Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 29 sierpnia 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej: Dyrektor), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, w związku z art. 216 § 1, art. 220 § 2 i art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2025 r. poz. 111, dalej: O.p.), po rozpatrzeniu zażalenia R. F. (dalej: strona, skarżący) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie z 13.06.2025 r., (dalej: Naczelnik, organ I instancji), w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie z 30.04.2025 r., znak: 378000-CKK7.5001.108.2024 w sprawie zabezpieczenia na majątku strony przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r. w kwocie 144 662,00 zł wraz z przybliżoną kwotą odsetek za zwłokę w wysokości 89 980,00 zł. Jak wynika z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, w odwołaniu z 21.05.2025 r. od decyzji Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno- Skarbowego w Olsztynie z 30.04.2025 r., skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania ww. decyzji. Uzasadniając wniosek wskazał, że wykonanie decyzji zabezpieczającej będzie stanowić nadmierną uciążliwość a zajęcie środków pieniężnych i samochodu znacznie utrudni stronie ponoszenie codziennych kosztów utrzymania rodziny i zwiększy ryzyko niewypłacalności wobec Skarbu Państwa. Naczelnik postanowieniem z 13.06.2025 r., odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie wstrzymania wykonania ww. decyzji z 30.04.2025 r. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, że w sprawie zaistniała negatywna przesłanka procesowa określona w art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, która uniemożliwia wszczęcie postępowania w tym zakresie z powodu braku podstawy materialnoprawnej do jego prowadzenia. Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor zaskarżonym postanowieniem z 29 sierpnia 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Powołał i wyjaśnił treść art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Dyrektor wskazał, że stosownie do art. 239c Ordynacji podatkowej decyzja o zabezpieczeniu podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy samego prawa, chyba że zostało przyjęte zabezpieczenie, o którym mowa w art. 33d § 2 tej ustawy. Zgodnie z treścią art. 33d § 2 Ordynacji podatkowej, zabezpieczenie wykonania decyzji może nastąpić poprzez przyjęcie przez organ podatkowy na wniosek strony zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, w jednej z form wymienionych w tym przepisie (pkt 1-7). Skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o zabezpieczeniu, jednakże nie wystąpił z równoczesnym wnioskiem o przyjęcie zabezpieczenia w jednej z form przewidzianych w art. 33d § 2 Ordynacji podatkowej. W zaistniałym stanie faktycznym, wobec braku wniosku o przyjęcie dobrowolnego zabezpieczenia, żądanie wstrzymania wykonania decyzji o zabezpieczeniu nie mogło skutkować osiągnięciem zamierzonego rezultatu. Ponadto organ pierwszej instancji wskazał, że na dzień złożenia wniosku, tj. 5.06.2025 r., brak było przedmiotu, do którego mogłoby odnosić się żądanie strony. Wobec tego zaistniała przesłanka uniemożliwiająca wszczęcie postępowania, o której mowa w art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, tj. sytuacja, w której "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte". W ocenie Dyrektora, słusznie organ pierwszej instancji uznał, że taką przyczyną w niniejszej sprawie jest brak wniosku o przyjęcie dobrowolnego zabezpieczenia. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, m.in. w wyroku NSA z 3.12.2021 r., sygn. akt III FSK 4420/21. Dyrektor podkreślił, że przepisy prawa nie przewidują instytucji wstrzymania wykonania decyzji zabezpieczającej z uwagi na sam fakt wniesienia przez stronę odwołania od decyzji o zabezpieczeniu, czy też do czasu jego rozpatrzenia. Wbrew zarzutom zażalenia, nie było podstaw prawnych do przeprowadzenia postępowania podatkowego zmierzającego do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Ziściła się zatem przesłanka zastosowania art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący, reprezentowany doradcę podatkowego, zaskarżył postanowienie w całości i wniósł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 165a O.p., poprzez niesłuszne przyjęcie, że postępowanie nie może być wszczęte. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że zaskarżone postanowienie jest wadliwe i zostało wydane z naruszeniem art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Naczelnik odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji o zabezpieczeniu, uznając, że brak wniosku o przyjęcie zabezpieczenia, o którym mowa w art. 33d § 2 Ordynacji podatkowej, stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania. Skarżący wskazał, że brak złożenia wniosku o przyjęcie zabezpieczenia nie stanowi podstawy do odmowy wszczęcia postępowania, lecz może jedynie skutkować merytorycznym rozstrzygnięciem polegającym na odmowie wstrzymania wykonania decyzji o zabezpieczeniu. Zdaniem skarżącego organ podatkowy powinien był wszcząć postępowanie i dokonać merytorycznej oceny wniosku, a nie zakończyć sprawę na etapie wstępnym, poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia. Według skarżącego, Naczelnik błędnie zastosował art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, przyjmując, że zachodzi przeszkoda formalna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania, mimo że wniosek został złożony przez uprawnioną stronę. W ocenie skarżącego brak złożenia wniosku o przyjęcie zabezpieczenia nie niweczy dopuszczalności wszczęcia postępowania o wstrzymanie wykonania decyzji. Prawidłowe rozpoznanie sprawy wymagało wydania postanowienia merytorycznego wstrzymującego lub odmawiającego wstrzymania wykonania decyzji, a nie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w tym zakresie. Skarżący na potwierdzenie swoich argumentów przywołał orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10.07.2013 r., sygn. VIII SA/Wa 741/13, w którym wskazano, że brak wniosku o przyjęcie zabezpieczenia skutkuje odmową wstrzymania wykonania decyzji, a nie odmową wszczęcia postępowania. W konsekwencji, zdaniem skarżącego, zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego organ odwoławczy winien uchylić postanowienie Naczelnika jako wydane z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.