w podaniu zdarzenia dotyczące ww. spółki miały miejsce w latach wcześniejszych, tj. w latach 2017-2018, czyli przed rozpoczęciem działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób.
Odnosząc się do zarzutów wskazanych w piśmie z 3 marca 2025 r. dotyczących okoliczności związanych z napadem na stronę i uszkodzeniem samochodu, co wygenerowało szkodę na kwoty 6.432,89 zł oraz 10 348,88 zł organ przyznał, że zdarzenia te miały wprawdzie związek ze świadczeniem usług przewozu osób, którego dotyczy zadłużenie objęte wnioskiem o ulgę, jednak znalezienie sprawcy, udowodnienie winy oraz zasądzenie odpowiednich odszkodowań za poniesione straty i ich egzekwowanie należy do kompetencji innych właściwych organów. Jednocześnie organ zaznaczył, że przepisy szczególne wprowadzone w dobie pandemii (tzw. pomoc covidowa) nie upoważniły organów podatkowych do automatycznego umorzenia zaległości podatkowych przedsiębiorcom.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił:
- brak wnikliwej i obiektywnej analizy przedstawionych dowodów, co w ocenie strony skutkuje błędem w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Skarżący podkreślił, że prowadzi to do mylnego przyjęcia, że nie zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego jak i okoliczności uzasadniające umorzenia zaległości podatkowych;
- naruszenie art. 17 pkt 2, art. 30, art. 32, art. 45, art. 63 Konstytucji R. P. z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., poz. 78, Nr 483; w skrócie: "Konstytucja RP").
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i umotywował podniesione w niej zarzuty, wnosząc o zmianę decyzji w zaskarżonej części i ponowne, pozytywne rozpatrzenie odwołania wniesionego 27 maja 2025 r. od decyzji organu I instancji.
Skarżący podkreślił, że organ podatkowy nie zbadał wszystkich istotnych okoliczności sprawy w celu rozważenia czy zasadne jest umorzenie należnych budżetowi państwa (gminy) dochodów w celu poprawy indywidualnej sytuacji finansowej podatnika. Zarzucił, że przedmiotowa decyzja potwierdza zaistniałe przesłanki interesu podatnika, jednakże nie dostrzega istnienia przesłanki "interesu publicznego" jak i okoliczności uzasadniających zastosowania instytucji umorzenia, zwłaszcza mając na uwadze, że organ samorządowy reprezentujący w niniejszej sprawie interes publiczny wydał negatywną opinię w zakresie udzielenia ulgi w postaci umorzenia przedmiotowych zaległości podatkowych.
Posiłkując się orzecznictwem sądów administracyjnych skarżący podniósł, że przesłanka interesu publicznego w rozumieniu art. 67a § 1 pkt 3 o.p. powinna być oceniana wielopłaszczyznowo, tj. nie tylko z punktu widzenia interesu fiskalnego, ale także z uwzględnieniem następstw odmowy udzielenia ulgi zarówno w sferze życia społecznego, jak i indywidualnego.
Skarżący podkreślił ponadto, że organ samorządowy - M. P., reprezentujący w niniejszej sprawie interes publiczny wydał negatywną opinię w zakresie udzielenia ulgi w postaci umorzenia przedmiotowych zaległości podatkowych. Strona wskazała, że w ww. przypadku organ samorządowy działał we własnej sprawie, ponieważ to właśnie M. P. jest sprawcą rażącej niesprawiedliwości wobec podatnika w okresie realizacji inwestycji.
