W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej skarżąca spółka zarzuciła:
I. naruszenia przepisów prawa materialnego:
1) art. 226g w zw. z art. 226e, art. 226d i art. 312 ust. 4 u.p.r. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że skutki obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego w ramach postępowania o zatwierdzeniu układu, o których mowa
w art. 226g u.p.r., polegające m.in. na odpowiednim stosowaniu w ramach tego postępowania regulacji art. 312 ust. 4 u.p.r., wygasają z mocy prawa najpóźniej w terminie czterech miesięcy od dnia dokonania tego obwieszczenia, jeżeli w tym czasie dłużnik nie złoży do sądu wniosku o zatwierdzenie układu, chyba że
w terminie krótszym niż ww. cztery miesiące wystąpi jedna z dwóch okoliczności przewidzianych w art. 226d u.p.r., tj. dojdzie do prawomocnego umorzenia postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o zatwierdzenie układu albo postępowanie o zatwierdzenie układu zostanie zakończone, kiedy to skutki obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego ustają wcześniej, stosownie do daty wystąpienia tych okoliczności, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów prowadzi do wniosku, że skutki obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego
w ramach postępowania o zatwierdzenie układu, o których mowa w art. 226g u.p.r., w każdym przypadku wygasają z mocy prawa po upływie czterech miesięcy od dokonania rzeczonego obwieszczenia i nie ulegają swoistemu skróceniu wobec wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 226d
w zw. z art. 226e u.p.r.,
2) art. 226g u.p.r. (w rezultacie uchybienia z pkt 1) poprzez niezastosowanie
ww. przepisu, podczas gdy obwieszczenie o ustaleniu dnia układowego
w postępowaniu restrukturyzacyjnym skarżącej (postępowaniu o zatwierdzenie układu) zostało dokonane 3 lipca 2024 r. (ze skutkiem na ten dzień), w związku
z czym czteromiesięczny okres ochronny, o którym mowa w tym przepisie, upłynął dopiero 3 listopada 2024 r., a więc już po wszczęciu w stosunku do spółki postępowania egzekucyjnego w administracji,
3) art. 226d u.p.r. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że do zakończenia postępowania o zatwierdzenie układu w rozumieniu tego przepisu dochodzi w następstwie ujawnienia w systemie teleinformatycznym Krajowego Rejestru Zadłużonych informacji o dacie zakończenia tego postępowania, podczas gdy według prawidłowej wykładni ww. przepisu do zakończenia postępowania o zatwierdzenie układu w rozumieniu tego przepisu nie dochodzi
w następstwie lub w związku z ujawnieniem w systemie teleinformatycznym Krajowego Rejestru Zadłużonych informacji w zakresie daty zakończenia postępowania, która to adnotacja w przypadku postępowania o zatwierdzenie układu ma wyłącznie walor informacji technicznej, a jedynie w razie wydania przez sąd restrukturyzacyjny prawomocnego postanowienia o zatwierdzeniu układu albo postanowienia o odmowie zatwierdzenia układu,
4) art. 312 ust. 4 w zw. z art. 226e w zw. z art. 226g u.p.r. poprzez ich błędne niezastosowanie, podczas gdy obwieszczenie o ustaleniu dnia układowego
w postępowaniu restrukturyzacyjnym skarżącej (postępowaniu o zatwierdzenie układu) zostało dokonane 3 lipca 2024 r. (ze skutkiem na ten dzień), natomiast tytuły wykonawcze stanowiące podstawę egzekucji zostały wydane
15 i 16 października 2024 r., a zatem do wszczęcia egzekucji doszło w toku postępowania o zatwierdzenie układu, tj. po obwieszczeniu o ustaleniu dnia układowego (i przed wygaśnięciem skutków obwieszczenia, które w niniejszej sprawie wygasły po 3 listopada 2024 r.),
II. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy:
1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572; w skrócie: "k.p.a.") w zw. z art. 18 pkt 2 i art. 59 u.p.e.a. poprzez wydanie w sprawie postanowienia, tj. rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego z 21 listopada 2024 r. nr [...], podczas gdy to zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania i jako takie nie powinno utrzymać się w obrocie prawnym, co miało wpływ na wynik sprawy, jako że
w konsekwencji doprowadziło do nieumorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego wobec skarżącej, mimo istnienia ku temu przesłanek,
2) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 312 ust. 4, art. 226e i art. 226g u.p.r. poprzez ich niezastosowanie i nieuchylenie postanowienia organu egzekucyjnego z 21 listopada 2024 r. nr [...] oraz nieumorzenie postępowania egzekucyjnego,
w następstwie przyjęcia, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka niedopuszczalności egzekucji, podczas gdy ww. postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone w całości, ponieważ organ egzekucyjny wszczął je, pomimo że egzekucja była niedopuszczalna ze względu na uwarunkowania prawa restrukturyzacyjnego i wynikającą z art. 312 ust. 4 w zw. z art. 226e
i art. 226g u.p.r. niedopuszczalność wszczynania egzekucji (w tym także egzekucji administracyjnej) w toku postępowania o zatwierdzenie układu, tj. po obwieszczeniu o ustaleniu dnia układowego i przed wygaśnięciem skutków tego obwieszczenia, które w niniejszej sprawie wygasły po 3 listopada 2024 r., co miało wpływ na wynik sprawy, jako że w konsekwencji doprowadziło do nieumorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego wobec skarżącej, mimo istnienia ku temu przesłanek,
3) art. 80 k.p.a. poprzez nieuzasadnione, dowolne przyjęcie, że:
a. w niniejszej sprawie w okresie ochronnym ustanowionym normą art. 226g
w związku z art. 312 u.p.r. ,,nie został wystawiony żaden tytuł wykonawczy
i nie wszczęto (...) żadnego postępowania egzekucyjnego w tym czasie. Wystawienie tytułów wykonawczych w dniach 15 i 16 października 2024 r.
