Wyrok WSA z dnia 03 lutego 2026, sygn. I SA/Po 106/26

a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem naruszenia te powodują, że zachodzi brak prawnej skuteczności w zakresie domniemania z art. 26e § 3 u.p.e.a. , jak i brak skuteczności doręczenia w myśl 26e § 4 u.p.e.a.

W uzasadnieniu rozwinęła argumentację zarzutów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej w skrócie "p.p.s.a.") jest w niniejszej sprawie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 24.09.2025 r., [...],, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 30.07.2025 r., [...], o oddaleniu skargi R. Sp. z o.o. na czynność egzekucyjną zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu wszelkich przysługujących wierzytelności od E. Spółka z o.o., dokonaną zawiadomieniem z 20.06.2025 r., [...] i odmowie uchylenia zaskarżonej czynności egzekucyjnej.

Podstawę prawną kontrolowanych w niniejszej sprawie postanowień stanowiły w szczególności przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r. poz. 132 z późn. zm., dalej w skrócie "u.p.e.a.").

Przedmiotem skargi, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., na czynność egzekucyjną, przez którą zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, było w niniejszej sprawie zajęcie innej wierzytelności pieniężnej.

Zgodnie z art. 89 u.p.e.a.:

§ 1. Organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85 , przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności.

§ 2. Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług.

§ 3. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny:

1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy:

a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego,

b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania,

c) - i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność;

2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem;

3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1 .

Natomiast zgodnie z art. 67 § 1 u.p.e.a., podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a), stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo podmiotu prowadzącego rejestr akcjonariuszy, albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu.

Treść zawiadomienia o zajęciu regulują postanowienia art. 67 § 2 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera:

1) dane zobowiązanego będącego:

a) osobą fizyczną: imię i nazwisko oraz adres jego miejsca zamieszkania, numer PESEL, NIP lub numer REGON, jeżeli zobowiązany taki numer posiada, a jeżeli numer PESEL, NIP i numer REGON nie są znane organowi egzekucyjnemu, to imię ojca i imię matki zobowiązanego oraz datę jego urodzenia albo inny numer identyfikacyjny ze wskazaniem jego rodzaju, o ile jest znany organowi egzekucyjnemu,

b) osobą prawną lub jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną: nazwę i adres jego siedziby, NIP, numer REGON lub numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, jeżeli zobowiązany taki numer posiada, albo inny numer identyfikacyjny ze wskazaniem jego rodzaju, o ile jest znany organowi egzekucyjnemu;

1a) nazwę wierzyciela;

1b) nazwę i adres siedziby organu egzekucyjnego;

2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności;

3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego;

4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia, a w przypadku jednolitego tytułu wykonawczego lub zagranicznego tytułu wykonawczego - również wskazanie jego rodzaju;

5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia;

6) kwotę kosztów egzekucyjnych:

a) opłaty manipulacyjnej,

b) opłaty za czynności egzekucyjne,

c) wydatków egzekucyjnych,

d) opłaty egzekucyjnej,

e) powstałych w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym z przyczyny określonej w art. 59 § 2 w przypadku, o którym mowa w art. 64ca § 2;

7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia;

8) pouczenie o skutkach zajęcia;

9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.

Stosownie przy tym do postanowień art. 67 § 2a pkt 1 analizowanego aktu, jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej: w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego.

Zgodnie jednak z art. 26e § 1-4 u.p.e.a.:

§ 1. Pismo sporządzone przez wierzyciela lub organ egzekucyjny w postaci elektronicznej opatruje się:

1) kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo

2) podpisem zaufanym, albo

3) podpisem osobistym, albo

4) zaawansowaną pieczęcią elektroniczną, albo

5) kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną.

§ 2. Jeżeli zachodzi potrzeba doręczenia wydruku pisma sporządzonego przez wierzyciela lub organ egzekucyjny w postaci elektronicznej, wydruk tego pisma odzwierciedla jego treść i zawiera informację o:

1) sporządzeniu pisma w postaci elektronicznej;

2) opatrzeniu pisma podpisem albo pieczęcią, o których mowa w § 1.

§ 3. Wydruk pisma, o którym mowa w § 2, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone.

§ 4. Doręczenie wydruku pisma, o którym mowa w § 2, uznaje się za doręczenie tego pisma lub jego odpisu.

