W skardze z dnia 27 stycznia 2026 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła naruszenie:
a) art. 70 ust. 1 UKC, poprzez jego niezastosowanie, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy zgłoszenia celne odpowiadają rzeczywistej wartości zakupionych przez spółkę towarów, co zaś uzasadnia przyjęcie w wartości transakcyjnej towaru, a które to naruszenie stanowiło naruszenie prawa materialnego w sytuacji, gdy istniały wystarczające przesłanki do zastosowania ww. przepisu i określenia wartości celnej towarów, zgodnie z dyspozycją wynikającą z ww. przepisu, zaś organy obu instancji nie kwestionowały umowy zawartej z [...] sprzedawcą, jak też przelewu wykonanego przez spółkę za zakupione towary;
b) art. 180 o.p. w zw. z art. 73 ustawy – Prawo celne poprzez zaniechanie przez organy I oraz II instancji przeprowadzenia w zakresie ustalenia w sposób rzetelny oraz wyczerpujący wartości celnej towaru objętego zgłoszeniem celnym w sposób niebudzący zaufania stron, z jednoczesnym bezpodstawnym odrzuceniem wskazań zgłaszanych przez spółkę zarówno w zakresie "stockowego" charakteru zakupionych kurtek oraz bezpodstawnym przyjęciem, że towar w niniejszej sprawie charakteryzuje się dobrą jakością, bez przeprowadzenia obiektywnej weryfikacji chińskiego rynku towarów stockowych oraz możliwości zakupu i cen zakupu takich samych lub podobnych towarów na rynku [...], przez co organy obu instancji nie miały obiektywnych podstaw do zanegowania wartości transakcyjnej towarów w niniejszej sprawie, tym bardziej, iż biegły sporządzający opinie z dnia 20 lutego 2025 r. w sprawie określił stan wykonania kurtki na bardzo dobry jedynie na podstawie konsultacji z podmiotami trzecimi;
c) art. 191 w zw. z art. 187 § 1 o.p. poprzez:
- niewystarczające zebranie, rozpatrzenie oraz dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem doprowadziło do uznania, że skarżąca importowała towar po rzekomo zaniżonej wartości w sytuacji, w której prawidłowa analiza materiału zgormadzonego w aktach sprawy, dokonana w sposób zgodny z zasadami logicznego rozumowania prowadzi do wniosku, że właściwą wartością towarów na podstawie której powinno się obliczyć wartość cła i podatku od towarów i usług jest metoda transakcyjna, na co wskazuje stan wykonania kurtki określony jako dostateczny, a co z kolei prowadzi do wniosku, iż decyzja w obecnym kształcie winna być uchylona, z uwagi na błędne przyjęcie metody ostatniej szansy w miejsce metody wartości transakcyjnej,
- ustalenie wartości celnej importowanych kurtek na podstawie opinii biegłego sporządzonej w sposób nieadekwatny do stanu faktycznego sprawy i przy błędnym przyjęciu, składników, jakie winny być doliczone na poziomie handlu hurtowego,
i następnie przyjęcie jako wartości celnej ceny kurtki oferowanej przez hurtowników do dalszej odsprzedaży, pomimo tego, iż wartość celną towaru stanowi całkowita faktycznie zapłacona lub należna kwota (wartość towaru, koszty transportu, ubezpieczenie do granicy UE, VAT), co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia przez organ nowej wartości towaru, zrównując jego walory z towarem pełnowartościowym, pomimo tego, iż po pierwsze opinia biegłego P. O. została sporządzona wyłącznie na podstawie "konsultacji" nie zaś oględzin materiałów / kurtek porównawczych, po drugie z błędnym przyjęciem wartości kurtki na rynku krajowym na dzień importu, a nie z ustaleniem jej wartości celnej na którą składają się wartość towaru, koszty transportu i ubezpieczenia do granicy UE oraz podatek VAT,
- błędne uznanie, iż kurtki przyjęte przez biegłą do porównania nie stanowią towaru podobnego, pomimo tego, iż zostały wyprodukowane w tym samym kraju, mają identyczny skład materiału wierzchniego, podobny skład wypełnienia, i wszystkie są kurtkami damskimi, co w konsekwencji doprowadziło do nieuwzględnienia wniosków opinii [...], czego konsekwencją było utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
