Wyrok WSA z dnia 15 października 2025, sygn. I SA/Op 407/25

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Kryteria sądowej kontroli zaskarżonych aktów organów administracji publicznej zostały określone w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024, poz. 935 z późn. zm. – zwanej dalej jako "p.p.s.a."), zgodnie z którym decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Równocześnie w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania).

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz postępowania poprzedzającego jej wydanie, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących taką wadliwością zaskarżonej decyzji, która wymagała wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 31.10.2024 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2024 r. w kwocie 24.322,00 zł.

Z akt sprawy wynika, że przedmiot opodatkowania w sprawie stanowią następujące nieruchomości skarżących:

• budynki pozostałe - 220 m2,

• budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - teren miejski - 690,62 m2,

• budynki związane z udzielaniem świadczeń zdrowotnych - 314, 34 m2,

• grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej- 438,00 m2.

Podatnicy złożyli informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, o gruntach i o lasach (IN-1) na 2015 r., w której zadeklarowali do opodatkowania grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 438 m kw., budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 910.62 m kw., budynki związane z udzielaniem świadczeń zdrowotnych o pow. 314,34 m kw.

Skarżący S. P. prowadzi działalność gospodarczą (od [...]. - por. CEIDG). Według danych ujawnionych w rejestrze gruntów (stan na 13.03.2024 r.) działka nr a, ul. [...] w N. stanowi inne tereny zabudowane (Bi) o pow. 0,0438 ha, jest zabudowana budynkiem handlowo-usługowym, jej właścicielami pozostają skarżący.

W sprawie przedmiot sporu koncentruje się wokół kwestii opodatkowania i stawki podatku dla części budynku w zakresie pomieszczeń piwnicznych o łącznej powierzchni 220,00 m2 zlokalizowanych w budynku położonym przy ul. [...] w N., na działce o nr a.

Z ustaleń poczynionych w tym zakresie wynika, że przedmiot opodatkowania stanowią pomieszczenia piwniczne o powierzchni 220.00 m2, gdzie nie jest prowadzona działalność gospodarcza, wygląd i stan tych pomieszczeń wskazuje na brak jakiegokolwiek gospodarczego wykorzystania, widoczne są ślady ich wcześniejszych zalań przez wodę i utrzymującą się wilgoć; ryzyko zalania wyklucza ich gospodarcze wykorzystanie w prowadzonej działalności lub wynajęcie pod działalność gospodarczą; od [...] pomieszczenia piwniczne nie są gospodarczo wykorzystane; oględziny pomieszczeń piwnicznych potwierdziły oświadczenia podatników o faktycznym braku gospodarczego wykorzystania powierzchni piwnicznych.

Mając na uwadze powyższe ustalenia odnośnie stanu technicznego i faktycznego przeznaczenia ww. części budynku, organy zastosowały stawkę dla budynków pozostałych podatku od nieruchomości dla ww. pomieszczeń o powierzchni 220 m2.

W ocenie skarżących ww. pomieszczenia powinny być wyłączone z opodatkowania z uwagi na istniejącą w tych pomieszczeniach instalację przynależną do "[...]", w związku z wprowadzaniem przez Gminę wód na grunty działki o nr a (co skutkuje zalewaniem pomieszczeń piwnicznych). W tym zakresie wskazywali na podstawy wyłączenia z opodatkowania w postaci art. 2 ust. 3 pkt 2 i 3 u.p.o.l.

W toku postępowania skarżący podnosili, że grunty działki budowlanej a zostały zakupione i wybudowano na nich budynek w celu prowadzenia działalności gospodarczej, w 2024 r. dokonywane są odpisy amortyzacyjne od budynku, w koszty uzyskania przychodu są zaliczane wydatki dotyczące pomieszczenia piwnicznego o pow. 220 m kw., piwnice nie są wynajmowane. Wskazywali na szereg kwestii związanych z wprowadzeniem w przestrzeń ww. piwnicy wód z działek gminy - stałego zagrożenia zalaniem oraz zajęciem gruntu pod urządzenie kanalizacji deszczowej (kolektor podziemny), a także podnosili zarzuty dotyczące działań Burmistrza Nysy w postępowaniach dotyczących nabycia przedmiotowego gruntu, przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności, wydania decyzji w przedmiocie zagospodarowania przestrzennego, postępowania sądowego dotyczącego wynagrodzenia za bezumowne użytkowanie i ustanowienia służebności przesyłu.

Według protokołu oględzin z dnia 30 maja 2023 r. kondygnacja podziemna jest podzielona na dwie części, oddzielone kolektorem. Pomieszczenia nie wykazują śladów użytkowania. Noszą, w opisanych fragmentach, ślady zawilgocenia.

Analiza akt administracyjnych jak i przepisów mających zastosowanie w sprawie doprowadziła Sąd od przekonania, że rację w tym sporze należy przyznać organom podatkowym.

Przechodząc od materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia wskazać należy, że przepis art. 2 ust. 1 u.p.o.l. stanowi, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty (pkt 1); budynki lub ich części (pkt 2); budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (pkt 3).

Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej należy rozumieć grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a.

W ocenie Sądu organy trafnie uznały, że sprawie do odniesieniu do spornych pomieszczeń piwnicznych nie może mieć zastosowania wyłączenie z opodatkowania przewidziane w art. 2 ust. 3 pkt 2 i 3 u.p.o.l.

Zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, z wyjątkiem gruntów pod wodami jezior lub zbiorników sztucznych oraz nieruchomości.

W myśl art. 3 a ust. 3 pkt 7 u.p.o.l., przez grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków.

Rozważając możliwość wyłączenia z opodatkowania na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 2 u.p.o.l. wyjaśnić należy, że wyłączenie to odnosi się wyłącznie do gruntów posiadających w ewidencji klasyfikację "Wp". Wynika to wprost z art. 1a ust. 3 u.p.o.l., który dla potrzeb ustawy dla gruntów pod wodami powierzchniowymi stojącymi, pod wodami powierzchniowymi płynącymi oraz pod morskimi wodami wewnętrznymi przyjmuje klasyfikację z ewidencji gruntów i budynków (zob. R. Dowgier, L. Etel [w:] R. Dowgier, L. Etel, Podatek od nieruchomości. Komentarz, Warszawa 2025, art. 2, źródło: LEX).

Zasadniczy zakres ww. wyłączenia dotyczy zatem gruntów pod wodami powierzchniowymi płynącymi. Przy czym o tym, jaki jest zakres gruntów pod wodami powierzchniowymi płynącymi, decyduje ewidencja gruntów i budynków. W zakresie ustawodawca w przepisie art. 1a ust. 3 u.p.o.l. odsyła do tej ewidencji. Z zakresu wyłączenia wyeliminowano grunty pod wodami jezior lub zbiorników sztucznych (zob. P. Borszowski [w:] K. Stelmaszczyk, P. Borszowski, Komentarz do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych [w:] Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, Warszawa 2016, art. 2, źródło: LEX).

Nie budzi wątpliwości Sądu, że w sprawie nie zachodzą warunki wyłączenia podatkowego przewidzianego w art. 2 ust. 3 punkt 2 u.p.o.l.

Jak słusznie wskazał organ w normie tej jest mowa o "gruntach pod wodami powierzchniowymi płynącymi, z wyjątkiem gruntów pod wodami jezior lub zbiorników sztucznych", natomiast przedmiotem opodatkowania są pomieszczenia piwniczne, które nie są gruntami, nadto ich okresowe zawilgocenie lub zalewanie nie stanowi zajęcia przez wody płynące.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że grunt na którym usytuowany jest budynek skarżących nie został sklasyfikowany w ewidencji gruntów jako wody powierzchniowe płynące (oznaczone symbolem "Wp").

