W złożonym odwołaniu podatnik wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia zarzucił naruszenie:
1) art. 12 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku rolnym, poprzez jego niezastosowanie i jego błędną wykładnię,
2) art. 2a oraz art. 122 op, poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i przyjęcie wbrew rzeczywistemu stanowi faktycznemu, że sporne działki nie znajdują się w międzywalu oraz błędnej wykładni pojęcia międzywale,
3) art. 198 § 1 op, poprzez jego niezastosowanie, gdyż nie dokonano oględzin wszystkich działek które są położone w międzywalu,
4) art. 197 § 1 op, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie , gdyż powołano w sprawie do sporządzenia opinii biegłego geodetę zamiast biegłego z zakresu specjalności hydrologii, gospodarki wodnej oraz inżynierii i kształtowania środowiska, co przyczyniłoby się do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy wobec rozbieżnych i nie dość jasnych stanowisk Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w O., co do istnienia wałów przeciwpowodziowych na spornych działkach. Dodatkowo zarzucono sporządzonej przez biegłego biegłego geodetę opinii szereg błędów, gdyż geodeta jest w głównej mierze osobą dokonującą pomiarów działek i gruntów pod różne inwestycje i może w niewłaściwy sposób ustalić stan faktyczny, ponieważ w okolicznościach niniejszej sprawy wały nie biegną często idealnie równolegle do brzegu rzeki.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu zaskarżoną obecnie decyzją z 23 lipca 2025 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że celem wprowadzenia zwolnienia od podatku z art. 12 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku rolnym było nieobciążanie świadczeniem podatkowym gruntów pełniących funkcje przeciwpowodziowe, jednakże ponieważ w realiach niniejszej sprawy brak jest podstaw do podważania wiarygodności i zasadności stanowiska wyrażonego przez biegłego w sporządzonej na zlecenie organu opinii z dnia 14 listopada 2024 r., co do kwalifikacji spornych działek jako niespełniających wymogów umożliwiających ich uznanie za wały przeciwpowodziowe, jak i międzywale, brak było podstaw do zastosowania powyższego zwolnienia ustawowego. Dlatego też stwierdzono, że organ I instancji w oparciu o całokształt okoliczności faktycznych oraz materiał dowodowy zgromadzony w sprawie zasadnie uznał, iż sporne działki o nr a obręb B.1 oraz b, c, e, f, h, i, j, l, ł, m, n, o, p, r, s, y, z, Aa, Ab, Ak, w, d, obręb S.jako nie zajęte pod wały przeciwpowodziowe, jak również nie znajdujące się w międzywalu podlegają w omawianym roku podatkowym opodatkowaniu podatkiem rolnym.
Nie zgadzając się w powyższym stanowiskiem, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w której ponownie zarzucił zaskarżonej decyzji zarzucił ( analogicznie jak we wcześniejszym odwołaniu) naruszenie prawa materialnego, a to art. 12 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku rolnym, poprzez jego niezastosowanie a także przepisów postępowania tj.: art. 2a art. 122 art. 198 § 1 op., oraz art. 197 § 1 op.
W oparciu o powyższe zarzuty, uzasadnione w dalszej części skargi, skarżący wniósł o dopuszczenie wskazanych dowodów oznaczonych w treści jej uzasadnienia oraz uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi , a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Kolegium powtórzyło wykładnię przepisów prawa zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wskazało, również że przeciwnie do stanowiska strony, na żadnym etapie postępowań prowadzonych w przedmiotowej sprawie przez organy obu instancji, skarżący nie wnosił o przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego.
Na rozprawie w dniu 19 grudnia 2025 r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2029 r. poz. 935 ze zm. – dalej jako "ppsa") odmówił dopuszczenia wnioskowanych w skardze dowodów, albowiem w realiach niniejszej sprawy nie są one niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości.
Dodatkowo w swoim wystąpieniu na rozprawie skarżący podtrzymując w całości zarzutu skargi wskazał również na kwestie ewentualnego przedawnienia zobowiązania za sporny rok podatkowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Kryteria sądowej kontroli zaskarżonych aktów organów administracji publicznej zostały wyznaczone przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ppsa, zgodnie z którym decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Równocześnie w myśl art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania).
