Wyrok WSA z dnia 21 maja 2026, sygn. I SA/Po 464/26

3) art. 187 § 1 w zw. z art. 122 O.p. poprzez uchylenie się od obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez brak zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co implikuje, że postępowanie to nie było wyczerpujące i rzetelne, a dokonana ocena zebranego materiału dowodowego nie była logiczna i kompletna;

4) art. 191 O.p. poprzez dowolną i ukierunkowaną rażąco jednostronnie a nie swobodną i wszechstronną ocenę materiału dowodowego, a także poprzez błędne i niezgodne z prawdą obiektywną ustalenie stanu faktycznego, zaś organ dokonał powierzchownej i do tego czynionej na tle niedostatecznie skumulowanego i rozważonego materiału dowodowego oceny, która nie spełnia wymagań co do konieczności dokonywania oceny swobodnej, logicznej, obiektywnej, uwzględniającej zasady doświadczenia życiowego;

5) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia czynności dowodowych w zakresie umożliwiającym właściwe skoncentrowanie i następczą wszechstronną ocenę tak zebranego materiału dowodowego;

6) art. 21 § 2, art. 120 w zw. z art. 121 § 1 O.p., tj. zasady legalizmu i zasady in dubio pro tributario poprzez nieprowadzenie postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (jednostronne ukierunkowanie postępowania oraz czynności dowodowe prowadzone w kierunku, który nie mógł służyć wyjaśnieniu istotnych okoliczności sprawy), w tym pomijanie okoliczności korzystnych dla strony, a nadto niewyjaśnienie w sposób niezbędny do prawidłowego rozstrzygnięcia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, poprzez ustalenie błędnego stanu faktycznego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Rozstrzygnięcie sporu wymagało dokonania kontroli legalności zaskarżonego postanowienia. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej należało stwierdzić uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia na wymienione na wstępie postanowienie Naczelnika z 30 maja 2025 r. Skarżąca kwestionuje powyższe zapatrywanie podnosząc m.in., że z uwagi na uprawdopodobnienie braku winy należało uwzględnić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, w konsekwencji czego organ winien stwierdzić, że zażalenie zostało wniesione z zachowaniem terminu.

Rację w sporze należało przyznać Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej .

Stosownie do postanowień art. 228 § 1 pkt 2 O.p., organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia: uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Wskazana regulacja na mocy art. 239 analizowanej ustawy znajduje odpowiednie zastosowanie do zażaleń. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 236 § 2 O.p., zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia: 1) postanowienia stronie; 2) zawiadomienia, o którym mowa w art. 103 § 1.

Uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia jest okolicznością obiektywną i niezależną od uznania organu podatkowego. Obiektywny charakter uchybienia terminowi oraz kategorycznie skierowany do organu nakaz stwierdzenia tego faktu przejawia się także w tym, że żaden z przepisów O.p. nie uzależnia obowiązku wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi, od tego czy uchybienie terminowi było zawinione [por. wyrok NSA z 21 lipca 2022 r., III FSK 741/21]. Podkreślić również należy oddzielność kwestii stwierdzenia uchybienia terminowi od kwestii przywrócenia terminu. Wskazana ostatnio kwestia ma charakter następczy wobec kwestii uchybienia terminowi. Jeżeliby bowiem nie doszło do nieterminowego skierowana środka zaskarżenia do organu podatkowego drugiej instancji, brak byłoby przestrzeni do badania kolejnej kwestii, tj. przywrócenia terminu. Jest tak, ponieważ ujmując rzecz nieco kolokwialnie należałoby przyjąć, iż w takiej sytuacji nie ma czego przywracać, jako że nie sposób restytuować terminu, który nie został naruszony [tak: wyrok NSA z 5 grudnia 2025 r., I FSK 844/25].

Kierując się powyższym należało uznać, że zaskarżone postanowienie stanowi rezultat prawidłowego zastosowania postanowień art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 O.p. Z niespornych okoliczności stanu faktycznego sprawy wynika, że wymienione na wstępie postanowienie Naczelnika zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 11 czerwca 2025 r. W konsekwencji powyższego 7-dniowy termin na wniesienie zażalenia upływał 18 czerwca 2025 r. Tymczasem zażalenie zostało nadane dopiero 25 czerwca 2025 r., a zatem po upływie terminu przewidzianego do jego wniesienia. Wystąpienie tego rodzaju okoliczności zobowiązywało Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do stwierdzenia, że doszło do uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia na wymienione na wstępie postanowienie Naczelnika.

Mając na uwadze oddzielność kwestii stwierdzenia uchybienia terminowi od kwestii przywrócenia terminu za nieadekwatne w realiach niniejszej sprawy należało uznać zarzuty skargi ukierunkowane na wykazanie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy pełnomocnika skarżącej. Tego rodzaju argumenty powinny być podnoszone w ramach skargi na orzeczenie organu w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu.

Konkludując należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Trafnie stwierdzono uchybienie terminowi na wniesienie zażalenia na wymienione na wstępie postanowienie Naczelnika.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późń zm.) należało orzec o oddaleniu skargi.