d) art. 188 o.p., poprzez:
- jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy istniały wystarczające przesłanki do zastosowania ww. przepisu, gdyż strona postępowania domagała się przeprowadzenia dowodu z opinii uzupełniającej biegłego, wskazując konkretne zarzuty oraz wątpliwości, przy czym naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem doprowadziło do uznania, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i wystarczający do wydania decyzji, w sytuacji, gdy wniosek strony postępowania o przeprowadzenie dowodu z opinii uzupełniającej biegłego był w pełni uzasadniony, gdyż biegły w sporządzonej opinii nie uwzględnił istotnych kwestii dotyczących działalności spółki mających wpływ na cenę zakupu importowanego towaru, a w szczególności, w sytuacji, w której zaniechano weryfikacji realnych cen towarów stockowych dostępnych na rynkach [...] i przyjęto do porównania kurtki podobne, ale nie posiadające wad oraz innych defektów, oferowane w sprzedaży detalicznej,
- poprzez nieuwzględnienie wniosków opinii nr [...] złożonej do akt postępowania, pomimo tego, iż z jej treści a także wniosków wynikają skrajnie odmienne wartości kurtek importowanych w niniejszej sprawie, i błędnym uznaniu przez organ, że dokument został złożony po etapie gromadzenia materiału dowodowego, pomimo tego, iż okoliczności wykazywane przez stronę (spółkę) jawią się jako kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy, a oceniając opinię sporządzoną przez biegłego P. O., nie można przyjąć, że okoliczności zostały w sposób wystarczający wykazane innym dowodem, a nadto, przy błędnym przyjęciu, iż zakończenie etapu gromadzenia dowodów przez organ kończy możliwość przedkładania dowodów przez stronę, bowiem formalnym zakończeniem postępowania jest wydanie decyzji, co miało natomiast miejsce dnia 17 grudnia 2025 r.
e) art. 139 § 1 o.p. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy istniały wystarczające przesłanki do zastosowania ww. przepisu, tj. załatwienia sprawy w terminie określonym terminie, gdyż strona postępowania złożyła konkretne dokumenty i dowody, które nie zostały przez organy zakwestionowane, zaś naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem, postępowanie trwało ponad dwa lata, co doprowadziło stronę do konieczności uiszczenia wysokich odsetek za cały okres trwania postępowania,
f) naruszenie zasady zaufania do organów administracji publicznej, która w stosunku do organów celnych wywodzona jest z:
1) art. 2 Konstytucji R. P. z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej jako "Konstytucja"),
2) Preambuły oraz art. 2 Traktatu o U. E. (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/30 ze zm., dalej jako "TUE"),
3) Preambuły Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.U. UE. z 2013 r., nr 269, str. 1 ze zm., dalej jako UKC),
- poprzez nierozpatrzenie sprawy w sposób niebudzący zaufania do organów państwa, a także niepodjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez brak dopuszczenia opinii uzupełniającej biegłego celem wyjaśnienia zgłaszanych przez spółkę wątpliwości w zakresie sporządzonej w postępowaniu opinii określającej wartość kurtek, i następnie wydanie decyzji utrzymującej decyzję organu pierwszej instancji, pomimo tego, iż w sprawie pozostały niewyjaśnione wątpliwości w zakresie rzeczywistej wartość kurtek objętych zgłoszeniem celnym w niniejszej sprawie.
W oparciu o sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a także o zasądzenie kosztów procesowych, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych.
