Wyrok WSA z dnia 22 lipca 2026, sygn. I SA/Po 510/26

Innymi słowy, uchybienie terminowi zwrotu akcyzy przewidziane w rozporządzeniu MF nie powoduje skutku polegającego na tym, że zwrot podatku staje się nadpłatą. Nie stanowi o tym ani przepis art. 72 § 1 pkt 1, ani art. 78 § 1 w zw. z art. 76b Ordynacji podatkowej. Brak jest zatem formalnoprawnej podstawy do naliczania tego oprocentowania w warunkach rozpatrywanej sprawy. Brak jest nie tylko przepisu bezpośrednio wskazującego na oprocentowanie zwrotu akcyzy dokonanego po terminie, ale i odsyłającego do odpowiedniego stosowania art. 78 Ordynacji podatkowej. Podstawy do oprocentowania kwoty zwróconego podatku akcyzowego z tytułu dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu osobowego nie może stanowić również art. 82 ust. 6a u.p.a., gdyż dotyczy on tylko wyrobów akcyzowych i nie odnosi się do zwrotu akcyzy od samochodów. Wydając decyzję organ pierwszej instancji był zatem świadomy, że nie przysługuje spółce oprocentowanie zwrotu podatku akcyzowego, zatem odnoszenie się w decyzji do kwestii tego oprocentowania było nieuzasadnione.

Za niezasadny organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia art. 107 ust. 1 u.p.a. oraz § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia MF które są przepisami obowiązującymi, nie zostały zakwestionowane przez TK czy TSUE, zatem organy zobowiązane są stosować te przepisy, nie będąc uprawnione do oceny ich zgodności z Konstytucją czy prawem unijnym.

W skardze na opisane wyżej postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, spółka zarzuciła naruszenie art. 213 § 1 i 3 w zw. z art. 78 Ordynacji podatkowej przez uznanie, że spółce nie przysługiwało oprocentowanie zwrotu podatku oraz naruszenie konstytucyjnej zasady równości.

Nie zgadzając z argumentacją organu odwoławczego i odwołując się do orzecznictwa NSA (wyroki NSA o sygn. akt: II GSK 1680/18 i II FSK 1135/21) oraz TK (wyrok o sygn. P 80/08), spółka podniosła, że celem oprocentowania nadpłaty jest zapewnienie rekompensaty podmiotom (podatnikowi, przedsiębiorcy), które wskutek wadliwych działań organów władzy publicznej zostali pozbawieni możliwości korzystania ze swoich środków pieniężnych. W orzecznictwie dostrzegano problem zgodności z Konstytucją braku uregulowań, które umożliwiają podmiotom ochronę ich słusznych praw majątkowych (zaniechanie ustawodawcze).

W ocenie skarżącej, w niniejszej sprawie organ przez szereg lat wstrzymywał należny spółce zwrot podatku, aby następnie wycofać się ze sporu przed NSA, co do zasadności swojego stanowiska i dokonać przysługującego spółce zwrotu. Spółka została zatem pozbawiona możliwości korzystania ze swoich środków pieniężnych, co rekompensować powinna instytucja oprocentowania. Strona zwróciła uwagę, na pojawiający się w orzecznictwie NSA pogląd, że brak wskazania w art. 78 Ordynacji podatkowej, iż oprocentowanie nadpłaty przysługuje w każdym przypadku niesłusznego dysponowania przez Skarb Państwa środkami podatnika, stanowi niezgodną z porządkiem konstytucyjnym lukę w przepisach, a lukę tę należy uznać za możliwą do usunięcia per analogiam legis. Zasadnie zatem spółka oczekiwała uzupełnienia rozstrzygnięcia o kwestię należnego jej oprocentowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

We wniesionym 07 lipca 2026 r. piśmie skarżąca podkreśliła, że istotą sporu jest odmowa wyrównania szkody, którą spółka poniosła na skutek bezprawnego wstrzymania zwrotu podatku akcyzowego, bowiem 01 lipca 2020 r. złożyła kompletny wniosek o zwrot akcyzy, zaś 11 lutego 2025 r. została wydana decyzja o tym zwrocie i w konsekwencji jego dokonanie. Zdaniem skarżącej 4,5 letni okres bezprawnego zatrzymania środków spółki jest rażąco nagannym działaniem organu. Odwołując się do orzeczeń: Trybunału Konstytucyjnego (sygn. SK 21/08, P 80/08), TSUE (C-322/22, C-105/22) oraz sądów administracyjnych (II GSK 1680/18, II FSK 1135/21, III FSK 1174/24, III SA/Wa 1573/24, I SA/Gd 607/25) skarżąca podkreśliła, że krajowe zasady konstytucyjne i zasady UE nakazują wyrównać szkodę poniesioną przez podatnika, wynikającą z niemożności korzystania ze swojego majątku, zatem możliwe i konieczne w świetle tych zasad jest zastosowanie w drodze analogii przepisów dotyczących oprocentowania i uznanie, że spółka ma prawo do uzyskania tego oprocentowania do terminu zwrotu podatku akcyzowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu.

