5) art. 9 pkt 17 ustawy o PCC przez niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących zwolnienia z PCC, mimo że posiadany przez skarżącego domek letniskowy nie spełnia przesłanek budynku mieszkalnego jednorodzinnego;
6) zasady równości i jednolitości działania organów: Dyrektor KIS w interpretacji z 19 czerwca 2024 r., [...] uznał za prawidłowe stanowisko podatnika dotyczące zwolnienia z PCC w analogicznej sprawie, co świadczy o braku spójności w działaniach organu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Rozstrzygnięcie sporu wymagało dokonania kontroli legalności zaskarżonej interpretacji. W ocenie organów opisany przez skarżącego we wniosku o wydanie interpretacji budynek należy uznać za budynek mieszkalny jednorodzinny, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o PCC. Skarżący kwestionuje powyższe zapatrywanie.
Zgodnie z art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą, opinię, o której mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowę wydania tych opinii, opinię w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinię zabezpieczającą w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowę wydania opinii zabezpieczającej w sprawie opodatkowania wyrównawczego może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z uwagi na postanowienia przytoczonego przepisu stopień skuteczności skargi na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego w znacznej mierze zależy od stopnia precyzji jej zarzutów. To bowiem autor skargi na tego rodzaju akt wyznacza zakres kontroli sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to z kolei nie ma obowiązku ani nawet prawa domyślania się i uzupełniania treści podniesionych zarzutów. W świetle przytoczonego przepisu sąd bada prawidłowość zaskarżonej interpretacji indywidualnej tylko z punktu widzenia zarzutów skargi i wskazanej w niej podstawy prawnej. W szczególności sąd nie może podjąć żadnych czynności zmierzających do ustalenia innych, poza wskazanymi w skardze, naruszeń prawa. W wypadku zaś ustalenia takich wad w toku kontroli przeprowadzonej w granicach wyznaczonych skargą nie może ich uwzględnić przy formułowaniu rozstrzygnięcia w sprawie [por. A. Kabat, Komentarz do art. 57(a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie VI Wolters Kluwer, wyd. elektr.]. W orzecznictwie wprost wskazuje się, że postępowanie wywołane skargą na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego w istotny sposób zbliżyło się do postępowania w zakresie rozpoznawania skarg kasacyjnych [tak: wyrok NSA z 18 października 2018 r., I FSK 1778/16].
Zgodnie z powołanym przez skarżącego art. 14b § 3 O.p., składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jak stanowi z kolei art. 14h powołanego aktu, w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 126, art. 129, art. 130, art. 135, art. 140, art. 143, art. 165 § 3b, art. 165a, art. 168, art. 169 § 1-2 i 4, art. 170, art. 171, art. 208, art. 213 w zakresie uzupełniania lub sprostowania co do skargi do sądu administracyjnego, art. 214, art. 215 § 1 i 3 oraz przepisy rozdziałów 3a, 5, 6, 7, 10, 14, 16 i 23 działu IV.
Jak stanowi zaś art. 169 § 1 O.p., jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.
Na tle przytoczonych regulacji należy wskazać, że to na podmiocie występującym z wnioskiem o wydanie interpretacji spoczywa obowiązek przedstawienia opisu stanu faktycznego lub też opisu zdarzenia przyszłego. Z kolei organ interpretacyjny wydając interpretację dokonuje wykładni przepisów prawa podatkowego na potrzeby przedstawionego przez zainteresowanego stanu faktycznego lub też zdarzenia przyszłego. Podkreślić przy tym należy, że organ podatkowy związany jest stanem faktycznym lub zdarzeniem przyszłym przedstawionym przez wnioskodawcę. W postępowaniu tym nie może toczyć się spór o rzetelność relacji z zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, a tym samym nie może być prowadzone klasyczne postępowanie dowodowe [tak: wyrok NSA z 21 października 2014 r., I FSK 1543/13]. Organy podatkowe nie są uprawnione do dowodowego ustalania i weryfikowania stanu faktycznego dochodzonej przez wnioskodawcę interpretacji indywidualnej [tak: wyrok NSA z 05 maja 2015 r., II FSK 918/13]. Opisując stan faktyczny w celu uzyskania interpretacji wnioskodawca bierze na siebie odpowiedzialność za jego kompletność i wszelkie nieścisłości. Wyłącznie od jego decyzji zależy, jakie informacje znajdą się w opisie stanu faktycznego [tak: wyrok NSA z 21 stycznia 2016 r., I FSK 1915/14].
Zgodnie z art. 9 pkt 17 ustawy o PCC, zwalnia się od podatku następujące czynności cywilnoprawne: sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.