W ocenie skarżącego narażenie strony jako wykonawcy na szkodę może stanowić wykroczenie z art. 25 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji lub przestępstwo z art. 286 § 1 Kodeksu karnego (oszustwo). Skarżący podkreślił, że niewywiązanie się Urzędu Miasta P. z końcowego rozliczenia z R. K., skutkowało złożeniem pozwu do Sądu Okręgowego w P. [...] o zapłatę 15 kwietnia 2019 r. kwoty 213.586,00 zł. Podatnik podkreślił, że całkowity brak środków finansowych spowodował zwrot pozwu - sygn. akt IX GC 423/19 w dniu 22 sierpnia 2019 r. W złożonej skardze skarżący opisał także stan faktyczny przedstawiony w treści uzasadnienia ww. pozwu. Podatnik wskazał ponadto, że łączna kwota niezapłaconych robót dodatkowych, wynosi 163.079,56 zł (wartość z Aneksu nr [...] wg stanu na grudzień 2017 r.) i 193.585,44 zł roboty dodatkowe w okresie od stycznia do kwietnia 2018 r. Łącznie kwota wynosi 358.665,00 zł i w ocenie strony stanowi nieprawidłowe zwiększenie dochodów gminy M. P.. Do skargi skarżący załączył fotografię placu budowy z okresu wstrzymania robót w okresie od listopada 2017 r. do lutego 2018 r.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Materialno-prawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji stanowił art. 67a § 1 pkt 3 o.p. Zgodnie z jego treścią, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Mając na uwadze stanowisko wyrażane w orzecznictwie, które Sąd podziela, że użycie w art. 67a § 1 o.p. wyrażeń nieostrych, takich jak "ważny interes podatnika" czy "interes publiczny", nie daje podstaw do przyjęcia, iż istnieje ściśle określony katalog okoliczności (ani też z góry określona ich hierarchia), którymi należy kierować się przy rozstrzyganiu spraw na podstawie tego przepisu. Zaakceptować przy tym należy pogląd, że kierunkową dyrektywą interpretacyjną przy stosowaniu powyższego przepisu powinno pozostać uznanie wyjątkowości instytucji przyznawania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, zasadą jest bowiem płacenie podatków. Udzielenie takich ulg powinno być zatem podyktowane wystąpieniem szczególnie ważnych i uzasadnionych, również z punktu widzenia obiektywnych kryteriów, powodów, które w ustawie w sposób ogólny określono jako "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny" (por. wyrok NSA z 7 maja 2014 r., II FSK 1158/12 - wszystkie przytaczane w niniejszej sprawie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie: publ. CBOSA). Sąd zauważa, że przesłanka "ważnego interesu podatnika", wiąże się przede wszystkim z sytuacją ekonomiczną podatnika, wynikającą z wysokości uzyskiwanych przez niego dochodów, jak również koniecznością ponoszenia wydatków. Przesłanka ta nie może być w żadnym przypadku rozpatrywana w oderwaniu od aktualnej sytuacji materialnej podatnika. Konieczne jest także zestawianie jej z interesem publicznym. Przesłanka interesu publicznego rozumiana jest natomiast jako dyrektywa postępowania, nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, korekta jego błędnych decyzji (wyrok NSA z 2 lipca 2019 r., II FSK 2238/17).
Należy zauważyć, że decyzje organów podatkowych w sprawie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych mają charakter uznaniowy, są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Zatem nawet zaistnienie jednej z przesłanek określonych w art. 67a § 1 o.p. nie musi prowadzić do pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Ustawodawca nie wskazał bowiem sytuacji, w której organ miałby obowiązek zastosowania ulgi. Uprawnienie organu do wydania decyzji uznaniowej, ogranicza kontrolę sądu co do celowości i zasadności podjętego przez organy rozstrzygnięcia. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok NSA z 21 lutego 2012 r., II FSK 1652/10), kontrola legalności decyzji uznaniowych organów podatkowych podlega ograniczonej kontroli sądu administracyjnego, który nie jest organem trzeciej instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ podatkowy wybór jest trafny. Sąd uprawniony jest do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo ustalił i ocenił stan faktyczny sprawy, w szczególności czy prawidłowo przyjął, że w sprawie wystąpiły, bądź nie wystąpiły, przesłanki interesu publicznego i ważnego interesu podatnika, nie jest natomiast uprawniony do badania merytorycznej zasadności takiej decyzji administracyjnej. Uznaniowy charakter decyzji podejmowanych na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 o.p. powoduje, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie kontroluje się merytorycznej zasadności, czy celowości takich decyzji (wyroki: WSA w Lublinie z 30 stycznia 2013 r., I SA/Lu 944/12; NSA z 8 maja 2002 r., SA/Sz 2548/00 oraz NSA z 28 listopada 2001 r., SA/Sz 1292/00). Sąd administracyjny nie może zobowiązać organu podatkowego do wydania decyzji o umorzeniu zaległości podatkowej bądź odmowie umorzenia zaległości podatkowej, bowiem to nie sąd rozstrzyga o tym, czy zaległości podatkowa powinna być umorzona. Ocena, czy istnieją przesłanki udzielenia ulgi podatkowej w konkretnej sprawie, może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (wyrok NSA z 16 lutego 2002 r., III SA 2302/00). Natomiast powinny zostać określone motywy takiego rozstrzygnięcia, jeżeli mimo istnienia przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 ww. ustawy organ podejmuje decyzję polegającą na odmowie umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych.