i wszczęcie na tej podstawie postępowania egzekucyjnego nastąpiło po zakończeniu ww. okresu ochronnego i nie naruszało uprawnień spółki Q. sp. z o.o. wynikających z przepisów Prawa restrukturyzacyjnego", podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego zgromadzonego
w sprawie winna doprowadzić do przyjęcia, że okres ochronny upłynął dopiero 3 listopada 2024 r., a nie 7 października 2024 r., a w konsekwencji, że tytuły egzekucyjne wydane 15 i 16 października 2024 r., w oparciu o które wszczęto wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne, zostały wydane
w okresie ochronnym przewidzianym w art. 226g w zw. z art. 312 u.p.r., co miało wpływ na wynik sprawy, jako że doprowadziło do naruszenia uprawnień skarżącej, a niezależnie doprowadziło do przyjęcia, że nie wystąpiła w sprawie przesłanka niedopuszczalności egzekucji, przewidziana w art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.,
b. wypowiedź organu egzekucyjnego, wyrażona w zaskarżonym postanowieniu z 21 listopada 2024 r. nr [...], stosownie do której: "Należy zaznaczyć, że wskazany przez Państwa przepis art. 312 u.p.r. dotyczy wyłącznie postępowań egzekucyjnych wszczętych przed dniem otwarcia postępowania sanacyjnego, w tym przypadku przed 3 lipca 2024 r. Postępowania egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych (...) zostały wszczęte 16 października 2024 r.", nie stanowi wykładni art. 312 u.p.r., a oznacza jedynie, że "zgodnie ze stanowiskiem tego organu (które to stanowisko akceptuję) nie istnieją postępowania egzekucyjne wszczęte w okresie ochronnym, do których mógłby mieć zastosowanie art. 312 u.p.r., ponieważ wskazane tytuły wykonawcze zostały wystawione już po zakończeniu okresu ochronnego. Zatem w tym przypadku art. 312 u.p.r. mógłby mieć zastosowanie jedynie do postępowań egzekucyjnych wszczętych przed dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, tj. przed 3 lipca 2024 r.", podczas gdy organ egzekucyjny w sposób jednoznaczny dokonał wykładni przedmiotowej normy, co miało wpływ na wynik sprawy, jako że ostatecznie doprowadziło do wydania postanowienia, tj. rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego z 21 listopada 2024 r.
nr [...]
Spółka wniosła o:
1) wstrzymanie wykonania postanowienia w całości przez organ II instancji,
a ewentualnie, w razie nieuwzględnienia tego wniosku przez organ II instancji, wniosła o wstrzymanie wykonania postanowienia w całości przez tut. Sąd,
2) wstrzymanie wykonania przez tut. Sąd postanowienia poprzedzającego postanowienie, tj. postanowienia organu egzekucyjnego z dnia 21 listopada 2024 r., nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości,
3) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym,
4) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu egzekucyjnego z dnia 21 listopada 2024 r.,
5) umorzenie w całości postępowania egzekucyjnego w administracji wszczętego
i prowadzonego w stosunku do skarżącego na podstawie wszystkich tytułów wykonawczych, o których mowa w akapicie [1] skargi, wraz z informacją
o uchyleniu czynności egzekucyjnych dokonanych w toku tego postępowania,
6) zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i umotywował podniesione w niej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Korzystając z uprawnienia, które przyznaje sądowi administracyjnemu art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a."), dopuszczający możliwość rozpoznania w postępowaniu uproszczonym skargi, której przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym
i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, Sąd procedował w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej , Sąd nie dopatrzył się przy jego wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego aktu, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się
w całości albo w części w przypadku niedopuszczalności egzekucji administracyjnej,
w tym ze względu na zobowiązanego.
Okoliczności wskazane w art. 59 § 1 u.p.e.a. jako podstawy umorzenia egzekucji administracyjnej stanowią przesłanki negatywne dopuszczalności prowadzenia egzekucji. Mają one charakter bezwzględny, to jest w przypadku ich wystąpienia umorzenie postępowania jest obligatoryjne (por. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. II, uw. 10 do art. 59, LEX/el. 2025).
Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, o której mowa w omawianym przepisie, zachodzi w sytuacji wystąpienia okoliczności wykluczających możliwość prowadzenia egzekucji ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych,
a nie merytorycznych. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej musi mieć przy tym źródło w przepisach prawa, całkowicie wyłączających możliwość przymusowej realizacji danego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej (por. wyrok WSA
z 9 października 2024 r., I SA/Łd 398/24, powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, publ. baza CBOSA).
Zgodnie z art. 150 ust. 1 u.p.r. układ obejmuje wierzytelności osobiste powstałe przed dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Z kolei zgodnie z art. 226a ust. 1 u.p.r. po sporządzeniu spisu wierzytelności, spisu wierzytelności spornych oraz wstępnego planu restrukturyzacyjnego nadzorca układu może dokonać obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego.
W niniejszej sprawie nadzorca układu Z. F. R. S.A. obwieszczeniem z 3 lipca 2024 r. (nr [...]) obwieścił o ustaleniu dnia układowego na dzień 3 lipca 2024 r.
Stosownie natomiast do art. 226g u.p.r., jeżeli w terminie czterech miesięcy od dnia dokonania obwieszczenia dłużnik nie złoży do sądu wniosku o zatwierdzenie układu, skutki obwieszczenia wygasają z mocy prawa.
Natomiast zgodnie z art. 312 ust 4 u.p.r. skierowanie egzekucji do majątku dłużnika wchodzącego w skład masy sanacyjnej oraz wykonanie postanowienia
o zabezpieczeniu roszczenia lub zarządzenia zabezpieczenia roszczenia na tym majątku jest niedopuszczalne po dniu otwarcia postępowania sanacyjnego.
W ocenie Sądu, mając na względzie ww. przepisy prawa, okres ochronny rozpoczął się od dnia obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego, tj. 3 lipca 2024 r.
i nie powinien trwać dłużej niż do 3 listopada 2024 r. - czyli cztery miesiące.
Nadzorca układu 3 października 2024 r., po analizie zbierania głosów oraz wymogów ustawowych stwierdził, iż układ nie został przyjęty ze względu na nieosiągnięcie kworum [...] wierzycieli uprawnionych do głosowania nad układem. Natomiast wobec nieprzyjęcia układu 7 października 2024 r. zarządził zakreślić sprawę na podstawie § 14 pkt. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 listopada 2021 r. w sprawie sposobu i trybu prowadzenia i udostępniania akt oraz zbioru dokumentów w postępowaniu o zatwierdzenie układu, czym zakończył postępowanie
o zatwierdzenie układu.
Z powyższego wynika, że układ nie został przyjęty. Odzwierciedlają to także zapisy znajdujące się w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, z których wynika, że datą zakończenia postępowania o zatwierdzenie układu prowadzonego wobec spółki jest
7 października 2024 r.
Zdaniem Sądu, jest to okoliczność, która skróciła ww. czteromiesięczny okres. Okres ochronny trwał od 3 lipca 2024 r. do 7 października 2024 r.
W tym okresie nie został wystawiony żaden tytuł wykonawczy i nie wszczęto wobec spółki żadnego postępowania egzekucyjnego w tym czasie. Wystawienie tytułów wykonawczych 15 i 16 października 2024 r. i wszczęcie na tej podstawie postępowania egzekucyjnego nastąpiło po zakończeniu ww. okresu ochronnego.
Podsumowując całokształt powyższych rozważań, należy stwierdzić, że organy prawidłowo stwierdziły, że nie wystąpiła przesłanka niedopuszczalności egzekucji, wymieniona w art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W toku dwuinstancyjnego postępowania nie naruszono reguł rządzących tym postępowaniem.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.