- naruszenie art. 138 § 1 pkt. 1 KPA poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, podczas gdy właściwym w sprawie było uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego w całości. Uwzględniając powyższe, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji pierwszej instancji oraz o umorzenie postępowania administracyjnego w całości, a także o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zwarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje:
Skarga podlega oddaleniu. Na wstępie wskazać należy, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania). Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny stanowiska organu odwoławczego co do istnienia obowiązku uiszczenia przez skarżących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości i w zakresie wskazanym w zaskarżonej decyzji dotyczących nieruchomości położonej w miejscowości K. , za lata 2020-2024 w łącznej kwocie 910 zł, której współwłaścicielami są skarżący. Spór w sprawie dotyczy rozsądzenia, czy w warunkach prawno-faktycznych sprawy organy wykazały, że miały podstawy do ustalenia stronom wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za wskazane okresy tak jak od nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Zdaniem Sądu, w sporze tym rację należy przyznać organom, stanowisko bowiem skarżących nie znajduje oparcia w przepisach prawa. W myśl art. 6o ust. 1 u.c.p.g. w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości, co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. W przypadku objęcia przez gminę (w tym przypadku MZM-GO) systemem odbierania odpadów komunalnych nieruchomości z domkami letniskowymi i innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, na gminie ciąży obowiązek podjęcia uchwały określającej ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosownie do art. 6j ust. 3b
u.c.p.g. W rozpatrywanej sprawie, uchwały podjęło Zgromadzenie [...] Związku Międzygminnego- Gospodarka Odpadami i zostały one wymienione precyzyjnie w decyzji organu I instancji.
Właściciel nieruchomości domku letniskowego traktowany jest jak właściciel nieruchomości niezamieszkałej. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, takie działki podlegają rocznej opłacie ryczałtowej, która stanowi formę zaliczki za odpady wytwarzane sezonowo, niezależnie od faktycznej ilości śmieci.
Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 6c u.c.p.g. gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (ust. 1), rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (ust. 2). Z kolei stosownie do art. 6j ust. 3b u.c.p.g. w przypadku nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku, rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.
Ustawodawca w treści art. 6j ust. 3b u.p.c.g. zakwalifikował nieruchomości, na których położone są domki letniskowe do nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Wskazuje na to fragment przepisu: "nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe". Jeżeli zatem nieruchomości z domkami letniskowymi służą celom rekreacyjno-wypoczynkowym to uzasadnionym co do zasady jest przypisanie tychże nieruchomości do kategorii nieruchomości niezamieszkałych. Również umiejscowienie omawianego przepisu (po art. 6j ust. 3 i 3a regulujących inne kwestie dotyczące nieruchomości niezamieszkałych) – wskazuje, że zastosowanie tego przepisu jest powinnością organu uchwałodawczego gminy wyłącznie w sytuacji, gdy ten organ wydaje uchwałę dotyczącą nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Nadto jak stwierdził WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 6 marca 2019 r., sygn. I SA/Go 36/19 pojęcie "nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy" (art. 6c ust. 2 u.c.p.g.) oznacza nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy w rozumieniu art. 25 k.c.; nie zamieszkują, a jedynie przebywają na niej. Jeśli zatem domek letniskowy jest faktycznie używany przez daną osobę do zamieszkania to wówczas wprost do takiej osoby stosuje się uchwałę wydaną na podstawie art. 6c ust. 1 u.p.c.g., a art. 6j ust. 3b nie znajduje w takim przypadku zastosowania. Przepis art. 6j ust. 3b u.p.c.g. odnosi się jedynie do nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, a nie na cele mieszkalne. Niewątpliwie uchwała wydana na podstawie art. 6c ust. 2 u.p.c.g. dotycząca nieruchomości z domkami letniskowymi, wykorzystywanymi na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, powinna uwzględniać wskazania art. 6j ust. 3b u.p.c.g. Natomiast wydając uchwałę na podstawie art. 6c ust. 1 u.p.c.g., tj. dotyczącą nieruchomości zamieszkałych, organ uchwałodawczy gminy nie stosuje art. 6j ust. 3b u.p.c.g., gdyż przepis ten odnosi się jedynie do nieruchomości niezamieszkałych, wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2021 r. sygn. akt III FSK 3649/21).