Przytoczony przepis nie definiuje co należy rozumieć pod pojęciem budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
W ocenie Sądu istotne znaczenie przy stosowaniu art. 9 pkt 17 ustawy o PCC ma regulacja zawarta w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 z późn. zm. – dalej w skrócie: "p.g.k.").
Zgodnie z tym przepisem, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Na tle przytoczonego przepisu przyjmuje się, że dane wynikające z ewidencji mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji. W konsekwencji organ podatkowy nie może samodzielnie klasyfikować funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. wyroki NSA z 13 września 2018 r., II FSK 552/18, 23 listopada 2018 r., II FSK 3391/16; 10 lipca 2019 r., II FSK 2519/17; 22 czerwca 2020 r., II FSK 2875/19). Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (ich zmiana może mieć miejsce tylko w stosownym trybie administracyjnym, a organy podatkowe nie mają możliwości ich samodzielnego korygowania). Drugą kategorię stanowią dane o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być w pewnych - niejako wyjątkowych - sytuacjach przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów proceduralnych. Może to mieć miejsce m.in. w sytuacji, gdy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (np. możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takiej sytuacji organ podatkowy zobligowany jest do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku (por. wyrok NSA z 01 marca 2018 r., II FSK 458/16). Doniosłe znaczenie w sprawie ma fakt, że informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2015 r., II FSK 3108/12). Również w uchwale NSA z 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09 stwierdzono, że biorąc pod uwagę art. 21 ust. 1 p.g.k., organ podatkowy nie powinien dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli budynek nie został wpisany do ewidencji gruntów i budynków, to w takiej sytuacji organy podatkowe są uprawnione, a zarazem zobowiązane, do ustalenia charakteru (klasyfikacji) budynku dla celów podatkowych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że budynki niewpisane do ewidencji również podlegają opodatkowaniu, u.p.o.l. nie uzależnia bowiem obowiązku podatkowego od wpisania budynku do ewidencji. Dopiero w przypadku braku takich informacji w ewidencji gruntów i budynków rodzaj budynku powinien zostać określony na podstawie dokumentacji budowlanej. Również w aktualnym orzecznictwie NSA dotyczącym opodatkowania budynków letniskowych akcentuje się zasadę związania organu podatkowego zapisami ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok NSA z 29 maja 2020 r., II FSK 2876/19, wyrok NSA z 22 czerwca 2020 r., II FSK 2875/19, wyrok NSA z 13 lutego 2020 r., II FSK 717/18). Decydujące znaczenie ma przypisanie budynkowi jako funkcji głównej – "dom letniskowy" (por. wyrok NSA z 18 listopada 2020 r., II FSK 1245/20). W orzecznictwie zaznacza się, że określenie rodzaju budynku wymaga wiedzy technicznej. Decydujące znaczenie będzie w tym względzie miała dokumentacja architektoniczno-budowlana danego obiektu, a więc decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projekt budowlany, decyzja w przedmiocie pozwolenia na budowę, decyzja o dopuszczeniu budynku do użytkowania, które w sposób precyzyjny powinny określać rodzaj danego budynku [tak: wyrok NSA z 3 lipca 2019 r., II FSK 2525/17]. Niejako w konsekwencji powyższego uznaje się, że za kryterium różnicujące winny być uważane dane o charakterze obiektywnym, ewidencyjne lub pozaewidencyjne, a nie możliwość i stopień zaspokajania potrzeb mieszkaniowych [tak: wyrok NSA z 13 lutego 2020 r., II FSK 717/18].
W ocenie Sądu zakwestionowanie prawidłowości dokonanej przez organ kwalifikacji budynku opisanego we wniosku o wydanie interpretacji można by rozważać w razie sformułowania zarzutu naruszenia art. 21 ust. 1 p.g.k. Wskazany przepis stanowi bowiem, że podstawę m.in. wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Na gruncie wskazanego przepisu przyjmuje się przy tym, że w razie braku w ewidencji gruntów i budynków informacji niezbędnych dla prawidłowego wymiaru podatku określenie rodzaju budynku powinno nastąpić na podstawie dokumentacji budowlanej.
Za bezzasadny należało uznać zarzut braku wezwania skarżącego do uzupełnienia stanu faktycznego. Zasadność tego rodzaju zarzutu można by rozważać dopiero w sytuacji powiązania zarzutu naruszenia art. 14b § 3 w zw. z art. 14g oraz art. 169 § 1 O.p. z zarzutem naruszenia przepisu prawa materialnego. To przepis prawa materialnego wyznacza bowiem zakres niezbędnych ("wyczerpujących") danych, które powinny zostać zawarte we wniosku o wydanie interpretacji. Tego rodzaju przepisem prawa materialnego w realiach niniejszej sprawy był art. 21 ust. 1 p.g.k. nakazujący przy wymiarze podatków kierowanie się zapisami ewidencji gruntów i budynków względnie zaś treścią dokumentacji budowlanej. W konsekwencji powyższego Sąd będąc związany zarzutami skargi, nie mógł uwzględnić tego, że wydanie zaskarżonej interpretacji nie zostało poprzedzone, niebudzącym wątpliwości ustaleniem jak kształtowały się zapisy ewidencji gruntów i budynków oraz jakie było przeznaczenie spornego budynku w jego dokumentacji budowlanej.
