Uzasadnienie
Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w P.
17 marca 2025 r. wykreślił P. T.-U. O. Sp. z o.o. z rejestru podatników VAT, na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. 2024 r. poz. 361; w skrócie: "u.p.t.u."),
w związku z uzyskaniem informacji, które wskazywały, że spółka działa z zamiarem wykorzystania działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi.
Naczelnik W. Urzędu Celno-Skarbowego w P. 26 lutego 2025 r. dokonał blokady rachunków bankowych podmiotu kwalifikowanego na okres 72 godzin, z uwagi na uzasadnione podejrzenie, że P. T.-U. O. Sp. z o.o. mogła być uczestnikiem procederu polegającego na unikaniu opodatkowania podatkiem od towarów i usług wykonywanych czynności, o których mowa w art. 5 ust. 1 u.p.t.u.
Następnie ten sam organ postanowieniem z 28 lutego 2025 r., nr [...] przedłużył termin blokady rachunków bankowych podmiotu kwalifikowanego P. T.-U. O. Sp. z o.o. na czas oznaczony nie dłuższy niż 3 miesiące tj. do 28 maja 2025 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w wyniku analizy ryzyka ustalono, że podmiot może wykorzystywać sektor finansowy do wyłudzeń skarbowych.
Dnia 10 marca 2025 r. do NPWUS wpłynęła informacja o tym podmiocie oraz analiza ryzyka. Z powyższych materiałów wynika, że podmiot prowadzi działania z zamiarem wykorzystania działalności banków w rozumieniu
art. 119zg pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U.
z 2025 r. poz. 111; w skrócie: "o.p.") lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi w rozumieniu
art. 119zg pkt 9 o.p.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na
ww. czynność Naczelnika z 17 marca 2025 r., nr [...] skarżąca spółka zarzuciła rażące naruszenie norm prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u., poprzez błędną jej wykładnię i nieprawidłowe jej zastosowanie w niniejszej sprawie poprzez uznanie przez organ za udowodnione, iż spółka może prowadzić działania z zamiarem wykorzystania działalności banków
w rozumieniu art. 119zg pkt 1 o.p. lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi w rozumieniu art. 119zg pkt 9 o.p. na podstawie tylko domniemań i przypuszczeń, co skutkowało dokonaniem przez organ czynności wykreślenia podatnika z rejestru podatników VAT z istotną szkodą dla spółki;
- art. 213 ust. 1 akapit pierwszy i art. 273 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia
28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
w zw. z art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. poprzez wykreślenie z rejestru podatku od wartości dodanej (VAT) skarżącej z tego względu, że uchybiła ona obowiązkom
z tytułu VAT, bez zbadania charakteru popełnionych naruszeń i zachowania skarżącej.
Skarżąca spółka wniosła o:
1. uchylenie czynności wykreślenia z rejestru podatników podatku VAT;
2. rozpoznanie przedmiotowej sprawy na rozprawie;
3. zasądzenie kosztów postępowania oraz zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i umotywował podniesione w niej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji dokonując czynności nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli Sąd może stwierdzić bezskuteczność czynności w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo
i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania [art. 146 § 1
w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a.")].
Sąd zauważa, że w podobnej sprawie WSA w Poznaniu orzekał w wyroku z 8 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SA/Po 312/24. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd
w pełni podziela argumentację wskazaną w tym orzeczeniu.
Zgodnie z art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u., naczelnik urzędu skarbowego wykreśla
z urzędu podatnika z rejestru, jako podatnika VAT bez konieczności zawiadamiania
o tym podatnika, jeżeli posiadane informacje wskazują na prowadzenie przez podatnika działań z zamiarem wykorzystania działalności banków w rozumieniu art. 119zg
pkt 1 o.p. lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi w rozumieniu art. 119zg pkt 9 o.p.
Istotne znaczenie w niniejszej sprawie ma uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2023 r., I FPS 3/23. W uchwale tej przesądzono, że wykreślenie podatnika z rejestru podatników czynnych podatku od towarów i usług w trybie art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. następuje poprzez dokonanie czynności materialno-technicznej. Stwierdzono ponadto, że czynność wykreślenia podatnika z rejestru podatników podatku od towarów i usług nie jest objęta normami postępowania podatkowego (działu IV Ordynacji podatkowej), wobec czego niedopuszczalne jest w tej sytuacji wydanie decyzji, skoro jej wydanie, stosownie do art. 207 o.p., może mieć miejsce tylko w następstwie przeprowadzonego postępowania podatkowego. Jednocześnie w uzasadnieniu powołanej uchwały NSA przypomniał, że przepis art. 96 ust. 9 pkt 5 został dodany do ustawy o VAT z dniem 13 stycznia 2018 r. przez art. 8 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie niektórych ustaw