Należy również wskazać, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest daniną publiczną. Publicznoprawny i przymusowy charakter opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyklucza po stronie podmiotów zobowiązanych do jej uiszczenia swobodę decydowania o potrzebie, obowiązku jej ponoszenia lub odstąpieniu od jej pobrania. Podmioty zobowiązane do uiszczania opłaty nie mają zatem swobody kształtowania treści stosunku prawnego, w szczególności wysokości opłaty, ewentualnego jej obniżenia lub odstąpienia od jej pobrania przez gminę. Elementy te – jak wskazuje się w orzecznictwie – określa ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz akt prawa miejscowego w zakresie wskazanym w tej ustawie (za: wyrok WSA w Gliwicach z 16.12.2019 r., I SA/Gl 358/19, LEX nr 2771615). Konsekwencją powyższego jest obowiązek właściciela nieruchomości zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nawet wtedy, gdy gmina niewłaściwie organizuje odbiór opadów. Przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie uzależniają bowiem obowiązku uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami od wykonania, częściowego wykonania bądź niewykonania obowiązku odbioru odpadów od właściciela nieruchomości (za: wyrok WSA w Gdańsku z 9.01.2020 r., I SA/Gd 1658/19, LEX nr 2773549; tak też: wyrok WSA w Łodzi z 4.07.2017 r., I SA/Łd 344/17, LEX nr 2329922). Prawnie irrelewantne – z punktu widzenia obowiązku zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami – są również okoliczności takie jak wywożenie odpadów we własnym zakresie w przypadku, gdy obowiązek uiszczania opłat wynika z odpowiedniej uchwały.
Obowiązek uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami wynika z ustawowego obowiązku partycypowania przez właścicieli nieruchomości w kosztach gospodarowania odpadami komunalnymi ponoszonymi przez gminę, na terenie której położona jest nieruchomość stanowiąca przedmiot własności podmiotu zobowiązanego do zapłaty tej opłaty (za: wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 7.03.2018 r., I SA/Go 476/17, LEX nr 2474116; tak też: wyrok WSA w Gdańsku z 4.09.2019 r., I SA/Gd 1016/19, LEX nr 2739686). Oznacza to, że wszystkie podmioty wytwarzające odpady, których obowiązek odbioru i odpowiedniego zagospodarowania obciąża gminę, zobowiązane są uiszczać na rzecz gminy daninę publiczną, określaną w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach mianem opłaty (za: wyrok WSA w Szczecinie z 30.10.2013 r., II SA/Sz 619/13, LEX nr 1414117). Obowiązek ponoszenia tej opłaty w odniesieniu do nieruchomości, która wykorzystywana jest na cele rekreacyjno-wypoczynkowe zależy jedynie od posiadania prawa własności tego rodzaju nieruchomości oraz wykorzystywania jej na te właśnie cele, bez względu na długość okresu takiego korzystania. Zatem bycie właścicielem nieruchomości, wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe połączone z jej nawet krótkotrwałym wykorzystaniem w ciągu roku na tego rodzaju cele są warunkami wystarczającymi dla powstania obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Właściciel nieruchomości, ma obowiązek zbierania powstałych na nieruchomości odpadów komunalnych i pozbywania się tych odpadów zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami praw miejscowego oraz przepisami u.c.p.g. Strona nie może zatem "wyłączyć się" z tego obowiązku, twierdząc na przykład, że na przedmiotowej nieruchomości odpadów w ogóle nie wytwarza. Trudno też przyjąć, by nawet przy korzystaniu z tego typu nieruchomości tylko okazjonalnie odpady w ogóle nie powstawały. Korzystanie z nieruchomości jest jednoznaczne z powstawaniem odpadów komunalnych, zaś ich powstawanie powoduje, iż należna jest opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Aby daną nieruchomość zakwalifikować do nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy i mających jednocześnie charakter rekreacyjno-wypoczynkowych wystarczy jedynie wykazanie, że może być ona wykorzystywana w takim celu. Nadto, każdy nawet krótki pobyt na takiej nieruchomości w okresie, którego dotyczy opłata, wymóg nałożenia tej opłaty realizuje (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt II FSK 1337/17).