Ponadto spółka wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii [...] z dnia 20 stycznia 2026 r. sporządzonej przez rzeczoznawcę I. H. celem wykazania przyjęcia do porównania towarów podobnych, rzeczywistej wartości importowanych przez spółkę kurtek, braku podstaw do nieuwzględnienia wniosku skarżącej spółki o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii uzupełniającej, zasadności wątpliwości podnoszonych przez spółkę na etapie postępowania przed organami obu instancji, braku zgromadzenia przez organy oby instancji materiału dowodowego dającego podstawę do wydania skarżonych decyzji, działania organów obu instancji w sposób budzący poważne wątpliwości w zakresie sposobu gromadzenia materiału dowodowego stanowiącego podstawę wydania skarżonych decyzji, odniesienia się przez biegłą do twierdzeń organu II instancji, który jedynie pobieżnie ustosunkował się do opinii nr [...], nie posiadając ku temu wiadomości specjalnych w zakresie szacowania wartości kurtek w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął poszczególne zarzuty skargi, podnosząc, że organ celny ustalając wartość celną towaru zobowiązany był w pierwszej kolejności zastosować wartość transakcyjną, czyli cenę faktycznie zapłaconą lub należną za towar sprzedany do przywozu na obszar celny U. E.. Spółka stoi na stanowisku, iż przedłożone przez nią dokumenty nie budziły żadnych zastrzeżeń i jasno wskazywały, że cena zapłacona przez spółkę była rynkowa, rzeczywista i odpowiadała warunkom transakcji. Zdaniem skarżącej spełniła ona wszelkie warunki prawne, w związku z czym organ nie miał podstaw do odstąpienia od przyjęcia wartości transakcyjnej towaru. Uznano, że organ celny dokonał w niniejszej sprawie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czym naruszył art. 191 o.p. Pominięto także obowiązek wynikający z art. 188 o.p., tj. organ nie uwzględnił żądania spółki do przeprowadzenia dowodu z opinii uzupełniającej, pomimo wykazania przez spółkę, że powyższy dowód jest istotny dla sprawy, tym bardziej że dwoje rzeczoznawców wpisanych na listy biegłych przy sądach okręgowych oceniło tę samą kurtkę na skrajnie rozbieżne kwoty.
W skardze podkreślono, że spółka nie prowadzi działalności detalicznej, nie jest hurtownikiem, a jej model działalności opiera się na imporcie towarów i ich sprzedaży podmiotom prowadzącym obrót hurtowy. Zaznaczono, że spółka importuje towary będące "stokami odzieży", które zalegają na magazynach, pochodzą z nadprodukcji i są końcówkami serii. Nie ma też możliwości reklamacji towaru, którego jest importerem, a nie jest hurtownikiem, stąd podważa zasadność porównywania przez biegłego cen spornego towaru z cenami hurtowymi, czy powoływania się na kolor towaru.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowy pogląd i argumentację w sprawie.
Pismem procesowym z dnia 20 maja 2026 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, w skrócie: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym wiąże się z tym, że w sprawie nie jest przeprowadzana – celem jej merytorycznego rozpoznania – rozprawa, bowiem sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.).
W toku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście sformułowanych w skardze zarzutów, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności określenia kwoty długu celnego w innej (wyższej) wysokości, niż kwota wskazana przez skarżącą w zgłoszeniu celnym, powstałą z tytułu importu towaru. Organ I instancji zakwestionował wartość celną towaru z pozycji 1 zgłoszenia celnego i w wyniku dokonanej weryfikacji ustalił nową wartości celną towaru, tj. importowanych z [...] 580 sztuk kurtek damskich z tkaniny 100% poliester. Wątpliwości organu wzbudziła niska cena, która wynosiła 12 USD za 1 kurtkę, tj. 55,83 zł/szt. Na podstawie sporządzonej w toku postępowania opinii rzeczoznawcy organ ustalił wartość jednej kurtki na 1050 zł.
Kwestionując to rozstrzygnięcie skarżąca przede wszystkim podniosła, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 70 ust. 1 UKC, ponieważ spełnione zostały przesłanki do określenia wartości celnej towarów na podstawie metody transakcyjnej. Ponadto skarżąca zakwestionowała wartość dowodową opinii rzeczoznawcy przedstawiając opinię prywatną (opinia nr [...] z 4 listopada 2025 r., sporządzona przez biegłego sądowego, rzeczoznawcę z zakresu towaroznawstwa wyrobów włókienniczych i chemicznej technologii włókna). Zdaniem skarżącej, wobec znacznej rozbieżności w wartości badanej kurtki, ustalonej przez biegłego powołanego przez organ i biegłego w ww. opinii prywatnej, konieczne jest przeprowadzenie w sprawie opinii uzupełniającej.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że sporne między stronami zagadnienie było już przedmiotem rozstrzygnięcia w wyrokach tut. Sądu z 29 stycznia 2026 r., wydanych w sprawach ze skarg skarżącej o sygn. akt I SA/Po 811/25 i I SA/Po 812/25. Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd zaprezentowany w tych wyrokach i do nich się odwołuje, posługując się zawartą tam argumentacją.
