Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał 16 lipca 2024 r. decyzję nr 0111-KDSB1-1.440.122.2024.3.JJ, w której odmówił wydania wiążącej informacji stawkowej. Strona, nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, złożyła odwołanie w którym zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
■ błędną wykładnię i niezastosowanie w sprawie art. 42a uptu poprzez odmowę wydania wiążącej informacji stawkowej ze względu na nieuzasadnione uznanie, że żądanie Wnioskodawcy dotyczące sklasyfikowania przedmiotu wniosku na potrzeby stosowania art. 41 ust. 2 w zw. z ust. 12 uptu wykracza poza zakres przedmiotowy wiążącej informacji stawkowej i tym samym pozbawienie podatnika ochrony prawnej przewidzianej przepisami o WIS,
■ błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 42 b ust. 5 uptu poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że w ramach jednego wniosku nie można rozstrzygać o usłudze świadczonej na więcej niż jednym obiekcie budowlanym (usłudze powtarzalnej zidentyfikowanej co do rodzaju), podczas gdy taka interpretacja przepisu jest sprzeczna z jego wykładnią funkcjonalną i celowością oraz celem instytucji wiążących informacji stawkowych, jak również dotychczasową praktyką stosowania tych przepisów przyjętą przez Dyrektora KIS,
■ błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 42b ust. 2 pkt 3 uptu poprzez uznanie, że opis usługi zawarty we wniosku nie jest skonkretyzowany, podczas gdy w treści wniosku Strona zawarła wyczerpujący opis jednego rodzaju usługi oraz wskazała rodzaj obiektu budowlanego będącego przedmiotem wykonywanych usług, co stanowi o wystarczającym stopniu szczegółowości opisu usługi dla jej klasyfikacji na potrzeby podatku od towarów i usług z uwzględnieniem art. 41 ust. 12 uptu w świetle utrwalonej linii orzeczniczej.
Dodatkowo podniesiono także zarzuty naruszenia przepisów procesowych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
■ art. 120 i art. 121 § 1 op w zw. z art. 42g ust. 2 uptu poprzez nieprowadzenie postępowania na podstawie przepisów prawa i w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych ze względu na: 1) nieuzasadnione wymaganie od Wnioskodawcy zawężenia przedmiotu wniosku do świadczenia dotyczącego konkretnego obiektu budowlanego poprzez uznanie, że powtarzalna usługa określonego rodzaju dotycząca więcej niż jednego obiektu budowlanego nie może być przedmiotem jednej wiążącej informacji stawkowej, podczas gdy ograniczenie takie nie wynika z żadnego przepisu prawa, w tym w szczególności z art. 42b ust. 5 uptu, 2) niekonsekwentną praktykę administracyjną organu, polegającą na odmowie wydania Wnioskodawcy wiążącej informacji stawkowej z powodu stwierdzenia, że usługi wykonywane w więcej niż jednym obiekcie budowlanym nie mogą być objęte zakresem przedmiotowym jednej decyzji WIS, podczas gdy w przeszłości organ wielokrotnie rozstrzygał w ramach jednej decyzji WIS o usługach powtarzalnych świadczonych w wielu obiektach budowlanych, a decyzje te pozostają nadal w obiegu prawnym.
■ nieuwzględnienie przy stosowaniu normy art. 42b ust. 2 pkt 3a uptu specyfiki świadczenia będącego przedmiotem wniosku oraz deklaracji Wnioskodawcy co do rodzaju obiektów budowlanych będących przedmiotem wykonywanych usług, co skutkowało nałożeniem na Wnioskodawcę niemożliwego do spełnienia i irrelewantnego dla sprawy wymogu przedstawienia dokumentacji dotyczącej konkretnego obiektu budowlanego, w którym będą świadczone usługi, podczas gdy Wnioskodawca jednoznacznie zadeklarował w treści Wniosku, że usługa będzie świadczona w różnych obiektach budowlanych, kwalifikowanych jako budynki mieszkalne stałego zamieszkania sklasyfikowane w dziale 11 PKOB o powierzchni nieprzekraczającej 300 m2,
■ art. 124 w zw. z art. 210 § 1 i § 4 op poprzez niedostateczne i niejasne wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy odmowie wydania wiążącej informacji stawkowej,
■ art. 191 w zw. z art. 180 § 1 i art. art. 188 op poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu podatkowym, a w konsekwencji nieuwzględnienie w rozstrzygnięciu deklaracji Wnioskodawcy co do rodzaju obiektów budowlanych będących przedmiotem usług oraz nie odniesienie się w sposób merytoryczny do materiału dowodowego, w tym do opisu technicznego czynności wykonywanych w ramach usługi oraz załączonej dokumentacji
Mając na uwadze powyższe naruszenia przepisów prawa Spółka wniosła o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, względnie o uchylenie decyzji i orzeczenie przez organ odwoławczy co do istoty sprawy.