W rozpatrywanej sprawie bezsprzecznym jest fakt, że skarżący są współwłaścicielami nieruchomości położonej w miejscowości K. Stosownie natomiast do art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., ilekroć w ustawie jest mowa o właścicielach nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Nieruchomość ta nie jest zamieszkała na stałe, właściciele postawili na niej domek gospodarczy i kompostownik. W aktach kontrolowanej sprawy znajduje się protokół z oględzin sporządzony w dniu 2 lipca 2025 r. Integralną częścią tego protokołu jest dokumentacja fotograficzna (k. 11 i n. akt administracyjnych).
Bezsporne również jest to, że skarżący faktu przebywania w K. - choćby krótkotrwałego - nie negowali. W przedmiotowym protokole jest oświadczenie właściciela, że na przedmiotową nieruchomość przyjeżdża dwa razy w tygodniu.
Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że zagospodarowanie działki świadczy o tym, że jest ona wykorzystywana jako rekreacyjno- wypoczynkowa. Uprawa warzyw na własne potrzeby, przebywanie w terenie leśnym, wykonywanie czynności w celu zagospodarowania działki, to formy aktywności, które winny być zakwalifikowane jako rekreacja i wypoczynek. Dodatkowo wskazać należy, że aktach kontrolowanej sprawy znajduje się zestawie odczytów dla licznika zużycia energii elektrycznej. Z dokumentu wystawionego przez P. S.A. wynika, że na spornej nieruchomości od roku 2019 stosowana była grupa taryfowa G11 i w poszczególnych latach miało miejsce zużycie energii elektrycznej (k. 16 akt administracyjnych).
W zaskarżonej decyzji w ocenie Sądu organ zasadnie zatem ustalił w oparciu o dowody zgromadzone w aktach sprawy, że na skarżących ciąży obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, są oni bowiem właścicielami nieruchomości przeznaczonej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanej jedynie przez pewną część w roku. Ponadto za słusznością stanowiska organów przemawia również fakt, że w obecnym stanie prawnym nie jest konieczne wykazanie, że na nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjne w ogóle powstają odpady komunalne. Zgodnie bowiem z art. 6i ust. 1 pkt 3 u.c.p.g., obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, i innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe - za rok bez względu na długość okresu korzystania z nieruchomości.
Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał, że bycie właścicielem nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub inna nieruchomość wykorzystywana na cele rekreacyjno-wypoczynkowe połączone z jej nawet krótkotrwałym wykorzystaniem w ciągu roku na tego rodzaju cele są warunkami wystarczającymi dla powstania obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (por. Wyrok NSA z 29.08.2024 r., III FSK 1525/23, LEX nr 3826573). Twierdzenie skarżących, że powstałe odpady komunalne kompostują, a pozostałe wywożą do miejsca stałego zamieszkania, gdzie płacą za wywóz odpadów komunalnych, nie niweczy obowiązku uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ze spornej nieruchomości.
Dodać również należy, że skarżący złożyli deklarację na opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi z nieruchomości rekreacyjno-wypoczynkowej od 2025 r. Sposób wykorzystania nieruchomości był w poprzednich latach taki sam jak obecnie. W związku z powyższym, Sąd nie uwzględnił zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. W niniejszej sprawie istotnym było, że sporna nieruchomość przeznaczona była na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Sąd nie stwierdził również naruszeń prawa procesowego, w tym art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., które to przepisy znajdują zastosowanie z mocy odesłania zawartego w art. 6q ust. 1 u.c.p.g. W ocenie Sądu stan faktyczny został ustalony prawidłowo, przepisy prawa właściwie zastosowane, a podjęte rozstrzygnięcia w sposób prawidłowy oraz wyczerpujący uzasadnione i spełnia wymogi określone przepisami prawa. Tym samym nie doszło do naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Tym samym na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił. Przywoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenie sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.