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; w skrócie: P.p.s.a.).

Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność wniosku skarżącej o uzupełnienie decyzji organu I instancji co do rozstrzygnięcia w zakresie oprocentowania od dokonanego skarżącej zwrotu akcyzy po 4,5 roku od złożenia wniosku o ten zwrot. Skarżąca twierdzi, że ww. decyzja powinna być uzupełniona o naliczone oprocentowanie, z uwagi na zwłokę w dokonaniu zwrotu akcyzy. Natomiast organ odwoławczy stoi na stanowisku, że brak podstawy prawnej do naliczenia takiego oprocentowania. Rację w tym sporze należy przyznać Dyrektorowi IAS.

Kwestię uzupełnienia decyzji reguluje art. 213 Ordynacji podatkowej i zgodnie z jego § 1, strona może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, żądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia lub co do prawa odwołania, prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Przepis § 5 powołanego wyżej artykułu stanowi, że odmowa uzupełnienia lub sprostowania decyzji następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Wady decyzji wskazane w cytowanym wyżej przepisie są wadami nieistotnymi, nie dającymi podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji. Uzupełnienie rozstrzygnięcia decyzji może dotyczyć jedynie dwóch jej elementów, które wymienia art. 210 § 1 pkt 5 i 7 Ordynacji podatkowej, tj. rozstrzygnięcia i pouczenia o trybie odwoławczym. Ma ono miejsce wówczas, gdy z powodu błędu w ocenie stanu faktycznego i prawnego sprawy lub niedbalstwa przy sporządzaniu decyzji wydano decyzję w samej rzeczy częściową, chociaż w ocenie organu ją wydającego miała ona załatwiać sprawę. Niekompletność rozstrzygnięcia sprawy powinna być widoczna przy porównaniu go z materiałami zawartymi w aktach sprawy, a więc z żądaniami strony, zakresem postępowania wyjaśniającego, z zebranymi w sprawie materiałami i dowodami (por. wyrok WSA w Poznaniu z 15 listopada 2018 r., I SA/Po 528/18 – wszystkie przytaczane w niniejszej sprawie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie: publ. CBOSA). Uzupełniając rozstrzygnięcie (na wniosek strony lub z urzędu), organ doprowadza do załatwienia całej sprawy, ponieważ art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej nie daje podstaw do wydania decyzji załatwiającej sprawę jedynie częściowo.

Wadliwość rozstrzygnięcia, która powinna być uzupełniona, może występować w zakresie podmiotowym lub przedmiotowym. Konieczność uzupełnienia decyzji w zakresie przedmiotowym występuje wówczas, gdy organ podatkowy nie orzekł o całości żądania strony, ograniczając rozstrzygnięcie tylko do części tego żądania, jeżeli zgodnie z obowiązującymi przepisami orzekanie następuje na wniosek strony, bądź wówczas, gdy organ podatkowy nie zawarł rozstrzygnięcia, które zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa był zobowiązany w decyzji zawrzeć.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy zaznaczyć należy, że wniosek skarżącej o uzupełnienie decyzji dotyczy przedmiotowego jej zakresu, zatem badaniem należy objąć zarówno zgłoszone przez spółkę żądanie jak i ewentualne zobowiązanie organu podatkowego przepisami prawa do wydania rozstrzygnięcia, o które – na wniosek skarżącej – ma zostać uzupełniona decyzja z 11 lutego 2025 r. Zdaniem Sądu żadna z takich sytuacji nie wystąpiła w kontrolowanej sprawie.

Odnosząc się do kwestii orzeczenia o żądaniu strony, należy przypomnieć, że we wniosku. spółka zażądała zwrotu akcyzy od 34 samochodów osobowych. We wniosku o zwrot akcyzy ani w trakcie całego postępowania podatkowego wszczętego wnioskiem o zwrot akcyzy spółka nie rozszerzyła swojego żądania o naliczenie oprocentowania z tytułu zwłoki w dokonaniu zwrotu akcyzy. Nie ma zatem wątpliwości, że wydając w dniu 11 lutego 2025 r. decyzję organ I instancji był zobowiązany rozstrzygnąć tylko o zwrocie akcyzy, którego to zwrotu skarżąca żądała, a nie w przedmiocie oprocentowania tego zwrotu, którego to oprocentowania jej wniosek nie obejmował.