Wskazaną na wstępie decyzją Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej rozpoznając sprawę na skutek złożonego odwołania, po rozpatrzeniu całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, że istota sporu sprowadza się do oceny zasadności decyzji odmawiającej wydania wiążącej informacji stawkowej.
Zdaniem Spółki, nie istniały przeszkody do wydania decyzji, gdyż opis usługi zawarty we wniosku spełnia kryteria opisu jednej skonkretyzowanej usługi w rozumieniu art. 42b ust. 2 pkt 3 oraz ust. 5 uptu, a nie opisu wielu niesprecyzowanych usług. Odmienne stanowisko wyraził w zaskarżonej decyzji organ I instancji, w której stwierdził, że biorąc pod uwagę zakres żądania, z którym wystąpił Wnioskodawca a mianowicie montaż zadaszeń tarasowych, jako schematu działania podmiotu, a nie konkretnej czynności będącej końcowym efektem tej działalności - tj. konkretnej, zindywidualizowanej, precyzyjnie i szczegółowo opisanej usługi, to przedmiotowy wniosek wykraczał poza zakres wskazany w treści art. 42a uptu i nie spełniał warunków do uzyskania WIS. W konsekwencji organ był zobligowany do odmowy wydania WIS w przedmiotowej sprawie.
Odnosząc się do istoty zaistniałego sporu, organ odwoławczy w pierwszej kolejności przytoczył treść przepisów regulujących instytucję wiążących informacji stawkowych. Wskazał zatem, że z brzmienia art. 5a uptu wynika, że towary i usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacji w układzie odpowiadającym Nomenklaturze scalonej (CN) zgodnej z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej {Dz. Urz. WE L 256 z 07.09.1987, str. 1, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 2, str. 382, z późn. zm.) lub w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są klasyfikowane według Nomenklatury scalonej (CN) lub klasyfikacji wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują działy, pozycje, podpozycje lub kody Nomenklatury scalonej (CN) lub symbole klasyfikacji statystycznych.
Zgodnie z art. 42a ustawy, wiążąca informacja stawkowa jest decyzją wydawaną na potrzeby opodatkowania podatkiem dostawy towarów, importu towarów, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów albo świadczenia usług, która zawiera:
1) opis towaru albo usługi będących przedmiotem WIS;
2) klasyfikację towaru według działu, pozycji, podpozycji lub kodu Nomenklatury scalonej (CN) albo według działu, grupy, klasy, kategorii, podkategorii lub pozycji Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług albo według sekcji, działu, grupy lub klasy Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych albo usługi według działu, grupy, klasy, kategorii, podkategorii lub pozycji Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, niezbędną do:
a) określenia stawki podatku właściwej dla towaru albo usługi;
b) stosowania przepisów ustawy oraz przepisów wykonawczych wydanych na jej podstawie - w przypadku, o którym mowa w art. 42b ust. 4;
3) stawkę podatku właściwą dla towaru albo usługi, z wyjątkiem przypadku, o którym mowa wart. 42b ust. 4.
Natomiast w myśl art. 42b ust. 2 pkt 3 uptu, wniosek o wydanie WIS zawiera określenie przedmiotu wniosku, w tym:
a) szczegółowy opis towaru lub usługi, pozwalający na taką ich identyfikację, aby dokonać ich klasyfikacji zgodnej z Nomenklaturą scaloną (CN), Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług lub Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych,
b) (uchylona)
c) wskazanie przepisów ustawy lub przepisów wykonawczych wydanych na jej podstawie - w przypadku, o którym mowa w ust. 4.
Zgodnie z art. 42b ust. 4 ustawy, wniosek o wydanie WIS może zawierać żądanie sklasyfikowania towaru albo usługi na potrzeby stosowania przepisów ustawy oraz przepisów wykonawczych wydanych na jej podstawie, innych niż dotyczące określenia stawki podatku i można do niego dołączyć dokumenty odnoszące się do towaru albo usługi, w szczególności fotografie, plany, schematy, katalogi, atesty, instrukcje, informacje od producenta lub inne dostępne dokumenty umożliwiające organowi wydającemu WIS dokonanie właściwej klasyfikacji towaru albo usługi (ust 7)
Jednocześnie na mocy art. 42b ust. 5 ustawy, przedmiotem wniosku o wydanie WIS mogą być:
1) towar albo usługa, albo
2) towary lub usługi, które w ocenie wnioskodawcy razem składają się na jedną czynność podlegającą opodatkowaniu.
Końcowo odwołano się do art. 42g ust. 2 ustawy, w myśl którego w sprawach dotyczących WIS stosuje się odpowiednio przepisy działu IV Ordynacji podatkowej, z wyłączeniem rozdziałów 17,18,19 i 20.
Organ zaznaczył, że jak wynika z przytoczonych przepisów, decyzja WIS zawiera opis towaru albo usługi, albo kilku towarów lub usług, które w ocenie wnioskodawcy składają się na jedną czynność podlegającą opodatkowaniu, ich sklasyfikowanie według odpowiedniej klasyfikacji (według CN, PKOB, PKWiU), a także wskazuje właściwą stawkę podatku od towarów i usług. Natomiast w przypadku, gdy stawka podatku nie jest uzależniona od zaklasyfikowania danego towaru lub usługi do odpowiedniej klasyfikacji, ale od spełnienia definicji (opisu) zawartej w odpowiednim przepisie ustawy lub pozycji załącznika do ustawy, przedmiotem postępowania w zakresie wydania WIS jest również ustalenie, czy opisany towar lub usługa spełnia wymogi wskazane przez ustawodawcę w takim przepisie.
Powyższe przepisy wymagają odrębnego klasyfikowania każdego ze świadczeń, które w jakimkolwiek zakresie różnią się od siebie i tylko w takim przypadku wydanie decyzji WIS jest możliwe. Wydana decyzja określa bowiem właściwą dla danego towaru albo usługi, albo świadczenia złożonego stawkę podatku VAT w powiązaniu z właściwą klasyfikacją tego towaru albo usługi, albo świadczenia złożonego według stosownej klasyfikacji. Mając zatem na uwadze przedmiot sporu, w pierwszej kolejności należało poddać analizie, czy zakres żądania, z którym wystąpiła Spółka w swoim wniosku pozwalał (bądź nie) na wydanie wiążącej informacji stawkowej zgodnie z zakresem przedmiotowym wniosku o wydanie wiążącej informacji stawkowej wyznaczonym powołanym powyżej art. 42b ust. 5 uptu, który to wskazuje organowi podatkowemu, że klasyfikacji oraz określenia stawki podatku od towarów i usług może dokonać jedynie, gdy przedmiotem wniosku jest jeden towar, jedna usługa bądź jedno świadczenie kompleksowe. Treść tej regulacji posługuje się formą (liczbą) pojedynczą wyrażeń: "towar", "usługa", "towary lub usługi stanowiące w ocenie wnioskodawcy, jedną czynność podlegającą opodatkowaniu", a tym samym taki sposób postrzegania przedmiotu WIS, ma swoje skutki, gdyż w decyzji WIS można dokonać klasyfikacji wyłącznie jednego towaru, jednej usługi albo jednego świadczenia kompleksowego.
Analizując możliwość wydania WIS organ zaznaczył, że Spółka w złożonym formularzu do wniosku wskazała, że na jego przedmiot składa się usługa oraz wskazała liczbę usług "1". Wskazała również, że "Przedmiotem niniejszego wniosku jest określenie stawki podatku od towarów i usług dla usługi modernizacji obiektów zaliczanych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym poprzez instalację zadaszenia tarasowego przyściennego o określonych niżej parametrach do podłoża betonowego oraz elewacji zewnętrznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego o pow. użytkowej nieprzekraczającej 300 m2." Z koleu uzupełniając wniosek Spółka stwierdziła, że konkretyzacja miejsca wykonania montażu zadaszenia przyściennego w treści wniosku jest wystarczająco precyzyjna dla wydania WIS. Podniosła przy tym, że przedmiotem wniosku jest stawka VAT dla usługi montażu o charakterze powtarzalnym, a nie jednorazowym, tzn. usługi wykonywanej nie w konkretnym obiekcie budowlanym, ale w wielu obiektach określonego rodzaju.
Z powyższego wynika, że pomimo wezwania organu pierwszej instancji, Strona nie wskazała jednoznacznie w jakim obiekcie, konkretnym budynku będzie montowana przedmiotowe zadaszenie tarasowe, a tym samym przedmiot wniosku nie został przez nią jednoznacznie wskazany. Nie przedłożono też żadnych żądanych dokumentów, które pozwoliłyby organowi pierwszej instancji dokonać weryfikacji czy świadczona usługa będzie wykonywana w budynku objętym społecznym programem mieszkaniowym.
wniosku jest usługa na nieruchomości, a nie towar (dostawa obiektu budowlanego). Kwalifikacja obiektów, w których będą montowane markizy tarasowe jako obiektów budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym jest elementem opisu świadczenia (stanu faktycznego), a nie przedmiotem zapytania. Usługa montażu markizy tarasowej w innych lokalizacjach nie jest objęta niniejszym wnioskiem".
Zdaniem organu odwoławczego takie stanowisko Spółki - pomimo że ciążył na niej obowiązek w sposób jednoznaczny i precyzyjny przedstawić opis usługi będącej przedmiotem wniosku - nie pozwoliło organowi pierwszej instancji na dokonanie weryfikacji czy świadczona usługa będzie wykonywana w budynku objętym społecznym programem mieszkaniowym. Strona we wniosku o wydanie WIS i jego uzupełnieniu oczekiwała wydania WIS dla wielu usług realizowanych w wielu miejscach, tj. usług powtarzalnych będących schematem działania podmiotu. Przedmiotem wniosku nie była więc jedna skonkretyzowana usługa, a nieokreślona liczba usług, które Strona ma wykonywać dla różnych klientów, w różnych obiektach budowlanych. W świetle takiej konstrukcji wniosku o WIS nie można więc mówić o jednej konkretnej usłudze, która mogłaby być poddana przez organ ocenie, pod kątem jej klasyfikacji oraz ustalenia wysokości stawki podatku VAT.
Podkreślono także, że przedmiot wniosku nie może być określony ogólnie, w sposób wielowariantowy czy też opcjonalny, ale powinien dotyczyć tylko jednego świadczenia wykonywanego w jasno sprecyzowanych okolicznościach, a nie pewnego schematu działań wykonywanych w różnych miejscach, jak wskazuje Strona. Ponadto taki opis musi zawierać katalog czynności - konkretnych i jednoznacznie wskazanych, dotyczących ściśle określonego przedmiotu wniosku. Strona pomimo prawidłowego wezwania do uzupełnienia wniosku o wydanie wiążącej informacji stawkowej nie wskazała w sposób jednoznaczny konkretnej nieruchomości, w której ma być wykonany montaż zadaszenia tarasowego. Strona co prawda ograniczyła wniosek co do określonego zadaszenia, jednakże brak wskazania jednego konkretnego budynku uniemożliwia wydanie WIS.
W konkluzji podkreślono, że organ działając na podstawie przepisów prawa związany jest brzmieniem art. 42a oraz art. 42b ust. 2-5 ustawy, który dotyczy zakresu wniosku o wydanie WIS i nie ma swobody wyboru zastosowania danej normy prawnej, ale jest związany treścią przepisu. W konsekwencji - skoro wniosek oraz WIS może dotyczyć wyłącznie jednego towaru albo jednej usługi, albo jednego świadczenia kompleksowego a organ nie może prowadzić jednego postępowania obejmującego kilka towarów, usług czy świadczeń złożonych - zaskarżona decyzja została wydana w sposób prawidłowy, a z jej uzasadnienia, wynika na jakiej podstawie organ pierwszej instancji odmówił wydania wiążącej informacji stawkowej. Tym samym podniesione w odwołaniu zarzuty naruszenia prawa materialnego i proceduralnego są bezzasadne.
We wniesionej na powyższą decyzję skardze, pełnomocnik Skarżącej, domagając się jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającej ją decyzją organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a także zobowiązanie Dyrektora KIS do wydania wiążącej informacji stawkowej w określonym terminie wraz ze wskazaniem sposobu załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 oraz art. 145a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej: ppsa), ponowił podniesione już uprzednio w odwołaniu zarzuty naruszenia przepisów materialnych oraz procesowych, a to: art. 42a, art. 42b ust 2 pkt 3 i ust. 5 pkt 1, art. 41 ust. 12 uptu w zw. z art. 146aa ust. 1 pkt 2 uptu, a także art. 120 i art. 121 § 1, art. 122, art. 124 w zw. z art. 210 § 1 i § 4, art. 191 w zw. z art. 180 § 1 i art. 188 op wraz z tożsamą ich argumentacją faktyczną oraz prawną.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł oddalenie skargi, podtrzymując całość argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazywane w jej zarzutach .
Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ppsa uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W myśl przepisu art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym zastosowania w sprawie).
Z kolei na podstawie art. 135 ppsa, sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Z przepisów tych wynika, że uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu wydanej w pierwszej instancji byłoby zasadne w sytuacji stwierdzenia naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, a takie naruszenie Sąd stwierdził w niniejszej sprawie.
Oceniając zaskarżoną decyzję przez pryzmat wskazanych przesłanek Sąd stwierdził naruszenia prawa w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego wraz z poprzedzającą ją decyzją Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 16 lipca 2024 r., nr 0111-KDSB1-1.440.122.2024.3.JJ
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora KIS z 13 listopada 2024 r., którą utrzymano w mocy decyzję tego organu z 16 lipca 2024 r. o odmowie wydania wiążącej informacji stawkowej dla usługi objętej wnioskiem Spółki.
Zgodnie ze stanowiącym materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia art. 42g ust 3 uptu Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydaje decyzję o odmowie wydania WIS, jeżeli wniosek o wydanie WIS, którego przedmiotem są towary lub usługi, o których mowa w art. 42b ust. 5 pkt 2 nie dotyczy towarów lub usług, które razem składają się na jedną czynność podlegającą opodatkowaniu.
Powyższy przepis jednoznacznie określa konsekwencje prawne wystąpienia przez wnioskodawcę z wnioskiem o wydanie WIS, którego przedmiot obejmuje mnogie świadczenia złożone. Podkreślenia przy tym wymaga, że decyzja w sprawie WIS może dotyczyć tylko jednego towaru, jednej usługi lub jednego świadczenia złożonego. Wynika to z analizy przepisów regulujących postępowanie o wydanie WIS, w tym zwłaszcza art. 42b ust. 5 i art. 42c ust. 1 uptu.
Zgodnie z treścią art. 42b ust. 5 uptu, przedmiotem wniosku o wydanie WIS mogą być: 1) towar albo usługa, albo 2) towary lub usługi, które w ocenie wnioskodawcy razem składają się na jedną czynność podlegającą opodatkowaniu. W myśl zaś art. 42c ust. 1 uptu, WIS wiąże organy podatkowe wobec podmiotów, o których mowa w art. 42b ust. 1, dla których została wydana, w odniesieniu do: 1) towaru będącego przedmiotem dostawy, importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia dokonanych w okresie ważności WIS; 2) usługi, która została wykonana w okresie ważności WIS; 3) towarów lub usług, które razem składają się na jedną czynność podlegającą opodatkowaniu wykonaną w okresie ważności WIS.
Również w orzecznictwie jednolicie prezentowany jest pogląd, że jakakolwiek wielość towarów (usług, świadczeń kompleksowych) zawarta we wniosku WIS uniemożliwia organowi procedowanie takiego wniosku.
Jak stwierdził WSA w Warszawie w wyroku z 16 września 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 648/21: "Ustawodawca wymaga jasnego i precyzyjnego opisu tylko jednego towaru niezależnie od tego, czy inne towary zawierające częściowo lub całkowicie różne elementy będą podlegały tej samej stawce podatku i klasyfikacji statystycznej. Nie ma prawnej możliwości wnioskowania o WIS dla grupy towarów, asortymentu towarowego. Zasada jest bowiem taka, że w wyniku jednego wniosku o WIS zawierającego opis jednego towaru może być wydana jedna decyzja WIS. Organ wydający WIS jest związany wnioskiem i nie może samodzielnie dzielić opisu towarów zawartego we wniosku na kilka towarów pojedynczych i prowadzić następnie kilka oddzielnych postępowań o wydanie WIS. To wnioskodawca ma obowiązek na tyle precyzyjnie opisać towar lub usługę, aby organ nie miał wątpliwości, że przedmiotem wniosku jest pojedynczy towar lub usługa"
Nie ulega zatem wątpliwości, że w ramach procedowania nad wnioskiem o wydanie WIS obowiązuje reguła: "jedna decyzja WIS - jedno świadczenie złożone". Natomiast wniosek wskazujący mnogie świadczenia złożone uchybia jego dopuszczalnemu zakresowi wyznaczonemu przez art. 42b ust. 5 pkt 2 uptu i stanowi kategoryczną przesłankę odmowy wydania WIS, o czym wprost stanowi powołany wyżej art. 42g ust. 3 uptu.
