Uzasadnienie
W dniu 5 grudnia 2024 r. M. H. - J. wniosła skargę na interpretację indywidualną Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej z 14 listopada 2024 r. nr [...] wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług.
Przedstawiając we wniosku i jego uzupełnieniu zdarzenie przyszłe skarżąca wskazała, że jej rodzice byli od 15 grudnia 1976 r. właścicielami, na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej, gospodarstwa rolnego o powierzchni gruntu 10,0817 ha, w skład którego wchodzi m.in. działka nr [...]. W 2012 r. ojciec wnioskodawczyni zmarł i na podstawie postanowienia z 22 marca 2013 r. spadek po nim nabyli z mocy ustawy: żona, córka (wnioskodawczyni) oraz córka (siostra wnioskodawczyni), w [...] każda z nich, co przedkłada się na wielkość posiadanych udziałów w nieruchomości następująco: żona [...], córki po [...].
Ojciec wnioskodawczyni, za swojego życia, złożył wniosek o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego, tj. przeznaczenia części działki nr [...] pod tereny zabudowy mieszkaniowej. W 22 maja 2013 r. podjęto uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod tereny zabudowy mieszkaniowej - część działki nr [...]. Organ w dniu 10 listopada 2021 r. wydał decyzję zatwierdzającą podział działki nr [...] o powierzchni 9,7749 ha na 73 działki oznaczone numerami od nr [...] do nr [...],[...] z czego działki o nr od [...] do [...] i działka nr [...] stanowią drogę wewnętrzną.
Od 29 grudnia 2006 r. wnioskodawczyni jest podatnikiem podatku od towarów i usług i prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 241,38 ha, w skład którego wchodzą wskazane wyżej udziały w podzielonej działce nr [...]. W oparciu o wpis do CEIDG skarżąca prowadzi też działalność gospodarczą w przeważającym zakresie: Działalność usługowa wspomagająca produkcję roślinną.
W związku z dokonanym podziałem działki nr [...], strona zamierza podjąć decyzję o wycofaniu swoich udziałów w działkach oznaczonych od nr [...] do nr [...] z prowadzonej działalności rolniczej i przekazaniu ich do majątku osobistego. Taką samą decyzję w stosunku do posiadanych udziałów w tych działkach podejmą pozostali współwłaściciele. Działki te nie będą wykorzystywane w działalności rolniczej, jako podatnika podatku od towarów i usług, ani w działalności rolniczej współwłaścicieli, również jako podatników podatku od towarów i usług. Po przekazaniu posiadanych udziałów do majątku osobistego przez skarżącą i pozostałych współwłaścicieli, działki będą przedmiotem sprzedaży.
W celu sprzedaży działek wnioskodawczyni nie planuje podejmować ponadstandardowych działań, ale zwykłe czynności, dążąc do ich sprzedaży stanowiących osobisty majątek. Działek nie będzie uatrakcyjniała, ani nie będzie ponosiła nakładów właściwych dla przedsiębiorcy, nie będzie podejmowała czynności takich jak uzbrojenie, ogrodzenie terenu, czy budowa drogi. Nie wyklucza zawierania przedwstępnych umów sprzedaży, przy czym to zależeć będzie od nabywcy i co do zasady jego sytuacji finansowej i sposobu finansowania nabycia nieruchomości. W umowach zostanie określony jedynie przedmiot umowy, tj. docelowy numer działki, kwota sprzedaży, kwota wpłaconego zadatku/zaliczki, termin zapłaty za nieruchomość, termin zawarcia umowy przenoszącej własność oraz termin wydania nieruchomości. Poza powyższymi ustaleniami przedwstępne umowy nie będą zawierały innych praw i obowiązków zarówno po stronie nabywcy, jak i sprzedającego. W umowach przedwstępnych nie zostaną zawarte żadne dodatkowe warunki. Strona nie będzie udzielała żadnych zgód ani pełnomocnictw nabywcy nieruchomości. Nie będzie także podejmowała aktywnych działań marketingowych. Wobec braku wiedzy w zakresie sprzedaży nieruchomości zleci sprzedaż do biura nieruchomości. Działki sprzeda jednemu nabywcy lub różnym osobom/podmiotom w zależności od tego jaki klient będzie zainteresowany nabyciem działek. Na moment złożenia wniosku o interpretację nie wie jaki klient będzie zainteresowany nabyciem działki oraz w jakiej ilości. Wnioskodawczyni wskazała, że nie dokonywała sprzedaży innych nieruchomości. Nie zamierza nabywać innych nieruchomości w celu ich sprzedaży. Nie udostępnia i nie będzie udostępniała tych działek na podstawie umowy najmu, dzierżawy itp.
Uzupełniając wniosek, skarżąca wskazała, że nabycie udziałów w działce nr [...] nastąpiło bez prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Grunt obejmujący działki od nr [...] do nr [...] jest od dnia nabycia wykorzystywany do prowadzenia produkcji rolnej i sprzedaży produktów rolnych. Nie był i nie jest, i nie będzie wydzierżawiany pozostałym współwłaścicielom. Do dnia przekazania gruntu na cele osobiste będzie prowadzona na nim produkcja rolna. Z gruntów rolnych obejmujących działki od nr [...] do nr [...] od dnia nabycia dokonywała, dokonuje i będę dokonywała, do momentu przekazania do majątku prywatnego, sprzedaży płodów rolnych pochodzących z własnej produkcji. Były to i są zboża, rzepak. Sprzedaż była i jest opodatkowana podatkiem VAT. Uprawy na tych gruntach prowadziła wyłącznie strona. Udziały w działkach będących przedmiotem sprzedaży były i są wykorzystywane przez nią do prowadzenia działalności rolniczej, wchodziły i wchodzą w skład gospodarstwa rolnego skarżącej.
Podział działki nr [...] w 2021 r. nastąpił z inicjatywy i na wniosek wszystkich spadkobierców. Został dokonany w celu doprowadzenia do ostatecznej realizacji działań zaplanowanych i zapoczątkowanych przez ojca, a nie ukończonych z uwagi na jego śmierć, zmierzających do uzyskania decyzji o podziale tej nieruchomości. Strona nie miała i nie będzie miała wpływu na przeznaczenie działek wynikających z tego planu. Działki są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Przed sprzedażą nie zostaną wydane pozwolenia na budowę, żadne inne pozwolenia i decyzje. Udział w gruntach obejmujący działki od nr [...] do [...] nie był, nie jest i nie będzie udostępniony innemu podmiotowi na podstawie umowy najmu, dzierżawy, użyczenia itp. Grunt obejmujący działki od nr [...] do nr [...] był, jest i będzie wykorzystywany przez pozostałych współwłaścicieli wyłącznie do prowadzenia produkcji rolnej i sprzedaży płodów rolnych. Od dnia przekazania gruntu obejmującego działki od nr [...] do [...] na cele osobiste, będzie on stanowił składnik majątku prywatnego, niezwiązanego z produkcją rolną i sprzedażą płodów rolnych, z zamiarem jego późniejszej sprzedaży w celu uzyskania dodatkowych dochodów. Będzie stanowił składnik majątku prywatnego, a więc będzie realizowany cel osobisty, jakim jest wola posiadania dóbr materialnych. Przekazanie działek nastąpi po zakończeniu produkcji rolnej i zebraniu płodów rolnych. Skarżąca podkreśliła, że w odniesieniu do gruntów nie ponosiła żadnych wydatków, od których przysługiwało w całości lub w części prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia lub wytworzenia części składowych.
Na tle tak opisanego zdarzenia przyszłego skarżąca zapytała:
1. Czy czynność wycofania z prowadzonej przez skarżącą działalności rolniczej posiadanych udziałów w działkach oznaczonych numerami od [...] do [...] w związku z dokonanym podziałem nieruchomości oznaczonej numerem [...] i przekazania ich na cele osobiste podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
2. Czy sprzedaż udziałów w działkach oznaczonych numerami od [...] do [...], w związku z dokonanym podziałem nieruchomości oznaczonej numerem [...], po przekazaniu wcześniej do majątku osobistego będzie powodowała, że skarżąca będzie działała przy sprzedaży udziałów w tych działkach, jako podatnik podatku od towarów i usług, skoro będzie to sprzedaż z majątku osobistego?
Prezentując własne stanowisko, skarżąca stwierdziła, że wycofanie udziałów i przekazanie ich na cele osobiste podatnika nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Transakcje sprzedaży udziałów w działkach, nie będą też podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ przy tej czynności sprzedaży skarżąca nie będzie działała jako podatnik podatku od towarów i usług, gdyż sprzedaż nastąpi w ramach zarządu majątkiem prywatnym.
Odnosząc się do treści art. 2 pkt 6 i 22, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.; dalej: "u.p.t.u.") oraz orzecznictwa TSUE, wnioskodawczyni podkreśliła, że z przedstawionych przez nią okoliczności sprawy wynika, iż jej udziały nie zostały nabyte w celu ich dalszej sprzedaży. Skala zaangażowania w odniesieniu do sprzedaży wskazanych działek, nie wykracza poza ramy czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Brak jest przesłanek świadczących o takiej aktywności w przedmiocie sprzedaży ww. działek, która byłaby porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem (brak przesłanek zawodowego - stałego i zorganizowanego charakteru takiej działalności). Nie wystąpił bowiem taki ciąg zdarzeń, który jednoznacznie przesądziłby, że sprzedaż udziałów w ww. działkach wypełni przesłanki działalności gospodarczej.
W zaskarżonej interpretacji indywidualnej Dyrektor KIS uznał, że stanowisko strony jest prawidłowe w części braku podlegania opodatkowaniu podatkiem VAT przekazania udziałów w ww. działkach na cele osobiste (pytanie nr 1) i nieprawidłowe w części nieuznania skarżącej za podatnika podatku VAT z tytułu sprzedaży udziałów w tych działkach, z wyjątkiem udziału w działce nr [...] (pytanie nr 2).
W zakresie pytania Nr [...] Dyrektor KIS wskazał, że skoro przy nabyciu w drodze spadku działki nr [...] nie przysługiwało wnioskodawczyni prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, to nieodpłatne przekazanie działek od nr [...] do nr [...], powstałych w wyniku podziału działki nr [...], na cele osobiste nie będzie stanowiło czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tym samym czynność wycofania z prowadzonej działalności rolniczej posiadanych udziałów nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Odnosząc się natomiast do pytania nr 2, organ podkreślił, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy. Uwzględniając zawartą w art. 15 ust. 2 u.p.t.u. definicję działalności gospodarczej, Dyrektor KIS podkreślił, że działalność rolnicza, o której mowa w art. 2 pkt 15 ustawy, mieści się w pojęciu działalności gospodarczej. Tym samym rolnik, w świetle przepisów ustawy – co do zasady – posiada status podatnika prowadzącego działalność gospodarczą (działalność rolniczą). Co istotne, w sytuacji gdy rolnik dokona rejestracji i uzyska miano podatnika podatku VAT czynnego, oznacza to, że prowadzi on działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem VAT.
Następnie ustalając czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, Dyrektor KIS odwołał się do orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r., w sprawach C-180/10 i C-181/10 wskazując, że za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Chodzi tu przykładowo o nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Dalej zaznaczył, że w przywołanym wyroku Trybunał stwierdził również, że osoby fizycznej, która prowadziła działalność rolniczą na gruncie nabytym ze zwolnieniem z podatku od wartości dodanej i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, nie można uznać za podatnika podatku od wartości dodanej w rozumieniu art. 9 ust. 1 i art. 12 ust. 1 dyrektywy 2006/112, zmienionej dyrektywą 2006/138, kiedy dokonuje ona sprzedaży tego gruntu, jeżeli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym tej osoby. Okoliczność, że osoba ta jest "rolnikiem ryczałtowym" w rozumieniu art. 295 ust. 1 pkt 3 dyrektywy 2006/112, zmienionej dyrektywą 2006/138, jest w tym zakresie bez znaczenia. Jednakże wskazane orzeczenie Trybunału odnosiło się do rolnika, który korzystał ze zwolnienia od podatku VAT. Natomiast w przypadku, gdy sprzedaży działki należącej do przedsiębiorstwa rolnego dokonuje rolnik będący czynnym, zarejestrowanym podatnikiem VAT, organ uznał, że mamy do czynienia z działalnością gospodarczą podejmowaną przez podatnika VAT czynnego.