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 lipca 2025 r. , utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Bierawa z dnia 17 stycznia 2025 r. nr Fn.3123.9.2025 ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne na 2021 r. w wysokości 2.752,00 zł, która to decyzja organu I instancji została doręczona Skarżącemu w dniu 22 stycznia 2025 r.
Z tego też względu, na wstępie wyjaśnić należy, że zobowiązanie w podatku od nieruchomości/ podatku rolnego/ czy łącznego zobowiązania pieniężnego jak ma to miejsce w niniejszej sprawie dla osoby fizycznej powstaje z dniem doręczenia jej decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość zobowiązania za dany okres podatkowy (art. 21 § 1 pkt 2 op). Zgodnie z art. 68 § 1 op, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
W realiach niniejszej spraw dotyczącej roku podatkowego 2021, trzyletni okres przedawnienia o którym mowa w art. . 68 § 1 op dla zobowiązań powstających w wyniku doręczenia decyzji ustalającej jego wysokość , co do zasady upływał z dniem 31 grudnia 2024r. W sprawie nie jest przy tym sporne, że wydanie po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzji Wójta Gminy Bierawa ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne na 2021 r. w wysokości 2.752,00 zł, co miło miejsce w dniu w dnia 17 stycznia 2025 r. jak i jej doręczenie podatnikowi w dniu 22 stycznia 2025r. , nastąpiło już z przekroczeniem 3 letniego terminu przedawnienia.
Zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości / podatku rolnym czy też łącznym zobowiązaniu pieniężnym dla osób fizycznych, na mocy art. 21 § 1 pkt 2 op powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania, a takiej sytuacji bieg terminu przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego ustala się na podstawie art. 68 § 1 op, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Wprawdzie powyższa reguła doznaje wyjątku, w art. 68 § 2 op, jednakże dotyczy to jedynie tych sytuacji, gdy podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego (pkt 1) lub w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Wówczas zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Z kolei definicję legalną deklaracji zawiera art. 3 pkt 5 op. Zgodnie z nią, ilekroć w ustawie jest mowa o deklaracjach - rozumie się przez to m.in. informacje, do których składania obowiązani są, na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy. W judykaturze zgodnie przyjmuje się, że będąca zatem deklaracją informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych, czy też informacja o gruntach podlegających podatkowi rolnemu , do złożenia której zobowiązane są osoby fizyczne stanowi deklarację w rozumieniu art. 68 § 2 pkt 2 op, która powinna zawierać wszystkie te dane co do budynków, gruntów i statusu podatnika, które w całości, bez potrzeby jakichkolwiek dodatkowych ustaleń i wyjaśnień mogą stanowić podstawę wydania decyzji z art. 21 § 1 pkt 2 op (por. wyrok NSA z 12 lutego 2019 r., sygn. akt II FSK 3367/18 - wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Organy podatkowe w przedmiotowej sprawie wydając decyzje nie wskazały ani też jak wynika z uzasadnień decyzji obu organów podatkowych nie rozważały , czy w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności o których mowa w art. 68 § 2 op. Co więcej jedynie pełna analiza składanych przez Skarżącego informacji dotyczących podstaw opodatkowania podatkiem od nieruchomości jak i podatkiem rolnym pozwala dopiero na analizę, czy podatnik ujawnił w nich wszystkie dane niezbędne do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego.
Stwierdzony przez Sąd brak w uzasadnieniu zarówno organu I instancji jak i co istotniejsze także w zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, zajęcia jakiegokolwiek stanowiska w kwestii ewentualnego terminu przedawnienia powoduje, że sprawa wymyka się również w tym zakresie spod kontroli sądowoadministracyjnej.
Dopiero też po przesądzeniu kwestii ewentualnego upływu terminu przedawnienia możliwa stanie się – w przypadku zaistnienia takiej potrzeby- ocena merytoryczna stanowiska zajętego przez organy podatkowe w odniesieniu do zagadnienia zaistnienia bądź niezaistnienia podstaw do objęcia spornych gruntów zwolnieniem przedmiotowym od podatku rolnego, przewidzianym w art. 12 ust.1 pkt 10 ustawy z dnia 15 listopada 1Aa r. o podatku rolnym.
Mając powyższe na uwadze, ponieważ Sąd stwierdził naruszenia prawa procesowego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, uchylił zaskarżoną decyzję.
W ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uwzględnieni ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku.
O kosztach postępowania, na których wysokość składa się uiszczony wpis od skargi rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa.
\