Tym samym brak podstaw do zastosowania wyłączenia z art. 2 ust. 3 pkt 2 u.p.o.l.

Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 3 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają nieruchomości lub ich części zajęte na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego, w tym urzędów gmin, starostw powiatowych, urzędów związków metropolitalnych i urzędów marszałkowskich.

Na podstawie wskazanego przepisu wyłączeniu z opodatkowania podlegają siedziby organów jednostek samorządu terytorialnego w postaci budynków odpowiednich urzędów, obsługujących ich funkcjonowanie (zob. R. Dowgier, L. Etel [w:] R. Dowgier, L. Etel, Podatek od nieruchomości. Komentarz, Warszawa 2025, art. 2, źródło: LEX).

Motywem wprowadzenia tego wyłączenia stało się nieobejmowanie opodatkowaniem tych nieruchomości (ich części), które służą de facto realizacji zadań przez organy jednostek samorządu terytorialnego. Ustawodawca wyłącza więc zarówno nieruchomości, jak i ich części.

Istotne dla ustalenia zakresu wyłączenia z przepisu art. 2 ust. 3 pkt 3 u.p.o.l. jest wyjaśnienie wyrażenia ustawowego "nieruchomości lub ich części zajęte na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego". Użycie pojęcia potrzeby oznacza zindywidualizowanie w pewien sposób zakresu tego wyłączenia, gdyż powinno być ono dostosowane do konkretnych potrzeb organów danej jednostki samorządu terytorialnego. Przy czym nie należy tego określenia nieostrego rozszerzać na wszelkie potrzeby danej jednostki samorządu terytorialnego limitowane jej zadaniami. Chodzi bowiem wyłącznie o potrzeby konkretnych organów, a więc organów stanowiących i wykonawczych w danej jednostce samorządu terytorialnego, a nie jej jednostek organizacyjnych, które, realizując zadania, de facto zaspokajają potrzeby danej jednostki samorządu terytorialnego (zob. P. Borszowski [w:] K. Stelmaszczyk, P. Borszowski, Komentarz do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych [w:] Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, Warszawa 2016, art. 2, źródło: LEX).

Prawidłowo również i w tym zakresie organy wywiodły, że sporna piwnica nie jest zajęta na potrzeby organów Gminy Nysa (organów jednostki samorządu terytorialnego). Nie stanowi tego rodzaju zajęcia podnoszona przez podatników kwestia negatywnego oddziaływania na pomieszczenia piwnicy przez wody z odrębnej działki należącej do Gminy, czy z kolektora podziemnego znajdującego się na działce podatników.

Tym samym wskazywane przez podatników podstawy prawne w zakresie wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości pomieszczeń piwnicznych nie ma zastosowania w sprawie, a organy prawidłowo przyjęły stawkę dla budynków pozostałych.

Odnosząc się do zastrzeżeń podniesionych przez podatników, wyjaśnić należy, że zarzuty odnośnie kwestii wprowadzenia w przestrzeń ww. piwnicy wód z działek gminy - stałego zagrożenia zalaniem oraz zajęciem gruntu pod urządzenie kanalizacji deszczowej (kolektor podziemny), a także dotyczące działań Burmistrza Nysy w postępowaniach dotyczących nabycia przedmiotowego gruntu, przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności, wydania decyzji w przedmiocie zagospodarowania przestrzennego, postępowania sądowego dot. wynagrodzenia za bezumowne użytkowanie i ustanowienia służebności przesyłu, nie mogą być przedmiotem zarzutów i oceny Sądu w postępowaniu dotyczącym podatku od nieruchomości, gdyż zagadnienia te wykraczają poza zakres rozpoznawanej sprawy.

Końcowo wskazać należy, że Sąd nie stwierdził nieprawidłowości w zakresie niekwestionowanym przez strony, związanym z pozostałymi przedmiotami opodatkowania, materiałem dowodowym zgromadzonym w tej kwestii jak i zastosowana podstawą prawną.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.