Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Prokuratora Okręgowego we Wrocławiu (dalej też jako: Skarżący) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 4.07.2025 r. nr I601-I0V-I.4103.13.2025, którą organ ten uchylił w całości decyzję Naczelnika Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu (dalej jako: NOUCS w Opolu, organ I instancji) z 17.12.2024 r., nr 388000-CKK-1[1].4103.16.2024.32 wydaną dla A. Sp. z o.o. (dalej też jako: Spółka) w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2019 r. i umorzył postępowanie w sprawie.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Postępowanie podatkowe wobec Spółki A. zostało wszczęte postanowieniem NOUCS w Opolu z 24.10.2024 r., w następstwie przekształcenia kontroli celno-skarbowej w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od listopada 2018 r. do lipca 2019 r. Kontrola celno-skarbowa została zakończona wynikiem kontroli z 25.09.2024 r., doręczonym 3.10.2024 r.
Spółka nie skorzystała z prawa, o którym mowa w art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r., poz. 615 ze zm.; dalej: ustawa o KAS) i nie złożyła korekt deklaracji VAT-7 za kontrolowany okres.
Decyzją z 17.12.2024 r. nr 388000-CKK-1[1].4103.13.2024.35, NOUCS w Opolu określił Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za marzec 2019 r. w kwocie 243 276,00 zł. W decyzji NOUCS ustalił również Spółce dodatkowe zobowiązanie w kwocie 81 463,00 zł.
NOUCS zakwestionował Spółce prawo do odliczenia podatku naliczonego w łącznej kwocie 271 543,38 zł, wykazanego na fakturach wystawionych tytułem nabycia śruty sojowej od H. sp. z o.o. we W. (35 faktur), na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (w brzmieniu obowiązującym w 2019 r.).
W dniu 9.01.2025 r. Spółka złożyła odwołanie od tej decyzji.
Decyzją z 4.07.2025 r., nr 1601-l0V-1.4103.13.2025 , Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu uchylił w całości decyzję NOUCS z 17.12.2024 r. nr 388000- CKK-1[1].4103.16.2024.32 i umorzył postępowanie w sprawie ze względu na upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Pismem z 2.12.2025 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniósł Prokurator Okręgowy we Wrocławiu (dalej również: Skarżący).
Zaskarżonej decyzji Prokurator Okręgowy we Wrocławiu zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 oraz art. 70 c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.; dalej: O.p.), poprzez błędne i pozbawione podstaw przyjęcie, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności o dokumenty postępowania przygotowawczego [...] ([...]), że śledztwo to nie obejmuje swoim zakresem czynów związanych z niewykonaniem zobowiązań podatkowych w ramach działalności Spółki A. i w konsekwencji niesłuszne przyjęcie, iż zawiadomienie tego podatnika w trybie art. 70c O.p. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., dokonane w wyniku zawiadomienia finansowego organu postępowania przygotowawczego stosownie do treści art. 134 § 1a ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 633) o prowadzeniu wobec Spółki A. śledztwa związanego z niewykonaniem przez tego podatnika zobowiązań podatkowych, nie wywołało skutków prawnych w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych za marzec 2019 r., w sytuacji gdy – w ocenie Skarżącego - przedmiot wszczętego postępowania w sprawie karnej skarbowej w rzeczywistości dotyczył tego podmiotu i wywiązywania się z zobowiązań podatkowych, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego umorzenia postępowania podatkowego.
Wobec tego Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Kryteria sądowej kontroli zaskarżonych aktów organów administracji publicznej zostały wyznaczone przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) – w skrócie jako: p.p.s.a., zgodnie z którym decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Równocześnie w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania).
Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że rozstrzygnięcie to nie narusza prawa. Sąd nie stwierdził bowiem nieprawidłowości, zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy będącej przedmiotem niniejszego postępowania, jak i w zakresie zastosowania do niego odpowiednich przepisów prawa.
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 4.07.2025 r. nr 1601-I0V-1.4103.13.2025, którą organ ten uchylił w całości decyzję Naczelnika Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu (dalej też jako: NOUCS) z 17.12.2024 r., nr 388000-CKK-1[1].4103.16.2024.32 wydaną dla A. Sp. z o.o. w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2019 r. i umorzył postępowanie w sprawie.
Zarzuty Skarżącego sprowadzają się w istocie do zakwestionowania stanowiska Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, iż na gruncie rozpoznawanej sprawy, śledztwo wszczęte w dniu 18.02.2019 r. przez NOUCS i nadzorowane przez Prokuraturę Okręgową we Wrocławiu, w sprawie nierzetelnego prowadzenia rejestrów zakupu przez spółkę H., co najmniej za miesiące od stycznia do grudnia 2018 r., w zakresie ujmowania przez ten podmiot nierzetelnych faktur zakupu wystawianych przez spółkę B., nie ma związku z niewykonaniem zobowiązania przez Spółkę A. (której dotyczy zaskarżona decyzja), skutkiem czego nie ziściła się przesłanka z art. 70 § 6 pkt 1 O.p.