Odnosząc się jednakże do realiów rozpoznawanej sprawy, należy wyraźnie zaznaczyć, iż w samym wniosku o WIS i jego uzupełnieniach, a także w argumentacji zawartej w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, powtórzonej następnie w skardze, Skarżąca zwracała uwagę, iż jej zamiarem było uzyskanie wiążącej informacji stawkowego w odniesieniu wyłącznie do jednego rodzaju usługi, aczkolwiek jak przyznawała o charakterze powtarzalnym, tzn. usługi wykonywanej nie w konkretnym obiekcie budowlanym, ale w wielu obiektach określonego rodzaju spełniających kryteria opisane we wniosku. Wyraźnie też - już w opisie samego wniosku - zastrzegła, że odnosi się on jedynie do montażu określonego typu zadaszenia tarasowego w określonej lokalizacji, która zostanie podana wnioskodawcy w momencie przyjęcia zlecenia. Pozostałe usługi montażowe, tj. montaże w innych lokalizacjach lub z użyciem produktów wykonanych z innych materiałów, będą rozpatrywane w ramach osobnych wniosków. Wnioskodawca podkreślił również, że zapytanie dotyczy wyłącznie usługi montażu. Produkty oferowane przez firmę nie są objęte tym wnioskiem, ponieważ planuje się ich niezależną sprzedaż. Klient, który kupuje zadaszenie przyścienne, nadal będzie mógł zakupić sam produkt, nie będąc obowiązanym do korzystania z usługi montażu. Jednak z uwagi na skomplikowany proces montażu, który może być zbyt trudny dla niektórych klientów do wykonania samodzielnie, firma zdecydowała się dodać dodatkową usługę do swojej oferty. Ma to na celu ułatwienie klientom uniknięcia konieczności szukania wykonawców samodzielnie i jednocześnie zwiększenie atrakcyjności oferty dla potencjalnych klientów. Natomiast produkty oferowane przez Spółkę nie podlegają niniejszemu wnioskowi, gdyż przewiduje się ich niezależną sprzedaż. Klienci, którzy nabywają markizę tarasową, będą nadal mieli możliwość zakupu samego produktu, bez konieczności skorzystania z usługi montażu. Jednakże, ze względu na skomplikowany proces montażu, który może być dla niektórych klientów zbyt wymagający, firma zdecydowała się wprowadzić dodatkową usługę do swojej oferty. Ma to na celu uniknięcie konieczności, aby klienci samodzielnie poszukiwali wykonawców, co z kolei pozwoli na zwiększenie atrakcyjności oferty dla potencjalnych nowych klientów. Spółka nie jest bezpośrednim producentem montowanych zadaszeń przyściennych, ale sprzedaje kompletny produkt, gotowy do montażu, nabyty od zewnętrznych dostawców.
Mając zatem na uwadze taką konkretyzację wniosku przez samą Spółkę wyraźnie wskazującą, iż przedmiotem wniosku jest wyłącznie montaż wykonywany poprzez trwałe mocowanie zadaszenia tarasowego do elewacji budynków mieszkalnych jednorodzinnych (sklasyfikowanych według PKOB w dziale 11, o powierzchni użytkowej nieprzekraczającej 300 m2), w niniejszej sprawie nie wystąpiło zagadnienie ewentualnego świadczenia kompleksowego, a tylko w takiej sytuacji można by mówić w świetle regulacji art. 42g ust. 3 uptu o decyzyjnej formie odmowy wydania wiążącej informacji stawkowej jak uczyniły to w niniejszej sprawie organy podatkowe obu instancji.
Przepis ten wyraźnie zawęża prawo do wydania decyzji odmownej jedynie do tych sytuacji, w których wniosek o wydanie WIS, dotyczy towarów lub usług, które razem nie składają się na jedną czynność podlegającą opodatkowaniu (nie stanowią świadczenia kompleksowego). Jest to zatem uregulowanie o charakterze lex specjalis, ograniczone wyłącznie do stanów faktycznych, w których wnioskodawca uważa, iż w opisanym przez niego we wniosku o WIS stanie faktycznym sprawy mamy do czynienia ze świadczeniem o charakterze kompleksowym, zaś organy podatkowe w wyniku dokonanej jego analizy, dochodzą do przekonania, iż w rzeczywistości mamy do czynienia z samodzielnymi czynnościami podlegającymi odrębnemu opodatkowaniu, według właściwych dla nich stawek podatkowych.