W świetle powyższych uwag Sąd stwierdza, że w rozpoznanej sprawie organy podatkowe badały istnienie przesłanek "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" i organ odwoławczy, w ślad za organem I instancji oraz Prezydentem Miasta P., przyjął ostatecznie, że zaistniała przesłanka ważnego interesu podatnika w przyznaniu ulgi, co uzasadniała trudna sytuacja materialna skarżącego. Nie wystąpiła natomiast przesłanka interesu publicznego, a wręcz, że interes publiczny sprzeciwiał się umorzeniu zaległości.
Sąd dostrzega, że organy, choć wykluczyły ważny interes publiczny, czyniąc to wadliwie, to jednak uznały, że zachodzi interes podatnika, więc wadliwa ocena istnienia interesu publicznego nie mogła mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wymaga jednak przypomnienia, że istnienia przesłanki interesu publicznego nie można wiązać wyłącznie z obowiązkiem ponoszenia przez podatników ciężarów publicznych, jak zdaje się czynić organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Ulgi podatkowe wymienione w art. 67a § 1 o.p. nie stanowią przywileju samego w sobie. Jest to forma pomocy udzielonej przez państwo podatnikowi po to, by nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia, tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od podatnika. Ustalenie przez organ podatkowy kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. (zob. np. wyrok NSA z 16 grudnia 2025 r. III FSK 799/25). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje tymczasem, że organy braku interesu publicznego upatrywały zasadniczo w zasadzie powszechności i równości opodatkowania. Pominęły jednak, że ulgi w zapłacie zobowiązań podatkowych stanowią prawny wyjątek od tej zasady, a to z uwagi na konieczność respektowania innych, często mających wyższą wagę, wartości. Tym niemniej, jak już była mowa, uchybienie to nie rzutowało na treść rozstrzygnięcia, ponieważ organy uznały, że spełniona jest druga z przesłanek ustawowych, czyli "ważny interes podatnika".
Wolne od naruszeń prawa były natomiast ustalenia dotyczące sytuacji osobistej, zdrowotnej i majątkowej skarżącego. Organy przyjęły je bowiem zgodnie z oświadczeniami wniosku i dokumentów przedstawionych w toku postępowania.
Z ustaleń tych organy wyciągnęły słuszny wniosek, iż zachodzi ważny interes podatnika, stanowiący wyjściową przesłankę dla suwerennego uznania organów podatkowych, czy ów interes uzasadnia zastosowanie żądanej przez skarżącego ulgi podatkowej. Zdaniem Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji dowodzi, że podstawioną uznaniu organów ocenę przeprowadzono rzetelnie, a jej motywy opisane w zaskarżonym akcie nie pozwalają na uznanie, iż odmowa umorzenia zaległości podatkowej miała charakter arbitralny.
