Jednocześnie skarżący wniósł o:
- przeprowadzenie dowodów z załączonych przy skardze dokumentów ,którymi organ I i II instancji nie dysponował wydając w tej sprawie zaskarżone decyzje, gdyż są niezbędne do wyjaśnienia istoty statusu posiadacza samoistnego spółki "K. s.j. w 2024 roku.
- uzupełnienie materiału dowodowego o przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci:
1. Aneks do umowy spółki z 16 stycznia 2024 roku wraz z Uchwałą wspólników
2.Umowa z w. Sp. z o.o. w K. z dnia 30.12.2015 roku zawarła ze Spółką a nie z K. L.
3. Umowa numer [...] / [...] zawarta 14.12.2022 z spółką N. sp. z o.o. z/s R.
4. Umowa o sprzedaż energii elektrycznej numer [...] z 21.03.2023 między A. Sp. z o.o. a spółką K. spółka jawna z siedzibą w P. ul [...] wpisaną do rejestru sądowego w Sądzie Rejonowym w O. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod nr [...]; NIP [...] ; Regon [...],
5. ponoszenie opłat przez spółkę w zw. z zawarciem powyższych umów
6. uiszczanie wyłącznie przez spółkę: "K. spółka jawna" z siedzibą w P. od stycznia 2024 roku podatku od nieruchomości za właściciela.
- którymi to dowodami organ I i II instancji nie dysponował wydając w tej sprawie zaskarżone decyzje, w konsekwencji dokonując oceny statusu ww. Spółki jawnej na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w 2023 roku.
Powołując powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji i zwrócenie sprawy do ponownego rozpoznania jak i o zwrot kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako "p.p.s.a.") decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Nadto, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (niemającym tu zastosowania).
Kierując się opisanymi powyżej kryteriami, dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji oraz postępowania poprzedzającego jej wydanie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania jej z obiegu prawnego.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31.10.2024 r. w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie określenia skarżącej Spółce wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2024 r.
Z bezspornych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że wspólnik skarżącej Spółki, tj. K. jest właścicielem nieruchomości położonych na terenie Gminy [...], stanowiących grunty wraz z budynkami na działce nr a km. [...] pod adresem [...] P., ul. [...].
Powyższe wynika zarówno z wpisu do ksiąg wieczystych tej nieruchomości (nr [...]), jak i z ewidencji budynków i gruntów.
Prawo do użytkowania części tej nieruchomości zostało wniesione przez wspólnika K. L. jako wkład niepieniężny do skarżącej Spółki jawnej.
Świadczą o tym znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy kopie uchwał wspólników Spółki z dnia 23 stycznia 2023 r. i 1 czerwca 2023 r. zmieniające umowę Spółki z tym dniem, w szczególności § 6 pkt 2 Umowy Spółki poprzez wskazanie jako wkładu niepieniężnego wniesionego K. L. do Spółki, prawa do korzystania z nieruchomości gruntowej w postaci działki nr a położonej w P., przy ul. [...] [...] - grunty [...] nr oraz budynek w części: od 23 stycznia 2023 r. - 1.777 m2, a od 1 czerwca 2023 r. - 1.868,35 m2. Pozostałe zapisy umowy Spółki pozostały bez zmian.
K. L. jako wspólnik działający w imieniu skarżącej Spółki złożył deklarację na podatek od nieruchomości za 2024 r., w której wykazał do opodatkowania budynki, budowle i grunty w ramach ww. nieruchomości (działka nr a z k.m. [...] w P.).
Powyższe skutkowało wszczęciem przez organ I instancji wobec skarżącej Spółki postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2024 r., które ostatecznie zostało umorzone decyzją z dnia 25.07.2025 r. jako bezprzedmiotowe.
Według organów podatkowych nieruchomość położona przy ul. [...] w P. stanowi własność wspólnika Spółki – K., a zatem skarżąca niebędąca właścicielem, ani też samoistnym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości.
W tym stanie rzeczy według organów należało umorzyć postępowanie podatkowe na podstawie przepisu art. 208 § 1 O.p., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podzielił stanowisko organów podatkowych i nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącej Spółki.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że kwestia podmiotu mającego status podatnika w odniesieniu do nieruchomości będącej przedmiotem tej sprawy, była już poddana ocenie tut. Sądu w prawomocnym obecnie wyroku z dnia 4.12.2024 r., sygn. akt I SA/Op 920/24 (dostępny, podobnie jak inne przywoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: "www.orzeczenia.nsa.gov.pl", dalej również jako: "CBOSA"), wydanym na skutek skargi wspólnika skarżącej Spółki, K.na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 15 maja 2023 r. w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 r.
W sprawie I SA/Op 920/24 jednoznacznie przesądzono, że w sytuacji wniesienia przez wspólnika Spółki jawnej wkładu niepieniężnego w postaci prawa do korzystania z nieruchomości, Spółka jawna staje się posiadaczem zależnym, a co za tym idzie podatnikiem podatku od nieruchomości pozostaje właściciel, a nie Spółka.
W ramach niniejszej uzasadnienia Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę posłuży się również argumentacją zawartą w ww. wyroku.
Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 3 ust 1 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;
3) użytkownikami wieczystymi gruntów;
4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.
Jednocześnie w ustępie 3 tego przepisu ustawodawca zastrzegł, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Oznacza to, że obowiązek podatkowy posiadacza samoistnego wyprzedza obowiązek podatkowy właściciela nieruchomości oraz wyłącza konieczność poszukiwania przez organ podatkowy właściciela w razie, gdy stan prawny danej nieruchomości jest nieuregulowany.
Wyjaśnić trzeba, że instytucja posiadania samoistnego nie jest instytucją prawa podatkowego, lecz cywilnego. Prawodawca podatkowy nie definiuje pojęcia posiadacza samoistnego. Nie powinno być jednak wątpliwości, że wykładnia przedmiotowego terminu na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości (podobnie jak podatkiem rolnym i podatkiem leśnym) powinna być dokonywana na podstawie regulacji Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 336 K.c., posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Przepis art. 336 K.c. wyróżnia dwa rodzaje posiadania: posiadanie samoistne i posiadanie zależne. Posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto nią włada jak właściciel, wyrażając tym samym wolę wykonywania w stosunku do niej prawa własności. Samoistnym posiadaczem nieruchomości w rozumieniu powyższego przepisu jest więc ten, kto wykonuje uprawnienia składające się na treść prawa własności (art. 140 K.c.), tj. korzysta z nieruchomości z wyłączeniem innych osób, pobiera pożytki i dochody, a także uważa się za uprawnionego do rozporządzenia nią (por. postanowienie SN z 10 lipca 2009 r., III CSK 70/09, LEX nr 530699). Stan faktyczny dotyczący określonego sposobu korzystania z rzeczy należy kwalifikować jako posiadanie na podstawie elementu fizycznego (corpus) oraz elementu psychicznego (animus). Uznanie określonego władztwa faktycznego nad rzeczą za posiadanie samoistne odpowiadające treści prawa własności jest zależne od tego, czy władztwo to jest sprawowane przez określony podmiot w jego własnym imieniu (animus rem sibi habendi). Czynnik woli pozwala odróżnić posiadanie samoistne od posiadania zależnego, ale rzeczywistą wolę posiadacza, która decyduje o charakterze samego posiadania, ustala się na podstawie zamanifestowanych na zewnątrz przejawów władania rzeczą (por. postanowienie SN: z 1 kwietnia 2011 r., III CSK 184/10 i z 19 lutego 2015 r., III CSK 188/14; LEX nr 1678081). W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że dla przyjęcia samoistności posiadania konieczne jest wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Wszystkie dyspozycje posiadacza powinny zatem swą treścią odpowiadać dyspozycjom właściciela (zob. wyrok NSA z 1 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2372/10). Posiadaczem samoistnym jest tylko taki podmiot, który uważa się za uprawnionego do rozporządzenia nią (zob. postanowienie SN z 8 października 2008 r., sygn. akt V CSK 146/08, LEX 510987), a więc nie ma potrzeby liczenia się z uprawnieniami właścicielskimi innej osoby (zob. postanowienie SN z 29 września 2004 r., sygn. akt II CK 550/03, LEX nr 182090).
Z kolei posiadaczem zależnym jest ten, kto włada rzeczą w zakresie innego prawa niż prawo własności, na przykład użytkowania (art. 252 K.c.), zastawu (art. 306 K.c.), najmu (art. 659 K.c.), dzierżawy (art. 693 K.c.). Nie rości więc on sobie do rzeczy prawa własności, lecz zachowuje się tak jak uprawniony z innego prawa, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, K. L. jako wspólnik wniósł wkład niepieniężny do "K." Spółka Jawna. Świadczą o tym bezspornie znajdujące się w aktach sprawy kopie uchwał wspólników Spółki z dnia 23 stycznia 2023 r. i 1 czerwca 2023 r. zmieniające umowę Spółki z tym dniem, w szczególności § 6 pkt 2 Umowy Spółki poprzez wskazanie jako wkładu niepieniężnego wniesionego K. L. do Spółki, prawa do korzystania z nieruchomości gruntowej w postaci działki nr a położonej w P., przy ul. [...] - grunty [...] oraz budynek w części: od 23 stycznia 2023 r. - 1.777 m2, a od 1 czerwca 2023 r. - 1.868,35 m2. Pozostałe zapisy umowy Spółki pozostały bez zmian.