W świetle tak nakreślonej płaszczyzny sporu przede wszystkim wyjaśnić należy, że stosownie do art. 70 ust. 1 UKC zasadniczą podstawą wartości celnej towarów jest wartość transakcyjna, to jest cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie potrzeby skorygowana. Cena faktycznie zapłacona lub należna to całkowita płatność, która została lub ma zostać dokonana przez kupującego sprzedającemu lub przez kupującego stronie trzeciej na korzyść sprzedającego za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności, które zostały lub mają zostać dokonane jako warunek sprzedaży przywożonych towarów (ust. 2 tego artykułu).
Z kolei zgodnie z art. 140 ust. 1 Rozporządzenia Wykonawczego, w przypadku gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 70 ust. 1 UKC, mogą one wezwać zgłaszającego do przedstawienia dodatkowych informacji. Przepis art. 140 ust. 2 Rozporządzenia Wykonawczego stanowi z kolei, że jeśli wątpliwości nie zostaną rozwiane, organy celne mogą zdecydować, że wartość towarów nie może być ustalona zgodnie z art. 70 ust. 1 UKC.
W wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 16 czerwca 2016 r. C-291/15, odnoszącym się wprawdzie do rozporządzenia nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks (RWKC), lecz zachowującym nadal aktualność pomimo zmiany stanu prawnego, Trybunał stwierdził, że dopuszczalne jest stosowanie przez organy celne praktyki polegającej na ustalaniu wartości celnej przywożonych towarów na podstawie wartości transakcyjnej towarów podobnych, jeżeli zadeklarowana wartość transakcyjna została uznana za nienormalnie niską w porównaniu ze średnią statystyczną cen zakupu stosowanych w przywozie towarów podobnych, mimo że organy celne nie podważyły, ani nie zakwestionowały w inny sposób autentyczności faktury i świadectwa przelewu bankowego przedłożonych w celu wykazania ceny faktycznie zapłaconej za przywożone towary, przy czym importer nie przedstawił na żądanie organów celnych dodatkowych dowodów lub informacji w celu wykazania prawidłowości zgłoszonej wartości transakcyjnej. Organy celne mogą bowiem, celem ustalenia wartości celnej, odrzucić zadeklarowaną cenę przywiezionych towarów i zastosować podrzędne metody określania wartości celnej przywożonych towarów, a w szczególności cenę sprzedaży towarów podobnych, jeżeli utrzymują się ich wątpliwości dotyczące wartości transakcyjnej po zażądaniu przedstawienia wszelkich uzupełniających informacji i dokumentów oraz po zapewnieniu zainteresowanej osobie odpowiedniej możliwości przedstawienia jej stanowiska co do podstaw, na których opierają się te wątpliwości.
W tym względzie, w okolicznościach gdy okazuje się, że zadeklarowana cena jest o ponad 50% niższa od najniższych cen kurtek importowanych do kraju w zbliżonym okresie z tego samego kraju a zaklasyfikowanych do tego samego kodu Taryfy Celnej, należy stwierdzić, że taka różnica w cenie jest wystarczająca, by uzasadnić wątpliwości powzięte przez organ celny i odrzucenie przez niego zadeklarowanej wartości celnej danych towarów. Trybunał przypomniał, że z jego utrwalonego orzecznictwa wynika, iż przepisy prawa U. E. dotyczące obliczania wartości celnej mają na celu ustanowienie sprawiedliwego, jednolitego i bezstronnego systemu, wykluczającego stosowanie arbitralnych lub fikcyjnych wartości celnych. Trybunał wyjaśnił, że o ile cena faktycznie zapłacona lub należna za towary stanowi co do zasady podstawę obliczenia wartości celnej, o tyle cena ta stanowi czynnik, który powinien w razie potrzeby być przedmiotem dostosowania, jeżeli operacja taka jest niezbędna w celu uniknięcia ustalenia arbitralnej lub fikcyjnej wartości celnej. Wartość transakcyjna powinna bowiem odzwierciedlać rzeczywistą wartość gospodarczą przywożonego towaru, a także uwzględniać ogół części składowych tego towaru, które mają wartość gospodarczą.