Organy, uzasadniając odmowę umorzenia, prawidłowo odniosły się do zasadniczego argumentu skarżącego, którym uzasadniał swoje żądanie, czyli do przyczyn powstania zaległości podatkowych. Sąd uznaje za logiczne wyjaśnienie, że badanie sposobu wykonania umowy łączącej M. P. ze spółką komandytową, której skarżący był komandytariuszem, nie jest domeną organów orzekających o ulgach w zaległościach podatkowych. Istotnie bowiem rozstrzygnięcie sporu na tym tle winno odbyć się na drodze postępowania sądowego. Zwalniało to organy od czynienia ustaleń dotyczących treści obowiązków umownych. Co więcej, organy ważąc racje mogące rzutować na ostateczne rozstrzygnięcie o umorzeniu zaległości, zasadnie zwróciły uwagę, że zaległości podatkowe, których umorzenia oczekiwał skarżący, nie dotyczyły działalności gospodarczej spółki komandytowej, lecz wynikały z nieuiszczania zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w formie karty podatkowej, w związku z działalnością gospodarczą - usług przewozu osób taksówką - prowadzoną już po zaprzestaniu działalności spółki komandytowej. Zastrzeżeń co do wpływu na ocenę żądania skarżącego nie budzi wskazanie przez organy, że skarżący po podjęciu tej działalności gospodarczej, co miało miejsce w maju 2019 roku, począwszy od czerwca 2019 r. aż do września 2023 r., czyli do momentu zakończenia działalności, w ogóle nie uiszczał należnego zryczałtowanego podatku, którego wysokość nie była wygórowana, ponieważ jej maksymalna miesięczna kwota wynosiła 259 zł. Skarżący nie podejmował więc jakichkolwiek starań dla zaspokojenia należności wierzyciela podatkowego. W odniesieniu natomiast do argumentów dotyczących trudności związanych z uiszczaniem zryczałtowanego podatku wywołanych pandemią COVID, zarówno wierzyciel, jak i organy podatkowe orzekające w sprawie, prawidłowo argumentowały, że po pierwsze skarżący nie uiszczał niewygórowanych kwot podatku również po ustaniu pandemii, a po wtóre nie podejmował żadnych działań w celu zmniejszenia finansowych dolegliwości z powodu pandemii. Nie zgłosił zawieszenia działalności gospodarczej, co wstrzymałoby obowiązek uiszczania zryczałtowanego podatku, ani nie starał się o wsparcie przeznaczone dla przedsiębiorców. Nie wykorzystał zatem prawnych możliwości, które mogłyby zapobiec narastaniu zaległości podatkowej.
Nie można również odmówić wagi ani argumentowi organów o tym, że sama trudna sytuacja majątkowa oraz podeszły wiek skarżącego nakazywały umorzenie zaległości. Przekonująco i logicznie wskazano jednocześnie, że żądana ulga nie może doprowadzić do istotnej poprawy tej sytuacji, ponieważ łączna kwota wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych oraz prywatnoprawnych, egzekwowanych w licznych postępowaniach egzekucyjnych wynosiła ponad 376.301,98 zł, zaś zaległości podatkowe, których dotyczyło postępowanie w rozpoznawanej sprawie, wynosiła na dzień wydawania decyzji organu I instancji 11.721,19 zł, więc umorzenie nie mogłoby przyczynić się do zauważalnej poprawy sytuacji majątkowej skarżącego.
Sąd ocenił, że skarga nie zawierała argumentów skutecznie wskazujących na wadliwość zaskarżonej decyzji. Skarżący odwoływał się w niej do okoliczności związanych z realizacją umowy łączącej go z M. P. i dowodził, że niezgodne z nią postępowanie gminy spowodowało znaczną szkodę majątkową po jego stronie. Jak już wcześniej wskazano, ocena prawidłowości wykonywania umów wykraczała poza domenę organów podatkowych. Również sąd administracyjny rozpoznający skargę na decyzję w sprawie umorzenia zaległości podatkowych nie jest władny czynić jakichkolwiek ustaleń w tej kwestii.
Uwzględniając powyższe, Sąd oddalił skargę (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2026 poz. 143).