Na wstępie należy wskazać, iż jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji oraz wystosowanego do Spółki zawiadomienia na podstawie art. 70c O.p., skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego NOUCS łączył ze wszczęciem w dniu 18.02.2019 r. śledztwa nr [...] w ramach powierzonego w części śledztwa o sygn. akt [...].
Należy w tym miejscu przypomnieć, iż aby doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p., postępowanie karne skarbowe musi być:
• rzeczywiście wszczęte,
• w stosunku do danego podatnika,
• w zakresie zobowiązania, którego dotyczy sprawa.
Istotne jest więc, aby objęty postępowaniem karnoskarbowym czyn podatnika pozostawał w związku z danym zobowiązaniem, tj. aby działanie podatnika mogło wpływać na niewykonanie zobowiązania (zob. wyrok NSA z 17.01.2024 r., sygn. akt I FSK 754/23). Ponieważ ustawodawca nie doprecyzował w art. 70 § 1 pkt 1 O.p., jakiego rodzaju ma to być związek, powinien to być normalny i typowy związek przyczynowy, przewidywalny dla rzetelnego podatnika, pomiędzy badanym zobowiązaniem podatkowym, a przestępstwem skarbowym. Innymi słowy, popełnienie przestępstwa skarbowego musi mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego (wyrok NSA z 28.10.2010 r. sygn. akt II FSK 171/11). Zatem dla skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego konieczne jest, by to zobowiązanie podatkowe i jego wysokość były normalnym i typowym (adekwatnym) następstwem czynu zabronionego będącego przedmiotem postępowania karnego skarbowego.
Słusznie w zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu uznał, że w realiach niniejszej sprawy zobowiązanie podatkowe i jego wysokość nie były normalnym i typowym (adekwatnym) następstwem czynu zabronionego popełnionego przez spółkę H. będącego przedmiotem postępowania karnego skarbowego. Z postanowienia z dnia 18.02.2019 r. o wszczęciu śledztwa (nr [...]) wynika, że przedmiotem postępowania karnego skarbowego w dacie jego wszczęcia było nierzetelne prowadzenie rejestrów zakupu przez spółkę H., co najmniej za miesiące od stycznia do grudnia 2018 r., w zakresie ujmowania przez ten podmiot nierzetelnych faktur zakupu wystawianych przez spółkę B. Jak uzasadniono, skutkiem czynu spółki H. było podanie nieprawdy w składanych przez ten podmiot deklaracjach VAT-7 za ww. okres w zakresie wartości nabytych towarów, a tym samym zawyżenie podatku naliczonego do odliczenia. Trudno zatem uznać, że normalnym i typowym (adekwatnym) następstwem czynu zabronionego polegającego na zawyżeniu podatku naliczonego przez spółkę H. było niewykonanie zobowiązania podatkowego przez Spółkę A., gdyż ten ostatni podmiot nie był nawet wystawcą nierzetelnych faktur dla spółki H.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu uwzględnił przy tym tę okoliczność, iż postanowienie o wszczęciu postępowania karnego skarbowego wyznacza zakres przedmiotowy procesu karnego, który w dalszym jego toku może ulegać zmianom. Z treści art. 34 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 46 ze zm.), dalej k.p.k., określającego zasadę łącznego rozpoznania spraw pozostających ze sobą w ścisłym związku, należy wyprowadzać zasadę łącznego prowadzenia postępowania przygotowawczego w sytuacji przestępstw wielu osób, dotyczących tego samego zdarzenia lub zdarzeń pozostających ze sobą w związku. Wskazane rozwiązanie ustawowe uzupełniają regulacje porządkowe zawarte w przepisach § 106 i § 107 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz. U. z 2017 r. poz. 1206 ze zm,), według których śledztwo lub dochodzenie wszczęte w sprawie prowadzi się w stosunku do wszystkich czynów ujawnionych w jego toku, zaś jednym postępowaniem przygotowawczym obejmuje się wszystkie czyny pozostające w związku przedmiotowym i podmiotowym z czynem stanowiącym podstawę tego wszczęcia, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 34 § 3 k.p.k. Oznacza to, że po wszczęciu postępowania, w razie rozwoju sprawy, poprzez objęcie postanowieniem dalszych osób, czynów, okresów karanej aktywności, nie wszczyna się po raz kolejny postępowania o ten zmodyfikowany zakres, zaś dodatkowe ustalenia znajdują wyraz w zarzutach stawianych sprawcy i odpowiednio zmienianych lub uzupełnianych