Za oczywiście bezzasadne należało przy tym uznać zarzuty naruszenia art. 121 § 1 O.p., art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p. W toku postępowania interpretacyjnego organ nie prowadzi w żadnej mierze postępowania dowodowego, z uwagi na to, że nie ustala on stanu faktycznego, lecz bazuje jedynie na przedstawionym we wniosku opisie stanu faktycznego bądź też zdarzenia przyszłego. W toku postępowania interpretacyjnego nie weryfikuje się w żadnej mierze przedstawianych dowodów. Wyłączną podstawą wydania interpretacji indywidualnej jest opis stanu faktycznego bądź też zdarzenia przyszłego. Powołany przez skarżącego art. 14b § 3 O.p. nie pozostawia przy tym wątpliwości, że to do obowiązku występującego z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej należy wyczerpujące przedstawienie zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że z opis sprawy jasno wynika, że dom letniskowy jest budynkiem rekreacji indywidualnej. Z opisu stanu faktycznego wynika bowiem m.in., że sporny budynek został w księdze wieczystej opisany jako budynek mieszkalny. Również informacje, jakie skarżący uzyskał ze starostwa potwierdzają, że budynek figuruje w rejestrze gruntów i budynków jako budynek mieszkalny, a jedynie na potrzeby podatku od nieruchomości został zakwalifikowany jako budynek pozostały. W tego rodzaju sytuacji nie sposób uznać, żeby z opisu sprawy jasno wynikało, że mamy do czynienia z domem letniskowym. Powyższemu przeczą, chociażby zapisy w księdze wieczystej. W tego rodzaju sytuacji zakwestionowanie prawidłowości stanowiska organu można by rozważać wyłącznie w sytuacji sformułowania w skardze zarzutu naruszenia art. 21 ust. 1 p.g.k. To wskazany przepis wskazuje, że przy wymiarze m.in. podatków należy kierować się zapisami ewidencji gruntów i budynków względnie zaś treścią dokumentacji budowlanej.
Zamierzonego rezultatu nie mógł wywrzeć również zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 z późn. zm.). Stosownie do postanowień art. 6 ust. 1 powołanego aktu, ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Jak stanowi z kolei art. 6 ust. 2 powołanej ustawy, każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do: zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich (pkt 1); ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych (pkt 2). Przytoczone regulacje nie stanowią w żadnej mierze aby ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miały istotne znaczenie przy wymiarze podatków. Z postanowień art. 21 ust. 1 p.g.k. wynika, że w tym zakresie istotne znaczenie mają zapisy ewidencji gruntów i budynków względnie zaś treść dokumentacji budowlanej.
Zamierzonego rezultatu nie może wywrzeć powołanie się przez skarżącego na interpretację indywidualną Dyrektora KIS z 19 czerwca 2024 r., [...]. Innego rodzaju interpretacje indywidualne nie stanowią przedmiotu ani wzorca kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Marginalnie należy wyjaśnić, że zaskarżona interpretacja, jak również niniejszy wyrok nie stoją na przeszkodzie do powtórnego wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej. W szczególności brak jest przeszkód, aby powtórnie wnosząc o wydanie interpretacji skarżący, formułując opis stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego jednoznacznie i w sposób wyczerpujący przedstawił, jak kształtuje się treść kartoteki spornego budynku, jak i w jaki sposób sporny budynek został oznaczony w dokumentacji budowlanej. Niezależnie od powyższego dostrzec również należy, że nawet w sytuacji, gdy płatnik nie zastosuje zwolnienia wynikającego z art. 9 pkt 17 ustawy o PCC i pobierze podatek od czynności cywilnoprawnych, skarżącemu będzie przysługiwało prawo do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty (art. 75 § 1 O.p.). Ewentualne złożenie tego rodzaju wniosku będzie skutkować wszczęciem postępowania podatkowego, w którym konieczne będzie przeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego zgodnie z zasadą prawdy materialnej celem ustalenia charakteru spornego budynku. Dostrzec przy tym należy, że postępowanie wywołane wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty nie jest tak sformalizowane jak postępowanie wywołane wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
Konkludując całokształt powyższych rozważań, należy stwierdzić, że skarga z uwagi na bezzasadność jej zarzutów, jak i brak sformułowania zarzutu naruszenia art. 21 ust. 1 p.g.k. nie mogła zostać uwzględniona.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji.