Pismem z 07 sierpnia 2026 r. pełnomocnik skarżącej rozwinął dotychczasową argumentację skargi. W piśmie tym podniesiono, że jak wynika z ustaleń skarżącej, znaczna część podmiotów, które mogą potencjalnie podlegać zwolnieniu prowadzi na zwolnionych z opodatkowania obiektach intensywną działalność o charakterze komercyjnym, ukierunkowaną na osiągnięcie zysku. Wskazano, że sporne zwolnienie pozostaje istotnym czynnikiem zwiększającym opłacalność działalności gospodarczej prowadzonej na tych obiektach przez zarówno podmioty publiczne jak i czysto komercyjnych operatorów ich obiektów. Zwolnienie to poprzez znaczące obniżenie kosztów funkcjonowania, przedkłada się bezpośrednio na zwiększenie zysków tych podmiotów, a także umożliwia im oferowanie usług po cenach niższych niż konkurencyjne podmioty prywatne. Skarżąca wskazała przy tym na wystąpienie do Prezydenta M. P. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie liczby podmiotów korzystających z przedmiotowego zwolnienia, ich statusu prawnego oraz wysokości uzyskiwanych oszczędności podatkowych. Zaznaczono przy tym, że w odpowiedzi z 31 lipca 2026 r. uzyskano jedynie częściowe i niepełne dane. Jednak, nawet te skąpe informacje wskazują na ogromną skalę udzielonych preferencji, które wspierają działalność czysto komercyjną. Do omawianego pisma dołączono wniosek o udostępnienie informacji publicznej jak i odpowiedź z 31 lipca 2026 r. na wniosek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Rozstrzygnięcie sporu wymagało dokonania kontroli legalności zaskarżonej uchwały w zaskarżonej części. Skarżąca stoi na stanowisku, że ustanawiając zamknięty katalog zwolnień doprowadzono do niesprawiedliwej sytuacji.
Na wstępie Sąd zaznacza, że pomiędzy stronami nie ma sporu odnośnie posiadania przez skarżącą interesu prawnego w kwestionowaniu postanowień zaskarżonej uchwały. Jedynie dla porządku należy wskazać, że z niespornych okoliczności faktycznych wynika, że skarżąca jest właścicielem nieruchomości położonych w P., na których prowadzi działalność gospodarczą w zakresie kultury fizycznej i sportu. Nieruchomości te podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
W konsekwencji powyższego możliwe jest rozważanie meritum zawisłego przed Sądem sporu.
Zaskarżona uchwała została wydana w oparciu o postanowienia art. 7 ust. 3 u.p.o.l. Zgodnie z tym przepisem, rada gminy może wprowadzać inne zwolnienia przedmiotowe niż określone w ustawie. W przepisie tym mowa jest wyraźnie o uprawnieniu do uchwalania zwolnień innych niż zawarte w art. 7 ust. 1 u.p.o.l.
Użyte w powołanym przepisie sformułowanie "inne zwolnienia przedmiotowe" przesądza o tym, że zwolnienie może dotyczyć tylko i wyłącznie przedmiotu, a więc nieruchomości wykorzystywanych do różnego rodzajów działalności, przy czym przedmiot winien być tak określony, żeby nie była możliwa identyfikacja konkretnego podatnika, a więc cechy przedmiotu, muszą zostać tak w przepisie określone, żeby dotyczyły potencjalnie/hipotetycznie nieoznaczonego indywidualnie podatnika. Przyznać przy tym trzeba, że zwolnienie w każdym przypadku będzie w ostatecznym rozrachunku dotyczyło określonego podmiotu, gdyż konstrukcja podatku obejmuje zarówno przedmiot, jak i podmiot podlegający opodatkowaniu. Ujmując rzecz inaczej nie ma przedmiotu opodatkowania bez podmiotu, któremu ten przedmiot można przypisać. W konsekwencji nie ma też zwolnienia przedmiotowego, którego nie można przypisać określonemu podmiotowi.
W ocenie Sądu zwolnienie przewidziane w § 1 zaskarżonej uchwały stanowi zwolnienie o charakterze przedmiotowym. Formułując kwestionowane zwolnienie nie odniesiono się w żaden sposób do cech lub właściwości podmiotu. Formułując zwolnienie odwołano się wyłącznie do kryteriów przedmiotowych, dotyczących przeznaczenia i dostępności przedmiotu opodatkowania.
Skoro zwolnienia po pierwsze odnoszą się do obiektów (przedmiotów), po drugie – wymieniają te przedmioty, a po trzecie – charakteryzują same obiekty (przedmioty), przy czym jednocześnie w żaden sposób nie odnoszą się np. do ich konkretnych wybranych właścicieli, nie wskazują na żadne szczególne cechy właścicieli, to niewątpliwie zwolnienie podatkowe dotyczy każdego z danego rodzaju obiektów niezależnie od tego, kto jest właścicielem i jakie ma cechy podmiotowe.
W realiach niniejszej sprawy dostrzeżenia wymaga, że w art. 7 ust. 3 u.p.o.l. ustawodawca nie sformułował żadnych kryteriów ani ograniczeń dotyczących wprowadzania przez rady gmin (miast) zwolnień z podatku od nieruchomości, z wyjątkiem wymogu uwzględnienia przepisów regulujących zasady udzielania pomocy publicznej.
Powyższe w ocenie Sądu nie świadczy jednak o tym, że organy stanowiące gmin (miast) dysponują niczym nieograniczoną swobodą ustanawiania zwolnień przedmiotowych w podatku od nieruchomości.
Istotne znaczenie w tym zakresie ma dotychczasowe orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Z orzecznictwa tego wynika, że ustawodawca dysponuje daleko idącą swobodą kształtowania systemu podatkowego. Ma kompetencję w zakresie stanowienia prawa odpowiadającego założonym celom politycznym i gospodarczym, a także swobodę wyboru konstrukcji zobowiązań podatkowych. Może swobodnie określać podmioty zwolnione od podatku i jest konstytucyjnie upoważniony do dokonywania pewnych wyborów obciążeń podatkowych, jeżeli przemawiają za tym cele społeczno-gospodarcze, wyrażające wartości chronione Konstytucją. Zastrzega się przy tym jednak, że uprawnienie ustawodawcy do kształtowania materialnych treści prawa podatkowego jest równoważone koniecznością respektowania przez niego wymogów formalnych, wynikających z art. 2, art. 84 i art. 217 Konstytucji. W świetle art. 217 Konstytucji ustawodawca może nakładać podatki, inne daniny publiczne, określać podmioty, przedmiot opodatkowania i stawki podatkowe, a także zasady przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorie podmiotów zwolnionych od podatków, z jednoczesnym respektowaniem zasady równości obywateli wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji) oraz sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji). Wprost zaznacza się, że sposób regulowania przez ustawodawcę obowiązku wynikającego z art. 84 Konstytucji musi uwzględniać zasady powszechności, równości i sprawiedliwości podatkowej. Zasady te są traktowane komplementarnie wobec siebie. Ustawodawca tworząc normy podatkowe, musi je rozpatrywać łącznie. Powszechność opodatkowania polega więc na tym, że w prawidłowo konstruowanym systemie każdy powinien być objęty obowiązkiem podatkowym, jeżeli spełnione są warunki powstania stosunku podatkowego. Gwarantuje to odpowiednie wpływy do budżetu państwa, a także realizuje zasadę równości obywateli wobec prawa. Zasada ta określa, kto i jaki ciężar powinien ponosić w ramach swojej zdolności podatkowej. Wyjątki od powszechności obciążeń podatkowych mogą być wprowadzane, jeśli są usprawiedliwione celami społeczno-gospodarczymi, uzasadnionymi wartościami chronionymi Konstytucją [tak: wyrok TK z 28 października 2015 r., K 21/14].
Z zasady równości podatkowej wynika, że wszystkie podmioty, będące w takiej samej sytuacji ekonomicznej (w zakresie stanu majątkowego, rodzajów źródeł przychodów i ich wielkości), powinny być opodatkowane równo. Obowiązek ponoszenia podatków, nałożony w art. 84 Konstytucji, można odczytywać jako powinność realizacji zasady równości na gruncie prawa podatkowego [tak: wyrok TK z 18 października 2011 r., SK 2/10].
Zasada równości opodatkowania (art. 84 Konstytucji) w orzecznictwie Trybunału jest sytuowana w ramach ogólnej zasady równości (art. 32 Konstytucji), co oznacza nawiązanie również w tym kontekście do znanej formuły, zgodnie z którą "z zasady równości wynika nakaz jednakowego traktowania wszystkich ludzi w obrębie określonej klasy (kategorii), zaś wszystkie podmioty charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) powinny być potraktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących". Tym samym w przypadku rozkładania obowiązku podatkowego zasada równości wymaga jednakowego, tj. według jednakowej miary, traktowania podmiotów charakteryzujących się daną cechą istotną i zakazuje dyskryminacji [tak: wyrok TK z 18 listopada 2014 r., K 23/12].
Wskazać w tym miejscu dodatkowo należy, że równość w stanowieniu prawa oznacza więc obowiązek tworzenia przez władzę publiczną takich regulacji prawnych, które czynią zadość nakazowi jednakowego traktowania podmiotów znajdujących się w sytuacjach podobnych. Normodawca nie może więc wprowadzać rozwiązań uprzywilejowujących lub dyskryminujących grupy obywateli mogących być zakwalifikowane do podobnych klas bez podstawy do tego w brzmieniu innych wskazań konstytucyjnych. Jak zauważono w wyroku TK z 14 grudnia 2009 r., K 55/07, konstytucyjna zasada równości "z uwagi na swój gwarancyjny charakter nie wymaga pozbawienia określonych podmiotów uprawnień przyznanych zgodnie z Konstytucją, ale [wymaga] ustanowienia regulacji przyznającym te uprawnienia innym podmiotom podobnym". Zwrócono uwagę na fakt, że przyjęcie odmiennego stanowiska "podważałoby gwarancyjny charakter regulacji konstytucyjnych dotyczących wolności i praw człowieka i obywatela, przez pozbawienie określonych grup obywateli uprawnień przyznanych zgodnie z Konstytucją, a jednocześnie nie poprawiałoby w żaden sposób sytuacji osób pominiętych regulacją uznaną za niekonstytucyjną" [tak: M. Safjan, L. Bosek (red.), Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86, wyd. 1, 2016, Komentarz do art. 32 Konstytucji RP, nb. 64, 80, 81, dostępny w bazie danych Legalis].
TK w postanowieniu z 16 lutego 2009 r., Ts 202/06 dobitnie wskazał, że Konstytucja gwarantuje każdemu równość w zakresie obciążeń podatkowych i w tym zakresie ustawodawca jest związany dyrektywami płynącymi z konstytucyjnej zasady równości w związku z zasadą sprawiedliwości. Co przy tym szczególnie istotne TK wskazał, że naruszenie tych dyrektyw może też być przedmiotem kontroli przed TK.
Powyższe rozważania w ocenie Sądu znajdują odpowiednie zastosowanie również do uchwał podejmowanych na mocy art. 7 ust. 3 u.p.o.l. W konsekwencji powyższego należy uznać, że swoboda, jaka w zakresie stanowienia zwolnień przedmiotowych w podatku od nieruchomości została powierzona Radzie Miasta nie może być realizowana z naruszeniem wartości konstytucyjnych. Wskazana swoboda nie może w szczególności uzasadniać stanowienia regulacji naruszających zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), zasadę równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasadę powszechności opodatkowania (art. 84 Konstytucji RP).
Szczególnie istotne znaczenie w realiach niniejszej sprawy mają te rozważania TK, gdzie stwierdzono, że zasada równości wymaga jednakowego, tj. według jednakowej miary, traktowania podmiotów charakteryzujących się daną cechą istotną i zakazuje dyskryminacji. Wskazana zasada z uwagi na swój gwarancyjny charakter nie wymaga pozbawienia określonych podmiotów uprawnień przyznanych zgodnie z Konstytucją, ale wymaga ustanowienia regulacji przyznającym te uprawnienia innym podmiotom podobnym.
Na mocy § 1 ust. 1 zaskarżonej uchwały zakresem zwolnienia objęto grunty, budynki lub ich części oraz budowle o charakterze ogólnodostępnym, zajęte na prowadzenie zadań z zakresu kultury fizycznej realizowanych przez sport i rekreację ruchową. Dopuszczalność tak zakreślonego zwolnienia przedmiotowego nie budzi wątpliwości. Tego rodzaju zwolnienie stanowi w szczególności wsparcie dla obiektów ogólnodostępnych realizujących zadania z zakresu kultury fizycznej, a tym samym pośrednio dla podmiotów prowadzących działalność w tym zakresie. Wskazać w tym miejscu należy, że rozwój kultury fizycznej jest kierunkiem działań znajdującym aprobatę na gruncie Konstytucji RP. Zgodnie bowiem z art. 68 ust. 5 Konstytucji RP, władze publiczne popierają rozwój kultury fizycznej, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży.