Taka jednakże sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, co wprost przyznały też organy podatkowe obu instancji, które w swoich rozważaniach, po szczegółowej analizie zakresu wniosku Skarżącej i jego dodatkowych uzupełnieniach, doszły do przekonania, iż dotyczy on wielości jednostkowych usług montażu przyściennego zadaszenia tarasowego, dochodząc do konkluzji, że taki stan rzeczy narusza dyspozycję art. art. 42b ust. 5 pkt 1 uptu w myśl której, przedmiotem wniosku o wydanie WIS może być jednostkowy towar albo usługa. Świadczy o tym ich wyraźne stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji, cyt: "Strona we wniosku o wydanie WIS i jego uzupełnieniu oczekiwała wydania WIS dla wielu usług realizowanych w wielu miejscach, tj. usług powtarzalnych będących schematem działania podmiotu. Przedmiotem wniosku nie była więc jedna skonkretyzowana usługa, a nieokreślona liczba usług, które Strona ma wykonywać dla różnych klientów, w różnych obiektach budowlanych. Organ nie mógł zatem przystąpić do oceny i klasyfikacji jednej usługi, ze względu na wielowariantowość, mnogość wniosku." (...) "przedmiotem wniosku o wydanie wiążącej informacji stawkowej nie może być montaż przyściennego zadaszenia tarasowego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jako rodzaju usług powtarzalnych, nieskonkretyzowanych co do budynku, w którym usługi te będą świadczone.". Dodatkowo zauważono również, że "Strona nie uzupełniła wniosku w powyższym zakresie, nie przedłożyła stosownych dokumentów dotyczących konkretnego obiektu budowlanego. Tym samym Organ pierwszej instancji nie mógł ustalić co w istocie jest przedmiotem wniosku."
Dyrektor KIS zaznaczył przy tym, że jest związany zakresem wniosku i nie może samodzielnie dzielić przedmiotu wniosku na kilka pojedynczych towarów, czy usług
i prowadzić następnie z tak złożonego wniosku kilku odrębnych (czasem zupełnie różnych pod względem gromadzenia dokumentacji), niezależnych postępowań o wydanie WIS. Działając na podstawie przepisów prawa organ związany jest więc brzmieniem art. 42a oraz art. 42b ust. 2-5 uptu, który dotyczy zakresu wniosku o wydanie WIS. Podkreślono jednocześnie, że organ nie ma swobody wyboru zastosowania danej normy prawnej, ale jest związany treścią przepisu, a w konsekwencji - skoro wniosek oraz WIS może dotyczyć wyłącznie jednego towaru albo jednej usługi, albo jednego świadczenia kompleksowego - nie może prowadzić jednego postępowania obejmującego nieograniczonej ilości usług.
Z tych też względów organy obu instancji przyjęły, iż w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z jedną konkretną usługą montażu, ale z czynnościami wykonywanymi w różnych obiektach budowlanych, które będą stanowiły całkowicie odrębne, niezależne od siebie świadczenia, bez względu na to, że - jak wskazała Strona - będą wykonywane według takiego samego schematu. Nie chodzi więc o odmienną klasyfikację, ale o ustalenie, które świadczenie ma być przedmiotem wniosku o wydanie WIS.
Odnosząc się do powyższej argumentacji organu, Sąd - nie dokonując jej merytorycznej prawidłowości – stwierdza, że w sytuacji, jaka została przyjęta w swoich rozstrzygnięciach przez organy obu instancji, nie zachodzą warunki ustawowe do procesowej formy odmowy wydania wiążącej informacji stawkowej. Sam zresztą organ odwoławczy w argumentacji mającej pośrednio wspierać jego stanowisko, odwołał się między innymi do wyroku NSA z 16 stycznia 2024 r. sygn. akt I FSK 444/22, w którym podniesiono: "przepisy ustawy o VAT wskazują na to, że przedmiotem wniosku o WIS powinien być jeden towar lub jedna usługa, podobnie jak przedmiotem decyzji wydanej w wyniku rozpoznania takiego wniosku może być tylko jeden towar lub jedna usługa. Ustawodawca w wyżej wymienionych przepisach wyraźnie położył nacisk na określenie towaru lub usługi posługując się liczbą pojedynczą. (...) jeden wniosek o wydanie WIS nie może obejmować swoim opisem więcej towarów lub usług, chyba że, w ocenie wnioskodawcy, razem składają się one na jedną czynność podlegającą opodatkowaniu, czyli wtedy gdy jest to jedna czynność złożona - taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie. W innych sytuacjach nie ma możliwości objęcia jednym wnioskiem więcej niż jednego towaru lub więcej niż jednej usługi". Sąd wskazał ponadto, że "Organ wydający WIS jest związany wnioskiem i nie może samodzielnie dzielić opisu usług zawartych we wniosku na kilka usług pojedynczych i prowadzić następnie kilka oddzielnych postępowań o wydanie WIS. To wnioskodawca ma obowiązek na tyle precyzyjnie opisać towar lub usługę, aby organ nie miał wątpliwości, że przedmiotem wniosku jest pojedynczy towar lub usługa".
Tyle tylko, czego organy nie zauważyły, że przedmiotowy wyrok nie dotyczył odmowy wydania wiążącej informacji stawkowej, ale postanowienia wydanego w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie wiążącej informacji stawkowej.