Pojęcie "uzasadnionych wątpliwości", czy zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę (art. 70 ust. 1 UKC), nie zostało w przepisach prawa zdefiniowane. Wątpliwość taka zachodzi jednak w sytuacji niskiej ceny towarów w porównaniu do ceny towarów podobnych. Jest to zatem zwrot niedookreślony, któremu właściwe znaczenie, w każdej konkretnej sprawie, nadaje organ celny na gruncie występującego w danej sprawie stanu faktycznego. Nie powstał bowiem jednolity wzorzec przesłanek wypełniających definicję "uzasadnionych wątpliwości" w tym zakresie. Stosownie do okoliczności każdego indywidualnego przypadku zgłaszający powinien przedstawić, czy ujawnić wszystkie dokumenty i informacje odnoszące się do towarów nieunijnych przeznaczonych do wprowadzenia na rynek Unii lub przeznaczonych do osobistego użytku lub konsumpcji na obszarze celnym Unii, niezbędne do przeprowadzenia procedury celnej, w tym do prawidłowego ustalenia ich wartości celnej.
Uwzględniając powyższe za niezasadne Sąd uznał stanowisko skarżącej, że organ nie wykazał podstaw do zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru.
Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo i szczegółowo wyjaśniły przyczyny wyłączające możliwość zastosowania innych metod i zasadnie stwierdziły, że ustalenie wartości celnej przedmiotowego towaru należało dokonać z wykorzystaniem metody "ostatniej szansy". Określenie wartości sprowadzonego przez stronę towaru wymagało bowiem wiedzy specjalistycznej, albowiem było wiele czynników mających wpływ na wartość końcową konkretnego produktu, a także wymagane było posiadanie istotnych informacji o kształtowaniu się ich cen.
Organ I instancji weryfikując zgłoszenie celne powołał P. O. – rzeczoznawcę Stowarzyszenia [...] w celu wydania pisemnej opinii dotyczącej ustalenia wartości kurtek damskich, przekazując jednocześnie próbki. Organ zlecił biegłemu sporządzenie odrębnej wyceny każdej z siedmiu sztuk próbek pobranych z siedmiu różnych partii towarów zaimportowanych w różnych dniach 2022 r. Wśród nich była sporna kurtka - płaszcz, wymieniona w pozycji 1 zgłoszenia celnego dokonanego 12 sierpnia 2022 r. (opinia nr [...] – k. [...] akt admin.). Przedmiotem wyceny była kurtka marki Missfoto w kolorze ciemnobeżowym z doszytym kapturem na stałe, do którego dopinane jest w formie ozdoby naturalne futro. Rzeczoznawca wskazał cenę hurtową na dzień importu: 1050 zł brutto i marżę handlową na podobnym poziomie handlu w obrocie hurtowym: 120%. W konsekwencji organ I instancji, po odliczeniu marży, cła 12% i podatku VAT 23% określił wartość celną jednej kurtki na kwotę 346,45 zł (s. [...] dec. I inst.).
W przypadku tej kurtki biegły opierał się na informacjach o podobnych kurtkach z trzech hurtowni oraz konsultacji z centralnym magazynem wyrobów tekstylnych importowanych z [...]. W podanej marży rzeczoznawca uwzględnił koszty pracownicze, transport na terenie kraju, koszty lokalowe, podatki na terenie prowadzenia działalności w kraju.
Jak wynika z akt postępowania, przy ustalaniu wartości celnej spornych towarów organy oparły się faktycznie jedynie na opinii biegłego P. O.. Nie mogły zatem istnieć w tym zakresie żadne wątpliwości, a opinia winna gruntownie wyjaśnić wszystkie elementy, które zdaniem biegłego mają wpływ na ustalenie wartości towaru. Z istoty dowodu, jakim jest opinia biegłego wynika, że musi ona zawierać uzasadnienie, które pozwoliłoby dokonać analizy logiczności i poprawności wniosków bez konieczności wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Opinia biegłego musi przekonywać jako logiczna całość. Biegły winien zatem wskazać i wyjaśnić przesłanki, które doprowadziły go do przedstawionych konkluzji. Jeżeli opinia nie wyjaśnia dogłębnie wszystkich okoliczności mających znaczenie dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie, organy winny zwrócić się do biegłego o jej uzupełnienie, wyjaśnienie lub doprecyzowanie. Ponadto, jeżeli w trakcie postępowania strona zgłasza uwagi, zastrzeżenia do opinii biegłego, wówczas organ prowadzący to postępowanie również powinien zwrócić się do biegłego o odniesienie się do tych uwag i zastrzeżeń.
Tego jednak organ w niniejszej sprawie nie uczynił, a w ocenie Sądu powinien, gdyż opinia biegłego P. O. była lakoniczna, a jednocześnie kategoryczna. W ocenie Sądu opinia ta zasadnie wywołała wątpliwości skarżącej. Skarżąca trafnie zauważyła, że rzeczoznawca oszacował wartość kurtki na rynku krajowym na dzień importu, nie zaś wartość celną. Powołane przez rzeczoznawcę konsultacje nie zostały poparte żadnym dowodem, a opinia opiera się jedynie na oświadczeniu rzeczoznawcy.
Sporządzona w sprawie opinia rzeczoznawcy nie wytrzymuje krytyki w konfrontacji z przedłożoną przez skarżącą opinią prywatną, i to zarówno co do formalnej konstrukcji opinii, jak i co do jej warstwy merytorycznej i uzasadnienia
(k. [...]-[...] akt admin.). Zwrócić należy uwagę na szeroko uzasadniony wynik oceny (punkt [...]. opinii) oraz wskazane przez biegłą źródła cen wyrobów podobnych.
Jak wskazał zasadnie tut. Sąd orzekający w sprawach I SA/Po 811/25 i I SA/Po 812/25, w takiej sytuacji istniały uzasadnione podstawy do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Należy zwrócić uwagę, iż organy nie powinny opinii biegłego traktować jako jedynego i przesądzającego dowodu w sprawie, gdyż stanowi ona jedynie część materiału dowodowego, który podlega swobodnej ocenie, jak każdy inny dowód. Wniosek skarżącej o uzupełnienie opinii zawierał tezę dowodową jak i argumentację. Nadto niewątpliwie wskazana okoliczność była istotną w sprawie. Niezbędnym stało się bowiem ustalenie z jakiego powodu wystąpiła tak znaczna różnica, w wartości kurtek zadeklarowana w zgłoszeniu celnym w porównaniu z wartością ustaloną przez biegłego. Z tego też względu jako zasadne należy uznać zarzuty skargi w zakresie zgromadzenia materiału dowodowego pozwalającego zakwestionować wartość transakcyjną towaru.
Za zasadne należy też uznać zarzuty dotyczące braku podjęcia wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, złamanie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów, brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, naruszenie obowiązku procesowego organów do rozpatrzenia wszystkich zarzutów i wniosków przedstawionych przez stronę w postępowaniu przed organem I instancji i w odwołaniu. Jeszcze raz zaznaczyć należy, że skarżąca przedłożyła organowi odwoławczemu inną opinię dotyczącą tej samej kurtki, która została wyceniona na kwotę 63,67 zł. W tym miejscu Sąd wskazuje, że między stronami nie ma sporu co do koloru kurtki i nie ma sporu co do tego, że oboje biegli wyceniali tą samą kurtkę, której dotyczy sprawa kontrolowana przez Sąd. Opisy wyrobu sporządzone przez oboje biegłych nie podważają tej okoliczności. Biegła I. H. określając wartość zakupu przedmiotowej kurtki na kwotę 63,67 zł zaznaczyła, że wartość towaru nie zawiera kosztu transportu zagranicznego, krajowego oraz wszelkich kosztów związanych z dostarczeniem towaru na rynek krajowy, poniesionych przez importera, nie zawiera założonej marży importera, podatku VAT i ewentualnie należnego cła.
Organ odwoławczy postąpił niekonsekwentnie uznając z jednej strony za zasadne zasięgnięcie w tej sprawie wiadomości specjalnych, aby następnie samodzielnie ocenić wartość dowodową przedłożonej opinii prywatnej i jej wnioski, co powinno nastąpić w drodze zlecenia sporządzenia opinii uzupełniającej przez dotychczasowego rzeczoznawcę lub powołanego nowego biegłego. Podkreślić tu należy, że opinia biegłego podlega ocenie jak każdy inny dowód, z tym jednak zastrzeżeniem, że ani organ, ani sąd administracyjny nie mogą ingerować w merytoryczną treść opinii, gdyż nie dysponują wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Odróżnić należy bowiem ocenę wiarygodności dowodowej opinii od oceny jej prawidłowości. Ocena opinii biegłego przez organ administracji jest możliwa jedynie do granic wiedzy specjalistycznej.
O niezasadności oceny opinii prywatnej dokonanej samodzielnie przez organ II instancji świadczy załączona do skargi opinia uzupełniająca z 20 stycznia 2026 r. do opinii nr [...]. Ponadto nie ma racji organ odwoławczy zarzucając skarżącej "spóźnione" przedstawienie opinii prywatnej w toku postępowania odwoławczego, tj. "[....] już po zakończeniu etapu gromadzenia dowodów..." (s. 12 dec. II inst.). Powołany przez organ art. 90d ust. 1 ustawy Prawo celne jest odpowiednikiem
art. 200 Ordynacji podatkowej i w swej treści nie zawiera prekluzji dowodowej.
W ocenie Sądu złożony przez skarżącą wniosek o wydanie opinii uzupełniającej zawarty w piśmie skarżącej z 6 listopada 2025 r., złożony w dniu 17 listopada 2025 r. (k. [...] akt admin.), był prawnie dopuszczalny i winien zostać uwzględniony. Tym bardziej w sytuacji, w której zaskarżona decyzja została wydana po miesiącu od wpływu tego wniosku.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązkiem organu będzie jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego. W tym celu organ winien uwzględnić wniosek skarżącej o uzupełnienie opinii wydanej przez rzeczoznawcę P. O. lub powołanie innego biegłego, który odniósłby się do wniosków obu ww. opinii, w tym wyjaśnił, z czego wynikają różnice w wartości wycenianego towaru. Ustalając ponownie stan faktyczny organ winien mieć na uwadze trafny pogląd skarżącej, że wartość celna powinna być ustalana z uwzględnieniem całokształtu okoliczności towarzyszących danemu importowi, a nie w oparciu o jednostkowy i niereprezentatywny egzemplarz, w szczególności z uwzględnieniem specyfiki oraz zasad panujących w danym sektorze handlu. W ocenie Sądu istotną w sprawie jest także okoliczność, że skarżąca nie występuje w łańcuchu transakcji w relacji importer - hurtownik, ale w relacji producent – importer, co może mieć kluczowe znaczenie dla ustalenia ostatecznej wartości celnej towaru.
Odnosząc się do zarzutu uchybienia art. 139 § 1 o.p., Sąd stwierdza, że w istocie postępowanie w niniejszej toczyło się opieszale, bowiem między pobraniem próbek towaru i otrzymaniem wyjaśnień zażądanych od strony, a powołaniem biegłego i przekazaniem próbek towaru, minęło 2,5 roku. Zdaniem Sądu długotrwale prowadzone postępowanie nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Wbrew twierdzeniom spółki odsetki nie były bowiem przedmiotem niniejszej sprawy. Zarzut naruszenia art. 139 § 1 o.p. Sąd ocenia jako niemający wpływu na wynik sprawy.
W podsumowaniu sądowej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik postępowania.
Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 206 p.p.s.a. związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964). Na podstawie art. 206 p.p.s.a. Sąd miarkował opłatę za czynności pełnomocnika z powodu rozpoznania czterech w istocie tożsamych spraw, dotyczących tej samej skarżącej spółki (I SA/Po 388/26, I SA/Po 389/26, I SA/Po 390/26 i I SA/Po 391/26). Z brzmienia art. 206 p.p.s.a. wynika, że katalog sytuacji, w których sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania lub je miarkować, jest otwarty. Uwzględnienie skargi w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu jest tylko jednym uzasadnionym przypadkiem uzasadniającym takie rozstrzygnięcie, wskazanym przez ustawodawcę. Świadczy o tym użycie w powołanym przepisie zwrotu "w szczególności". Zastosowanie w konkretnej sprawie miarkowania kosztów ma charakter uznaniowy" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2021 r., sygn. II OZ 646/21, analogicznie postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. II OZ 515/21, CBOSA). Zarzuty oraz argumentacja wniesionych skarg w ww. sprawach są zbieżne, co wynika z powtarzalności danego rodzaju spraw. Z uwagi na powtarzalność spraw sporządzenie skargi w niniejszej sprawie wymagało od pełnomocnika skarżącej mniejszego niż normalnie nakładu pracy, co uzasadnia przyznanie wynagrodzenia w wysokości połowy stawki podstawowej.