Natomiast jeśli chodzi o drugą sytuację, która obligowałaby organ podatkowy do uzupełnienia decyzji we wnioskowanym zakresie przedmiotowym to Sąd stwierdza, że w stanie prawnym stanowiącym podstawę zwrotu na rzecz skarżącej uiszczonej przez nią akcyzy, brak jest regulacji prawnej która zobowiązywałaby organ podatkowy – w stanie faktycznym niniejszej sprawy – do orzeczenia z urzędu o oprocentowaniu zwracanej kwoty. Wskazać należy, że przepisy dotyczące oprocentowania zwracanej akcyzy, uiszczonej od samochodów osobowych z tytułu dokonania ich wewnątrzwspólnotowych dostaw, należy badać na moment wydawania decyzji dotyczącej tego zwrotu, której to uzupełnienia żąda skarżąca. Istotą bowiem uzupełnienia decyzji jest nie zawarcie w niej rozstrzygnięcia, które organ miał obowiązek w niej zawrzeć, zatem moment jej wydania ma decydujące znaczenie dla stosowanych przepisów prawa.

Podstawę prawną decyzji z 11 lutego 2025 r. stanowił art. 107 ust. 1 u.p.a., w którym ustawodawca nie zrównał zwracanej w jego trybie akcyzy, z akcyzą zwracaną na podstawie art. 82 ust. 1 u.p.a. W obowiązującym od 1 stycznia 2013 r. przepisie art. 82 ust. 6a ustawodawca zrównał objęty ww. zwrot akcyzy z nadpłatą podatku podlegającą oprocentowaniu w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Nie uczynił tego w art. 107 ust. 1 u.p.a., stanowiącym podstawę prawną zwrotu akcyzy uiszczonej od samochodów osobowych, a tym samym podstawę prawną wydanej decyzji. Nie uczynił tego w jakichkolwiek innych przepisach u.p.a. Obowiązek orzekania o oprocentowaniu zwracanej akcyzy od samochodów osobowych nie wynika również z przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zwrotu nadpłaty, czy zwrotu podatku, które zostały zawarte w rozdziale 9 działu III Ordynacji podatkowej. Co do tego nie ma wątpliwości, jak się zdaje, również skarżąca, która w zażaleniu na odmowne postanowienie organu pierwszej instancji zarzuca decyzji o zwrocie naruszenie przepisów Konstytucji oraz odwołuje się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. P 80/08, wskazując na analogiczną sytuację nim objętą, a dotyczącą zwrotów na podstawie art. 82 ust. 1 u.p.a. Zatem z punktu widzenia obowiązku zamieszczenia rozstrzygnięcia o oprocentowaniu zwrotu akcyzy na podstawie art. 107 ust. 1 u.p.a. w decyzji zwrot ten orzekającej, również zasadnie organ odmówił jej uzupełnienia. Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że organy podatkowe nie są uprawnione do oceny zgodności obowiązujących przepisów z Konstytucją i z prawem unijnym. Tym bardziej nie ma podstaw do rozstrzygania tej zgodności, czy usuwania luki w przepisach prawa per analogiam legis w ramach uzupełniania decyzji o zwrocie akcyzy, czego niezasadnie zażądała spółka.

Odnosząc się natomiast do wyroków sądów administracyjnych wskazanych w piśmie skarżącej wniesionym 07 lipca 2026 r. to Sąd podkreśla, że wyroki NSA o sygn. akt II FSK 1125/21 i III FSK 1174/24 dotyczą kwestii oprocentowania nadpłaty (a nie zwrotu podatku) w przypadku uchylenia przez sąd interpretacji indywidualnej, do której wnioskodawca się zastosował, uiszczając zgodnie z zawartą w niej oceną nienależny podatek. W wyrokach tych (jak i wielu innych odnoszących się do tego samego problemu) NSA wypełnił w drodze wykładni lukę aksjologiczną, która dotknęła art. 78 § 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Natomiast przywołany przez skarżącą wyrok o sygn. akt I SA/Gd 607/25 również dotyczy nadpłaty, przy czym chodzi o nadpłatę podatku od czynności cywilnoprawnych. Także wskazane przez skarżącą wyroki TK dotyczą nadpłaty i kwoty nienależnie zapłaconego podatku, natomiast akcyza, która została skarżącej zwrócona nie jest ani nadpłatą, ani nienależnie zapłaconym podatkiem. Również o nienależnej płatności wspomina przytoczone orzecznictwo TSUE.

Zważywszy powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.