Istotne znaczenie ma jednak to, że analizowane zwolnienie na mocy § 1 ust. 2 zaskarżonej uchwały zawężono wyłącznie do wskazanych w nim obiektów.
Jak wynika z powyższych rozważań z zasady równości wynika nakaz jednakowego traktowania wszystkich w obrębie określonej klasy (kategorii).
W konsekwencji powyższego, jeżeli Rada Miasta zdecydowała się na wprowadzenie zwolnień przedmiotowych obejmujących obiekty wskazane w § 1 ust. 1 zaskarżonej uchwały to wszystkie obiekty w ramach tak zakreślonej kategorii powinny być traktowane jednakowo. Sytuacja, w której część obiektów wchodzących w skład tak określonej klasy podlega zwolnieniu z opodatkowania, a część nie, stanowi naruszenie zasady równości opodatkowania. Sąd nie dostrzega żadnego obiektywnego, mającego oparcie w wartościach konstytucyjnych uzasadnienia dla zawężenia zakresu zwolnienia wyłącznie do obiektów wyliczonych w § 1 ust. 2 zaskarżonej uchwały. Sąd nie dostrzega w szczególności uzasadnienia dla tego aby obiekty wskazane w § 1 ust. 2 zaskarżonej uchwały odpowiadające wymogom jej § 1 ust. 1 miały podlegać zwolnieniu z opodatkowania zaś innego rodzaju obiekty, które również są ogólnodostępne, jak i zajęte na prowadzenie zadań z zakresu kultury fizycznej realizowanych przez sport i rekreację ruchową miałyby być traktowane biegunowo odmiennie, podlegając opodatkowaniu. Dostrzec w tym miejscu należy, że również w uzasadnieniu projektu zaskarżonej uchwały, jak i w odpowiedzi na skargę nie przedstawiono żadnych racji przemawiających za zawężeniem spornego zwolnienia wyłącznie do obiektów wskazanych w § 1 ust. 2 zaskarżonej uchwały.
W konsekwencji powyższego należy uznać, że postanowienia § 1 ust. 2 zaskarżonej uchwały naruszają zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), zasadę równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasadę powszechności opodatkowania (art. 84 Konstytucji RP).
Sąd nie podziela przy tym poglądu wyrażonego w wyroku NSA z 13 marca 2019 r., II FSK 1650/17 głoszącego, że dopiero sformułowanie w uchwale zwalniającej z podatku od nieruchomości kryterium dotyczącego określonych podmiotów, stanowiłoby naruszenie art. 217 Konstytucji RP oraz naruszenie zasady równości wobec prawa. W ocenie Sądu zasada równości wobec prawa, jak również zasada powszechności opodatkowania znajdują zastosowanie nie tylko w odniesieniu do zwolnień podmiotowych, lecz również w odniesieniu do zwolnień przedmiotowych. Każde zwolnienie o charakterze przedmiotowym będzie w ostatecznym rozrachunku dotyczyć określonego podmiotu. Okoliczność ta została dostrzeżona w powołanym wyroku NSA gdzie stwierdzono, że nie ma zwolnienia przedmiotowego, którego nie można przypisać określonemu podmiotowi.
Za bezzasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 20 i art. 22 Konstytucji RP. Wolność działalności gospodarczej (wolność gospodarcza) obejmuje możliwość podejmowania i prowadzenia działalności, której zasadniczym celem jest osiągnięcie zysku. Chodzi tu więc o działalność, która ma z założenia zarobkowy charakter. Dodatkowym elementem jest pewna ciągłość czynności, działalność gospodarcza nie polega tylko na jednorazowej, ściśle ograniczonej w czasie aktywności. Wolność działalności gospodarczej polega na możliwości samodzielnego podejmowania decyzji gospodarczych, w tym przede wszystkim wyboru rodzaju (przedmiotu) działalności, i wyboru prawnych form ich realizacji. Natomiast ograniczenia wolności prowadzenia działalności gospodarczej to takie regulacje prawne, które formułują bezwzględne lub względne zakazy podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej. Co przy tym szczególnie istotne w realiach niniejszej sprawy do ograniczeń tych nie należy obowiązek ponoszenia danin publicznoprawnych [tak: postanowienie TK z 29 stycznia 2014 r., SK 9/12]. Za pozbawione podstaw uznać bowiem należy łączenie obowiązku podatkowego z ograniczaniem wolności działalności gospodarczej. Przesłanki dopuszczalnego ograniczania wolności wyrażonej w art. 22 Konstytucji odnosić trzeba do działań jej adresatów związanych z samym podejmowaniem określonego rodzaju działalności, nie zaś do konkretnych warunków (także finansowych) prowadzenia tej działalności. Trudno więc upatrywać niedozwolonego ograniczenia wolności, o której mowa w art. 22 Konstytucji, w braku zwolnienia od opodatkowania danej kategorii nieruchomości, która jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej [tak: postanowienie TK z 31 marca 2014 r., Ts 82/13].
W ocenie Sądu za bezzasadny należało uznać również zarzut naruszenia art. 107 ust. 1 TFUE. Zgodnie z tym przepisem, z zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w Traktatach, wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości uznanie danego środka krajowego za 'pomoc państwa' w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE wymaga spełnienia wszystkich następujących warunków. Po pierwsze, musi to być interwencja państwa lub przy użyciu zasobów państwowych. Po drugie, interwencja ta musi być w stanie wpłynąć na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Po trzecie, musi przyznawać beneficjentowi selektywną korzyść. Po czwarte, musi zakłócać konkurencję lub grozić jej zakłóceniem [por. wyrok TS z 21 grudnia 2016 r., C-20/15 P i C 21/15 P, pkt 53].
Na tle wskazanych przesłanek odwołać należy się do rozporządzenia Komisji (UE) 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. U. UE. L. z 2023 r. poz. 2831). Na mocy art. 3 ust. 1 wskazanego rozporządzenia uważa się, że środki pomocy nie spełniają wszystkich kryteriów określonych w art. 107 ust. 1 Traktatu i dlatego nie podlegają wymogowi zgłoszenia przewidzianemu w art. 108 ust. 3 Traktatu, jeżeli spełniają warunki określone w omawianym akcie. Jednym z warunków uznania pomocy za pomoc de minimis przyznanej przez jedno państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu jest nieprzekroczenie przez tą pomoc kwoty 300 000 EUR w okresie trzech lat (art. 3 ust. 2 omawianego rozporządzenia).
Również w orzecznictwie TS wskazuje się, że tzw. pomoc de minimis uznaje się za niewpływającą na wymianę handlową między państwami członkowskimi oraz niezakłócającą oraz niegrożącą zakłóceniem konkurencji, w konsekwencji czego pomoc ta wyłączona jest z zakresu pojęcia pomocy państwa [por. wyrok TS z 27 czerwca 2017 r., C-74/16, pkt 82, wyrok TS z 8 maja 2013 r., C-197/11 i C-203/11, pkt 81].
W kontekście powyższych rozważań należy wskazać, że w § 1 ust. 3 zaskarżonej uchwały dobitnie wskazano, że pomoc udzielana na jej podstawie w stosunku do przedsiębiorców jest pomocą de minimis. Dobitnie wskazano również, że jej udzielenie następuje zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 2023/2831. Z kolei w § 1 ust. 4 zaskarżonej uchwały dobitnie wskazano, że przewidziane na jej mocy zwolnienia w odniesieniu do podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, bez względu na formę organizacyjno-prawną oraz sposób finansowania przysługują pod warunkiem, że nie zostanie przekroczony dopuszczalny pułap pomocy de minimis.
W konsekwencji powyższego w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że zwolnienia z podatku od nieruchomości dokonane na mocy zaskarżonej uchwały w odniesieniu do przedsiębiorców stanowią pomoc de minimis, która to jak wynika z powyższych rozważań jest wyłączona z zakresu pojęcia pomocy państwa, o którym mowa w art. 107 ust. 1 TFUE.
Konkludując całokształt poczynionych powyżej rozważań należy stwierdzić, że postanowienia § 1 ust. 2 zaskarżonej uchwały nie odpowiadały prawu, tj. zasadzie sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), zasadzie równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasadzie powszechności opodatkowania (art. 84 Konstytucji RP).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 147 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późń zm.) należało orzec, jak w pkt I. sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanego aktu. Na kwotę zasądzonych kosztów składa się: wpis od skargi w kwocie 300 zł, równowartość opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa procesowego w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł należne na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 118).