Należy w tym miejscu przypomnieć, na co wskazywały też same organy podatkowe, że zgodnie z art. 42g ust. 2 uptu w sprawach dotyczących WIS stosuje się odpowiednio przepisy działu IV Ordynacji podatkowej, z wyłączeniem rozdziałów 17, 18, 19 i 20.
Biorąc zatem pod uwagę przywołaną przez organy podatkowe w analizowanej sprawie przeszkodę w merytorycznym rozpatrzeniu wniosku Skarżącej, jaką według nich stanowi art. 42b ust. 5 uptu, który wyznacza zakres przedmiotowy wniosków o wydanie WIS i tym samym jest jednym z przepisów konstytuujących postępowanie o wydanie WIS, organ nie mógł postąpić inaczej, jak tylko odmówić wszczęcia postępowania, w sytuacji kiedy wniosek nie spełnia warunków do uzyskania WIS, gdyż nie dotyczy jednego, konkretnego świadczenia. Sąd w tym miejscu nie ocenia prawidłowości merytorycznej takiego stanowiska organu, ale jedynie zauważa, że jeżeli zdaniem organów faktycznie taka sytuacja miała miejsce, to doszło do nieprawidłowego wyboru formy zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, zarówno co do jego treści, jak i strony formalnej (decyzja zamiast postanowienia).
Podsumowując, w sytuacji, gdy w ocenie organu zachodziły przeszkody do wszczęcia postępowania w sprawie wydania WIS, z uwagi na wielość czynności wykonywanych w różnych obiektach budowlanych, które stanowią całkowicie odrębne, niezależne od siebie świadczenia, winien on odmówić wszczęcia tego postępowania stosownie do art. 165a § 1 op, nie zaś - jak to uczyniono w niniejszej sprawie - odmówić wydania wiążącej informacji stawkowej.
W art. 165a § 1 op wyliczono dwie podstawy do odmowy wszczęcia postępowania: 1) gdy żądanie wniesione zostało przez osobę niebędącą stroną lub 2) jeżeli z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. W niniejszej sprawie rozważenia wymagała rozważenia jedynie ta druga przesłanka. W tej mierze, zarówno w piśmiennictwie (por. Brolik Jacek i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. V, Opublikowano: LEX 2013; Etel Leonard (red.), Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2020), jak w orzecznictwie (por. wyrok WSA w Warszawie z 28 września 2004 r., III SA 3279/03 i wyrok WSA w Warszawie z 9 czerwca 2009 r., III SA/Wa 3313/08) wskazuje się, że istnieją trzy główne przyczyny, które powodują, iż postępowanie nie może być wszczęte. Mogą one dotyczyć: (1) braku w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania podatkowego; (2) sytuacji, gdy w danej sprawie toczy się postępowanie podatkowe; (3) przypadków, gdy w sprawie zapadła już decyzja (również nieostateczna). Użyty w interpretowanym przepisie zwrot "z jakichkolwiek innych przyczyn nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoją na przeszkodzie przepis prawa albo poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny (por. wyrok NSA z 25 marca 2021 r., III FSK 2793/21; wyrok WSA w Warszawie z 7 marca 2007 r., III SA/Wa 2207/06).
W jednolitym w tym zakresie orzecznictwie sądów administracyjnych, odnoszącym się do wniosku o wydanie wiążącej informacji stawkowej, obejmującego mnogie usługi, nie stanowiące jednocześnie łącznie świadczenia kompleksowego, wielokrotnie podkreślano, iż w takiej sytuacji, ponieważ taki wniosek uchybia jego dopuszczalnemu zakresowi wyznaczonemu przez art. 42b ust. 5 pkt 1 uptu, organ podatkowy powinien odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 op. Kontrowersje w tym zakresie dotyczyły jedynie kwestii, czy winno to nastąpić bez wcześniejszego wezwania wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień, o których mowa w art. 155 § 1 op, czy też takie wezwanie winno być dokonane, co ostatecznie przesądziło najnowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, dopuszczające odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 op bez wcześniejszego wezwania wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień (por. wyroki NSA z 16 stycznia 2024 r. sygn. akt I FSK 443/22, z 25 stycznia 2024 r. sygn. akt I FSK 2521/21 czy też przywołany przez organy w niniejszej sprawie wyrok z 16 stycznia 2024 r. sygn. akt I FSK 444/22).
Wobec powyższego Sąd, mając na uwadze przytoczone powyżej rozważania co wadliwości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, orzekł o ich uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" w zw. z art. 134 § 1 oraz w zw. z art. 135 ppsa.
O kosztach Sąd orzekł zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 4 ppsa. Na zasądzoną kwotę 697 zł złożył się: wpis (200 zł), opłata stwierdzająca udzielenie pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł).