpracy pomiędzy skarżącym a spółką R. Zauważono bowiem, że przesłuchania ww. świadka przeprowadzone w toku innych postępowań odbywały się bez wiedzy i czynnego udziału skarżącego, jak też jego pełnomocnika. Podniesiono, że skarżący aktywnie uczestniczył w kontroli podatkowej oraz postępowaniu podatkowym, przedstawiając szereg okoliczności i dowodów potwierdzających dokonanie transakcji w zakresie spornych faktur. Mimo to organ podatkowy w sposób arbitralny nie dał wiary lub nie uwzględnił szeregu dowodów i wyjaśnień strony potwierdzających, że sporne faktury dokumentowały rzeczywiste transakcje gospodarcze, opierając swoje rozstrzygnięcie na decyzjach wydanych wobec kontrahenta skarżącego. Dodano, że znaczna część uzasadnienia zaskarżonej decyzji poświęcona jest działalności spółki R. i jej współpracy z innymi kontrahentami, natomiast brak jest co najmniej próby podjęcia szczegółowej analizy w zakresie współpracy skarżącego z tą spółką.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2024 r. poz. 1267) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle zaś art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Naruszenia prawa, stanowiące podstawę do uwzględnienia skargi na decyzję zostały natomiast wymienione w art. 145 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu, opisanych w tym przepisie naruszeń prawa nie można jednak przypisać organom prowadzącym postępowanie w sprawie zakończonej zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją DIAS w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku VAT za okres za okres od stycznia do grudnia 2018 r.
W pierwszej kolejności wymaga zaznaczenia, że kontrolowane decyzje organów podatkowych zostały wydane przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego objętego niniejszym postępowaniem. Stosownie bowiem do art. 70 § 6 pkt 1 Op bieg tego terminu uległ zawieszeniu z dniem 7 marca 2023 r. w związku ze wszczęciem przez prokuraturę śledztwa o sygn. akt [...], o czym podatnik został zawiadomiony 21 listopada 2023 r. w trybie art. 70c Op. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez skarżącego, jednak w świetle uchwały NSA z 24 maja 2021 r. sygn. akt I FPS 1/21 (ONSAiWSA 2021 r. nr 5, poz. 69) w granicach kontroli sądowoadministracyjnej mieści się ocena przesłanek zastosowania przez organy podatkowe przy wydawaniu decyzji podatkowej art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c Op. Dokonując oceny tych przesłanek Sąd wskazuje zatem, że 7 marca 2023 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] wydał postanowienie o wszczęciu śledztwa w sprawie posłużenia się przez przedstawiciela firmy strony nierzetelnymi (spornymi) fakturami przy rozliczeniach podatku VAT za okres od stycznia do grudnia 2018 r., to jest o czyn z art. 271a § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk oraz art. 56 § 1 kks w zb. z art. 62 § 2 kks w zb. z art. 61 § 1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks w zw. z art. 7 § 1 kks. Jak trafnie zauważył DIAS, wszczęcie tego śledztwa nastąpiło prawie 10 miesięcy przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za okres od stycznia do listopada 2018 r., do którego doszłoby 31 grudnia 2023 r. Natomiast przed wszczęciem tego śledztwa został wydany przez NUCS wynik kontroli z 23 grudnia 2022 r. w zakresie przestrzegania przez podatnika przepisów prawa podatkowego w podatku VAT za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2018 r., który został doręczony pełnomocnikowi strony 6 stycznia 2023 r. Z pisma prokuratury z 2 stycznia 2024 r. wynika, że postępowanie jest w toku i dotychczas nie przedstawiono nikomu zarzutów. Jednak 19 stycznia 2023 r. dokonano oględzin akt postępowania kontrolnego dotyczącego podatnika, pozyskano dane i wydruki w sprawie podatnika z dostępnych systemów, a także informacje z Prokuratury Okręgowej w [...] dotyczące kontrahenta strony, przesłuchano świadków, zabezpieczono dokumentację księgową i podatkową strony, dokonano oględzin dokumentacji finansowo-księgowej, zabezpieczono faktury VAT oraz rejestry dotyczące działalności gospodarczej strony.