Wobec powyższego organy prawidłowo przyjęły, że skarżący ustanowił na ww. nieruchomości na rzecz spółki "K." Sp. J. ograniczone prawo rzeczowe, na mocy którego spółka uzyskała uprawnienie do używania i pobierania pożytków z nieruchomości, uzyskała również uprawnienie do jej posiadania. Zgodnie z art. 252 K.c. rzecz można obciążyć prawem do jej używania i do pobierania jej pożytków (użytkowanie). Użytkownikowi przysługuje zatem uprawnienie do "używania rzeczy" oraz uprawnienie do "pobierania pożytków" rzeczy.
Prawidłowe jest zatem stanowisko organów, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przypadek posiadania samoistnego przez ww. Spółkę jawną nieruchomości przy ul. [...] w P.
Ustanowienie ograniczonych praw rzeczowych jest tylko formą obciążenia praw lub rzeczy, które w żaden sposób nie może prowadzić do ich przeniesienia.
Z tego względu, zakres władztwa nad nieruchomością, jaki przysługuje Spółce jawnej, jest ograniczony tytułem prawnym, na podstawie którego spółka nabyła to prawo (zgodnie z uchwałami wspólników Spółki z dnia 23 stycznia 2023 r. i 1 czerwca 2023 r. zmieniającymi umowę Spółki z tym dniem, w szczególności § 6 pkt 2 Umowy Spółki poprzez wskazanie jako wkładu niepieniężnego wniesionego K. L. do Spółki w postaci prawa do korzystania z ww. nieruchomości, czyli do jej używania i do pobierania z niej pożytków) i w żadnym wypadku nie obejmował prawa do rozporządzania nieruchomością jak właściciel.
Powyższe wynika także z wpisu do ksiąg wieczystych tej nieruchomości (nr [...]), jak i w ewidencji budynków i gruntów.
Odmiennie kształtowałaby się sytuacja podatkowa Skarżącego w sytuacji, gdyby w ramach wkładu niepieniężnego do spółki "K." Sp. J. wniesiono prawo własności omawianych nieruchomości. Wówczas doszłoby także zmiany podmiotu zobowiązanego do ponoszenia obciążeń podatkowych w podatku od nieruchomości. Taka jednakże sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.
Tym samym organy podatkowe słusznie przyjęły, że spółce jawnej "K." należy przypisać status posiadacza zależnego. W rezultacie, wbrew zarzutom skargi, brak było podstaw do przyjęcia, by obowiązek podatkowy obciążał inny podmiot, niż właściciela przedmiotowej nieruchomości, którym niewątpliwie jest K. L. Oczywistym jest bowiem, że posiadacz zależny nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości, gdyż odpowiedzialności prawnopodatkowej nie przewidują przepisy u.p.o.l.
Mając na uwadze powyższe, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi.
Nie budzą wątpliwości Sądu dowody znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy, potwierdzające, że właścicielem spornej nieruchomości pozostaje K. L., a nie Spółka jawna, które korzysta z nieruchomości na zasadzie prawa do jej użytkowania. Takie ustalenia zaś musi skutkować umorzeniem postępowania podatkowego wobec Spółki jako bezprzedmiotowego, albowiem nie jest ona podatnikiem podatku od nieruchomości.
Załączone do skargi kopie uchwały wspólników i aneksu do umowy spółki jawnej, datowane na 16.01.2024 r., po pierwsze nie zostały przedłożone przez podatnika na etapie postępowania podatkowego, a po wtóre ich treść nie ma wpływu na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W dokumentach tych zawarto zapis, iż nieruchomość pozostaje własnością prywatną K. L. Natomiast zawarta tam wzmianka, że Spółka jawna przyjmuje nieruchomość w posiadanie samoistne, nie może zmienić prawidłowego ustalenia, że z okoliczności faktycznych i prawnych sprawy wynika, iż Spółka jawna korzysta z nieruchomości na zasadzie prawa do jej użytkowania.
Zaznaczyć należy, że oceny stosunku prawnego dokonuje się według faktycznego przebiegu wydarzeń, a nie tylko zapisów zawartych w dokumentach np. uchwał czy umów.
Ponadto, jak już zasygnalizowano, takie dowody strona obowiązana była zgłosić w toku postępowania podatkowego toczącego się przed organem, a nie dopiero przed sądem administracyjnym.
Z tego względu argumentacja strony skarżącej nie ma wpływu na wynik spray.
W tym stanie rzeczy, z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.