Wbrew poglądom Spółki – kwestionowane przez nią zawiadomienie odpowiada prawu, co wynika z przywołanych przepisów, w szczególności art. 67 § 2a pkt 1 u.p.e.a.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 3 pkt 27 i art. 36 ust. 1 lit. b (a nie pkt 2, jak słusznie wytknął organ w odpowiedzi na skargę) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE (Dz.Urz. UE L z 2014 r. Nr 257, str. 73, dalej jako "Rozporządzenie 910/2014"), zgodnie z którymi: do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: ,,kwalifikowana pieczęć elektroniczna'' oznacza zaawansowaną pieczęć elektroniczną, która została złożona za pomocą kwalifikowanego urządzenia do składania pieczęci elektronicznej i która opiera się na kwalifikowanym certyfikacie pieczęci elektronicznej (art. 3 pkt 27) i zaawansowana pieczęć elektroniczna musi spełniać następujące wymogi: umożliwia ustalenie tożsamości podmiotu składającego pieczęć (art. 36 ust. 1 lit. b) – zarzut naruszenia art. 3 pkt 27 jest niezrozumiały i nie został szerzej uargumentowany w skardze. Skarżąca skupiła się na wymogach formalnych wynikających z art. 36 ust. 1 lit. b rozporządzenia 910/2014, przy czym jak wynika z akt sprawy – nie ma wątpliwości, że kwestionowane przez Spółkę zawiadomienie o zajęciu zostało podpisane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną, co znalazło swoje odzwierciedlenie w treści zawiadomienia.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone przez tut. Sąd w analogicznych sprawach – choć dotyczących zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego – ze skargi Spółki (zob. m.in. wyroki ws. o sygn. akt I SA/Po 195/25, III SA/Po 487/25), że analiza przytoczonych powyżej przepisów prowadzi do wniosku, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego następuje poprzez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu. Zawiadomienie to co do zasady przesyła się do banku przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego przeznaczonego do obsługi zajęć wierzytelności z rachunków bankowych. W tego rodzaju sytuacji w zawiadomieniu doręczanym dłużnikowi zajętej wierzytelności nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego. Tego rodzaju zawiadomienie sporządzone przez organ egzekucyjny w postaci elektronicznej musi być przy tym opatrzone jednym z podpisów bądź jedną z pieczęci wymienionych w art. 26e § 1 u.p.e.a. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia dłużnikowi zajętej wierzytelności obowiązkiem organu egzekucyjnego jest zawiadomienie zobowiązanego o zajęciu poprzez m. in. doręczenie mu odpisu zawiadomienia skierowanego do banku. Doręczenie wskazanego odpisu następuje przy tym w formie wydruku, o którym mowa w art. 26e § 2 analizowanego aktu. W ocenie Sądu z postanowień wskazanego przepisu wynika, że wydruk pisma sporządzonego przez wierzyciela lub organ egzekucyjny w postaci elektronicznej poza odzwierciedleniem jego treści musi zawierać informację o sporządzeniu pisma w postaci elektronicznej jak i informację o opatrzeniu pisma podpisem albo pieczęcią, o których mowa w art. 26e § 1 u.p.e.a. Kierując się literalnym brzmieniem art. 26e § 2 pkt 2 u.p.e.a. za wystarczające należy uznać zamieszczenie w wydruku informacji o opatrzeniu pisma podpisem albo pieczęcią, o których mowa w art. 26e § 1 u.p.e.a. Postanowienia art. 26e § 2 pkt 2 nie nakładają na organ egzekucyjny obowiązku wskazywania jakim to konkretnie podpisem bądź pieczęcią opatrzono dokument w postaci elektronicznej jak i wskazywania kto konkretnie w imieniu organu opatrzył dokument elektroniczny podpisem lub pieczęcią. W konsekwencji powyższego zamieszczenie na skierowanym do skarżącej wydruku adnotacji "Na podstawie art. 26e § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji informuje się, że pismo w postaci elektronicznej zostało opatrzone podpisem albo pieczęcią, o których mowa w art. 26e § 1 tejże ustawy" należy uznać za czyniące zadość wymogom art. 26e § 2 pkt 2 u.p.e.a.

W niniejszej sprawie zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności za pośrednictwem Pocztowej Usługi Hybrydowej [a właściwie: Publicznej Usługi Hybrydowej], a więc usługi w ramach e-Doręczeń, co spełnia przesłankę z art. 67 § 2a pkt 1 u.p.e.a. – doręczenia przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej. Jest to zatem sytuacja analogiczna jak w przypadku zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.

Mając na uwadze treść art. 134 p.p.s.a. Sąd stwierdza, że wydając zaskarżone postanowienie DIAS wywiązał się również z obowiązków wypływających z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Organ II instancji ponownie przeanalizował prawidłowość kwestionowanej czynności zabezpieczającej. Podkreślić należy, że zaskarżone postanowienie zawiera szczegółowe uzasadnienie, w którym odniesiono się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.