Zdaniem Sądu powyższe okoliczności pozwalają na ocenę, że wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe nie miało pozorowanego charakteru i nie służyło jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, lecz nakierowane było na ustalenie okoliczności popełnienia czynu zabronionego i pociągnięcie sprawcy do odpowiedzialności karnej. Słusznie podkreślił przy tym DIAS, że postępowanie zostało wszczęte i jest prowadzone przez prokuratora, który nie jest powiązany instytucjonalnie z organem prowadzącym postepowanie podatkowe. W tych okolicznościach prawidłowe jest stanowisko DIAS, że doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego objętego niniejszym postępowaniem.
W kontrolowanej sprawie sporna pomiędzy stronami pozostawała kwestia pozbawienia skarżącego na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit.a ustawy VAT prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego, wynikającego z 21 faktur wystawionych przez spółkę R., dokumentujących zakup materiałów budowlanych i jednorazowo, usługi HDS. Zdaniem DIAS faktury te dokumentują czynności, które nie zostały dokonane przez tego kontrahenta, a strona nie dochowała należytej staranności przy zawieraniu transakcji z tym kontrahentem. Skarżący wywodził natomiast przeciwnie, zarzucając organom podatkowym błędy w ustaleniach faktycznych polegające na przyjęciu, że transakcje udokumentowane spornymi fakturami nie miały miejsca, a skarżący miał świadomość i podstawy aby przypuszczać, że po stronie kontrahenta występują nieprawidłowości w rozliczeniu podatku VAT.
Rozstrzygnięcie powyższego sporu miało kluczowe znaczenie dla wyniku tej sprawy. Zgodnie bowiem z art. 86 ust. 1 ustawy VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego podlega ograniczeniu m.in. w związku z treścią art. 88 ust. 3a pkt 4 lit.a ustawy VAT. Zgodnie z tym przepisem nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wystawione faktury w przypadku gdy stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności. Przepis art. 88 ust. 3a pkt 4 lit.a ustawy VAT wyłącza zatem zastosowanie art. 86 ust. 1 ustawy VAT w przypadku, gdy faktura dokumentująca transakcję gospodarczą nie odzwierciedla przebiegu tej transakcji w zakresie przedmiotowym lub podmiotowym (por. wyrok NSA z 4 grudnia 2020 r. sygn. akt I FSK 1129/20).
Zdaniem Sądu zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia, że zakwestionowane przez organy podatkowe faktury nie odzwierciedlają opisanych w nich transakcji zakupu materiałów budowlanych i jednorazowo usługi HDS w zakresie podmiotowym. Sprzedawcą tego towaru nie była bowiem spółka R., która jak wynika z ustaleń organów nie prowadziła faktycznej działalności gospodarczej, a jedynie wystawiała fikcyjne faktury sprzedaży. Dla porządku należy przypomnieć, że spółka ta nie posiadała organu uprawnionego do prowadzenia jej spraw, gdyż I.F. nie został skutecznie powołany na prezesa zarządu tej spółki. Zgodnie z opinią biegłego w zakresie badania pisma ręcznego podpisy widniejące na dokumentach dotyczących powołania prezesa zarządu spółki zostały sfałszowane. Żaden z przesłuchanych świadków, pracowników R1. Sp. z o.o. (podmiotu występującego na wcześniejszym etapie w łańcuchu dostaw), nie znał osoby I.F. Ze spółką był utrudniony kontakt, a wysyłane do spółki wezwania o udzielenie informacji i przekazanie dokumentacji pozostawały bez odpowiedzi. Spółka posiadała siedzibę w "biurze wirtualnym" i pomimo zakończenia obowiązywania umowy na wynajem adresu tego biura nie dokonała żadnych zmian we właściwym rejestrze i urzędzie skarbowym. Wskazywała natomiast fałszywe adresy do korespondencji i miejsca przechowywania dokumentacji, co miało na na celu uniemożliwienie kontaktu z osobą rzekomo reprezentującą spółkę oraz pozyskanie dokumentacji spółki i ewidencji (dokumenty rzekomo wywiezione na Ukrainę).
Spółka R. posiadała minimalny kapitał zakładowy w wysokości 6.000 zł, niewspółmierny do skali prowadzonej działalności, której przeważającym przedmiotem wg KRS były roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych. Nie ponosiła zwyczajowych kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, nie posiadała strony internetowej, numeru telefonu, a także jakiegokolwiek zaplecza magazynowego i lokalowego. Nie zatrudniała pracowników. Spółka posługiwała się fakturami wystawionymi z danymi m.in. E. Sp. z o.o., które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i zostały wprowadzone do obrotu jako "puste faktury", co wynika z decyzji z 29 czerwca 2021 r. Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] wydanej wobec tego podmiotu w zakresie podatku VAT za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do czerwca 2018 r. Spółka R. została wykreślona 2 marca 2020 r. z rejestru podatników podatku VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy VAT. Natomiast 21 listopada 2022 r. NUCS wydał wobec tej spółki dwie decyzje w przedmiocie podatku VAT za okres od stycznia do listopada 2018 r. oraz za okres od grudnia 2018 r. do listopada 2019 r., w których stwierdził, że spółka nie była podatnikiem VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy VAT, a faktury VAT wystawione przez ten podmiot w badanym okresie nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Decyzje te zostały utrzymane w mocy w postępowaniu odwoławczym, a spółka nie wniosła skargi do sądu administracyjnego na te decyzje. W tych okolicznościach Sąd jako prawidłową uznał ocenę DIAS, że spółka R. nie miała ani możliwości ani potencjału, aby dokonać na rzecz strony dostawy materiałów budowlanych i usługi HDS wykazanych na spornych fakturach.
Skarżący zdaje się nie podważać powyższych ustaleń organów dotyczących spółki R., wywodząc jedynie o nabyciu towaru i usługi opisanych na spornych fakturach. Uszło jednak uwadze skarżącego, że aby skorzystać z prawa do odliczenia VAT z danej faktury na zasadzie art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy VAT nie jest wystarczające ustalenie, że dany towar (usługa) w ogóle istniał i znalazł się w posiadaniu nabywcy. Konieczne jest bowiem wykazanie, że w wyniku czynności udokumentowanej fakturą rzeczywiście doszło do nabycia konkretnego towaru (usługi) od zidentyfikowanego dostawcy, który przy dochowania należytej staranności kupieckiej stwarzał podstawy do tego, aby przezorny przedsiębiorca mógł przyjąć, że działa on legalnie, a dostarczany towar nie pochodzi z niewiadomego źródła (por. wyrok NSA z 28 lipca 2023 r. sygn. akt I FSK 663/19).
Wymaga przy tym zauważenia, że kwestia ustalenia stanu świadomości podatnika co do podmiotu (kontrahenta) i przedmiotu dokonanych transakcji nabrała istotnego znaczenia wskutek wydania przez TSUE wyroku z 21 czerwca 2012 r. w sprawach połączonych C-80/11 (Mahagében) i C-142/11 (Péter Dávid). W wyroku tym TSUE przyjął, że artykuł 167, art. 168 lit.a, art. 178 lit.a, art. 220 pkt 1 i art. 226 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L. z 2006 r. Nr 347, str. 1 ze zm.). należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia podatnikowi prawa do odliczenia od kwoty należnego podatku od wartości dodanej kwoty tego podatku należnego lub zapłaconego z tytułu świadczonych mu usług z tego powodu, że wystawca faktur dotyczących owych usług lub jeden z jego usługodawców dopuścił się nieprawidłowości, bez udowodnienia przez organ podatkowy, na podstawie obiektywnych przesłanek, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu. Podobne stanowisko odnośnie do prawa odliczenia podatku z tzw. "pustych faktur" zajął TSUE w wyroku z 31 stycznia 2013 r., C-642/11 (Stroj trans EOOD).
Z uwzględnieniem powyższego stanowiska TSUE, w orzecznictwie sądów krajowych prezentowany jest pogląd, który podziela także sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, że należyta staranność podatnika podatku VAT w relacjach handlowych (dobra wiara), to stan świadomości podatnika i związana z tym powinność oraz możliwość przewidywania określonych zdarzeń, że uczestniczy w działaniach prowadzących do wyłudzenia nienależnego zwrotu podatku. Aby działać w "złej wierze" podatnik nie musi mieć świadomości, że swoim działaniem (zaniechaniem) narusza prawo, ale także jeżeli w danych okolicznościach może i powinien taki stan przewidzieć (wina w postaci niedbalstwa). Innymi słowy "w złej wierze" jest ten, kto wie (ma pozytywną wiedzę) o istotnym i rzeczywistym stanie faktycznym, a także ten, kto takiej wiedzy nie posiada wskutek swego niedbalstwa. Przezorny przedsiębiorca powinien zatem, zależnie od okoliczności konkretnej sprawy, zasięgnąć informacji na temat podmiotu, u którego zamierza nabyć towary lub usługi, w celu upewnienia się co do jego wiarygodności. Obowiązek ten aktualizuje się wówczas, gdy istnieją przesłanki, by podejrzewać istnienie nieprawidłowości lub przestępstwa, albowiem zasadniczo kwestia sprawdzenia kontrahenta nie należy do jego obowiązków. Co do zasady bowiem to do organów podatkowych należy dokonywanie niezbędnych kontroli podatników w celu wykrycia nieprawidłowości i naruszeń przepisów w zakresie podatku VAT oraz karanie podatników winnych takich nieprawidłowości lub naruszeń. Podatnik winien natomiast wykazać się należyta dbałością o własne interesy, w tym o zachowanie prawa do odliczenia podatku VAT, także w sytuacji ujawnienia popełnienia na wcześniejszych etapie obrotu oszustwa podatkowego.
Ocena istnienia dobrej wiary podatnika w danej sprawie wymaga zatem ustalenia, czy istniały obiektywne sygnały związane z odbiegającym od standardowego w danej branży wizerunku kontrahenta i okoliczności transakcji, które mogły i powinny wzbudzać niepokój, obawy i wątpliwości. Konsekwentnie do tych zindywidualizowanych ocen należy ustalić, czy podatnik uchybił standardom starannego działania, czego mógł i powinien był unikać (por. wyroki NSA z: 16 czerwca 2023 r. sygn. akt I FSK 1768/20, 17 stycznia 2019 r. sygn. akt I FSK 436/17, 21 czerwca 2017 r. sygn. akt I FSK 1964/15, 6 marca 2014 r. sygn. akt I FSK 517/13). Zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie wystąpiły okoliczności, które powinny wzbudzić u skarżącego co najmniej obawę o rzetelność kontrahenta. Spółka R. za każdym razem oferowała bowiem niższe ceny niż te podawane stronie przez producentów czy hurtowników. Posiadała minimalny kapitał zakładowy w wysokości 6.000 zł, niewspółmierny do skali prowadzonej działalności, której przeważającym przedmiotem wg KRS były roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych. Choć każda z powyższych okoliczności rozpatrywana odrębnie nie może wykluczać, że zawarte transakcje są legalne, to jednak ich łączne wystąpienie, z czym mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie, powinno skłonić przedsiębiorcę do rzetelnej weryfikacji kontrahenta, w tym źródła pochodzenia towaru. Tymczasem strona nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających podjęcie czynności weryfikacyjnych odnośnie do tego kontrahenta.
Z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z 30 listopada 2021 r. wynika, że strona nie występowała z wnioskiem o potwierdzenie statusu podatnika VAT czynnego lub zwolnionego dla spółki R.. Strona nie przedłożyła także dowodów w postaci zleceń, zamówień, korespondencji e-mail, certyfikatów jakości, czy umów, które uprawdopodobniłyby, że to spółka R. dokonała dostaw na jej rzecz oraz zabezpieczyłyby interesy strony w przypadku np. opóźnień w dostawach, czy też dostawie wadliwych towarów. Nie podpisała z reprezentującym tą spółkę M.S. żadnej umowy, nie zweryfikowała nawet czy osoba ta ma umocowanie do reprezentowania spółki, a co zostało podkreślone przez DIAS, tylko z tą osobą strona miała kontakt odnośnie do przedmiotowej współpracy. Strona zeznała, że co prawda bywała w T., widziała pracowników, kierowców, pojazdy, ale nie interesowało ją, czy pojazdy były wynajęte przez spółkę, czy też korzystała ona z leasingów. Jednak w przypadku innych kontrahentów, od których strona nabywała w 2018 r. materiały budowlane tj.: [...], strona podejmowała działania, które zabezpieczały jej interesy. W przypadku tych podmiotów strona zadbała o uregulowanie warunków współpracy m.in. poprzez pisemne zamówienia i ich potwierdzenia, umowy o współpracy, oferty. Takie działania nie zostały podjęte przez stronę w odniesieniu do współpracy ze spółką R. i to pomimo realizacji przez stronę dużych i kosztownych inwestycji budowlanych, za których jakość ponosiła ona odpowiedzialność. Strona nie zachowała zatem ostrożności we współpracy z tą spółką i nie zabezpieczyła swoich interesów, opierając się jedynie na długoletniej znajomości z M.S. Przeświadczenie o rzetelności M.S. miało zaś wynikać jedynie z polecenia znajomego R.S.
Powyższe okoliczności uprawniały organ odwoławczy do konstatacji o braku zainteresowania strony rzetelną weryfikacją kontrahenta, w tym umocowania M.S. do jego reprezentowania. Z ustaleń organów podatkowych wynika, że M.S. nie był pracownikiem spółki R. i jej nie reprezentował. W okresie objętym niniejszym postępowaniem prowadził inne firmy, co pozwalało na stwierdzenie, że wykorzystał spółkę R. w procederze oszustwa podatkowego, w celu zatajenia prowadzonej działalności gospodarczej, jak również możliwości sprzedaży materiałów budowlanych po zaniżonych cenach. Natomiast strona, pomimo doświadczenia zawodowego i biznesowego wynikającego z prowadzenia działalności gospodarczej od 25 lat, w kontaktach z tą osobą oparła się wyłącznie na ustnym jej poleceniu przez znajomego. Jednocześnie zignorowała, że spółka R., posiadająca niewielki według danych KRS kapitał zakładowy, miała działać na tak szeroką skalę. W przeciwieństwie do innych kontrahentów, współpraca z tym podmiotem nie została przez stronę w żaden sposób zabezpieczona pod względem formalnym (brak zleceń, zamówień, korespondencji e-mail, certyfikatów jakości, czy umów). Strona nie zainteresowała się również kim są osoby dowożące towar, a także z jakiego powodu oferowane są towary po niższych cenach. W tych okolicznościach brak jest podstaw do zakwestionowania oceny DIAS, że strona przy dochowaniu należytej staranności w kontaktach ze spółką R. powinna była wiedzieć, że bierze udział w oszustwie podatkowym.
Zdaniem Sądu prawidłowości oceny DIAS odnośnie do braku należytej staranności w kontaktach handlowych skarżącego ze spółką R. nie niweczą argumenty sformułowane w uzasadnieniu zarzutów skargi. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania kontrolowanych decyzji, został zgromadzony z poszanowaniem zasad postępowania podatkowego, a w tym przy zapewnieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu. Nie mają zatem usprawiedliwionych podstaw zarzuty naruszenia w tej sprawie art. 122, art. 123, art. 180, art. 187 § 1, art. 188, i art. 192 Op. Ocena o konieczności pozbawienia strony prawa do odliczenia podatku VAT wynikającego ze spornych faktur została sformułowana w całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co jest zgodne z art. 191 Op. W tych okolicznościach nie stanowi naruszenia art. 121 § 1 Op formułowanie przez organy podatkowe oceny niezgodnej z oczekiwaniem strony. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji DIAS w dostateczny sposób odniósł się do argumentów skarżącego sformułowanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji i zgłoszonego wniosku o przesłuchanie M.S. Chybiony jest zatem zarzut naruszenia w tej sprawie art. 120 Op oraz art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 Op. Bez wzruszenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia nie można natomiast skutecznie wywodzić, że organy podatkowe naruszyły w tej sprawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) w zw. z art. 86 ustawy VAT oraz art. 167 w zw. z art. 168 lit. a Dyrektywy 112.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.
Przywoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, a orzeczenie TSUE na stronie: http://curia.europa.eu.